પ્રમાણવાર્ત્તિકટીકા · અધ્યાય 18

। .. .. .. .. .. નાદિર્ હેતુપરંપરા ન ભિન્નાનાં ભાવાનાં હેતુપ્રવિભાગે બાધકં પ્રમાણમ્ અસ્તિ । તદ્ એવાહ ભિન્નેત્યાદિ । સ્વભાવાદ્ ઇતિ વસ્તુસ્થિતેઃ એકત્વે તુ બાધકમ્ અસ્તીત્ય્ આહ । અભેદે ત્વ્ ઇત્યાદિ । પરસ્પરમ્ અભેદાદ્ એકસ્ય નાશે સર્વસ્ય યુગપન્નાશ
જ્ પ્રમાણવાર્ત્તિકટીકા
ર્1 ॥। .. .. .. શેઃ । સ્વભાવેનાભેદાત્* । વિભાગોત્પત્તીત્યાદિ । એકસ્યોત્પત્તિર્ અન્યસ્યાનુત્પત્તિર્ એકસ્ય સ્થિતિર્ અન્યસ્ય નિરોધ ઇત્ય્ એવં વિભાગેનોત્પત્યાદયો ન સ્યુઃ । કિંતુ સકૃદ્ એવ સ્યુઃ । સ્વાત્મવદ્ ઇતિ । યથૈકસ્યાવસ્થાવિશેષસ્ય ન વિભાગેનોત્પત્યાદયસ્ તદ્વદ્ ઇ {.. ન્વયવ્યતિરેકસ્ તદભેદસ્ય લક્ષણં સત્ય્ અપિ ભા} ।

। .. .ય્. .ર્. હ્. .. મ્ ઇત્યાદિ । સૂત્રે તુ ન્. + .. દ્ભવગ્રહણમ્ ઉપલક્ષણં । તથા તેનૈવાવિભાગોત્પત્યાદિના ઉપલક્ષણાન્ નિશ્ચયાદ્ અભેદસ્ય અન્યથા ભેદાભેદૌ કેન લક્ષ્યેતે । એકાકારસ્યાપીતિ તુલ્યાકારસ્યાપિ વ્યતિરેકઃ પૃથગુત્પત્યાદિમત્વં તદ્ ભેદસ્ય લક્ષણં । અવિભાગોત્પત્યાદિમત્વમ્ અવ્યતિરેકસ્ તદ્ અભેદસ્ય લક્ષણં .. ।

। ર્ ઉત્પાદાનુત્પાદપ્રભૃતિકયોર્ યુગ .. + ત્મ્. + વિરોધાત્* । નાભેદ એવાર્થાનાં કિંતુ ભેદો ઽપ્ય્ અસ્તિ । તેન કારણેન । નૈવં । ન સકૃદુત્પત્યાદિપ્રસંગ ઇતિ ચેદ્ આહ । નેત્યાદ્ય્ અસ્યૈવ વ્યાખ્યાનં । ન વૈ સર્વેણાકારેણાવ્યતિરેકમ્ અભેદં બ્રૂમો યેનૈવં સ્યાત્* । સકૃન્નાશોત્પાદાદિ .ય્. ત્* । .. ।

। .. .. .. લક્ષણો ભિન્નો ન્. .ય્. ત્રૈગુણ્યાત્મકઃ સુખદુઃખમોહાત્મતાયાઃ સર્વત્રાવિશેષાત્ । ઇતિ યથોક્તાદ્ અવસ્થાલક્ષણાદ્ ભાદાત્* । એવં તર્હિ સામાન્યસ્ય નિત્યત્વાત્* સર્વત્ર સ્થાનં । વિશેષાણાન્ તુ વિનાશ ઇત્ય્ એતદ્ અઙ્ગીકૃતં તતશ્ ચ એકસ્મિન્ વિશેષે વિનશ્યતિ સતિ । યસ્ તિષ્ઠતિ સામાન્યાત્મા । ન સ તસ્ય વિશેષસ્ય .. .. ..ઃ । વિ .. .. .. ।

। .. ન્યથા સ્થાનાસ્થાનયોર્ એકાશ્રયત્વે ઽભ્યુપગમ્ય .. + + .. + .. .. મ્માવ્ એકાત્મન્ય્ અઙ્ગીકૃતૌ । તતશ્ ચ કો ઽન્યો ધર્મો ભેદકો નૈવ કશ્ચિત્* નૈવ વિરુદ્ધૌ ધર્માવ્ એકત્રાઙ્ગિક્રિયેતે । યસ્માદ્ વિશેષાઃ પૃથગુત્પાત્યાદિના સર્વાકારવિવેકિનઃ । સામાન્યં તુ પૃથગુત્પત્યાદ્યભાવાત્ સર્વત્રાવિવેકીત્ય્ અત આહ । સર્વાકારેત્યાદિ સર્વાકારવિવેકાવિવેકિ ।