પ્રજ્ઞાપારમિતાપિણ્ડાર્થ · શ્લોક 41-58

ઇત્યેકત્વવિકલ્પસ્ય બાદ્ધા(ધ્યા?)નાનાત્વકલ્પનમ્(ના?) ।
રુણાદ્ધિ નાન્યત્તદ્રૂપં શૂન્યતાયાં કથઞ્ચન

અસદેવ યતઃ ખ્યાતિ તદવિદ્યાવિનિર્મિતમ્ ।
અસત્ખ્યાપનશક્ત્યૈવ સાવિદ્યેતિ નિગદ્યતે

ઇદમેવોચ્યતે રૂપં પ્રજ્ઞાપારમિતેતિ ચ ।
અદ્વયં દ્વયમેવૈતદ્વિકલ્પદ્વયબાધનમ્

યુક્તિં ચાહ વિશુદ્ધત્વાત્તથા ચાનુપલમ્ભતઃ ।
ભાવાભાવવિરોધાચ્ચ નાનાત્વમપિ પશ્યતિ

નામમાત્રમિદં રૂપં તત્ત્વતો હ્યસ્વભાવકમ્ ।
તત્સ્વભાવવિકલ્પાનામવકાશં નિરસ્યતિ

રૂપં રૂપસ્વભાવેન શૂન્યં યત્પ્રથમોદિતમ્ ।
તત્સ્વભાવસમારોપસઙ્કલ્પપ્રતિષેધનમ્

નોત્પાદં ન નિરોધં ચ ધર્માણાં પશ્યતીતિ યત્ ।
ભગવાનાહ, તદ્વયસ્તા તદ્વિશેષસ્ય કલ્પના

કૃત્રિમં નામ વાચ્યાશ્ચ ધર્માસ્તે કલ્પિતા યતઃ ।
શબ્દાર્થયોર્ન સમ્બન્ધસ્તેન સ્વાભાવિકો મતઃ

બાહ્યાર્થાભિનિવેશસ્તુ ભ્રાન્ત્યા બાલસ્ય જૃમ્ભતે ।
તથૈવ વ્યવહારો ઽયં ત્વત્રાર્થો ઽસ્તિ કશ્ચન

અત્ર તેન યથા નામ કલ્પ્યતે ન તથાસ્તિ તત્ ।
વાચ્યં વસ્તુ તતો નિષ્ઠા યથાનામાર્થકલ્પના

પ્રજ્ઞાપારમિતા બુદ્ધો બોધિસત્ત્વો ઽપિ વા તથા ।
નામમાત્રમિતિ પ્રાહ વ્યસન્ સત્યાર્થકલ્પનમ્

શબ્દાર્થપ્રતિષેધો ઽયં ન વસ્તુ વિનિવાર્યતે ।
એવમન્યેષ્વપિ જ્ઞેયો વાક્યેષ્વર્થવિનિશ્ચયઃ

નૈવોપલભતે સમ્યક્ સર્વનામાનિ તત્ત્વવિત્ ।
યથાર્થત્વેન તેનેદં ન ધ્વનેર્વિનિવારણમ્

સુભૂતિસ્તુ દ્વયં વ્યસન્ શબ્દં શબ્દાર્થમેવ ચ ।
બોધિસત્ત્વસ્ય નો નામ પશ્યામીતિ સ ઉક્તવાન્

પ્રજ્ઞાપારમિતાવાક્યં નાસ્તિ યન્નેયતા ગતમ્ ।
ઊહ્યાસ્તુ કેવલં તે ઽર્થા[સ્તદેવં]સૂક્ષ્મયા ધિયા

પ્રક્રાન્તાર્થતિરસ્કારો યા ચાર્થાન્તરકલ્પના ।
પ્રજ્ઞાપારમિતાયાં હિ પ્રોક્તા સા પ્રતિવર્ણિકા

એતાવાનર્થસઙ્ક્ષેપઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાશ્રયઃ ।
આવર્ત્ય(ર્ત?)તે સ એવાર્થઃ પુનરર્થાન્તરાશ્રિતઃ

પ્રજ્ઞાપારમિતાં સમ્યક્ સઙ્ગૃહ્યાષ્ટસહસ્રિકામ્ ।
યત્પુણ્યમાપ્તં તેનાસ્તુ પ્રજ્ઞાપારમિતો જનઃ