પિણ્ડીક્રમ · શ્લોક 41-60

સંસ્કારઃ કૃત્યાનુષ્ટાનં મારુતો રસનેન્દ્રિયમ્ ।
રસશ્ચ પઞ્ચમં યાતિ ક્રોધદ્વયસમન્વિતમ્

ઉર્ધ્વાધઃ ક્રોધસંયુક્તં પ્રકૃત્યાભાસમેવ ચ ।
વિજ્ઞાનસ્કન્ધમાયાતિ વિજ્ઞાનં ચ પ્રભાસ્વરમ્

નિર્વાણં સર્વશૂન્યં ચ ધર્મકાયશ્ચ ગદ્યતે ।
દૃઢીકરણહેતુત્વાન્ મન્ત્રમેતદુદાહરેત્

ઓં શૂન્યતાજ્ઞાનવજ્રસ્વભાવાત્મકો ઽહમ્ ।
પરમાર્થમણ્ડલં હ્યેતન્નિરાભાસમલક્ષણમ્ ।
પરમાર્થસત્યનામાપિ સર્વતાથાગતાલયઃ

પ્રભાસ્વરપ્રવિષ્ટસ્ય વ્યુત્થાનં ચ પ્રદર્શતે ।
મન્ત્રમૂર્તિપ્રયોગેણ દેવતાલમ્બનં પ્રતિ

આકાશધાતુમધ્યસ્થં ભાવયેત્ સૂર્યમણ્ડલમ્ ।
તસ્યોપરિ પુનર્મન્ત્રી ચન્દ્રબિમ્બં વિભાવયેત્

તત્ર ચાષ્ટદલં પદ્મં રક્તવર્ણં વિભાવયેત્ ।
પદ્મોપરિ મહામન્ત્રં ત્ર્યક્ષરં ભાવયેત્ પુનઃ

મન્ત્રં પદ્મં તથા સૂર્યં પ્રવિષ્ટં ચન્દ્રમણ્ડલે ।
ચન્દ્રમણ્ડલમાપૂર્ણં બોધિચિત્તં વિભાવયેત્

સ્થાવરં જઙ્ગમં સર્વં તત્રૈવ પ્રવિચિન્તયેત્ ।
દૃઢીકરણહેતુત્વાન્મન્ત્રમેતદુદાહરેત્

ઓં ધર્મધાતુસ્વભાવાત્મકો ઽહમ્ ।
યોગમેવં સમાલમ્બ્ય અનુયોગં સમાચરેત્ ।
પુનશ્ચ ત્ર્યક્ષરં યોગી ચન્દ્રમધ્યે વિચિન્તયેત્

તતસ્ત્ર્યક્ષરસમ્ભૂતં સિતકુન્દેન્દુસન્નિભમ્ ।
આદિનાથં વિચિન્ત્યાથ અતિયોગં સમારભેત્

અક્ષોભ્યાનુપ્રવેશેન ત્રિમુખં ષડ્ભુજોજ્જ્વલમ્ ।
ઇન્દ્રનીલપ્રભં દીપ્તં વજ્રસત્ત્વં વિભાવયેત્

વજ્રં ચક્રં તથા પદ્મં સવ્યહસ્તેષુ ભાવયેત્ ।
ઘણ્ટાં રત્નં તથા ખઙ્ગં વામહસ્તેષુ ભાવયેત્

તતો ન્યાસં પ્રકુર્વીત સ્કન્ધાદીનાં વિભાગવિત્ ।
વૈરોચનાદિસુમ્ભાન્તં બીજન્યાસેન તત્ત્વતઃ

વૈરોચનીયબીજં તુ ઓંકારં શુક્લવર્ણકમ્ ।
રૂપસ્કન્ધસ્વભાવેન ન્યસેન્ મૂર્ધનિ મન્ત્રવિત્

આઃકારમમિત્તાભસ્ય સંજ્ઞાસ્કન્ધસ્વભાવકમ્ ।
રક્તવર્ણં મુખે ધ્યાત્વા વાગૈશ્વર્યમવાપ્નુયાત્

અક્ષોભ્યસ્ય તુ હૂકારં રાજાવર્તકસુપ્રભમ્ ।
વિન્યસેદ્ધૃદયે મન્ત્રી વિજ્ઞાનસ્કન્ધરૂપતઃ

સ્વાકારં રત્નનાથસ્ય વેદનાસ્કન્ધરૂપતઃ ।
પીતવર્ણં ન્યસેન્નાભૌ વેદનાશુદ્ધિહેતુકમ્

પાદદ્વયે તુ હાઃકારં સંસ્કાઅસ્કન્ધભાવતઃ ।
હરિતાભં ન્યસેન્મન્ત્રી કર્મનાથસ્ય તત્ત્વતઃ

મોહરત્યાદિકૈર્મન્ત્રી પૃથિવ્યાદીન્ પ્રવેશયેત્ ।
ખરત્વં દ્રવતા ઔષ્ણ્યમીરણત્વં ચ તે ક્રમાત્