પરાત્રિંશિકા (ટીકા સહિત) · શ્લોક 8-16

ક્રમપૂજનમાત્રં ચ કુલપર્વપવિત્રકૈઃ ।
સહાત્ર પૂજને પ્રોક્તં સમ્યક્ત્વં ત્રિકશાસને ॥

આદ્યન્તરહિતં બીજં વિકસત્ તિથિમધ્યગમ્
હૃત્પદ્માન્તર્ગતં ધ્યાયેત્ સોમાંશં નિત્યમ્ અભ્યસ્યેત્ ॥

યાન્ યાન્ કામયતે કામાંસ્ તાન્ તાઞ્ ચ્છીઘ્રમ્ અવાપ્નુયાત્ ।
અસ્માત્ પ્રત્યક્ષતામ્ એતિ સર્વજ્ઞત્વં ન સંશયઃ ॥

એવં મન્ત્રફલાવાપ્તિર્ ઇત્ય્ એતદ્ રુદ્રયામલમ્
એતદ્ અભ્યાસતઃ સિદ્ધિઃ સર્વજ્ઞત્વમ્ અવાપ્યતે ॥

ઇત્થં પ્રપન્નજનતોદ્ધરણપ્રવૃત્ત-શ્રીમન્મહેશ્વરપદામ્બુજચઞ્ચુરીકઃ ।
વૃત્તિં વ્યધાત્ ત્રિકરહસ્યવિમર્શગર્ભાં કાશ્મીરિકાચ્ ચુખલકાદ્ અધિગમ્ય જન્મ ॥

એતાવદ્ એતદ્ ઇતિ કસ્ તુલયેત્ પ્રસહ્ય શ્રીશાંભવં મતમ્ અનર્ગલિતાશ્ ચ વાચઃ ।
એતત્ તુ તાવદ્ અખિલાત્મનિ ભાતિ યન્ મે ભાતં તતો ઽત્ર સુધિયો ન પરાઙ્મુખાઃ સ્યુઃ ॥

અજ્ઞસ્ય સંશયવિપર્યયભાગિનો વા જ્ઞાનં પ્રકમ્પરહિતં પ્રકરોતિ સમ્યક્ ।
રૂઢસ્ય નિશ્ચયવતો હૃદયપ્રતિષ્ઠાં સંવાદિનીં પ્રકુરુતે કૃતિર્ ઈદૃશીયમ્ ॥

એતાવદર્થરસસંકલનાધિરૂઢો ધારાધિરૂધહૃદયો વિમૃશેદ્ અતો ઽપિ ।
યદ્ય્ ઉત્તરં તદ્ અપિ નૈવ સહેત નેદં સોપાનમ્ એતદ્ અમલં પદમ્ આરુરુક્ષોઃ ॥

કસ્મીરેષુ યશસ્કરસ્ય નૃપતેર્ આસીદ્ અમાત્યાગ્રણીઃ શ્રીમાન્ વલ્લભ ઇત્ય્ ઉદાહૃતતનુર્ યઃ પ્રાગ્ર્યજન્મા દ્વિજઃ ।
તસ્ય સ્વાઙ્ગભવઃ પ્રસિદ્ધિપદવીપાત્રં સમગ્રૈર્ ગુણૈઃ શ્રીશૌરિઃ શિશુચન્દ્રચૂડચરણધ્યાનૈકરત્નાકરઃ ॥

શીલસ્યાયતનં પરસ્ય યસસો જૃમ્ભાસ્પદં નર્મભૂર્ વાત્સલ્યસ્ય સમગ્રલોકકરુણાધર્મસ્ય જન્મસ્થિતિઃ ।
શ્રીમદ્વત્સલિકાભિધા સહચરી તસ્યૈવ ભક્ત્યુલ્લસત્-પ્રોદ્રિક્તાન્તરવૃત્તિ શઙ્કરનુતૌ યસ્યા મનો જૃમ્ભતે ॥

તસ્યૈવાત્મભવો વિભાવિતજગત્સર્ગસ્થિતિઃ શઙ્કર-ધ્યાનાર્ચાપરિચિન્તનૈકરસિકઃ કર્ણાભિધાનો દ્વિજઃ ।
યો બાલ્યે ઽપ્ય્ અથ યૌવને ઽપિ વિષયાસક્તિં વિહાય સ્થિરામ્ એનામ્ આશ્રયતે વિમર્શપદવીં સંસારનિર્મૂલિનીમ્ ॥

ભ્રાતા મમૈવ શિવશાસનરૂઢચિત્તઃ પ્રેપ્સુઃ પરાત્મનિ મનોરથગુપ્તનામા ।
યઃ શાસ્ત્રતન્ત્રમ્ અખિલં પ્રવિવેક્તુકામઃ પ્રાપ્તું પરં શિવપદં ભવભેદનાય ॥

શિવશાસ્ત્રૈકરસિકઃ પદવાક્યપ્રમાણવિત્ ।
રામદેવાભિધાનશ્ ચ ભૂષિતોત્તમજન્મકઃ ॥

એતત્પ્રિયહિતકરણ-પ્રરૂઢહૃદયેન યન્મયા રચિતમ્ ।
માર્ગપ્રદર્શનં તત્ સર્વસ્ય શિવાપ્તયે ભૂયાત્ ॥

અન્તર્વેદ્યામ્ અત્રિગુપ્તાભિધાનઃ પ્રાપ્યોત્પત્તિં પ્રાવિશત્ પ્રાગ્ર્યજન્મા ।
શ્રીકાશ્મીરાંશ્ ચન્દ્રચૂડાવતાવૈર્ નિઃસંખ્યાકૈઃ પાવિતોપાન્તભાગાન્ ॥

તસ્યાન્વવાયે મહતિ પ્રસૂતાદ્ વરાહગુપ્તાત્ પ્રતિલબ્ધજન્મા ।
સંસારવૃત્તાન્તપરાઙ્મુખો યઃ શિવૈકચિત્તશ્ ચુખલાભિધાનઃ ॥

તસ્માદ્ વિવેચિતસમસ્તપદાર્થજાતાલ્ લબ્ધ્વાપિ દેહપદવીં પરમેશપૂતામ્ ।
પ્રાપ્તાભયો ઽભિનવગુપ્તપદાભિધાનઃ પ્રાવેસયત્ ત્રિકસતત્ત્વમ્ ઇદં નિગૂઢમ્ ॥

યે તાવત્ પ્રવિવેકવન્ધ્યહૃદયાસ્ તેભ્યઃ પ્રણામો વરઃ કે ઽપ્ય્ અન્યે પ્રવિવિઞ્ચતે ન ચ ગતાઃ પારં ધિગ્ એતાઞ્ જડાન્ ।
યસ્ ત્વ્ અન્યઃ પ્રવિમર્શસારપદવીસંભાવનાસુસ્થિતો લક્ષૈકો ઽપિ સ કશ્ચિદ્ એવ સફલીકુર્વીત યત્નં મમ ॥

સ્વાત્માનાં પ્રવિવેક્તુમ્ અપ્ય્ અલસતાં યે બિભ્રતિ પ્રાર્થના તાન્ પ્રત્ય્ આત્મકદર્થનાન્ ન પરતઃ કિંચિત્ ફલં સોષ્યતે ।
વિશ્વસ્યાસ્ય વિવિક્તયે સ્થિરધિયો યે સંરભન્તે પુનઃ તાન્ અભ્યર્થયિતું મયૈષ વિહિતો મૂર્ધ્ના પ્રણામાદરઃ ॥

ભ્રામ્યન્તો ભ્રમયન્તિ મન્દધિષણાસ્ તે જન્તુચક્રં જડં સ્વાત્મીકૃત્ય ગુણાભિધાનવસતો બદ્ધ્વા દૃઢં બન્ધનૈઃ ।
દૃષ્ટ્વેત્થં ગુરુભારવાહવિધયે યાતાનુયાતાન્ પસૂન્ તત્પાશપ્રવિકર્તનાય ઘટિતં જ્ઞાનત્રિશૂલં મયા ॥