પરાશરધર્મસંહિતા · અધ્યાય 4

અતિમાનાદ્ અતિક્રોધાત્ સ્નેહાદ્ વા યદિ વા ભયાત્ ।
ઉદ્બધ્નીયાત્ સ્ત્રી પુમાન્ વા ગતિર્ એષા વિધીયતે ॥

પૂયશોણિતસંપૂર્ણે ત્વ્ અન્ધે તમસિ મજ્જતિ ।
ષષ્ઠીર્ વર્ષસહસ્રાણિ નરકં પ્રતિપદ્યતે ॥

નાશૌચં નોદકં નાગ્નિં નાશ્રુપાતં ચ કારયેત્ ।
વોઢારો ઽગ્નિપ્રદાતારઃ પાશચ્છેદકરાસ્ તથા ॥

તપ્તકૃચ્છ્રેણ શુધ્યન્તીત્ય્ એવમ્ આહ પ્રજાપતિઃ ।
ગોભિર્ હતં તથોદ્બદ્ધં બ્રાહ્મણેન તુ ઘાતિતમ્ ॥

સંસ્પૃશન્તિ તુ યે વિપ્રા વોઢારશ્ ચાગ્નિદાશ્ ચ યે ।
અન્યે યે વાનુગન્તારઃ પાશચ્છેદકરાશ્ ચ યે ॥

તપ્તકૃચ્છ્રેણ શુદ્ધાસ્ તે કુર્યુર્ બ્રાહ્મણભોજનમ્ ।
અનડુત્સહિતાં ગાં ચ દદ્યુર્ વિપ્રાય દક્ષિણામ્ ॥

ત્ર્યહમ્ ઉષ્ણં પિબેદ્ વારિ ત્ર્યહમ્ ઉષ્ણં પયઃ પિબેત્ ।
ત્ર્યહમ્ ઉષ્ણં પિબેત્ સર્પિર્ વાયુભક્ષો દિનત્રયમ્ ॥

ષટ્પલં તુ પિબેદ્ અમ્ભસ્ ત્રિપલં તુ પયઃ પિબેત્ ।
પલમ્ એકં પિબેત્ સર્પિસ્ તપ્તકૃચ્છ્રં વિધીયતે ॥

યો વૈ સમાચરેદ્ વિપ્રઃ પતિતાદિષ્વ્ અકામતઃ ।
પઞ્ચાહં વા દશાહં વા દ્વાદશાહમ્ અથાપિ વા ॥

માસાર્ધં માસમ્ એકં વા માસદ્વયમ્ અથાપિ વા ।
અબ્દાર્ધમ્ અબ્દમ્ એકં વા તદ્ ઊર્ધ્વં ચૈવ તત્સમઃ ॥

ત્રિરાત્રં પ્રથમે પક્ષે દ્વિતીયે કૃચ્છ્રમ્ આચરેત્ ।
તૃતીયે ચૈવ પક્ષે તુ કૃચ્છ્રં સાંતપનં ચરેત્ ॥

ચતુર્થે દશરાત્રં સ્યાત્ પરાકઃ પઞ્ચમે મતઃ ।
કુર્યાચ્ ચાન્દ્રાયણં ષષ્ઠે સપ્તમે ત્વ્ ઐન્દવદ્વયમ્ ॥

શુદ્ધ્યર્થમ્ અષ્ટમે ચૈવ ષણ્ માસાન્ કૃચ્છ્રમ્ આચરેત્ ।
પક્ષસંખ્યાપ્રમાણેન સુવર્ણાન્ય્ અપિ દક્ષિણા ॥

ઋતુસ્નાતા તુ યા નારી ભર્તારં નોપસર્પતિ ।
સા મૃતા નરકં યાતિ વિધવા ચ પુનઃ પુનઃ ॥

ઋતુસ્નાતાં તુ યો ભાર્યાં સંનિધૌ નોપગચ્છતિ ।
ઘોરાયાં ભ્રૂણહત્યાયાં યુજ્યતે નાત્ર સંશયઃ ॥

દરિદ્રં વ્યાધિતં મૂર્ખં ભર્તારં યાવમન્યતે ।
સા શુની જાયતે મૃત્વા સૂકરી ચ પુનઃ પુનઃ ॥

પત્યૌ જીવતિ યા નારી ઉપોષ્ય વ્રતમ્ આચરેત્ ।
આયુષ્યં હરતે ભર્તુઃ સા નારી નરકં વ્રજેત્ ॥

અપૃષ્ટ્વા ચૈવ ભર્તારં યા નારી કુરુતે વ્રતમ્ ।
સર્વં તદ્ રાક્ષસાન્ ગચ્છેદ્ ઇત્ય્ એવં મનુર્ અબ્રવીત્ ॥

બાન્ધવાનાં સજાતીનાં દુર્વૃત્તં કુરુતે તુ યા ।
ગર્ભપાતં ચ યા કુર્યાન્ ન તાં સંભાષયેત્ ક્વચિત્ ॥

યત્ પાપં બ્રહ્મહત્યાયાં દ્વિગુણં ગર્ભપાતને ।
પ્રાયશ્ચિત્તં ન તસ્યાઃ સ્યાત્ તસ્યાસ્ ત્યાગો વિધીયતે ॥

ન કાર્યમ્ આવસથ્યેન નાગ્નિહોત્રેણ વા પુનઃ ।
સ ભવેત્ કર્મચાણ્ડાલો યસ્ તુ ધર્મપરાઙ્મુખઃ ॥

ઓઘવાતાહૃતં બીજં યસ્ય ક્ષેત્રે પ્રરોહતિ ।
સ ક્ષેત્રી લભતે બીજં ન બીજી ભાગમ્ અર્હતિ ॥

તદ્વત્ પરસ્ત્રિયાઃ પુત્રૌ દ્વૌ સ્મૃતૌ કુણ્ડગોલકૌ ।
પત્યૌ જીવતિ કુણ્ડઃ સ્યાત્ મૃતે ભર્તરિ ગોલકઃ ॥

ઔરસઃ ક્ષેત્રજશ્ ચૈવ દત્તઃ કૃત્રિમકઃ સુતઃ ।
દદ્યાન્ માતા પિતા વાપિ સ પુત્રો દત્તકો ભવેત્ ॥

પરિવિત્તિઃ પરિવેત્તા યયા ચ પરિવિદ્યતે ।
સર્વે તે નરકં યાન્તિ દાતૃયાજકપઞ્ચમાઃ ॥

દ્વૌ કૃચ્છ્રૌ પરિવિત્તેસ્ તુ કન્યાયાઃ કૃચ્છ્ર એવ ચ ।
કૃચ્છ્રાતિકૃચ્છ્રૌ દાતુસ્ તુ હોતા ચાન્દ્રાયણં ચરેત્ ॥

કુબ્જવામનષણ્ઢેષુ ગદ્ગદેષુ જડેષુ ચ ।
જાત્યન્ધે બધિરે મૂકે ન દોષઃ પરિવેદને ॥

પિતૃવ્યપુત્રઃ સાપત્નઃ પરનારીસુતસ્ તથા ।
દારાગ્નિહોત્રસમ્યોગે ન દોષઃ પરિવેદને ॥

જ્યેષ્ઠો ભ્રાતા યદા તિષ્ઠેદ્ આધાનં નૈવ કારયેત્ ।
અનુજ્ઞાતસ્ તુ કુર્વીત શઙ્ખસ્ય વચનં યથા ॥

નષ્ટે મૃતે પ્રવ્રજિતે ક્લીબે ચ પતિતે પતૌ ।
પઞ્ચસ્વ્ આપત્સુ નારીણાં પતિર્ અન્યો વિધીયતે ॥

મૃતે ભર્તરિ યા નારી બ્રહ્મચર્યવ્રતે સ્થિતા ।
સા મૃતા લભતે સ્વર્ગં યથા તે બ્રહ્મચારિણઃ ॥

તિસ્રઃ કોટ્યો ઽર્ધકોટી ચ યાનિ રોમાણિ માનુષે ।
તાવત્કાલં વસેત્ સ્વર્ગે ભર્તારં યાનુગચ્છતિ ॥

વ્યાલગ્રાહી યથા વ્યાલં બલાદ્ ઉદ્ધરતે બિલાત્ ।
એવં સ્ત્રી પતિમ્ ઉદ્ધૃત્ય તેનૈવ સહ મોદતે ॥