પૈપ્પલાદ-સંહિતા · અધ્યાય 16.18

કુતસ્ તૌ જાતૌ કતમઃ સો અર્ધઃ
કસ્માલ્ લોકાત્ કતરસ્યાઃ પૃથિવ્યાઃ ।
વત્સૌ વિરાજઃ સલિલાદ્ ઉદૈતાં
તૌ ત્વા પૃચ્છામિ કતરેણ દુગ્ધા ॥

યો ઽક્રન્દયત્ સલિલં મહિત્વા
યોનિં કૃત્વા ત્રિભુજં શયાનમ્ ।
વત્સઃ કામદુઘો વિરાજો
ગુહા ચક્રે તન્વઃ પરાચીઃ ॥

યાનિ ચત્વારિ બૃહન્તિ
યેષાં ચતુર્થં વિયુનક્તિ વાચમ્ ।
બ્રહ્મૈનદ્ વિદ્યાત્ તપસા વિપશ્ચિદ્
યસ્મિન્ન્ એકં યુજ્યતે યસ્મિન્ન્ એકમ્ ॥

બૃહતઃ પરિ સામાનિ
ષષ્ઠાત્ પઞ્ચાધિ નિર્મિતા ।
બૃહદ્ બૃહત્યા નિર્મિતં
કુતો ઽધિ બૃહતી મિતા ॥

બૃહતી પરિ માત્રાયા
માતુર્ માત્રાધિ નિર્મિતા ।
માયા હિ જજ્ઞે માયાયા
માયાયા માતલી પરિ ॥

વૈશ્વાનરસ્ય પ્રતિમોપરિ દ્યૌર્
યાવદ્ રોદસી વિબબાધે અગ્નિઃ ।
તતઃ ષષ્ઠાદ્ આમુતો યન્તિ સ્તોમા
ઉદ્ ઇતો યન્ત્ય્ અભિ ષષ્ઠમ્ અહ્નઃ ॥

ષટ્ ટ્વા પૃચ્છામ ઋષયઃ કશ્યપેદં
ત્વં હિ યુક્તં યુયુક્ષે યોગ્યં ચ ।
વિરાજમ્ આહુર્ બ્રહ્મણઃ પિતરં
તાં નો વિ ધેહ્ય્ ઋતુથા સખિભ્યઃ ॥

યાં પ્રચ્યુતામ્ અનુ યજ્ઞાઃ પ્રચ્યુવન્ત
ઉપતિષ્ઠન્ત ઉપતિષ્ઠમાનામ્ ।
તસ્યા વ્રજે પ્રસવે યક્ષમ્ એજતિ
સા વિરાડ્ ઋષયઃ પરમે વ્યોમન્ ॥

અપ્રાણૈતિ પ્રાણેન પ્રાણતીનાં
વિરાટ્ સ્વરાજમ્ અભ્ય્ એતિ પશ્ચાત્ ।
વિશ્વં મૃશન્તીમ્ અભિરૂપાં વિરાજં
પશ્યન્તિ ત્વે ન ત્વે પશ્યન્ત્ય્ એનામ્ ॥

કો વિરાજો મિથુનત્વં પ્ર વેદ
ક ઋતૂન્ ક ઉ કલ્પમ્ અસ્યાઃ ।
ક્રમાન્ કો અસ્યા બહુધા વિદુગ્ધાન્
કો અસ્યા ધામ કતિધા વ્યુષ્ટીઃ ॥