પ્રમાણવાર્ત્તિકટીકા · અધ્યાય 32

। નિર્વિશેષણમ્ અસ્તીત્ય્ અસ્મિન્ન્ અર્થે સિદ્ધે ઽપિ સતિ પ્રધાનાદેઃ સિદ્ધિર્ અસ્તુ નૈવેતિ યાવત્* । ન હિ જ્ઞેયસત્તામાત્રે વિવાદસ્ તદ્ એવાહ તથાપીતિ નૈવાભિમતં । કિઞ્ચિત્ સિદ્ધં સ્યાદ્ ઇત્ય્ અર્થઃ । અન્યત્રેતિ અગ્નિર્ અત્ર ધૂમાદ્ ઇત્યાદિકે પ્રયોગે ત ॥।
વ્1 ॥। .. વિરહિણેતિ તેન પ્રદેશેનાયોગસ્ તેન વિરહઃ પ્રદેશેનાયોગ ઇત્ય્ અર્થઃ । સો ઽસ્તિ યસ્ય સામાન્યસ્ય તત્ તથોક્તં વિશિષ્ટપ્રદેશસંબન્ધિનેતિ યાવત્* । અન્વયો ન સિદ્ધ એવ વિશિષ્ટપ્રદેશસંબન્ધિનઃ । સામાન્યસ્યાન્યત્રાવૃત્તેઃ નેત્યાદિના પરિહરતિ । ન વૈ કશ્ચિ ।

। .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. .. + + .. નાન્તરીયકાગ્ન્યવિનાભાવી દર્શનીયઃ કીદૃશેન વાક્યેનેત્ય્ આહ યત્રેત્યાદિ । યત્ર ક્વચિદ્ ધૂમસ્ તત્રાગ્નિર્ ઇતિ । સ ધૂમસ્ તથેતિ સર્વોપસંહારવ્યાપ્તિદર્શનેન । અગ્નિમાત્રેણ વ્યાપ્તઃ સિદ્ધો યત્રૈવ પ્રદેશે ધર્મિણિ સ્વયં સ્વેન ધૂમરૂપેણ નિરાકૃતભ્રાન્તિકારણેન દૃશ્યતે તત્રૈવ પ્ર ।

। .. નુમેયપ્રતીતૌ સાધ્યનિર્દેશેન ન કિઞ્ચિત્ પ્રયોજનં । તેન વિનાપિ સાધ્યસિદ્ધેઃ તદ્ એવાહ તત્રેત્યાદિ । તત્ર સામાન્યધર્મિણિ લિઙ્ગસ્ય દર્શનં તસ્યાખ્યાનમાત્રાત્ સાધ્યધર્મિણં લિઙ્ગસ્ય યઃ સંબન્ધો ઽન્વયવ્યતિરેકલક્ષણસ્ તસ્ય ચાખ્યાનમાત્રાત્* । ઇષ્ટસ્ય સાધ્યસ્ય સિદ્ધેઃ યતશ્ ચ સાધ્યધર્મિણો ન નિર્દેશસ્ તદા તદનિર્દેશે ચ કથં તદ્વિશિષ્ટેન ધર્મવિ .. ।

। .આદ્ અયં ધૂમો ઽગ્નિના સાધ્યધર્મેણાવિનાભાવી સિદ્ધો યત્ર પ્રદેશે દૃશ્યતે તત્રાર્થાદ્ એવાગ્નિસ્ તેન પ્રદેશેનાયોગં વ્યવચ્છિનત્તિ । અગ્નિમન્તં પ્રદેશં સાધયતીતિ યાવત્* । ઇતિ હેતોઃ સ પ્રદેશસ્ તથેત્ય્ અગ્નિમત્વેન સાધ્ય ઉચ્યતે । પ્રમાણવ્યાપારપૃષ્ટભાવિતયા । ન પુનસ્ તથોપન્યાસપૂર્વકઃ વિશિષ્ટપ્રદેશસંબન્ધ્યગ્નિ .. .. .. ।

। .. .. .. .. .. .. ત્* । અથ પુનઃ પક્ષોપન્યાસપૂર્વક એવાન્વયસ્ તત્પૂર્વકત્વે વા પાક્ષોપન્યાસપૂર્વકત્વે વાન્વયસ્ય ન્યાયપ્રાપ્તે કઃ પ્રતિજ્ઞાં સાધનાદ્ અપાકરોતિ । પક્ષનિર્દેશસ્યાપિ તદાનીં સાધનત્વાત્* । ન ચૈવં તસ્માત્ સ્થિતમ્ એતત્* । પક્ષમ્ અનુપદર્શયૈવ સાધયધર્મસામાન્યેન લિઙ્ગસ્ય વ્યાપ્તિઃ । કથની .. .. .. .. ચાર્યદિઙ્નાગસ્ય્. ।