પ્રજ્ઞાપારમિતાપિણ્ડાર્થ · શ્લોક 1-20

આચાર્યદિગ્નાગવિરચિતઃ
પ્રજ્ઞાપારમિતાપિણ્ડાર્થઃ (પ્પ્પ)
। નમઃ પ્રજ્ઞાપારમિતાયૈ ॥
પ્રજ્ઞાપરમિતા જ્ઞાનમદ્વયં સા તથાગતઃ ।
સાધ્યા તાદર્થ્યયોગેન તાચ્છબ્દ્યં ગ્રન્થમાર્ગયોઃ

આશ્રયશ્ચાધિકારશ્ચ કર્મ ભાવનયા સહ ।
પ્રભેદો લિઙ્ગમાપચ્ચ સાનુશંસમુદાહૃતમ્

શ્રદ્વાવતાં પ્રવૃત્યઙ્ગં શાસ્તા પર્ષચ્ચ સાક્ષિણી ।
દેશકાલૌ ચ નિર્દિષ્ટૌ સ્વપ્રામાણ્યપ્રસિદ્ધયે

સઙ્ગીતિકર્તા લોકે હિ દેશકાલોપલક્ષિતમ્ ।
સસાક્ષિકં વદન્ વક્તા પ્રામાણ્યમધિગચ્છતિ

સર્વં ચૈતન્નિપાતાત્મશ્રવણાદેઃ પ્રકીર્તનમ્ ।
પ્રાસઙ્ગિકં તુ એવાર્થા મુખ્યા દ્વાત્રિંશદેવ હિ

પ્રભેદઃ ષોડશાકારઃ શૂન્યતાયા યથાક્રમમ્ ।
નિર્દિષ્ટો ઽષ્ટાસહસ્ત્રયા સ વિજ્ઞેયો ઽન્યાપદેશતઃ

ઇત્થમષ્ટસહસ્રીયમન્યૂનાર્થૈર્યથોદિતૈઃ ।
ગ્રન્થસઙ્ક્ષેપ ઇષ્ટો ઽત્ર ત એવાર્થા યથોદિતાઃ

બોધિસત્ત્વં ન પશ્યામીત્યુક્તવાંસ્તત્ત્વતો મુનિઃ ।
ભોક્તાધ્યાત્મિકવસ્તૂનાં કથિતા તેન શૂન્યતા

રૂપં રૂપસ્વભાવેન શૂન્યમિત્યુક્તિતઃ પુનઃ ।
બાહ્યાન્યાયતનાનીહ ભોજ્યાનિ પ્રતિષિદ્ધવાન્

રૂપાદ્યભાવે તદ્દેહપ્રતિષ્ઠાલક્ષણક્ષતિઃ ।
ગતાર્થા યેન તદ્દૃષ્ટં તદાધ્યાત્મિકમિત્યસત્

આધ્યાત્મિકાનાં શૂન્યત્વે પ્રકૃતેરપિ શૂન્યતા ।
વિજ્ઞાનરૂપં ગોત્રં હિ કૃપાપ્રજ્ઞાત્મકં મતમ્

નોત્પન્નો ન નિરુદ્ધો વા સત્ત્વ ઇત્યાદિના સ્ફુટમ્ ।
સત્ત્વસંસારયોઃ કામં દર્શિતા તેન શૂન્યતા

બુદ્ધધર્માંસ્તથા બોધિસત્ત્વધર્માન્ન પશ્યતિ ।
ઇત્યાદિના વિનિર્દિષ્ટા શૂન્યા દશબલાદયઃ

પ્રતિ પ્રતિ યતો ધર્માઃ કલ્પિતા ઇતિ કીર્તિતમ્ ।
તતો ન પરમાર્થો ઽસ્તિ ધર્માણામિતિ ચોક્તવાન્

આત્માદિદૃષ્ટેરુચ્છેદં મહત્યા પ્રકરોતિ યત્ ।
તતઃ પુદ્ગલનૈરાત્મ્યં ભગવાન્ સર્વથા જગૌ

સર્વધર્મા અનુત્પન્ના ઇતિ કીર્તયતા તથા ।
કથિતં ધર્મનૈરાત્મ્યં સર્વથા તત્ત્વવેદિના

સાવદ્યનિરવદ્યાનામવૃદ્ધિપરિહાણિતઃ ।
સંસ્કૃતાસંસ્કૃતાનાં ચ કુશલાનાં નિરાકૃતિઃ

કુશલાનાં ચ શૂન્યત્વે તદ્ગતા અક્ષતા તથા ।
કલ્પિતૈવેતિ ભેદાનાં શૂન્યતાયાઃ સ સઙ્ગ્રહઃ

દશભિશ્ચિત્તવિક્ષેપૈશ્ચિત્તં વિક્ષિપ્તમન્યતઃ ।
યોગ્યં ભવતિ બાલાનાં નાદ્વયજ્ઞાનસાધને

તાનપાકર્તુમન્યોન્યં વિપક્ષપ્રતિપક્ષતઃ ।
પ્રજ્ઞાપારમિતાગ્રન્થસ્તે ચ સમ્પિણ્ડય દર્શિતાઃ