ફલદીપિકા · અધ્યાય p23
યોગાધ્યાય
રુચકભદ્રકહંસકમાલવાઃ સશશકા ઇતિ પઞ્ચ ચ કીર્તિતાઃ ।
સ્વભવનોચ્ચગતેષુ ચતુષ્ટયે ક્ષિતિસુતાદિષુ તાન્ ક્રમશો વદેત્
દીર્ઘાસ્યો બહુસાહસાપ્તવિભવઃ શૂરોઽરિહન્તા બલી
ગાર્વિષ્ટો રુચકે પ્રતીતગુણવાન્ સનાપતિર્જિત્વરઃ ।
આયુષ્માન્ સકુશાગ્રબુદ્ધિરમલો વિદ્વજ્જનશ્લાધિતો
ભૂપો ભદ્રકયોગજોઽતિવિભવશ્ચાસ્થાનકોલાહલઃ
હંસે સદ્ભિરભ્રષ્ટુતઃ ક્ષિતિપતિઃ શઙ્ખબ્જમત્સ્યાઙ્કુશૈ-
શ્ચિહ્નૈઃ પાદકરાઙ્કિતઃ શુભવપુર્મૃષ્ટાન્નભુગ્ધાર્મકઃ ।
પુષ્ટાઙ્ગો ધૃતિમાન્ધની સુતવધૂભાગ્યાન્વિતો વર્ધનો
માલવ્યે સુખભુક્સુવાહનયશા વિદ્વાન્પ્રસન્નેન્દ્રિયઃ
શસ્તઃ સર્વજનૈઃ સુભૃત્યબલવાન્ ગ્રામાધિપો વા નૃપો
દુર્વૃત્તઃ શશયોગજોઽન્યવનિતાવિત્તઃ સૌખ્યવાન્ ।
લગ્નેન્દ્વોરપિ યોગપઞ્ચકમિદં સાન્ત્રાજ્યસિદ્ધિપ્રદં
તેષ્વેકાદિષુ ભાગ્યવાન્ નૃપસમો રાજા નૃપેન્દ્રોઽધિકઃ
વિધોસ્તુ સુનફાનફાધુરુધુરાઃ સ્વરિઃફોભય-
સ્થિતૈર્વંરવિભિર્ગ્રહૈરિતરથા તુ કેમદ્રુમઃ ।
હિમત્વિષિ ચતુષ્ટયે ગ્રહયુતેઽથ કેમદ્રુમો
ન હીતિ કથિતોઽથવા હિમકરાદ્ગ્રહૈઃ કેન્દ્રગૈઃ
સ્વયમાધિગતવિત્તઃ પાર્થિવસ્તત્સમો વા
ભવતિ હિ સુનફાયાં ધીધનખ્યાતિમાંશ્ચ ।
પ્રભુરગદશરીરઃ શીલવાન્ ખ્યાતકીર્તિ-
ર્વિષયસુખસુવેષો નિર્વૃતશ્ચાનફાયામ્
ઉત્પન્નભોગસુખભાગ્ધનવાહનાઢ્ય-
સ્ત્યાગાન્વિતો ધુરુધુરાપ્રભવઃ સભૃત્યઃ ।
કેમદ્રુમે મલિનદુઃખિતનીચનિઃસ્વાઃ
પ્રેષ્યાઃ ખલાશ્ચ નૃપતેરપિ વંશજાતાઃ
હિત્વેન્દું શુભશુભસિવેવાસ્યુભયચર્યાખ્યાઃ સ્વરિઃફોભય-
સ્થાનસ્થૈઃ સવિતુઃ શુભૈઃ સ્યુરશુભૈસ્તે પપસંજ્ઞાઃ સ્મૃતાઃ ।
સત્પાર્શ્વે શુભકર્તરીત્યુદયભે પાપેસ્તુ પાપાહ્વયો
લગ્નાદ્વિત્તગતૈઃ શુભૈસ્તુ સુશુભો યોગો ન પાપેક્ષિતૈઃ
જાતઃ સ્યાત્ સુભગઃ સુખી ગુણનિધિર્ધીરો નૃપો ધાર્મિકો
વિખ્યાતઃ સકલપ્રિયોઽતિશુભગો દાતા મહીશપ્રિયઃ ।
ચાર્વઙ્ગઃ પ્રિયવાક્પ્રપઞ્ચરસિકો વાગ્મી યશસ્વી ધની
વિદ્યાદત્ર સુવેસિવાસ્યુભયચર્યખ્યેષુ પાદક્રમાત્
અન્યાયાજ્જનનિન્દકો હતરુચિર્હીનપ્રિયો દુર્જનો-
માયાવી પરનિન્દકઃ ખલયુતો દુર્વૃત્તશાસ્ત્રાધિકઃ ।
લોકે સ્યાદપકીર્તિદુઃખિતમના વિદ્યાર્થભાગ્યૈશ્ચ્યુતો
જાતશ્ચાશુભવેસિવાસ્યુભયચર્યખ્યેષુ પાદક્રમાત્
જૈવાતૃકો વિભયરોગરિપુઃ ઉખી સ્યા-
દાઢ્યઃ શ્રિયા ચ શુભકર્તરિયોગ જાતઃ ।
નિઃસ્વોઽશુચિર્વિસુખદારસુતોઽઙ્ગહીનઃ
સ્યાત્પાપકર્તરિભવોઽચિરમાયુરેતિ
આચારવાન્ ધર્મમ્તિઃ પ્રસન્નઃ
સૌભાગ્યવાન્ પાર્થિવમાનનીયઃ ।
મૃદુસ્વભાવઃ સ્મિતભાષણશ્ચ
ધની ભવેચ્ચામલયોગજાતઃ
સુશુભે શુભકર્તર્યાં વેસ્યાદૌ સુનભાદિવત્ ।
શુભૈઃ ક્રમાત્ફલં જ્ઞેયં વિપરીતંઅસદ્ગ્રહૈઃ
ઓજેષ્વર્કેન્દુલગ્નાન્યજનિ દિવિ પુમંશ્ચેન્મહાભાગ્યયોગઃ
સ્ત્રીણાન્તદ્વ્યત્યયેસ્યાચ્છશિનિ સુરગુરોઃ કેન્દ્રગે કેસરીતિ ।
જીવન્ત્યાષ્ટરિસંસ્થે શશિનિ તુ શકટઃ કેન્દ્રગે નાસ્તિ લગ્ના-
ચ્ચન્દ્રે કેન્દ્રાદિગેઽર્કાદધમસમવરિષ્ઠાખ્યયોગાઃ પ્રસિદ્ધઃ
મહાભગ્યે જાતઃ સકલનયનાનન્દજનકો
વદાન્યો વિખ્યાતઃ ક્ષિતિપતિરશીત્યાયુરમલઃ ।
વધૂનાં યોગેઽસ્મિન્ સતિ ધનસુમાઙ્ગલ્યસહિતા
ચિરં પુત્રૈઃ પૌત્રૈઃ શુભમુપગતા સા સુચરિતા
કેસરીવ રિપુવર્ગતિહન્તા પ્રૌઢવાક્ સદસિ રાજસવૃત્તઃ ।
દીર્ઘજીવ્યતિયશાઃ પટિબુદ્ધિસ્તેજસા જયતિ કેસરિયોગે
ક્વચિત્ક્વચિદ્ભાગ્યપરિચ્યુતઃ સન્પુનઃ પુનઃ સર્વમુપૈતિ ભાગ્યમ્ ।
લોકેઽપ્રસિદ્ધોઽપરિહાર્યમન્તઃ શલ્યં પ્રપન્નઃ શકટેઽતિઃઉખી
કષ્ટમધ્યમવરાહ્વયયોગે દ્રવ્યવાહનયશઃ સુખસંપત્ ।
જ્ઞાનધીવિનય નૈપુણવિદ્યાત્યાગભોગજફલાન્યપિ તદ્વત્
ચન્દ્રાદ્વા વસુમાંસ્તથોપચયગૈર્લગ્નાત્સમસ્તૈઃ શુભૈ-
શ્ચન્દ્રાવ્દ્યોમ્ન્ય્મલાહ્વયઃ શુભકગૈર્યોગો વિલગ્નાદપિ ।
જન્મેશે સહિતે વિલગ્નપતિના કેન્દ્રેઽધિમિત્રર્ક્ષગે
લગ્નં પશ્યતિ કશ્ચિદત્ર બલવાન્ય્યોગો ભવેત્પુષ્કલઃ
તિષ્ઠેયુઃ સ્વગૃહે સદા વસુમતિ દ્રવ્યાણ્યનલ્પાન્યપિ
ક્ષ્મેશઃ સ્યાદમલે ધની સુતયશઃ સંપદ્યુતો નીતિમાન્ ।
શ્રીમાન્ પુષ્કલયોગજો નૃપવરૈઃ સંમાનિતો વિશ્રુતઃ
સ્વાકલ્પામ્બરભૂષિતઃ શુભવચાઃ સર્વોત્તમઃ સ્યાત્પ્રભુઃ
સર્વે પઞ્ચસુ ષટ્સુ સપ્તસુ શુભા માલાશ્ચ પઙ્ક્ત્યા સ્થિતા
યદ્યેવં મૃતિષદ્વ્યયાદિષુગૃહેષ્વત્રાશુભાખ્યાઃ સ્મૃતાઃ ।
સ્વર્ક્ષોચ્ચે યદિ કોણકણ્ટકયુતૌ ભાગ્યેશશુક્રાવુભૌ
લક્ષ્મ્યાખ્યોઽથ તથાવિધે હિમકરે ગૌરીતિ જિવેક્ષિતે
જનાધિકારી ક્ષિતિપાલશસ્તો ભોગી પ્રદાતા પરકાર્યકર્તા ।
બન્ધુપ્રિયઃ સત્સુતદારયુક્તોંધિરઃ સુમાલાહ્વયયોગજાતઃ
કુમાર્ગયુક્તોઽશુભમાલિકાખ્યે દુઃખી પરેષાં વધકૃત્ કૃતઘ્નઃ ।
સ્યાત્કાતરો ભૂસુરભક્તિહોનો લોકાભિશપ્તઃ કલહપ્રિયઃ સ્યાત્
નિત્યં મઙ્ગલશીલ્યા વનિતયા ક્રીડત્યરોગી ધની
તેજસ્વી સ્વજનાન્ સુરક્ષતિ મહાલક્ષ્મીપ્રસાદાલયઃ ।
શ્રેષ્ઠાન્દોલિકયા પ્રયાતિ તુરગસ્તમ્બેરમધ્યાસિતો
લોકાનન્દકરો મહીપતિવરો દાતા ચ લક્ષ્મીભવઃ
સુન્દરગાત્રઃ શ્લાઘિતગોત્રઃ પાર્થિવમિત્રઃ સદ્ગુણપુત્રઃ ।
પઙ્ખજવક્ત્રઃ સંસ્તુતર્જત્રો રાજતિ ગૌરીયોગસમુત્થઃ
શુક્રવાક્પતિસુધાકરાત્મજૈઃ કેન્દ્રકોણસહિતૈર્દ્વિતીયગૈઃ ।
સ્વોચ્ચમિત્રભવનેષુ વાક્પતૌ વીર્યગે સતિ સરસ્વતીરિતા
ધીમ ન્નાટકગદ્યપદ્યગણનાલણ્કારશાસ્ત્રેષ્વયં
નિષ્ણાતઃ કવિતાપ્રબન્ધરચનાશાસ્ત્રાર્થપારંગતઃ ।
કીર્ત્યાકાન્તજગત્ત્રયોઽતિધનિકો દારાત્મજૈરન્વિતઃ
સ્યાત્ સારસ્વતયોગજો નૃપવરૈઃ સંપૂજિતો ભાગ્યવાન્
લગ્નાધીશ્વરભાસ્કરામૃતકરાઃ કેન્દ્રત્રિકોણાશ્રિતાઃ
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષસુહૃદ્ગૃહાનુપગતાઃ શ્રીકણ્ઠયોગો ભવેત્ ।
તદ્વદ્ભાર્ગવભાગ્યનાથશશિજાઃ શ્રીનાથયોગસ્તથા
વાગીશાત્મપસૂર્યજા યાદિ તદા વૈરિઞ્ચિયોગસ્તતઃ
રુદ્રાક્ષાભરણો વિભૂતિધવલચ્છાયો મહાત્મા શિવં
ધ્યાયત્યાત્મનિ સન્તતં સુનિયમઃ શૈવવ્રતે દીછિતઃ
સાધૂનામુપકારકઃ પરમતેષ્વેવ નસૂયો ભવેત્
તેજસ્વી શિવપૂજયા પ્રમુદિતઃ શ્રીકણ્ઠયોગોદ્ભવઃ
લક્ષ્મીવાન્ સરસોક્તિચાટુનિપુણો નારાયણાઙ્કાણ્કિતઃ
તન્નામાઙ્કિતહૃદ્યપદ્યમનિશં સંકીર્તયન્ સજ્જનેઃ ।
તદ્ભક્તાપચિતૌ પ્રસન્નવદનઃ સત્પુત્રદારાન્વિતઃ
સર્વેષં નયનપ્રિયોઽતિસુભગઃ શ્રીનાથયોગોદ્ભવઃ
બ્રહ્મ્જ્ઞાનપરાયણો બહુમતિર્વેદપ્રધાનો ગુણી
હૃષ્ટો વૈદિકમાર્ગતો ન ચલતિ પ્રખ્યાતશિષ્યવ્રજઃ ।
સૌમ્યોક્તિર્બહુવિત્તદારતનયઃ સદ્ભ્રહ્મતેજોજ્વલન્દી-
ર્ઘયુર્ક્જિતેન્દ્રિયો નતનૃપો વૈરિઞ્ચિયોગોદ્ભવઃ
અન્યોન્યં ભવનસ્થયોર્વિહગયોર્લગ્નાદિરિહ્ફાન્તકં
ભાવાધીશ્વર્યોઃ ક્રમેણ કથિતાઃ ષટ્ષષ્ટિયોગા જનૈઃ ।
ત્રિશદ્દૈન્યમુદીરિતં વ્યયરિપુચ્છિદ્રાદિનાથોત્થિતા-
સ્ત્વષ્ટૌ શૌર્યપતેઃ ખલા નિગદિતાઃ શેષા મહાખ્યાઃ સ્મૃતાઃ
મૂર્ખઃ સ્યાદપવાદકો દુરિતકૃન્નિત્યં સપત્નાર્દિતઃ
ક્રૂરોક્તિઃ કિલદૈન્યજશ્ચલમતિર્વિચ્છિન્નકાર્યોદ્યમઃ ।
ઉદ્વૃત્તશ્ચ ખલે કદાચિદખિલં ભાગ્યં લભેતાખિલં
સૌમ્યોક્ત્તિશ્ચ કદાચિદેવમશુભં દારિદ્ર્યદુઃખદિકમ્
શ્રીકટક્ષનિલયઃ પ્રભુરાઢ્યશ્ચિત્રવસ્ત્રકનકાભરણશ્ચ ।
પર્થિવાપ્તબહુમાનરસમાજ્ઞો યાનવિત્તસુતવાંશ્ચ મહાખ્યે
લગ્નાધિપાપ્તભપતિસ્થિતરાશિનાથઃ
સ્વોચ્ચસ્વભેશુ યદિ કોણચતુષ્ટયસ્થઃ
યોગઃસ કહલ ઇતિ પ્રથિતોઽથત્તદ્વત્
લગ્નાધિપાપ્તભપ્તિર્યદિ પર્વતાખ્યઃ
વાર્દ્ધિષ્ણુરાર્યઃ સુમતિઃ પ્રસન્નઃ ક્ષેમઙ્કરઃ કાહલજો નૃમાન્યઃ ।
સ્થિરાર્યસૌખ્યઃ સ્થિરકાર્યકર્ત્તા ક્ષિતીશ્વરઃ પર્વતયોગજાતઃ
ધર્મકર્મભવનાધિપતી દ્વૌ સંયુતૌ મહિતભાવગતૌ ।
રાજયોગ ઇતિ તદ્વદિહ સ્યાત્ કેન્દ્રકોણયુતિર્યતિ શઙ્ખઃ
ભેરીશઙ્ખપ્રણાદ્રૈર્ધૃતમૃદુપટિકાજાતવૃત્તતપત્રો
હસ્ત્યશ્વાન્દોલિકાદ્યૈઃ સહ મગધકુતપ્રસ્તુતિર્ભૂમિપાલઃ ।
નાનારૂપોહારસ્ફુરિતકરયુતૈઃ પ્રાર્થિતઃ સજ્જનૈઃ સ્યાદ્રાજા
સ્યાક્છઙ્ખયોગે બહુવરવનિતાભોગસમ્પત્તિપૂર્ણઃ
સંખ્યાયોગાઃ સપ્તસપ્તર્ક્ષસંસ્થૈરેકાપાયાદ્વલ્લકીદામપાશમ્ ।
કેદારાખ્યઃ શૂલયોગો યુગં ચ ગોલશ્ચાન્યાન્ પૂર્વમુક્તાન્વિહાય
વીણાયોગે નૃત્તગીતપ્રિયોઽર્થી દામ્નિ ત્યાગીભૂતિશ્ચોપકારી ।
પાશે ભોગી સાર્થસચ્છીલબન્ધુઃ કેદારાખ્યે શ્રીકૃષિક્ષેત્રેયુક્તઃ
શૂલે હિંસ્ત્રઃ ક્રોધશીલો દરિદ્રઃ પાષણ્ડી સ્યાદ્ દ્રવ્યહીનો યુગાખ્યે ।
નિસ્વઃ પાપી મ્લેચ્છયુક્તઃ કુશિલ્પી ગોલે જાતશ્ચાલસોઽલ્પાયુરેવ
સૌમ્યૈરિન્દોર્દ્યૂનષડ્રન્ધ્રસંસ્થૈસ્તદ્વલ્લગ્નાત્સંસ્થિતૈર્વાધિયોગઃ ।
નેતા મન્ત્રી ભૂપતિઃ સ્યાત્ક્રમેણ ખ્યાતઃ શ્રિમાન્દીર્ઘજીવી મનસ્વી
અધિયોગભવો નરેશ્વંરઃ સ્થિરસંપદ્બહુબન્ધુપોષકઃ ।
અમુના રિપવઃ પરાજિતાહ્ચિરમાયુર્લભતે પ્રસિદ્ધતામ્
ભાવૈઃ સૌમ્યયુતેક્ષિતૈસ્તદધિપૈઃ સુસ્થાનગૈર્ભાસ્વરૈઃ
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષગતૈર્વિલગ્નભવનાદ્યોગાઃ ક્રમાદ્દ્વાદશ ।
સંજ્ઞાશ્ચામરધેનુશૌર્યજલધિચ્છત્રાસ્ત્રક માસુરા-
ભાગ્યખ્યાતિસુપારિજાતમુસલાસ્તજ્જ્ઞૈર્યથા કીર્તિતાઃ
પ્રત્યહં વ્રજતિ વૃદિમુદગ્રં શુક્લચન્દ્ર ઇવ શોભનશીલઃ ।
કીર્તિમાન્ જનપતિશ્ચિરજીવી શ્રીનિધિર્ભવતિ ચામરજાતઃ
સાન્નપાન્નવિભવોઽખિલવિદ્યા પુષ્કલોધિકકુટુમ્બવિભૂતિઃ ।
હેમરત્નધનધાન્યસંરિદ્ધો રાજરાજ ઇવ રાજતિ ધેનૌ
કીર્તિમદ્ભિરનુજૈરભિષ્ટુતો લાલિતો મહિતવિક્રમયુક્તઃ
શૌર્યજો ભવતિ રામ ઇવાસૌ રાજકાર્યનિરતોઽતિયશસ્વી
ગોસંપદ્ધનધાન્ય્શોભિસદનં બન્ધુપ્રપુર્ણં વર-
સ્ત્રીરત્નામ્બરભુષણાનિ મહિતસ્થાનં ચ સર્વોત્તમમ્ ।
પ્રાપ્નોત્યમ્બુહિયોગજઃ સ્થિરસુખો હસ્ત્યશ્વયાનાદિગો
રાજેડ્યો દ્વિજદેવકાર્યનિરતઃ કૂપપ્રપાકૃત્પથિ
સુસંસારસૌભાગ્યસન્તાનલક્ષ્મી નિવાસો યશસ્વી શુભાષી મનીષી ।
અમાત્યો મહીશસ્ય પૂજ્યો ધનાઢ્યઃ સ્ફુરત્તીક્ષ્ણબુદ્ધિર્ભવેચ્છત્રયોગે
શત્રૂન્ બલિષ્ઠાન્ બલવન્નિગૃહ્ય ક્રૂરપ્રવ્ત્ત્યા સહિતોઽભિમાની ।
વ્રણઙ્કિતઙ્ગશ્ચ વિવાદકારી સ્યાદસ્ત્રયોગે દૃઢગાત્રયુક્તઃ
પરદારપરાઙ્મુખો ભવેદ્વરદારાત્મજબન્ધુસંશ્રિતઃ ।
જનકાદધિકઃ શુભૈર્ગુણૈર્મહનીયાં શ્રિયમેતિ કામજઃ
હન્ત્યન્યકાર્યં પિશુનઃ સ્વકાર્યપરો દરિદ્રશ્ચ દુરાગ્રહી સ્યાત્ ।
સ્વયમ્કૃતાનર્થપરંપરાર્તઃ કુકર્મકૃચ્ચાસુરયોગજાતઃ
ચઞ્ચચ્ચામરવાદ્યઘોષનિબિડામાન્દોલિકાં શાશ્વતી
લક્ષ્મી પ્રાપ્ય મહાજનૈઃ કૃતનતિઃ સ્યાદ્ધર્મમર્ગે સ્થિતઃ ।
પ્રીણાત્યેષ પિતૄન્ સુરાન્દ્વિજગણાંસ્તત્તત્પ્રિયૈઃ પૂજનૈઃ
સ્વાચારઃ સ્વકુલોદ્વહઃ સુહૃદયઃ સ્યાદ્ભાગ્યયોગોદ્ભવઃ
સત્ક્રિયાં સકલલોકસંમતામાચરન્નવતિ સજ્જન્નાન્નૃપઃ ।
પુત્રમિત્રધનદારભાગ્યવાન્ ખ્યાતિજો ભવતિ લોકવિશ્રુતઃ
નિત્યમઙ્ગલયુતઃ પૃથિવીશઃ સંચિતાર્થનિચયઃ સુકુટુમ્બી ।
સત્કથાશ્રવણભક્ત્રભિજ્ઞો પારિજાતજનનઃ શિવતાતિઃ
કૃચ્છ્રલબ્ધધનવાન્ પિરભૂતો લોલસંપદુચિતવ્યયશીલઃ ।
સ્વર્ગમેવ લભઽન્તેત્યદશાયાં જાલ્મકો મુસલજશ્ચપલશ્ચ
દુઃસ્થૈર્ભાવગૃહેશ્વરૈરશુભસંયુક્તેક્ષિતૈર્વા ક્રમા-
દ્ભાવૈઃ સ્યુસ્ત્વવયોગનિઃસ્વમૃતયઃ પ્રોક્તાઃ કુહૂઃ પામરઃ ।
હર્ષો દુષ્કૃતિરિત્યથાપિ સરલો નિર્ભાગ્યદુર્યોગકૌ
યોગા દ્વાદશ તે દરિદ્ર વિમલે પ્રોક્તાવિપશ્ચિજ્જનૈઃ
અપ્રસિદ્ધિરતિદુઃસહદૈન્યં સ્વલ્પમાયુરવમાનમસદ્ભિઃ ।
સંયુતઃ કુચરિતઃ કુતનુઃ સ્યાચ્ચઞ્ચલસ્થિતિરિહાપ્યવયોગે
સુવચન્યશૂન્યો વિફલકુટુમ્બઃ કુજનસમાજઃ કુદશનચક્ષુઃ ।
મતિસુતવિદ્યા વિભવવિહિનો રિપુહૃતવિત્તઃ પ્રભવતિ નિઃસ્વે
અરિપરિભૂતઃ સહજવિહીનો મનસિવિલજ્જો હતબલવિત્તઃ ।
અનુચિતકર્મશ્રમપરિખિન્નો વિકૃતિગુણઃ સ્યાદિતિ મૃતિયોગે
માતૃવાહનસુહૃત્સુખભૂષબન્ધુર્ભિવિરહિતઃ સ્થિતિશૂન્યઃ ।
સ્થાનમાશ્રિતમનેન હનં સ્યાત્ કુસ્ત્રિયામભિરતઃ કુહુયોગે
દુઃખજીવ્યનૃતવાગવિવેકી વઞ્ચકો મૃતસુતોઽપ્યનપત્યઃ ।
નાસ્તિકોઽલ્પકુજનં ભજતેઽસૌ ઘસ્મરો ભવતિ પામરયોગે
સુખભોગભાગ્યદૃઢગાત્રસંયુતો નિહતાહિતો ભવતિ પાપભીરુકઃ
પ્રથિતપ્રધાનજનવલ્લભો ધનદ્યુતિમિત્રકીર્તિસુતવાંશ્ચૈ હર્ષજઃ
સ્વપત્નીવિયોગં પરસ્ત્રીરતીચ્છા દુરાલોકમધ્વાનસંચારવૃતિઃ ।
પ્રમેહાદિગુહ્યાર્તિમુર્વીશપીડાં વદેદ્દુષ્કૃતૌ બન્ધુધિક્કારશોકમ્
દીર્ઘયુષ્માન્ દૃઢમતિરભયઃ શ્રીમાન્વિદ્યાસુતધનસહિતઃ ।
સિદ્ધારમ્ભો જિતરિપુરમલો વિખ્યાતાખ્યઃ પ્રભવતિ સરલે
પિત્રાર્જિતક્ષેત્રેગૃહાદિનાશકૃત્ સાધૂન્ ગુરૂન્નિન્દતિ ધર્મવર્જિતઃ ।
પ્રત્માતિજીર્ણમ્બરધૃચ્ચ દુર્ગતો નિર્ભાગ્યયોગે બહુદુઃખભાજનમ્
શરીરપ્રયાસૈઃ કૃતં કર્મ યત્તત્ વ્રજેન્નિષ્ફલત્વં લઘુત્વં જનેષુ ।
જનદ્રોહકારી સ્વકુર્ક્ષિભરિઃ સ્યાત્ અજસ્રં પ્રવાસી ચ દુર્યોગજાતઃ
ઋણગ્રસ્ત ઉગ્રો દરિદ્રાગ્રગણ્યો ભવેત્કર્ણરોગી ચ સૌભાત્રહીનઃ ।
અકાર્યપ્રવૃત્તો રસાભાસવાદી પરપ્રેષ્યકઃ સ્યાદ્દરિદ્રાખ્યયોગે
કિઞ્ચિદ્વ્યયો ભૂરિધનાભિવૃદ્ધિં પ્રયાત્યયં સર્વજનાનુકૂલ્યમ્ ।
સુખી સ્વતન્ત્રો મહનીયવૃત્તિ ગુર્ણૈઃ પ્રતીતો વિમલોદ્ભવઃ સ્યાત્
છિદ્રારિવ્યયનાયકાઃ પ્રબલગાઃકેન્દ્રન્ત્રિકોણાશ્રિતાઃ
લગ્નવ્યોમચતુર્થભાગ્યપતયઃ ષડ્રન્ધ્રરિઃફસ્થિતાઃ
નિર્વીર્યા વિગતપ્રભા યાદ તદા દુર્યોગ એવ સ્મૃત-
સ્તદ્વ્યસ્તે સતિ યોગવાન્ધનપતિર્ભૂપઃ સુખી ધાર્મિકઃ
યોગાધ્યાય
રુચકભદ્રકહંસકમાલવાઃ સશશકા ઇતિ પઞ્ચ ચ કીર્તિતાઃ ।
સ્વભવનોચ્ચગતેષુ ચતુષ્ટયે ક્ષિતિસુતાદિષુ તાન્ ક્રમશો વદેત્
દીર્ઘાસ્યો બહુસાહસાપ્તવિભવઃ શૂરોઽરિહન્તા બલી
ગાર્વિષ્ટો રુચકે પ્રતીતગુણવાન્ સનાપતિર્જિત્વરઃ ।
આયુષ્માન્ સકુશાગ્રબુદ્ધિરમલો વિદ્વજ્જનશ્લાધિતો
ભૂપો ભદ્રકયોગજોઽતિવિભવશ્ચાસ્થાનકોલાહલઃ
હંસે સદ્ભિરભ્રષ્ટુતઃ ક્ષિતિપતિઃ શઙ્ખબ્જમત્સ્યાઙ્કુશૈ-
શ્ચિહ્નૈઃ પાદકરાઙ્કિતઃ શુભવપુર્મૃષ્ટાન્નભુગ્ધાર્મકઃ ।
પુષ્ટાઙ્ગો ધૃતિમાન્ધની સુતવધૂભાગ્યાન્વિતો વર્ધનો
માલવ્યે સુખભુક્સુવાહનયશા વિદ્વાન્પ્રસન્નેન્દ્રિયઃ
શસ્તઃ સર્વજનૈઃ સુભૃત્યબલવાન્ ગ્રામાધિપો વા નૃપો
દુર્વૃત્તઃ શશયોગજોઽન્યવનિતાવિત્તઃ સૌખ્યવાન્ ।
લગ્નેન્દ્વોરપિ યોગપઞ્ચકમિદં સાન્ત્રાજ્યસિદ્ધિપ્રદં
તેષ્વેકાદિષુ ભાગ્યવાન્ નૃપસમો રાજા નૃપેન્દ્રોઽધિકઃ
વિધોસ્તુ સુનફાનફાધુરુધુરાઃ સ્વરિઃફોભય-
સ્થિતૈર્વંરવિભિર્ગ્રહૈરિતરથા તુ કેમદ્રુમઃ ।
હિમત્વિષિ ચતુષ્ટયે ગ્રહયુતેઽથ કેમદ્રુમો
ન હીતિ કથિતોઽથવા હિમકરાદ્ગ્રહૈઃ કેન્દ્રગૈઃ
સ્વયમાધિગતવિત્તઃ પાર્થિવસ્તત્સમો વા
ભવતિ હિ સુનફાયાં ધીધનખ્યાતિમાંશ્ચ ।
પ્રભુરગદશરીરઃ શીલવાન્ ખ્યાતકીર્તિ-
ર્વિષયસુખસુવેષો નિર્વૃતશ્ચાનફાયામ્
ઉત્પન્નભોગસુખભાગ્ધનવાહનાઢ્ય-
સ્ત્યાગાન્વિતો ધુરુધુરાપ્રભવઃ સભૃત્યઃ ।
કેમદ્રુમે મલિનદુઃખિતનીચનિઃસ્વાઃ
પ્રેષ્યાઃ ખલાશ્ચ નૃપતેરપિ વંશજાતાઃ
હિત્વેન્દું શુભશુભસિવેવાસ્યુભયચર્યાખ્યાઃ સ્વરિઃફોભય-
સ્થાનસ્થૈઃ સવિતુઃ શુભૈઃ સ્યુરશુભૈસ્તે પપસંજ્ઞાઃ સ્મૃતાઃ ।
સત્પાર્શ્વે શુભકર્તરીત્યુદયભે પાપેસ્તુ પાપાહ્વયો
લગ્નાદ્વિત્તગતૈઃ શુભૈસ્તુ સુશુભો યોગો ન પાપેક્ષિતૈઃ
જાતઃ સ્યાત્ સુભગઃ સુખી ગુણનિધિર્ધીરો નૃપો ધાર્મિકો
વિખ્યાતઃ સકલપ્રિયોઽતિશુભગો દાતા મહીશપ્રિયઃ ।
ચાર્વઙ્ગઃ પ્રિયવાક્પ્રપઞ્ચરસિકો વાગ્મી યશસ્વી ધની
વિદ્યાદત્ર સુવેસિવાસ્યુભયચર્યખ્યેષુ પાદક્રમાત્
અન્યાયાજ્જનનિન્દકો હતરુચિર્હીનપ્રિયો દુર્જનો-
માયાવી પરનિન્દકઃ ખલયુતો દુર્વૃત્તશાસ્ત્રાધિકઃ ।
લોકે સ્યાદપકીર્તિદુઃખિતમના વિદ્યાર્થભાગ્યૈશ્ચ્યુતો
જાતશ્ચાશુભવેસિવાસ્યુભયચર્યખ્યેષુ પાદક્રમાત્
જૈવાતૃકો વિભયરોગરિપુઃ ઉખી સ્યા-
દાઢ્યઃ શ્રિયા ચ શુભકર્તરિયોગ જાતઃ ।
નિઃસ્વોઽશુચિર્વિસુખદારસુતોઽઙ્ગહીનઃ
સ્યાત્પાપકર્તરિભવોઽચિરમાયુરેતિ
આચારવાન્ ધર્મમ્તિઃ પ્રસન્નઃ
સૌભાગ્યવાન્ પાર્થિવમાનનીયઃ ।
મૃદુસ્વભાવઃ સ્મિતભાષણશ્ચ
ધની ભવેચ્ચામલયોગજાતઃ
સુશુભે શુભકર્તર્યાં વેસ્યાદૌ સુનભાદિવત્ ।
શુભૈઃ ક્રમાત્ફલં જ્ઞેયં વિપરીતંઅસદ્ગ્રહૈઃ
ઓજેષ્વર્કેન્દુલગ્નાન્યજનિ દિવિ પુમંશ્ચેન્મહાભાગ્યયોગઃ
સ્ત્રીણાન્તદ્વ્યત્યયેસ્યાચ્છશિનિ સુરગુરોઃ કેન્દ્રગે કેસરીતિ ।
જીવન્ત્યાષ્ટરિસંસ્થે શશિનિ તુ શકટઃ કેન્દ્રગે નાસ્તિ લગ્ના-
ચ્ચન્દ્રે કેન્દ્રાદિગેઽર્કાદધમસમવરિષ્ઠાખ્યયોગાઃ પ્રસિદ્ધઃ
મહાભગ્યે જાતઃ સકલનયનાનન્દજનકો
વદાન્યો વિખ્યાતઃ ક્ષિતિપતિરશીત્યાયુરમલઃ ।
વધૂનાં યોગેઽસ્મિન્ સતિ ધનસુમાઙ્ગલ્યસહિતા
ચિરં પુત્રૈઃ પૌત્રૈઃ શુભમુપગતા સા સુચરિતા
કેસરીવ રિપુવર્ગતિહન્તા પ્રૌઢવાક્ સદસિ રાજસવૃત્તઃ ।
દીર્ઘજીવ્યતિયશાઃ પટિબુદ્ધિસ્તેજસા જયતિ કેસરિયોગે
ક્વચિત્ક્વચિદ્ભાગ્યપરિચ્યુતઃ સન્પુનઃ પુનઃ સર્વમુપૈતિ ભાગ્યમ્ ।
લોકેઽપ્રસિદ્ધોઽપરિહાર્યમન્તઃ શલ્યં પ્રપન્નઃ શકટેઽતિઃઉખી
કષ્ટમધ્યમવરાહ્વયયોગે દ્રવ્યવાહનયશઃ સુખસંપત્ ।
જ્ઞાનધીવિનય નૈપુણવિદ્યાત્યાગભોગજફલાન્યપિ તદ્વત્
ચન્દ્રાદ્વા વસુમાંસ્તથોપચયગૈર્લગ્નાત્સમસ્તૈઃ શુભૈ-
શ્ચન્દ્રાવ્દ્યોમ્ન્ય્મલાહ્વયઃ શુભકગૈર્યોગો વિલગ્નાદપિ ।
જન્મેશે સહિતે વિલગ્નપતિના કેન્દ્રેઽધિમિત્રર્ક્ષગે
લગ્નં પશ્યતિ કશ્ચિદત્ર બલવાન્ય્યોગો ભવેત્પુષ્કલઃ
તિષ્ઠેયુઃ સ્વગૃહે સદા વસુમતિ દ્રવ્યાણ્યનલ્પાન્યપિ
ક્ષ્મેશઃ સ્યાદમલે ધની સુતયશઃ સંપદ્યુતો નીતિમાન્ ।
શ્રીમાન્ પુષ્કલયોગજો નૃપવરૈઃ સંમાનિતો વિશ્રુતઃ
સ્વાકલ્પામ્બરભૂષિતઃ શુભવચાઃ સર્વોત્તમઃ સ્યાત્પ્રભુઃ
સર્વે પઞ્ચસુ ષટ્સુ સપ્તસુ શુભા માલાશ્ચ પઙ્ક્ત્યા સ્થિતા
યદ્યેવં મૃતિષદ્વ્યયાદિષુગૃહેષ્વત્રાશુભાખ્યાઃ સ્મૃતાઃ ।
સ્વર્ક્ષોચ્ચે યદિ કોણકણ્ટકયુતૌ ભાગ્યેશશુક્રાવુભૌ
લક્ષ્મ્યાખ્યોઽથ તથાવિધે હિમકરે ગૌરીતિ જિવેક્ષિતે
જનાધિકારી ક્ષિતિપાલશસ્તો ભોગી પ્રદાતા પરકાર્યકર્તા ।
બન્ધુપ્રિયઃ સત્સુતદારયુક્તોંધિરઃ સુમાલાહ્વયયોગજાતઃ
કુમાર્ગયુક્તોઽશુભમાલિકાખ્યે દુઃખી પરેષાં વધકૃત્ કૃતઘ્નઃ ।
સ્યાત્કાતરો ભૂસુરભક્તિહોનો લોકાભિશપ્તઃ કલહપ્રિયઃ સ્યાત્
નિત્યં મઙ્ગલશીલ્યા વનિતયા ક્રીડત્યરોગી ધની
તેજસ્વી સ્વજનાન્ સુરક્ષતિ મહાલક્ષ્મીપ્રસાદાલયઃ ।
શ્રેષ્ઠાન્દોલિકયા પ્રયાતિ તુરગસ્તમ્બેરમધ્યાસિતો
લોકાનન્દકરો મહીપતિવરો દાતા ચ લક્ષ્મીભવઃ
સુન્દરગાત્રઃ શ્લાઘિતગોત્રઃ પાર્થિવમિત્રઃ સદ્ગુણપુત્રઃ ।
પઙ્ખજવક્ત્રઃ સંસ્તુતર્જત્રો રાજતિ ગૌરીયોગસમુત્થઃ
શુક્રવાક્પતિસુધાકરાત્મજૈઃ કેન્દ્રકોણસહિતૈર્દ્વિતીયગૈઃ ।
સ્વોચ્ચમિત્રભવનેષુ વાક્પતૌ વીર્યગે સતિ સરસ્વતીરિતા
ધીમ ન્નાટકગદ્યપદ્યગણનાલણ્કારશાસ્ત્રેષ્વયં
નિષ્ણાતઃ કવિતાપ્રબન્ધરચનાશાસ્ત્રાર્થપારંગતઃ ।
કીર્ત્યાકાન્તજગત્ત્રયોઽતિધનિકો દારાત્મજૈરન્વિતઃ
સ્યાત્ સારસ્વતયોગજો નૃપવરૈઃ સંપૂજિતો ભાગ્યવાન્
લગ્નાધીશ્વરભાસ્કરામૃતકરાઃ કેન્દ્રત્રિકોણાશ્રિતાઃ
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષસુહૃદ્ગૃહાનુપગતાઃ શ્રીકણ્ઠયોગો ભવેત્ ।
તદ્વદ્ભાર્ગવભાગ્યનાથશશિજાઃ શ્રીનાથયોગસ્તથા
વાગીશાત્મપસૂર્યજા યાદિ તદા વૈરિઞ્ચિયોગસ્તતઃ
રુદ્રાક્ષાભરણો વિભૂતિધવલચ્છાયો મહાત્મા શિવં
ધ્યાયત્યાત્મનિ સન્તતં સુનિયમઃ શૈવવ્રતે દીછિતઃ
સાધૂનામુપકારકઃ પરમતેષ્વેવ નસૂયો ભવેત્
તેજસ્વી શિવપૂજયા પ્રમુદિતઃ શ્રીકણ્ઠયોગોદ્ભવઃ
લક્ષ્મીવાન્ સરસોક્તિચાટુનિપુણો નારાયણાઙ્કાણ્કિતઃ
તન્નામાઙ્કિતહૃદ્યપદ્યમનિશં સંકીર્તયન્ સજ્જનેઃ ।
તદ્ભક્તાપચિતૌ પ્રસન્નવદનઃ સત્પુત્રદારાન્વિતઃ
સર્વેષં નયનપ્રિયોઽતિસુભગઃ શ્રીનાથયોગોદ્ભવઃ
બ્રહ્મ્જ્ઞાનપરાયણો બહુમતિર્વેદપ્રધાનો ગુણી
હૃષ્ટો વૈદિકમાર્ગતો ન ચલતિ પ્રખ્યાતશિષ્યવ્રજઃ ।
સૌમ્યોક્તિર્બહુવિત્તદારતનયઃ સદ્ભ્રહ્મતેજોજ્વલન્દી-
ર્ઘયુર્ક્જિતેન્દ્રિયો નતનૃપો વૈરિઞ્ચિયોગોદ્ભવઃ
અન્યોન્યં ભવનસ્થયોર્વિહગયોર્લગ્નાદિરિહ્ફાન્તકં
ભાવાધીશ્વર્યોઃ ક્રમેણ કથિતાઃ ષટ્ષષ્ટિયોગા જનૈઃ ।
ત્રિશદ્દૈન્યમુદીરિતં વ્યયરિપુચ્છિદ્રાદિનાથોત્થિતા-
સ્ત્વષ્ટૌ શૌર્યપતેઃ ખલા નિગદિતાઃ શેષા મહાખ્યાઃ સ્મૃતાઃ
મૂર્ખઃ સ્યાદપવાદકો દુરિતકૃન્નિત્યં સપત્નાર્દિતઃ
ક્રૂરોક્તિઃ કિલદૈન્યજશ્ચલમતિર્વિચ્છિન્નકાર્યોદ્યમઃ ।
ઉદ્વૃત્તશ્ચ ખલે કદાચિદખિલં ભાગ્યં લભેતાખિલં
સૌમ્યોક્ત્તિશ્ચ કદાચિદેવમશુભં દારિદ્ર્યદુઃખદિકમ્
શ્રીકટક્ષનિલયઃ પ્રભુરાઢ્યશ્ચિત્રવસ્ત્રકનકાભરણશ્ચ ।
પર્થિવાપ્તબહુમાનરસમાજ્ઞો યાનવિત્તસુતવાંશ્ચ મહાખ્યે
લગ્નાધિપાપ્તભપતિસ્થિતરાશિનાથઃ
સ્વોચ્ચસ્વભેશુ યદિ કોણચતુષ્ટયસ્થઃ
યોગઃસ કહલ ઇતિ પ્રથિતોઽથત્તદ્વત્
લગ્નાધિપાપ્તભપ્તિર્યદિ પર્વતાખ્યઃ
વાર્દ્ધિષ્ણુરાર્યઃ સુમતિઃ પ્રસન્નઃ ક્ષેમઙ્કરઃ કાહલજો નૃમાન્યઃ ।
સ્થિરાર્યસૌખ્યઃ સ્થિરકાર્યકર્ત્તા ક્ષિતીશ્વરઃ પર્વતયોગજાતઃ
ધર્મકર્મભવનાધિપતી દ્વૌ સંયુતૌ મહિતભાવગતૌ ।
રાજયોગ ઇતિ તદ્વદિહ સ્યાત્ કેન્દ્રકોણયુતિર્યતિ શઙ્ખઃ
ભેરીશઙ્ખપ્રણાદ્રૈર્ધૃતમૃદુપટિકાજાતવૃત્તતપત્રો
હસ્ત્યશ્વાન્દોલિકાદ્યૈઃ સહ મગધકુતપ્રસ્તુતિર્ભૂમિપાલઃ ।
નાનારૂપોહારસ્ફુરિતકરયુતૈઃ પ્રાર્થિતઃ સજ્જનૈઃ સ્યાદ્રાજા
સ્યાક્છઙ્ખયોગે બહુવરવનિતાભોગસમ્પત્તિપૂર્ણઃ
સંખ્યાયોગાઃ સપ્તસપ્તર્ક્ષસંસ્થૈરેકાપાયાદ્વલ્લકીદામપાશમ્ ।
કેદારાખ્યઃ શૂલયોગો યુગં ચ ગોલશ્ચાન્યાન્ પૂર્વમુક્તાન્વિહાય
વીણાયોગે નૃત્તગીતપ્રિયોઽર્થી દામ્નિ ત્યાગીભૂતિશ્ચોપકારી ।
પાશે ભોગી સાર્થસચ્છીલબન્ધુઃ કેદારાખ્યે શ્રીકૃષિક્ષેત્રેયુક્તઃ
શૂલે હિંસ્ત્રઃ ક્રોધશીલો દરિદ્રઃ પાષણ્ડી સ્યાદ્ દ્રવ્યહીનો યુગાખ્યે ।
નિસ્વઃ પાપી મ્લેચ્છયુક્તઃ કુશિલ્પી ગોલે જાતશ્ચાલસોઽલ્પાયુરેવ
સૌમ્યૈરિન્દોર્દ્યૂનષડ્રન્ધ્રસંસ્થૈસ્તદ્વલ્લગ્નાત્સંસ્થિતૈર્વાધિયોગઃ ।
નેતા મન્ત્રી ભૂપતિઃ સ્યાત્ક્રમેણ ખ્યાતઃ શ્રિમાન્દીર્ઘજીવી મનસ્વી
અધિયોગભવો નરેશ્વંરઃ સ્થિરસંપદ્બહુબન્ધુપોષકઃ ।
અમુના રિપવઃ પરાજિતાહ્ચિરમાયુર્લભતે પ્રસિદ્ધતામ્
ભાવૈઃ સૌમ્યયુતેક્ષિતૈસ્તદધિપૈઃ સુસ્થાનગૈર્ભાસ્વરૈઃ
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષગતૈર્વિલગ્નભવનાદ્યોગાઃ ક્રમાદ્દ્વાદશ ।
સંજ્ઞાશ્ચામરધેનુશૌર્યજલધિચ્છત્રાસ્ત્રક માસુરા-
ભાગ્યખ્યાતિસુપારિજાતમુસલાસ્તજ્જ્ઞૈર્યથા કીર્તિતાઃ
પ્રત્યહં વ્રજતિ વૃદિમુદગ્રં શુક્લચન્દ્ર ઇવ શોભનશીલઃ ।
કીર્તિમાન્ જનપતિશ્ચિરજીવી શ્રીનિધિર્ભવતિ ચામરજાતઃ
સાન્નપાન્નવિભવોઽખિલવિદ્યા પુષ્કલોધિકકુટુમ્બવિભૂતિઃ ।
હેમરત્નધનધાન્યસંરિદ્ધો રાજરાજ ઇવ રાજતિ ધેનૌ
કીર્તિમદ્ભિરનુજૈરભિષ્ટુતો લાલિતો મહિતવિક્રમયુક્તઃ
શૌર્યજો ભવતિ રામ ઇવાસૌ રાજકાર્યનિરતોઽતિયશસ્વી
ગોસંપદ્ધનધાન્ય્શોભિસદનં બન્ધુપ્રપુર્ણં વર-
સ્ત્રીરત્નામ્બરભુષણાનિ મહિતસ્થાનં ચ સર્વોત્તમમ્ ।
પ્રાપ્નોત્યમ્બુહિયોગજઃ સ્થિરસુખો હસ્ત્યશ્વયાનાદિગો
રાજેડ્યો દ્વિજદેવકાર્યનિરતઃ કૂપપ્રપાકૃત્પથિ
સુસંસારસૌભાગ્યસન્તાનલક્ષ્મી નિવાસો યશસ્વી શુભાષી મનીષી ।
અમાત્યો મહીશસ્ય પૂજ્યો ધનાઢ્યઃ સ્ફુરત્તીક્ષ્ણબુદ્ધિર્ભવેચ્છત્રયોગે
શત્રૂન્ બલિષ્ઠાન્ બલવન્નિગૃહ્ય ક્રૂરપ્રવ્ત્ત્યા સહિતોઽભિમાની ।
વ્રણઙ્કિતઙ્ગશ્ચ વિવાદકારી સ્યાદસ્ત્રયોગે દૃઢગાત્રયુક્તઃ
પરદારપરાઙ્મુખો ભવેદ્વરદારાત્મજબન્ધુસંશ્રિતઃ ।
જનકાદધિકઃ શુભૈર્ગુણૈર્મહનીયાં શ્રિયમેતિ કામજઃ
હન્ત્યન્યકાર્યં પિશુનઃ સ્વકાર્યપરો દરિદ્રશ્ચ દુરાગ્રહી સ્યાત્ ।
સ્વયમ્કૃતાનર્થપરંપરાર્તઃ કુકર્મકૃચ્ચાસુરયોગજાતઃ
ચઞ્ચચ્ચામરવાદ્યઘોષનિબિડામાન્દોલિકાં શાશ્વતી
લક્ષ્મી પ્રાપ્ય મહાજનૈઃ કૃતનતિઃ સ્યાદ્ધર્મમર્ગે સ્થિતઃ ।
પ્રીણાત્યેષ પિતૄન્ સુરાન્દ્વિજગણાંસ્તત્તત્પ્રિયૈઃ પૂજનૈઃ
સ્વાચારઃ સ્વકુલોદ્વહઃ સુહૃદયઃ સ્યાદ્ભાગ્યયોગોદ્ભવઃ
સત્ક્રિયાં સકલલોકસંમતામાચરન્નવતિ સજ્જન્નાન્નૃપઃ ।
પુત્રમિત્રધનદારભાગ્યવાન્ ખ્યાતિજો ભવતિ લોકવિશ્રુતઃ
નિત્યમઙ્ગલયુતઃ પૃથિવીશઃ સંચિતાર્થનિચયઃ સુકુટુમ્બી ।
સત્કથાશ્રવણભક્ત્રભિજ્ઞો પારિજાતજનનઃ શિવતાતિઃ
કૃચ્છ્રલબ્ધધનવાન્ પિરભૂતો લોલસંપદુચિતવ્યયશીલઃ ।
સ્વર્ગમેવ લભઽન્તેત્યદશાયાં જાલ્મકો મુસલજશ્ચપલશ્ચ
દુઃસ્થૈર્ભાવગૃહેશ્વરૈરશુભસંયુક્તેક્ષિતૈર્વા ક્રમા-
દ્ભાવૈઃ સ્યુસ્ત્વવયોગનિઃસ્વમૃતયઃ પ્રોક્તાઃ કુહૂઃ પામરઃ ।
હર્ષો દુષ્કૃતિરિત્યથાપિ સરલો નિર્ભાગ્યદુર્યોગકૌ
યોગા દ્વાદશ તે દરિદ્ર વિમલે પ્રોક્તાવિપશ્ચિજ્જનૈઃ
અપ્રસિદ્ધિરતિદુઃસહદૈન્યં સ્વલ્પમાયુરવમાનમસદ્ભિઃ ।
સંયુતઃ કુચરિતઃ કુતનુઃ સ્યાચ્ચઞ્ચલસ્થિતિરિહાપ્યવયોગે
સુવચન્યશૂન્યો વિફલકુટુમ્બઃ કુજનસમાજઃ કુદશનચક્ષુઃ ।
મતિસુતવિદ્યા વિભવવિહિનો રિપુહૃતવિત્તઃ પ્રભવતિ નિઃસ્વે
અરિપરિભૂતઃ સહજવિહીનો મનસિવિલજ્જો હતબલવિત્તઃ ।
અનુચિતકર્મશ્રમપરિખિન્નો વિકૃતિગુણઃ સ્યાદિતિ મૃતિયોગે
માતૃવાહનસુહૃત્સુખભૂષબન્ધુર્ભિવિરહિતઃ સ્થિતિશૂન્યઃ ।
સ્થાનમાશ્રિતમનેન હનં સ્યાત્ કુસ્ત્રિયામભિરતઃ કુહુયોગે
દુઃખજીવ્યનૃતવાગવિવેકી વઞ્ચકો મૃતસુતોઽપ્યનપત્યઃ ।
નાસ્તિકોઽલ્પકુજનં ભજતેઽસૌ ઘસ્મરો ભવતિ પામરયોગે
સુખભોગભાગ્યદૃઢગાત્રસંયુતો નિહતાહિતો ભવતિ પાપભીરુકઃ
પ્રથિતપ્રધાનજનવલ્લભો ધનદ્યુતિમિત્રકીર્તિસુતવાંશ્ચૈ હર્ષજઃ
સ્વપત્નીવિયોગં પરસ્ત્રીરતીચ્છા દુરાલોકમધ્વાનસંચારવૃતિઃ ।
પ્રમેહાદિગુહ્યાર્તિમુર્વીશપીડાં વદેદ્દુષ્કૃતૌ બન્ધુધિક્કારશોકમ્
દીર્ઘયુષ્માન્ દૃઢમતિરભયઃ શ્રીમાન્વિદ્યાસુતધનસહિતઃ ।
સિદ્ધારમ્ભો જિતરિપુરમલો વિખ્યાતાખ્યઃ પ્રભવતિ સરલે
પિત્રાર્જિતક્ષેત્રેગૃહાદિનાશકૃત્ સાધૂન્ ગુરૂન્નિન્દતિ ધર્મવર્જિતઃ ।
પ્રત્માતિજીર્ણમ્બરધૃચ્ચ દુર્ગતો નિર્ભાગ્યયોગે બહુદુઃખભાજનમ્
શરીરપ્રયાસૈઃ કૃતં કર્મ યત્તત્ વ્રજેન્નિષ્ફલત્વં લઘુત્વં જનેષુ ।
જનદ્રોહકારી સ્વકુર્ક્ષિભરિઃ સ્યાત્ અજસ્રં પ્રવાસી ચ દુર્યોગજાતઃ
ઋણગ્રસ્ત ઉગ્રો દરિદ્રાગ્રગણ્યો ભવેત્કર્ણરોગી ચ સૌભાત્રહીનઃ ।
અકાર્યપ્રવૃત્તો રસાભાસવાદી પરપ્રેષ્યકઃ સ્યાદ્દરિદ્રાખ્યયોગે
કિઞ્ચિદ્વ્યયો ભૂરિધનાભિવૃદ્ધિં પ્રયાત્યયં સર્વજનાનુકૂલ્યમ્ ।
સુખી સ્વતન્ત્રો મહનીયવૃત્તિ ગુર્ણૈઃ પ્રતીતો વિમલોદ્ભવઃ સ્યાત્
છિદ્રારિવ્યયનાયકાઃ પ્રબલગાઃકેન્દ્રન્ત્રિકોણાશ્રિતાઃ
લગ્નવ્યોમચતુર્થભાગ્યપતયઃ ષડ્રન્ધ્રરિઃફસ્થિતાઃ
નિર્વીર્યા વિગતપ્રભા યાદ તદા દુર્યોગ એવ સ્મૃત-
સ્તદ્વ્યસ્તે સતિ યોગવાન્ધનપતિર્ભૂપઃ સુખી ધાર્મિકઃ
યોગાધ્યાય
રુચકભદ્રકહંસકમાલવાઃ સશશકા ઇતિ પઞ્ચ ચ કીર્તિતાઃ ।
સ્વભવનોચ્ચગતેષુ ચતુષ્ટયે ક્ષિતિસુતાદિષુ તાન્ ક્રમશો વદેત્
દીર્ઘાસ્યો બહુસાહસાપ્તવિભવઃ શૂરોઽરિહન્તા બલી
ગાર્વિષ્ટો રુચકે પ્રતીતગુણવાન્ સનાપતિર્જિત્વરઃ ।
આયુષ્માન્ સકુશાગ્રબુદ્ધિરમલો વિદ્વજ્જનશ્લાધિતો
ભૂપો ભદ્રકયોગજોઽતિવિભવશ્ચાસ્થાનકોલાહલઃ
હંસે સદ્ભિરભ્રષ્ટુતઃ ક્ષિતિપતિઃ શઙ્ખબ્જમત્સ્યાઙ્કુશૈ-
શ્ચિહ્નૈઃ પાદકરાઙ્કિતઃ શુભવપુર્મૃષ્ટાન્નભુગ્ધાર્મકઃ ।
પુષ્ટાઙ્ગો ધૃતિમાન્ધની સુતવધૂભાગ્યાન્વિતો વર્ધનો
માલવ્યે સુખભુક્સુવાહનયશા વિદ્વાન્પ્રસન્નેન્દ્રિયઃ
શસ્તઃ સર્વજનૈઃ સુભૃત્યબલવાન્ ગ્રામાધિપો વા નૃપો
દુર્વૃત્તઃ શશયોગજોઽન્યવનિતાવિત્તઃ સૌખ્યવાન્ ।
લગ્નેન્દ્વોરપિ યોગપઞ્ચકમિદં સાન્ત્રાજ્યસિદ્ધિપ્રદં
તેષ્વેકાદિષુ ભાગ્યવાન્ નૃપસમો રાજા નૃપેન્દ્રોઽધિકઃ
વિધોસ્તુ સુનફાનફાધુરુધુરાઃ સ્વરિઃફોભય-
સ્થિતૈર્વંરવિભિર્ગ્રહૈરિતરથા તુ કેમદ્રુમઃ ।
હિમત્વિષિ ચતુષ્ટયે ગ્રહયુતેઽથ કેમદ્રુમો
ન હીતિ કથિતોઽથવા હિમકરાદ્ગ્રહૈઃ કેન્દ્રગૈઃ
સ્વયમાધિગતવિત્તઃ પાર્થિવસ્તત્સમો વા
ભવતિ હિ સુનફાયાં ધીધનખ્યાતિમાંશ્ચ ।
પ્રભુરગદશરીરઃ શીલવાન્ ખ્યાતકીર્તિ-
ર્વિષયસુખસુવેષો નિર્વૃતશ્ચાનફાયામ્
ઉત્પન્નભોગસુખભાગ્ધનવાહનાઢ્ય-
સ્ત્યાગાન્વિતો ધુરુધુરાપ્રભવઃ સભૃત્યઃ ।
કેમદ્રુમે મલિનદુઃખિતનીચનિઃસ્વાઃ
પ્રેષ્યાઃ ખલાશ્ચ નૃપતેરપિ વંશજાતાઃ
હિત્વેન્દું શુભશુભસિવેવાસ્યુભયચર્યાખ્યાઃ સ્વરિઃફોભય-
સ્થાનસ્થૈઃ સવિતુઃ શુભૈઃ સ્યુરશુભૈસ્તે પપસંજ્ઞાઃ સ્મૃતાઃ ।
સત્પાર્શ્વે શુભકર્તરીત્યુદયભે પાપેસ્તુ પાપાહ્વયો
લગ્નાદ્વિત્તગતૈઃ શુભૈસ્તુ સુશુભો યોગો ન પાપેક્ષિતૈઃ
જાતઃ સ્યાત્ સુભગઃ સુખી ગુણનિધિર્ધીરો નૃપો ધાર્મિકો
વિખ્યાતઃ સકલપ્રિયોઽતિશુભગો દાતા મહીશપ્રિયઃ ।
ચાર્વઙ્ગઃ પ્રિયવાક્પ્રપઞ્ચરસિકો વાગ્મી યશસ્વી ધની
વિદ્યાદત્ર સુવેસિવાસ્યુભયચર્યખ્યેષુ પાદક્રમાત્
અન્યાયાજ્જનનિન્દકો હતરુચિર્હીનપ્રિયો દુર્જનો-
માયાવી પરનિન્દકઃ ખલયુતો દુર્વૃત્તશાસ્ત્રાધિકઃ ।
લોકે સ્યાદપકીર્તિદુઃખિતમના વિદ્યાર્થભાગ્યૈશ્ચ્યુતો
જાતશ્ચાશુભવેસિવાસ્યુભયચર્યખ્યેષુ પાદક્રમાત્
જૈવાતૃકો વિભયરોગરિપુઃ ઉખી સ્યા-
દાઢ્યઃ શ્રિયા ચ શુભકર્તરિયોગ જાતઃ ।
નિઃસ્વોઽશુચિર્વિસુખદારસુતોઽઙ્ગહીનઃ
સ્યાત્પાપકર્તરિભવોઽચિરમાયુરેતિ
આચારવાન્ ધર્મમ્તિઃ પ્રસન્નઃ
સૌભાગ્યવાન્ પાર્થિવમાનનીયઃ ।
મૃદુસ્વભાવઃ સ્મિતભાષણશ્ચ
ધની ભવેચ્ચામલયોગજાતઃ
સુશુભે શુભકર્તર્યાં વેસ્યાદૌ સુનભાદિવત્ ।
શુભૈઃ ક્રમાત્ફલં જ્ઞેયં વિપરીતંઅસદ્ગ્રહૈઃ
ઓજેષ્વર્કેન્દુલગ્નાન્યજનિ દિવિ પુમંશ્ચેન્મહાભાગ્યયોગઃ
સ્ત્રીણાન્તદ્વ્યત્યયેસ્યાચ્છશિનિ સુરગુરોઃ કેન્દ્રગે કેસરીતિ ।
જીવન્ત્યાષ્ટરિસંસ્થે શશિનિ તુ શકટઃ કેન્દ્રગે નાસ્તિ લગ્ના-
ચ્ચન્દ્રે કેન્દ્રાદિગેઽર્કાદધમસમવરિષ્ઠાખ્યયોગાઃ પ્રસિદ્ધઃ
મહાભગ્યે જાતઃ સકલનયનાનન્દજનકો
વદાન્યો વિખ્યાતઃ ક્ષિતિપતિરશીત્યાયુરમલઃ ।
વધૂનાં યોગેઽસ્મિન્ સતિ ધનસુમાઙ્ગલ્યસહિતા
ચિરં પુત્રૈઃ પૌત્રૈઃ શુભમુપગતા સા સુચરિતા
કેસરીવ રિપુવર્ગતિહન્તા પ્રૌઢવાક્ સદસિ રાજસવૃત્તઃ ।
દીર્ઘજીવ્યતિયશાઃ પટિબુદ્ધિસ્તેજસા જયતિ કેસરિયોગે
ક્વચિત્ક્વચિદ્ભાગ્યપરિચ્યુતઃ સન્પુનઃ પુનઃ સર્વમુપૈતિ ભાગ્યમ્ ।
લોકેઽપ્રસિદ્ધોઽપરિહાર્યમન્તઃ શલ્યં પ્રપન્નઃ શકટેઽતિઃઉખી
કષ્ટમધ્યમવરાહ્વયયોગે દ્રવ્યવાહનયશઃ સુખસંપત્ ।
જ્ઞાનધીવિનય નૈપુણવિદ્યાત્યાગભોગજફલાન્યપિ તદ્વત્
ચન્દ્રાદ્વા વસુમાંસ્તથોપચયગૈર્લગ્નાત્સમસ્તૈઃ શુભૈ-
શ્ચન્દ્રાવ્દ્યોમ્ન્ય્મલાહ્વયઃ શુભકગૈર્યોગો વિલગ્નાદપિ ।
જન્મેશે સહિતે વિલગ્નપતિના કેન્દ્રેઽધિમિત્રર્ક્ષગે
લગ્નં પશ્યતિ કશ્ચિદત્ર બલવાન્ય્યોગો ભવેત્પુષ્કલઃ
તિષ્ઠેયુઃ સ્વગૃહે સદા વસુમતિ દ્રવ્યાણ્યનલ્પાન્યપિ
ક્ષ્મેશઃ સ્યાદમલે ધની સુતયશઃ સંપદ્યુતો નીતિમાન્ ।
શ્રીમાન્ પુષ્કલયોગજો નૃપવરૈઃ સંમાનિતો વિશ્રુતઃ
સ્વાકલ્પામ્બરભૂષિતઃ શુભવચાઃ સર્વોત્તમઃ સ્યાત્પ્રભુઃ
સર્વે પઞ્ચસુ ષટ્સુ સપ્તસુ શુભા માલાશ્ચ પઙ્ક્ત્યા સ્થિતા
યદ્યેવં મૃતિષદ્વ્યયાદિષુગૃહેષ્વત્રાશુભાખ્યાઃ સ્મૃતાઃ ।
સ્વર્ક્ષોચ્ચે યદિ કોણકણ્ટકયુતૌ ભાગ્યેશશુક્રાવુભૌ
લક્ષ્મ્યાખ્યોઽથ તથાવિધે હિમકરે ગૌરીતિ જિવેક્ષિતે
જનાધિકારી ક્ષિતિપાલશસ્તો ભોગી પ્રદાતા પરકાર્યકર્તા ।
બન્ધુપ્રિયઃ સત્સુતદારયુક્તોંધિરઃ સુમાલાહ્વયયોગજાતઃ
કુમાર્ગયુક્તોઽશુભમાલિકાખ્યે દુઃખી પરેષાં વધકૃત્ કૃતઘ્નઃ ।
સ્યાત્કાતરો ભૂસુરભક્તિહોનો લોકાભિશપ્તઃ કલહપ્રિયઃ સ્યાત્
નિત્યં મઙ્ગલશીલ્યા વનિતયા ક્રીડત્યરોગી ધની
તેજસ્વી સ્વજનાન્ સુરક્ષતિ મહાલક્ષ્મીપ્રસાદાલયઃ ।
શ્રેષ્ઠાન્દોલિકયા પ્રયાતિ તુરગસ્તમ્બેરમધ્યાસિતો
લોકાનન્દકરો મહીપતિવરો દાતા ચ લક્ષ્મીભવઃ
સુન્દરગાત્રઃ શ્લાઘિતગોત્રઃ પાર્થિવમિત્રઃ સદ્ગુણપુત્રઃ ।
પઙ્ખજવક્ત્રઃ સંસ્તુતર્જત્રો રાજતિ ગૌરીયોગસમુત્થઃ
શુક્રવાક્પતિસુધાકરાત્મજૈઃ કેન્દ્રકોણસહિતૈર્દ્વિતીયગૈઃ ।
સ્વોચ્ચમિત્રભવનેષુ વાક્પતૌ વીર્યગે સતિ સરસ્વતીરિતા
ધીમ ન્નાટકગદ્યપદ્યગણનાલણ્કારશાસ્ત્રેષ્વયં
નિષ્ણાતઃ કવિતાપ્રબન્ધરચનાશાસ્ત્રાર્થપારંગતઃ ।
કીર્ત્યાકાન્તજગત્ત્રયોઽતિધનિકો દારાત્મજૈરન્વિતઃ
સ્યાત્ સારસ્વતયોગજો નૃપવરૈઃ સંપૂજિતો ભાગ્યવાન્
લગ્નાધીશ્વરભાસ્કરામૃતકરાઃ કેન્દ્રત્રિકોણાશ્રિતાઃ
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષસુહૃદ્ગૃહાનુપગતાઃ શ્રીકણ્ઠયોગો ભવેત્ ।
તદ્વદ્ભાર્ગવભાગ્યનાથશશિજાઃ શ્રીનાથયોગસ્તથા
વાગીશાત્મપસૂર્યજા યાદિ તદા વૈરિઞ્ચિયોગસ્તતઃ
રુદ્રાક્ષાભરણો વિભૂતિધવલચ્છાયો મહાત્મા શિવં
ધ્યાયત્યાત્મનિ સન્તતં સુનિયમઃ શૈવવ્રતે દીછિતઃ
સાધૂનામુપકારકઃ પરમતેષ્વેવ નસૂયો ભવેત્
તેજસ્વી શિવપૂજયા પ્રમુદિતઃ શ્રીકણ્ઠયોગોદ્ભવઃ
લક્ષ્મીવાન્ સરસોક્તિચાટુનિપુણો નારાયણાઙ્કાણ્કિતઃ
તન્નામાઙ્કિતહૃદ્યપદ્યમનિશં સંકીર્તયન્ સજ્જનેઃ ।
તદ્ભક્તાપચિતૌ પ્રસન્નવદનઃ સત્પુત્રદારાન્વિતઃ
સર્વેષં નયનપ્રિયોઽતિસુભગઃ શ્રીનાથયોગોદ્ભવઃ
બ્રહ્મ્જ્ઞાનપરાયણો બહુમતિર્વેદપ્રધાનો ગુણી
હૃષ્ટો વૈદિકમાર્ગતો ન ચલતિ પ્રખ્યાતશિષ્યવ્રજઃ ।
સૌમ્યોક્તિર્બહુવિત્તદારતનયઃ સદ્ભ્રહ્મતેજોજ્વલન્દી-
ર્ઘયુર્ક્જિતેન્દ્રિયો નતનૃપો વૈરિઞ્ચિયોગોદ્ભવઃ
અન્યોન્યં ભવનસ્થયોર્વિહગયોર્લગ્નાદિરિહ્ફાન્તકં
ભાવાધીશ્વર્યોઃ ક્રમેણ કથિતાઃ ષટ્ષષ્ટિયોગા જનૈઃ ।
ત્રિશદ્દૈન્યમુદીરિતં વ્યયરિપુચ્છિદ્રાદિનાથોત્થિતા-
સ્ત્વષ્ટૌ શૌર્યપતેઃ ખલા નિગદિતાઃ શેષા મહાખ્યાઃ સ્મૃતાઃ
મૂર્ખઃ સ્યાદપવાદકો દુરિતકૃન્નિત્યં સપત્નાર્દિતઃ
ક્રૂરોક્તિઃ કિલદૈન્યજશ્ચલમતિર્વિચ્છિન્નકાર્યોદ્યમઃ ।
ઉદ્વૃત્તશ્ચ ખલે કદાચિદખિલં ભાગ્યં લભેતાખિલં
સૌમ્યોક્ત્તિશ્ચ કદાચિદેવમશુભં દારિદ્ર્યદુઃખદિકમ્
શ્રીકટક્ષનિલયઃ પ્રભુરાઢ્યશ્ચિત્રવસ્ત્રકનકાભરણશ્ચ ।
પર્થિવાપ્તબહુમાનરસમાજ્ઞો યાનવિત્તસુતવાંશ્ચ મહાખ્યે
લગ્નાધિપાપ્તભપતિસ્થિતરાશિનાથઃ
સ્વોચ્ચસ્વભેશુ યદિ કોણચતુષ્ટયસ્થઃ
યોગઃસ કહલ ઇતિ પ્રથિતોઽથત્તદ્વત્
લગ્નાધિપાપ્તભપ્તિર્યદિ પર્વતાખ્યઃ
વાર્દ્ધિષ્ણુરાર્યઃ સુમતિઃ પ્રસન્નઃ ક્ષેમઙ્કરઃ કાહલજો નૃમાન્યઃ ।
સ્થિરાર્યસૌખ્યઃ સ્થિરકાર્યકર્ત્તા ક્ષિતીશ્વરઃ પર્વતયોગજાતઃ
ધર્મકર્મભવનાધિપતી દ્વૌ સંયુતૌ મહિતભાવગતૌ ।
રાજયોગ ઇતિ તદ્વદિહ સ્યાત્ કેન્દ્રકોણયુતિર્યતિ શઙ્ખઃ
ભેરીશઙ્ખપ્રણાદ્રૈર્ધૃતમૃદુપટિકાજાતવૃત્તતપત્રો
હસ્ત્યશ્વાન્દોલિકાદ્યૈઃ સહ મગધકુતપ્રસ્તુતિર્ભૂમિપાલઃ ।
નાનારૂપોહારસ્ફુરિતકરયુતૈઃ પ્રાર્થિતઃ સજ્જનૈઃ સ્યાદ્રાજા
સ્યાક્છઙ્ખયોગે બહુવરવનિતાભોગસમ્પત્તિપૂર્ણઃ
સંખ્યાયોગાઃ સપ્તસપ્તર્ક્ષસંસ્થૈરેકાપાયાદ્વલ્લકીદામપાશમ્ ।
કેદારાખ્યઃ શૂલયોગો યુગં ચ ગોલશ્ચાન્યાન્ પૂર્વમુક્તાન્વિહાય
વીણાયોગે નૃત્તગીતપ્રિયોઽર્થી દામ્નિ ત્યાગીભૂતિશ્ચોપકારી ।
પાશે ભોગી સાર્થસચ્છીલબન્ધુઃ કેદારાખ્યે શ્રીકૃષિક્ષેત્રેયુક્તઃ
શૂલે હિંસ્ત્રઃ ક્રોધશીલો દરિદ્રઃ પાષણ્ડી સ્યાદ્ દ્રવ્યહીનો યુગાખ્યે ।
નિસ્વઃ પાપી મ્લેચ્છયુક્તઃ કુશિલ્પી ગોલે જાતશ્ચાલસોઽલ્પાયુરેવ
સૌમ્યૈરિન્દોર્દ્યૂનષડ્રન્ધ્રસંસ્થૈસ્તદ્વલ્લગ્નાત્સંસ્થિતૈર્વાધિયોગઃ ।
નેતા મન્ત્રી ભૂપતિઃ સ્યાત્ક્રમેણ ખ્યાતઃ શ્રિમાન્દીર્ઘજીવી મનસ્વી
અધિયોગભવો નરેશ્વંરઃ સ્થિરસંપદ્બહુબન્ધુપોષકઃ ।
અમુના રિપવઃ પરાજિતાહ્ચિરમાયુર્લભતે પ્રસિદ્ધતામ્
ભાવૈઃ સૌમ્યયુતેક્ષિતૈસ્તદધિપૈઃ સુસ્થાનગૈર્ભાસ્વરૈઃ
સ્વોચ્ચસ્વર્ક્ષગતૈર્વિલગ્નભવનાદ્યોગાઃ ક્રમાદ્દ્વાદશ ।
સંજ્ઞાશ્ચામરધેનુશૌર્યજલધિચ્છત્રાસ્ત્રક માસુરા-
ભાગ્યખ્યાતિસુપારિજાતમુસલાસ્તજ્જ્ઞૈર્યથા કીર્તિતાઃ
પ્રત્યહં વ્રજતિ વૃદિમુદગ્રં શુક્લચન્દ્ર ઇવ શોભનશીલઃ ।
કીર્તિમાન્ જનપતિશ્ચિરજીવી શ્રીનિધિર્ભવતિ ચામરજાતઃ
સાન્નપાન્નવિભવોઽખિલવિદ્યા પુષ્કલોધિકકુટુમ્બવિભૂતિઃ ।
હેમરત્નધનધાન્યસંરિદ્ધો રાજરાજ ઇવ રાજતિ ધેનૌ
કીર્તિમદ્ભિરનુજૈરભિષ્ટુતો લાલિતો મહિતવિક્રમયુક્તઃ
શૌર્યજો ભવતિ રામ ઇવાસૌ રાજકાર્યનિરતોઽતિયશસ્વી
ગોસંપદ્ધનધાન્ય્શોભિસદનં બન્ધુપ્રપુર્ણં વર-
સ્ત્રીરત્નામ્બરભુષણાનિ મહિતસ્થાનં ચ સર્વોત્તમમ્ ।
પ્રાપ્નોત્યમ્બુહિયોગજઃ સ્થિરસુખો હસ્ત્યશ્વયાનાદિગો
રાજેડ્યો દ્વિજદેવકાર્યનિરતઃ કૂપપ્રપાકૃત્પથિ
સુસંસારસૌભાગ્યસન્તાનલક્ષ્મી નિવાસો યશસ્વી શુભાષી મનીષી ।
અમાત્યો મહીશસ્ય પૂજ્યો ધનાઢ્યઃ સ્ફુરત્તીક્ષ્ણબુદ્ધિર્ભવેચ્છત્રયોગે
શત્રૂન્ બલિષ્ઠાન્ બલવન્નિગૃહ્ય ક્રૂરપ્રવ્ત્ત્યા સહિતોઽભિમાની ।
વ્રણઙ્કિતઙ્ગશ્ચ વિવાદકારી સ્યાદસ્ત્રયોગે દૃઢગાત્રયુક્તઃ
પરદારપરાઙ્મુખો ભવેદ્વરદારાત્મજબન્ધુસંશ્રિતઃ ।
જનકાદધિકઃ શુભૈર્ગુણૈર્મહનીયાં શ્રિયમેતિ કામજઃ
હન્ત્યન્યકાર્યં પિશુનઃ સ્વકાર્યપરો દરિદ્રશ્ચ દુરાગ્રહી સ્યાત્ ।
સ્વયમ્કૃતાનર્થપરંપરાર્તઃ કુકર્મકૃચ્ચાસુરયોગજાતઃ
ચઞ્ચચ્ચામરવાદ્યઘોષનિબિડામાન્દોલિકાં શાશ્વતી
લક્ષ્મી પ્રાપ્ય મહાજનૈઃ કૃતનતિઃ સ્યાદ્ધર્મમર્ગે સ્થિતઃ ।
પ્રીણાત્યેષ પિતૄન્ સુરાન્દ્વિજગણાંસ્તત્તત્પ્રિયૈઃ પૂજનૈઃ
સ્વાચારઃ સ્વકુલોદ્વહઃ સુહૃદયઃ સ્યાદ્ભાગ્યયોગોદ્ભવઃ
સત્ક્રિયાં સકલલોકસંમતામાચરન્નવતિ સજ્જન્નાન્નૃપઃ ।
પુત્રમિત્રધનદારભાગ્યવાન્ ખ્યાતિજો ભવતિ લોકવિશ્રુતઃ
નિત્યમઙ્ગલયુતઃ પૃથિવીશઃ સંચિતાર્થનિચયઃ સુકુટુમ્બી ।
સત્કથાશ્રવણભક્ત્રભિજ્ઞો પારિજાતજનનઃ શિવતાતિઃ
કૃચ્છ્રલબ્ધધનવાન્ પિરભૂતો લોલસંપદુચિતવ્યયશીલઃ ।
સ્વર્ગમેવ લભઽન્તેત્યદશાયાં જાલ્મકો મુસલજશ્ચપલશ્ચ
દુઃસ્થૈર્ભાવગૃહેશ્વરૈરશુભસંયુક્તેક્ષિતૈર્વા ક્રમા-
દ્ભાવૈઃ સ્યુસ્ત્વવયોગનિઃસ્વમૃતયઃ પ્રોક્તાઃ કુહૂઃ પામરઃ ।
હર્ષો દુષ્કૃતિરિત્યથાપિ સરલો નિર્ભાગ્યદુર્યોગકૌ
યોગા દ્વાદશ તે દરિદ્ર વિમલે પ્રોક્તાવિપશ્ચિજ્જનૈઃ
અપ્રસિદ્ધિરતિદુઃસહદૈન્યં સ્વલ્પમાયુરવમાનમસદ્ભિઃ ।
સંયુતઃ કુચરિતઃ કુતનુઃ સ્યાચ્ચઞ્ચલસ્થિતિરિહાપ્યવયોગે
સુવચન્યશૂન્યો વિફલકુટુમ્બઃ કુજનસમાજઃ કુદશનચક્ષુઃ ।
મતિસુતવિદ્યા વિભવવિહિનો રિપુહૃતવિત્તઃ પ્રભવતિ નિઃસ્વે
અરિપરિભૂતઃ સહજવિહીનો મનસિવિલજ્જો હતબલવિત્તઃ ।
અનુચિતકર્મશ્રમપરિખિન્નો વિકૃતિગુણઃ સ્યાદિતિ મૃતિયોગે
માતૃવાહનસુહૃત્સુખભૂષબન્ધુર્ભિવિરહિતઃ સ્થિતિશૂન્યઃ ।
સ્થાનમાશ્રિતમનેન હનં સ્યાત્ કુસ્ત્રિયામભિરતઃ કુહુયોગે
દુઃખજીવ્યનૃતવાગવિવેકી વઞ્ચકો મૃતસુતોઽપ્યનપત્યઃ ।
નાસ્તિકોઽલ્પકુજનં ભજતેઽસૌ ઘસ્મરો ભવતિ પામરયોગે
સુખભોગભાગ્યદૃઢગાત્રસંયુતો નિહતાહિતો ભવતિ પાપભીરુકઃ
પ્રથિતપ્રધાનજનવલ્લભો ધનદ્યુતિમિત્રકીર્તિસુતવાંશ્ચૈ હર્ષજઃ
સ્વપત્નીવિયોગં પરસ્ત્રીરતીચ્છા દુરાલોકમધ્વાનસંચારવૃતિઃ ।
પ્રમેહાદિગુહ્યાર્તિમુર્વીશપીડાં વદેદ્દુષ્કૃતૌ બન્ધુધિક્કારશોકમ્
દીર્ઘયુષ્માન્ દૃઢમતિરભયઃ શ્રીમાન્વિદ્યાસુતધનસહિતઃ ।
સિદ્ધારમ્ભો જિતરિપુરમલો વિખ્યાતાખ્યઃ પ્રભવતિ સરલે
પિત્રાર્જિતક્ષેત્રેગૃહાદિનાશકૃત્ સાધૂન્ ગુરૂન્નિન્દતિ ધર્મવર્જિતઃ ।
પ્રત્માતિજીર્ણમ્બરધૃચ્ચ દુર્ગતો નિર્ભાગ્યયોગે બહુદુઃખભાજનમ્
શરીરપ્રયાસૈઃ કૃતં કર્મ યત્તત્ વ્રજેન્નિષ્ફલત્વં લઘુત્વં જનેષુ ।
જનદ્રોહકારી સ્વકુર્ક્ષિભરિઃ સ્યાત્ અજસ્રં પ્રવાસી ચ દુર્યોગજાતઃ
ઋણગ્રસ્ત ઉગ્રો દરિદ્રાગ્રગણ્યો ભવેત્કર્ણરોગી ચ સૌભાત્રહીનઃ ।
અકાર્યપ્રવૃત્તો રસાભાસવાદી પરપ્રેષ્યકઃ સ્યાદ્દરિદ્રાખ્યયોગે
કિઞ્ચિદ્વ્યયો ભૂરિધનાભિવૃદ્ધિં પ્રયાત્યયં સર્વજનાનુકૂલ્યમ્ ।
સુખી સ્વતન્ત્રો મહનીયવૃત્તિ ગુર્ણૈઃ પ્રતીતો વિમલોદ્ભવઃ સ્યાત્
છિદ્રારિવ્યયનાયકાઃ પ્રબલગાઃકેન્દ્રન્ત્રિકોણાશ્રિતાઃ
લગ્નવ્યોમચતુર્થભાગ્યપતયઃ ષડ્રન્ધ્રરિઃફસ્થિતાઃ
નિર્વીર્યા વિગતપ્રભા યાદ તદા દુર્યોગ એવ સ્મૃત-
સ્તદ્વ્યસ્તે સતિ યોગવાન્ધનપતિર્ભૂપઃ સુખી ધાર્મિકઃ
મૂળ પાઠ: phaladīpikā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0