Prasannapada · અધ્યાય 15

તત્ર રાગઃ સક્તિરધ્યવસાનં સઙ્ગો ઽભિનિવેશ ઇતિ પર્યાયાઃ । રક્તો રાગાશ્રયઃ । સ યદિ રક્તો રાગાત્પૂર્વં રાગતિરસ્કૃતો રાગરહિતો ભવેત્, તદા તં રાગતિરસ્કૃતં રક્તં પ્રતીત્ય રાગો ભવેત્ । એવં સક્તિ રક્તે રાગો ભવેદિતિ યુક્તમ્ । ન ત્વેવં સંભવતિ, યદ્રાગરહિતો રક્તઃ સ્યાત્ । અર્હતામપિ રાગપ્રસઙ્ગાત્

યદ્યેવં સતિ રક્તે ન રાગઃ, અસતિ તર્હિ રક્તે રાગો ઽસ્તુ । એતદપ્યયુક્તમિત્યાહ-
રક્તે ઽસતિ પુના રાગઃ કુત એવ ભવિષ્યતિ ।
યદા સતિ રક્તે રાગો નાસ્તિ, તદા કથમસતિ રક્તે નિરાશ્રયો રાગઃ સેત્સ્યતિ? ન હિ અસતિ ફલે તત્પક્વતા સંભવતીતિ ॥
અત્રાહ- યદ્યપિ ત્વયા રાગો નિષિદ્ધઃ, તથાપિ રક્તો ઽસ્તિ, અપ્રતિષેધાત્ । ન ચ રાગમન્તરેણ રક્તો યુક્તઃ, તસ્માદયમપ્યસ્તીતિ । ઉચ્યતે । સ્યાદ્રાગો યદિ રક્તઃ સ્યાત્ । યસ્માદયં રક્ત ઇષ્યમાણઃ સતિ વા રાગે પરિકલ્પ્યેત, અસતિ વા? ઉભયથા ચ નોપપદ્યતે ઇત્યાહ-
સતિ વાસતિ વા રાગે રક્તે ઽપ્યેષ સમઃ ક્રમઃ