પદ્મસંહિતા · અધ્યાય 4.33

અથૌપચારિકાન્ મન્ત્રાન્ શુશ્રૂષે ભગવન્નહમ્ ।
પ્રયુજ્યમાનૈર્યૈઃ પ્રીતિર્મહતી તે ભવિષ્યતિ

બ્રહ્મન્નારાધનાઙ્ગાનિ મન્ત્રાણ્યવહિતશ્શૃણુ ।
યાનિ શ્રુત્યન્તભાગેષુ શૃણ્વન્તિ બ્રહ્મવાદિનઃ

બ્રહ્મકોશં પુરસ્કૃત્ય કકુભં બ્રહ્મમસ્તકમ્ ।
વૈરાજં દેવરં પશ્ચાદેકનેત્રમૃગેશ્વરૌ

પવિત્રભુવનૌ ચાપિ બ્રહ્મન્ ચણ્ડવનાલયૌ ।
હુતાશ વામનૌ પદ્માગોપનૌ વિનતાત્મજમ્

વિઘ્નેશં મન્દરં કાન્તં કલાત્મા ચ જયાજયૌ ।
પીયૂષરામૌ શ્રીકુમ્ભૌ સૂક્ષ્મં ગોપનપશ્ચિમૌ

વરુણં ભદ્રહસ્તાન્તં વિઘ્નેશં પાટલપ્રિયમ્ ।
અનિરુદ્ધં જયેણેશૌ શુક્લં જયમથોદયમ્

ભાસ્વન્તમૃતધામાનં શત્રુદાહકવામનૌ ।
પદ્માદિદેવૌ શ્રીવત્સં દક્ષં ભાસ્કરગોપનૌ

પવિત્ર ભુવનૌ વહ્નિભુવનૌ શત્રુદાહકમ્ ।
પશ્ચિમાસ્યં મકારં ચ હુતાશનસુધારસૌ

અન્તિમં કકુભં કૃત્વા જિતન્તામનુમિરયેત્ ।
ભાનુવિષ્ણુધ્રુવં બીજં બ્રહ્મન્નેતસ્ય કલ્પયેત્

અઙ્ગાન્યપ્યમુના કુર્યાદૃષિસ્સનકે ઉચ્યતે ।
છન્ધોઽનુષ્ટુપ્તથૈતસ્ય દેવતા પુરુષોત્તમઃ

જપોઽમ્બુતર્પણં હોમં કૃતં ષોડશલક્ષવત્ ।
ધર્માર્થકામમોક્ષાર્થાન્ પુંસાં સર્વં પ્રયચ્છતિ

પઞ્ચોપનિષદાં મન્ત્રાનથ તે કથ યામ્યહમ્ ।
પરમેષ્ઠી પુમાન્ વિશ્વો નિવૃત્તસ્સર્વ એવ હિ

આમ્નાયાદિં ક્રોધરૂપં સઙ્કર્ષણગજાનમ્ ।
દક્ષાનિરુદ્ધૌ પાપઘ્ન વહ્નિગોપનમારુતાન્

પવિત્રપાપકૌ દક્ષમાધવૌ પદ્મસમ્ભવ ।
ક્રોધકૌસ્તુભ સઙ્ખાદ્યૈર્ગોપનં જયમન્દરૌ

વિઘ્નેશમાધવૌ ચાન્તે પરમેષ્ટિનમિરયેત્ ।
ઋષિરાદિત્યનામાસ્ય ચ્છન્દો ગાયત્ર મુચ્યતે

દેવતા ચ સદા વિષ્ણુ ર્જપેદ્ધ્વાદશલક્ષવાન્ ।
પ્રથમં પ્રણવં કૃત્વા ધૂલિકેતન ગોવનૌ

વિઘ્નેશ દ્વિતયં દક્ષકલાન્તૌ પશ્ચિમાનનમ્ ।
વહ્ન્યેદિદેવૌ શઙ્ખાખ્યં પશ્ચિમં ભુવનં તથા

પાવકં ભુવનં પશ્ચાચ્ચક્રં દાહકગોપનૌ ।
જયદક્ષૌ ભદ્રપાણી દેવદત્તૌ તથા ન્તિમૌ

ઇત્યેવં પૌરુષં મન્ત્રમિરયેન્મન્ત્રકોવિદઃ ।
ઋષિં નારદમસ્યાહુશ્છન્દો ગાયત્રમીરિતમ્

દેવતા વાસુદેવશ્છ
શૃણુ વિશ્વમતઃ પરમ્ ।
તારાગ્નિગોપનૌ દક્ષભદ્રપાણી કલાન્તિમૌ

પવિત્રવહ્ન્યાદિદેવાન્ શઙ્ખં વરુણવિક્રમૌ ।
શ્રીવત્સકુંભૌ વિજયમન્દરૌ વિઘ્નમાધવૌ

ઇતીરિતો વિશ્વમન્ત્રઃ પુનર્દ્રષ્ટા ભૃગુર્મનોઃ ।
છન્દો ગાયત્રમેતસ્ય વાચ્યસ્સઙ્કર્ષણાભિધઃ

ઉદ્ગીથકુમ્ભાદિદેવૌ વિઘ્નેશદ્વયમસ્તકમ્ ।
મન્દરં વરુણં પાપહનનં વહ્નિગોપનૌ

વાયું વિઘ્નેશ્વરં રામં પીયૂષં વસુમસ્તકમ્ ।
એકનેત્રં વાયુમાદિદેવાન્ વૈરાજમન્દરૌ

મનુષ્યેશં મૃગેશાનં નિવૃત્તિમનુરીરિતઃ ।
ઋષિસ્તુ નારદશ્છન્દો ગાયત્રં પૂર્વમીરિતમ્

પ્રદ્યુમ્નો દેવતાઽનેન નિવૃત્તિં લભતે પુમાન્ ।
પ્રણવં પીતવર્ણાભં ગોપનં માનુષેશ્વરમ્

માધવીં સર્ગિણં પાપહનનં વહ્નિગોપનૌ ।
ચતુર્ગતિં કલાત્માનં કુમ્ભં પાવકગોપનૌ

વૈ રાજમન્દરૌ સ્યાતા મુદ્ધાર્ય ચતુરાસન ।
ગજાસ્યં દેવદત્તાન્તં સર્વમન્ત્રં પ્રકલ્પયેત્

ઉષ્ણિક્છન્દઃ પુનસ્ત્વસ્ય દૃષ્ટાસ્યાન્નીલલોહિતઃ ।
અનિરુદ્દો દેવતા ચ મનવઃ પઞ્ચ કીર્તિતાઃ

પઞ્ચોપનિષદઃ પુણ્યા સ્તા એતાશ્ચતુરાનન ।
મહાપાતકનાશિન્યઃ પરાકાદિ ફલપ્રદાઃ

એતાસ્સમ્યગધીતેયો વેદાન્તાનથવાખલાન્ ।
તાવુભૌ સદૃશૌમન્યે પઞ્ચભૂશ્શસ્ય તેઽધુના

પ્રાયશ્ચિત્તેષુ હોમેષુ પ્રતિષ્ઠાપ્રોક્ષણાદિષુ ।
પ્રયુઞ્જીત પુમાનેતાસ્સર્વપાપપ્રણાશિનીઃ

અતઃ પરં પ્રવક્ષ્યામિ શાન્તિમન્ત્રચતુષ્ટયમ્ ।
પ્રણવં મધુહન્તારં પવનં મધુસૂદનમ્

ભાસ્કરં પુરુષાત્માનં ગદિવિઘ્નેશમાધવાન્ ।
ભલ્લાયુધં હૃષી કેશમગ્નિં ભલ્લાયુધોદયમ્

કુમ્ભં મૃગાઙ્કપીયૂષૌ કમલાનનમન્તિમમ્ ।
શુક્લં કુમ્ભમથો શત્રું ભાસ્કરં ગોપનં તથા

ઇતીરયેન્મનું બ્રહ્મન્ ઋષિસ્યાદ્દેવતા મનોઃ ।
છન્દો ગાયત્રમેતસ્ય દેવતા તિગ્મતેજસઃ

ઉદ્ગીથં વિજયં કુમ્ભો વિઘ્નેશાત્રિર્મૃગેશ્વરાઃ ।
પિયૂષગોપનૌ ભદ્રહ સ્તગોપનયષ્ટયઃ

જૃમ્ભલં પદ્મનાભં ચ ભાનુ મદ્વિજયોનયઃ ।
મુસલિ ગોપનઃ પશ્ચા જ્જયં કુમ્ભં ચ માધવમ્

નેત્રોતદેહૌ સૂર્યશ્ચ શ્રીધરૌ વિજયાવનૌ ।
શ્રીવિઘ્નેશસ્સુભદ્રોઽથ ગદી વરુણમસ્તકાઃ

વૈરાજકુમ્ભાદિદેવા દક્ષો મધુનિઘાદનઃ ।
આદિત્યરામનાસિક્યચન્દ્ર વામનસર્ગિણઃ

હુતાન્ત ઇતિ મન્ત્રોઽયમાહનીયશ્ચતુર્મુખ ।
ઋષિમસ્ય ભૃગું પ્રાહુશ્છન્દો ગાયત્રમિત્યપિ

હુતાશનો દેવતા ચ દેવાનાં પ્રથમં મુખમ્ ।
નિગમાદિં શ્રિયઃ કાન્તૌ વિજયદ્વય વિક્રમૌ

ક્રોધમેઘૌ પવિત્રં ચ શ્રીધરં પાવકોદયૌ ।
ઉગ્રાત્મવહ્નીદ્યુમણિરનલં બન્ધુ મસ્તકમ્

પવિત્રં બન્ધુનાસિક્યં ગદિનં પુલહં તથા ।
દૃષ્ટિં મૃગેશં દ્યુમણિં રામો વૈધરપાવકૌ

વરુણં માયયા સાકં પ્રચણ્ડં પાટલપ્રિયં ।
પવિત્રદહનૌ વાયુસ્વચ્છન્ધૌ ઠઠપશ્છિમૌ

ઇત્થં પ્રકલ્પયેન્મન્ત્રમૃષિર્ધનદ ઉચ્યતે ।
છન્દો ગાયત્રમેતસ્ય દેવતા હરિપિઙ્ગલઃ

તારં પવિત્રં વિજયં વિઘ્નેશં ભૃગુગોપનૌ ।
ભાસ્કરં પુરુષાત્માનં ગદિનં વિઘ્નમાધવૌ

ભલ્લાયુધહૃષીકેશૌ વહ્નિં ભલ્લાયુધં તથા ।
કુમ્ભસંપુટિતંશુક્લં ચન્દ્રપિયૂષગોપનાન્

ભાનુમન્તમથો શત્રુમિતિ મન્ત્રં વિવેચયેત્ ।
ઋષિર્બૃહસ્પતિસ્તસ્ય છન્દઃ પૂર્વવદીરિતમ્

આદિત્યો દેવતા હ્યેવમુક્તં મન્ત્રચતુષ્ટયમ્ ।
યત્રમન્ત્રં ક્રિયાદ્રવ્યહીનં શાન્ત્યાદિકર્મણિ

તસ્મિન્નેતત્પ્રયુઞ્જીત તથાયં સાધકો વિધિઃ ।
મન્ત્રાણિ તે પ્રવક્ષ્યામિ તત્ત્વાનાં પઞ્ચવિંશતેઃ

પ્રયુજ્યમાનૈર્યૈર્વિશ્વં પ્રાણિતિપ્રાણવર્જિતમ્ ।
પ્રણવસ્યોપરિ સ્પર્શાનાહુર્વામનમસ્તકાન્

નમોન્તાન્ પ્રાતિલોમ્યેન યોજયેત્પઞ્ચવિંશતિમ્ ।
પરશબ્દં ચતુર્થ્યન્તં ન તેઃ પશ્છાત્પ્રકલ્પયેત્

જીવં દેહં તથા બુદ્ધિર્ગર્વં પશ્ચાન્મનસ્તથા ।
શબ્દસ્પર્શૌ તથા રૂપં રસો ગન્ધશ્ચ પઞ્ચકમ્

એતાન્ પઞ્ચાપિ વિષયાન્ તન્મન્ત્રવચનોદરાન્ ।
શ્રોત્રં ત્વક્ચ તથા નેત્રં જિહ્વા ઘ્રાણં તતઃ પરમ્

વાચં પાણિં તથા પાદં પાયૂપસ્થં પિતામહ ।
પૃથિવીં પ્રથમં તોયં તેજોમારુતમન્વતઃ

પ્યોમ ચાન્તે ચતુર્થ્યન્તૈ રાત્મશબ્દૈસ્તથો ત્તરૈઃ ।
કૃતનામાનિમાન્ શબ્દાન્મન્ત્રરૂપેણ કલ્પયેત્

ઉદ્ગીથકૃતનાસિક્યૌ હુતાશં બિન્દુમસ્તકમ્ ।
કકુભં ગદિનં વાસુદેવં વિજયવા મનૌ

વહ્નિં ગુહાલયં ચાપિ પવિત્ર મધુસૂદનૌ ।
ચતુર્ગતિં મનું પ્રાણં દીપાર્થં મનુમિરયેત્

તારં સૂર્યહૃષીકેશયષ્ટયઃ પુષ્ટિભીજવાન્ ।
મેઘબિન્દૂ શુક્લરામૌ ઋષિઃ પુણ્યત્રિવિક્રમૌ

ઇન્દુર્ગુહાલયં પશ્ચાજ્જયપાવકગોપનાઃ ।
ઇતિ વાયુર્નતિમત્સ્યા દક્ષસૂત્રમનુર્મહાન્

તારં શ્રીરામકૌમારપુરુષાત્મમૃગેશ્વરૌ ।
વિષ્ણું પંચાન્તકં વહ્નિં ધૂમધ્વજગુહાલયૌ

પવિત્રબન્ધુસુમુખા માધવં પ્રથમં તથા ।
હુતાશં પદ્મપાણિંચ વાયું વહ્નિં ગુહાલયમ્

પશ્ચિમાસ્ય મધોશત્રું શઙ્ખં ચ નતિમસ્તકમ્ ।
ઇત્યર્ઘ્યમન્ત્રં રચયેત્
અથ પાદ્યમનું શૃણુ

તારં ગદિદ્રુવૌ ચાપિ ગદધ્વંસિમૃગાધિપૌ ।
પશ્ચિમં રામશિરસં વિજયં વહ્નિપશ્છિમૌ

એકવિંશં પદ્મનાભં માયાં પવનપઙ્કજૌ ।
વહ્નિં દ્વિતીયમનિલં પાપઘ્નં મધુસૂદનમ્

વૈધરં મારુતં વહ્નિં હૃષીકેશોઽથ પશ્ચિમમ્ ।
રામં સુમુખસારઙ્ગૌ નત્યન્તં મન્ત્રમિરયેત્

આદૌ વ્યાપિં શુક્લ વહ્નિં ચન્દ્રકુમ્ભૌ જયાનિલૌ ।
મન્દરં પદ્મનાભં ચ વૈ રાજાગ્નિગુહાલયાઃ

પાપહન્તારમદ્વેષી વનમાલી મૃગેશ્વરૌ ।
ગોપનો વક્રતુણ્ડશ્ચ દક્ષવિઘ્નેશગોપનાઃ

વૈરાજદક્ષૌ વિઘ્નેશમાધવૌ નતિમસ્તકમ્ ।
ઇત્યચમન મન્ત્રસ્સ્યાદ્રૂપાદીનિ યથા અમિ

પ્રથમં ચેદપિ મનોન્ધો પાવાન્દુરિતાત્મવાન્ ? ।
રામં દૃષ્ટિમનુસ્વારં ગદિનં વિષ્ણુસપ્તમમ્

આદિત્યગોપનૌ ચણ્ડં વહ્નિજાયાવસાનકમ્ ।
ઇત્યેતત્કલ્પિતં મન્ત્રં પ્રતિભોગનિવેદનમ્

પ્રયુઞ્જીત પ્રયોગં ચ તસ્માત્સાધારણો મનુઃ ।
દ્વિષટ્કાક્ષરમુધૃત્ય શિખણ્ડિપુલહં ધ્રુવમ્

સુભદ્રકુંભૌ વિજયશ્રીધરૌ દક્ષમાધવૌ ।
પવિત્રભુવનૌ ક્રોધપશ્ચિમાન નગોપનાઃ

ઠઠાન્તમથ નત્યન્તં મનુમિત્થં પ્રકલ્પયેત્ ।
પુષ્પાઞ્જલિપ્રદાનેષુ નિયુઞ્જીત જિતં પુનઃ

તારશ્શુક્લઘટો યષ્ટિશ્ચન્દ્રમા ભુવનો નલઃ ।
સુભદ્રવાય્યૌતદેહનત્યન્તો મનુરીરિતઃ

તેનારાધન વસ્ત્રં સ્યાદાપ્યાયનમુપાચરેત્ ।
ઇત્થમારાધનાઙ્ગાનિ મન્ત્રાણિ કથિતાનિ તે

ઇદાનીમૈકાન્ મન્ત્રાન્ પ્રવક્ષ્યામિ મનોહરાન્ ।
સ્વીકૃત્ય સપ્તવર્ણાનિ રોહિણિશમપાંપતિમ્

પવિત્રમાનુષેશનૌ ગોપનં પુણ્યવિક્રમૌ ।
પશ્ચિમં વિજયં વાયું માધવો વરુણાનિલૌ

વાસુદેવં તથા દક્ષં ગોપનં જયમન્દરૌ ।
વિઘ્નેશમાધવૌ પાપહનનં પવનં તથા

ગુહાલયમથો યષ્ટિં સૂર્યમૂર્ધ્વં જગત્પતિમ્ ।
યષ્ટિં કુમ્ભં જગત્પ્રાણં હૃષીકેશં તથા ધ્રુવમ્

શ્વેતાંશું વરુણં બિન્દું દ્વિસૂર્યં વામનં ધ્રુવમ્ ।
ઠઠાન્તિકં મનું બ્રહ્મન્નીરયે દથ તારકમ્

નત્યન્તં શુક્લવરુણૌ પશ્ચિમં વિક્રમં જયમ્ ।
બન્ધુમગ્નિં હૃષીકેશં પશ્ચિમં મધુસૂદનમ્

ચતુર્ગતિમચામાદિં માહેન્દ્રં વિષ્ણુપન્નગૌ ।
મન્દરં વામનં પશ્ચાત્પશ્ચિમં વિજયાનિલૌ

દેવદત્તં શ્રિયં વહ્નિં મહામાયાં મહાબલામ્ ।
હૃષીકેશં ધ્રુવં ચાપિ બીજમામ્રેડયેદિમમ્

પવિત્ર મનલં ચણ્ડં ગોપનં દ્વિવિનાયકમ્ ।
વૈધરં મધુહન્તારં વિજયં મન્દરં તથા

ભદ્રહસ્તં મૃગેશં ચ ઠઠાન્તં મન્ત્રમિરયેત્ ।
સિન્ધુદ્વીપો મનોર્દ્રષ્ટા વિરાટ્ છન્દો નિગદ્યતે

સ્વપ્નાદિપતિ રેતસ્ય દેવતા પરમઃ પુમાન્ ।
હૃષીકેશં યષ્ટિમન્ત્રમિરયેન્મન્ત્રકોવિદઃ

ઉષ્ણિક્છન્દઃ પુનસ્તસ્ય દેવતા નૃહરિર્હરિઃ ।
તથા હિ રસનામાનિ.. મન્ત્રં પ્રચક્ષતે

અભિન્નવિટપસ્કન્ધં સ્પૃષ્ટ્વા શ્વત્થમિમં જપેત્ ।
અહોભિસ્સપ્તભિર્મૃત્યું લઙ્ઘયેત્સં યતેન્દ્રિયાઃ

અથાલ્યાયાસસાધ્યાનિ શૃણુ મન્ત્રાણિ પદ્મજ ।
વ્યાપિનં પુરુષાત્માનં વાસુદેવં નપશ્ચિમમ્

રામં વિઘ્નેશ્વરં માયામુદ્ગીધરહિતાનિમાન્ ।
દક્ષાદીશાદિદેવાનામથાબ્જં સુપ્રતિષ્ઠિતમ્

વાયું પદ્મ મથોશત્રું શઙ્ખવહ્નિધ્રુવાનપિ ।
હુતાન્તમુદ્ધરેત્ક ર્ણગોભિતિં મન્ત્રમુત્તમમ્

જપેલ્લક્ષમિમં મન્ત્રમુફોષ્યૈકાદશે હનિ ।
દ્વાદશ્યામપિ કુર્યાત્ સ્ત્રીં સમુન્નતપયોધરામ્

આવાહ્ય તસ્યાં હુત્વા ચ પૂજયિત્વાચ યોગિનીમ્ ।
મધ્યરાત્રે બલિં દત્વા છિન્દ્યાત્તાં પ્રતિયાતનામ્

ભૂતં ભવદ્ભવિષ્યં ચ તસ્ય વક્ષ્યતિ યોગિની ।
અમ્નાયાદિં વિધાતારં પ્રચણ્ડં વસુમસ્તકમ્

પશ્ચિમં વિક્રમં લક્ષ્મીં ગોપનં ખડ્ગ ધારિણમ્ ।
સવિક્રમં ઘટં ચાગ્નિં ઘટં ચ દ્વિરદાનનમ્

પઙ્કજં વારુણમથો સરસીરુહસમ્ભવ ।
કકુભં વહ્નિમપરં પીયૂષં ગોપનં તથા

ઝષં ગુહાલયં ચાપિ શઙ્ખં વહ્નિં ચ મન્દરમ્ ।
શ્રીધરં પદ્મવૈરાજં ગોપનં સૂક્ષ્મલોચનમ્

વહ્નિં પ્રચણ્ડં વિઘ્નેશં રામં મન્દરપાવકૌ ।
પીતાદિદેવૌ પુલહં યષ્ટિં પદ્મગુહાન્તિમૌ

એકનેત્રં શ્રિયં વહ્નિં વામનં વહ્નિમાધવૌ ।
મૃગેશભાવસદ્બન્ધોન્ વિઘ્નોપહતિકં તથા

સ્વચ્છન્દં વિજયં વહ્નિં વીરસેનસરોરુહૌ ।
આદિદેવં તથા ચન્દ્રરવિદૃષ્ટિશુભપ્રદૌ

વહ્નિં વિનાયકં રામં દ્વિર્દક્ષં ચતુરાસનમ્ ।
પ્રચણ્ડઃ પાવકો યષ્ટિઃ પશ્ચિમાસ્યહુતાશનૌ

પિયૂષરામસહિતૌ શુભદં વાયુગોપનૌ ।
વિજયં પઞ્ચબિન્દું ચ વૈ રાજં મધુસૂદનમ્

ગણેશગોપનૌ પશ્ચાદ્ગદિનં વિજયં ઘટમ્ ।
એકદૃષ્ટિં તથા વહ્નિં મન્દરં મધુસૂદનમ્

કુઞ્જરાનનવિષ્ણ્વન્તૌ વિઘ્નેશં બન્ધુમસ્તકમ્ ।
કકુભં ચન્દ્રધવલં ગોપનં પશ્ચિમાનનમ્

ચતુર્ગતિં ઠઠોપાન્તમિતિ મન્ત્રં પ્રકલ્પયેત્ ।
અધસ્તાન્ને ત્રવૃક્ષન્ય જપેન્નેતદતન્દ્રિતઃ

નષ્ટં મુષ્ટિં ચિન્તનાં ચ જાનાત્યેતત્પ્રસાદતઃ ।
સપ્તાક્ષરં પ્રકલ્પ્યાદૌ વરુણં ગોપનં દરમ્

પિયૂષમાધવં દક્ષં દૃષ્ટિવહ્નિદરદ્વયમ્ ।
પશ્ચિમાગ્નિમુખાનેતાન્ દહનસ્યાન્તરોદિતાન્

સૂર્ય રામૌ પીબતન્ધો દ્વિઃ પ્રકલ્પ્યચતુષ્ટયમ્ ।
શુક્લં યષ્ટિવિવસ્વન્તૌ વહ્નિં સ્વાહાવસાનિકમ્

ઇત્યમ્બુસ્તમ્ભનં મન્ત્રં કલ્પયેત્કમલાસન ।
પ્રણવાદિં વાસુદેવં શુભદં પઙ્ક જં તથા

માયામભ્યસ્ય હન્તારં ફલહં શશિનં જયમ્ ।
યષ્ટિં ભલ્લાયુધં ચાપિ વિઘ્નેશં રામમસ્તકમ્

સત્યન્તમુદકસ્તમ્ભં મન્ત્રં મન્ત્ર વિદીરયેત્ ।
અનયોઃ પૂર્વમન્ત્રેણ સ્થિતવત્સલિતે ચરેત્

ઉત્તરેણ તુ સિન્ધૂનાં વેગસ્તમ્ભં સમાચરેત્ ।
અગ્નિસ્તમ્ભનમન્ત્રં તે કથયામિ યથાતથમ્

સપ્તાક્ષરં કુમ્ભવહ્નિં ભુવનં વનમાલિનમ્ ।
ગોપનં પુરુષાત્માનં ત્રિવહ્નિં શશલાઞ્ચનમ્

વૈરાજબિન્દું હ્રસ્વાન્તં ચતુર્ગતિમથો ઠઠમ્ ।
ઇત્યગ્નિસ્તમ્ભનં મન્ત્રં સાધયેતયુતં નરઃ

લોહતૈલં ઘૃતં ક્ષીરં પરશું સલિલં તથા ।
સપ્તચૈતાનિ સંસ્પૃશ્ય શીતશ્છાગ્નિર્ભવિષ્યતિ

ઉદરે પઙ્કજસ્યેવ સુખમાસીત શ્રુષ્મણઃ ।
સપ્તાક્ષરં ચતુર્થ્યન્તં વિધ્ણુશબ્દં ચતુર્મુખ

પવિત્રં શ્રીહૃષીકેશં વિઘ્નેશં મધુસૂદનમ્ ।
પ્રદ્યુમ્નં પાપહનનં વિજયં વાયુમાધવૌ

દૃષ્ટિં મન્દરં પાતાદ્વિષ્ઠઠાન્તં મન્ત્રમિરયેત્ ।
ગવાં ચ મહિષાણાં ચ કુર્યાદેતેન વશ્યતામ્

આદૌ ચતુસ્ત્રિવર્ણાનિ ધરપ્રદગુહાલયૌ ।
પવિત્રવહ્નિકમલં સુમુખં વહ્નિગોપનૌ

વાયુષઠાન્ત ઇત્યેષ વ્યાલાદિદમનો મનુઃ ।
પ્રણવે ષષ્ઠશબ્દાદિ સમ્બુધ્યન્તં પિશાચવત્

ઊર્ધ્વલોકેશ હનનં પાષાણેષુ ઠઠોમનુઃ ।
ઇદં હિ જપતો મન્ત્રં રિપુમૂર્ધનિ તાડયેત્

પિશાચરૂપં પ્રત્યક્ષં પાષાણૈરસ્થિભિશ્શવૈઃ ।
વ્યાપિનં ગદિનં ભદ્રહસ્તં પુણ્યસ્સરિત્ફતિમ્

વહ્નિં હુતાશં વિષ્ણ્વન્તં કકુભં કુમ્ભવિક્રમૌ ।
શ્રીકુમ્ભગોપનાન્ કુમ્ભં શશાઙ્કં બ્રહ્મસાધનમ્

દ્વિર્મન્દરં મધોશ્શત્રું સુભદ્રં બન્ધુમસ્તકમ્ ।
પિતં ક્રોધન માયામં વિજયં ગોપનં ધ્રુવમ્

બ્રહ્માણં માનુષેશાનં વાયું ગોપનમસ્તકમ્ ।
બિન્દું પવિત્ર મનલં મારુતં પ્રેતનાયકમ્

સ્વાહાવસાનં ગાન્ધર્વં મન્ત્રમિત્થં પ્રકલ્પયેત્ ।
અથર્વણમિમં મન્ત્રં પિનાકિશિરસિ સ્થિતમ્

અધસ્તાત્પારિજાતસ્ય હેમસિંહાસનસ્થિતમ્ ।
આયામિ નીભિર્માલાભિર્દિવ્યાભિશ્શોભિવક્ષસમ્

દિઙ્નાગમદલિપ્તાઙ્ગં દિવ્યાભરણભૂષિતમ્ ।
રૂપયૌવનયુક્તાભિર્વાલવ્યજનપાણિભિઃ

નિત્યં ષોઢસવર્ષાભિરુત્પલસ્નિગ્ધદૃષ્ટિભિઃ ।
મહાકુલ પ્રસૂતાભિર્મદવિહ્વલ મૂર્તિભિઃ

અદ્ભુતભ્રૂવિરાસાભિશ્શ્રવણપ્રિયગીતિભિઃ ।
ઈષદ્વિ સ્રંસિવા સોભિરંસવ્યુકુલમૌલિભિઃ

સ્તનાન્દોલિતહારાભિઃ કદલિસુભગોરુભિઃ ।
કુટિલાલકમાલાભિઃ કન્યકાભિર્નિષેવિતમ્

કૃતાવધાનં ગીતેષુ કિન્નરાણાં મુહુર્મુહુઃ ।
ગન્ધર્વાધિપતિં ધ્યાયન્લક્ષં મન્ત્રમિમં જપેત્

અથેનમુપતિષ્ઠનૈ કુલવત્યોવરાસ્ત્રિયઃ ।
ગન્ધર્વરાજવચનાદ્રૂપ યૌવનશાલિનઃ

અથેન્દ્રજાલમન્ત્રસ્ય સ્વરૂપં કથયામિતે ।
બ્રહ્મકુંભૌ વીરસેનૌ ક્રોધં સુમુખવારુણૌ

રામં દક્ષં મધોશ્શત્રું ચતુર્ગતિમૃગેશ્વરૌ ।
મોહયત્યથ રૂપાણિ દ્વિઃ પ્રદર્શયમસ્તકમ્

હુઙ્કારં ચતુરભ્યસ્તં બ્રહ્મન્ કિલિકિલિં તથા ।
ઋતદ્વયં કુમ્ભરામૌ પવિત્રાનલવામનાન્

વિજયં લોચને કૃત્વા ગર્ભદ્વિતયમસ્તકમ્ ।
નાનારૂપાણિ માયેદ્વે દ્વિર્મન્ત્રમિતિકલ્પયેત્

જપેન લક્ષસઙ્ખ્યેન માયા પ્રત્યક્ષસંગતા ।
યદ્યદિષ્ટં સાધકસ્ય તત્તત્કુર્વીત તત્ક્ષણાત્

બ્રહ્માદ્યા દેવતાસ્સર્વા ગગનસ્થાઃ પ્રદર્શયેત્ ।
ગહનં મેદિનીં કુર્યાદ્યામિનિં દિવસં તથા

જીવન્તમપ્સુવિહિતં પ્રાણપન્તં તથા શવમ્ ।
મરુપ્રદેશં વારિણિ શુષ્યન્તં પયસાં નિથિમ્

ષડ્રસં વૈપરીત્યેન દેશાનપ્યયથાતથમ્ ।
પાષાણૈસ્તાડયેદ્દેહે નેત્રાદ્યુત્પાટનં તથા

ખલ્વાટ કેશસંરોહં યૂનસ્થ્સવિરતાં તથા ।
પુંસસ્ત્રીત્વં તથા સ્ત્રીણાં પુસ્ત્વં ક્લીબસ્ય તદ્દ્વયમ્

તયોર્વાક્લીબતાં ચિત્રં શ્મશ્રુસ્તનવિપર્યયમ્ ।
ગીતં શુક્લ સ્તથા ગીતા મન્યથા ભાવભાગિનઃ

અગર્ભિણીં ગર્ભિણીં ચ ગર્ભિણીં ચાપ્યગર્ભિણીમ્ ।
પાદાદિભઙ્ગસન્ધાને નભઃ કુસુમસમ્ભવઃ

અચિન્તિતાનિ શૈલાનાં પતનાનિ યથેપ્સિતમ્ ।
મનુષ્યાદિષુ શૃઙ્ગાણિ ગગનારોહણં તથા

અકાલ રણસંરંભાન્ પ્રતિમાકર્ષણં તથા ।
કઠિનાનાં દ્રવીભાવં દ્રવતાં કઠિનાત્મતામ્

અદ્યાપિ પ્રલયાવસ્થામુન્મજ્જન નિમજ્જને ।
ખડ્ગાદિભિ રભઙ્ગં ચ જઙ્ગમં સ્થાવરં તથા

આચેતનેષુ ચૈતન્યં ચેતનેષુ વિચેતનામ્ ।
રૂપદર્શનમન્ધસ્ય મૂકસ્ય મધુરાં ગિરમ્

શ્રવણં બધિરસ્યાપિ પજ્ગોર્ગમસમદ્ભુતમ્ ।
પ્રદર્શનં વિમાનાનાં ભુવિ સૂર્યેન્દુમણ્ડલમ્

શિલાવર્ષં મહાઘોરં રાહુગ્રાસમપર્વણિ ।
એતસ્થાનપ્રવિષ્ટાનિ ભુવનાનિ ચતુર્દશ

આસનસ્થસ્ય પતનં તુમુલં ચ પરસ્પરમ્ ।
પ્રતીપગમનં સિન્ધો રાસનં હવ્યવાહને

તત્ક્ષણેપિ પ્રરૂઢાનાં વૃક્ષાણાં પલ્લવં ફલમ્ ।
સેચનં હવ્યવાહેન જ્વલનં વયસા તથા

મધ્યાહ્નસમયે જ્યોત્સ્નાંદિઙ્મોહં વાતસમ્બ્રમમ્ ।
ચિત્તાદિધાતુ સઙ્ક્ષોભં પ્રત્યક્ષસ્યાપ્યદર્શનમ્

શૈલશૃઙ્ગા દ્યપતના દ્ગવ્યનસ્ય પ્રદર્શનમ્ ।
ઇત્થં ભૂતાનિ ચિત્રાણિ કુર્યાન્માયાનુભાવતઃ

ઇદાનીં સપ્તયક્ષીણાં મન્ત્રાણિ કથ યામિતે ।
આગચ્છ સુન્દરી સ્વાહાવસાનં પ્રણવાદિમમ્

ઇત્યેષ સુન્દરી મન્ત્રો મન્ત્રાદેઃ કાર્યમાચરેત્ ।
પ્રણવં પ્રથમં સર્વં મનો હર નમો ઠઠ

ઇત્થં મનોહરી મન્ત્રઃ પ્રિયમિષ્ટં પ્રયચ્ચતિ ।
ઉદ્ગીથં કનકં બ્રહ્મન્ પક્ષ્યતે મૈધુનપ્રિય ?

ઠઠઃ કનકવત્યાસ્સ્યાન્મન્ત્રઃ કામુકસિદ્ધિદઃ ।
મમાગચ્છ ચતુર્વક્ત્ર કામેશ્વરિ ઠઠાન્તિમમ્

ઇતિ કામેશ્વરીમન્ત્રઃ સર્વાં સિદ્ધિં પ્રયચ્છતિ ।
આરુહ્ય શયનં નક્તમે કાકિ પુષ્પગન્ધવાન્

ધ્યાયેત્કામેશ્વરિં યક્ષિં સા તસ્ય ભવતિ પ્રિયા ।
યદાન્યાં કામયેન્મન્ત્રી સા તસ્ય વશમાચરેત્

સ્વાહાન્તઃ કથિતો મન્ત્રો બ્રહ્માત્પાતે રતિપ્રિયે ।
પ્રિતા રતિપ્રિયા યક્ષી સાધકસ્ય પ્રયચ્છતિ

દિવ્યાન્યોદનવાસાંસિ કુસુમાદ્યનુલેપનમ્ ।
પાદુકાઞ્જન ખડ્ગાદીન્ ભાષણાનિ રસાયનમ્

ઓં પદ્મિનિ ઠઠો મન્ત્રં પદ્મિનિ યસ્ય દેવતા ।
ઓં શ્રીં હ્રીં દ્વયમાગચ્છ દ્વયં યક્ષિ ઠઠાન્તિમમ્

પ્રણવદ્વિતયં પુષ્ટિબીજં પશ્છાન્નતિ સ્તથા ।
વાતાદિદેવૌ દક્ષાદ્યં બન્ધું વિઘ્નેશમારુતૌ

વીરસેનમથો શુક્લં કુમ્ભં વહ્નિં ચ પશ્ચિમમ્ ।
હૃષીકેશં જયં કુમ્ભં શ્રીદ્ધુવૌ કમલાસન

પઞ્ચબિન્દું ઠઠાન્તં ચ યામિનીમન્ત્રમુદ્ધરેત્ ।
એતજ્જપેન પુરુષો વિભવં લભતે પરમ્

દ્વન્દ્વાનિ પુંસાં સ્ત્રીણાં ચ રહિતાન્યપિ યોજયેત્ ।
યદ્યદ્વસ્તુ તથાન્યેષાં સ્ત્રિયો વા પુરુષોઽપિ વા

તામ્ભૂલં કુસુમં વાપિ તદ્વાન્વહમુપાનયેત્ ।
યસ્યૈતે મનવસ્સપ્ત સિદ્ધાઃ પુંસશ્ચતુર્મુખ

યક્ષ્યસ્તસ્ય ભવિષ્યન્તિ કિઙ્કયન્ ઇતિ દેવતાઃ ।
મેરુમન્ધરવિન્ધ્યાદિશિખરેષુ યથાતથમ્

સાધકં રમયિષ્યાન્તિ કલ્પં ભોગૈ રમાનુષૈઃ ।
બ્રહ્મન્ પિશાચમન્ત્રાણિ શ્રુણુષ્વ ગદતો મમ

સપ્તાક્ષરાણિ સપ્તાર્કગોપનાઃ કુમ્ભવિક્રમૌ ।
ક્રોધપ્રચણ્ડૌ વરુણમૃગેશૌ વિપુલસ્તથા

દ્વિકુણ્ડસસ્પમિસ્વાહા મનુરેષ પ્રકીર્તિતઃ ।
બદ્નિ યાદમુના બ્રહ્મન્નાવિષ્ટસ્ય શિખાં પુનઃ

સપ્તાક્ષરં પુરસ્કૃત્ય ચતુર્થ્યં વિષ્ણુમસ્તકમ્ ।
ગુરુર્બન્ધુઃપિતા કામો મન્દરં વિક્રમં તથા

પુલહં વિક્રમં પશ્છાદ્ભલ્લાયુધગુહાલયૌ ।
વૈ રાજપાપહનનૌ વિજયં બન્ધુમસ્તકમ્

હુતાશગોપનૌ બ્રહ્મન્ કકુભં બ્રહ્મસૂદનૌ ।
પવિત્રશઙ્ખૌ વિજયં માયાં સ્વાહાવસાનકમ્

ઇતિમન્ત્રં પ્રકલ્પ્‌યાથ બલિમેતેન દાપયેત્ ।
પૂર્વં મન્ત્રદશાર્ણાનિ મહેન્દ્રો રામમસ્તકઃ

પવિત્ર પાપનૌ પીતગૌપનૌ પશ્ચિમાનનૌ ।
વહ્ન્યન્તસૂદનૌ વિઘ્નગોપનૌ પપનં તથા

ગદી હુતવહસ્સૂર્યો વનમાલિ પિતામહ ।
માનં શબ્દ શિરસ્સ્વાહા ગન્ધમન્ત્રઃ પ્રકલ્પિતઃ

દ્વાદશાર્ણમુખં પૂર્વં વહ્નિં સુમુખવિક્રમૌ ।
માહેન્દ્રવિક્રમૌ ભાનુર્દક્ષં વિજયયોર્દ્વયમ્

દ્વિર્વારિશબ્દં કમલં દેવદત્તં વિનાયકમ્ ।
સ્વાહાન્તમિરયેન્મન્ત્ર માવેશે વિનિયોજયેત્

સ્તમ્ભે વા પુરુષે વાપિ પયસ્તેનાભિમન્ત્રિતમ્ ।
વિક્ષિપેદથ ભૂતાનિ સ્તમ્ભ મપ્યાવિશન્તિતમ્

અષ્ટાક્ષરમુખસ્સૂર્યો વહ્નિર્દિઃ કમલાસન ।
વ્યસ્તૌ પુનસ્તયોર્વહ્નાવુભયત્ર ત્રિવિક્રમૌ

આદિત્યરામં નાસિક્યં ઘટસં વાવકપ્રિયાઃ ? ।
યેન સાગ્રહમન્ત્રસ્ય પિશાચાદિભયાવહમ્

ભૂતપ્રતિકૃતિં કૃત્વા શાલિપિષ્ટૈર્મહોદરીમ્ ।
ભિત્વા તીક્ષ્ણેન શસ્ત્રેણ ભૂતં સાક્ષાદ્ભવિષ્યતિ

ભૂતગ્રહપિશાચાદીનપસ્મારમથાપિ વા ।
કૂશ્માણ્‍ડયક્ષગન્ધર્વબ્રહ્મરક્ષસ્સુરાસુરાન્

આવેશયેદ્ધરેચ્ચાપિ મન્ત્રૈરેતૈશ્ચતુર્મુખ ।
યદ્યદેભિરશક્યં સ્યાત્તત્તત્કુર્યાદ્વિચક્ષણઃ

સુદર્શનસ્ય મન્ત્રેણ નારસિહ્મેન વા પુનઃ ।
ત્રૈલોક્યમોહનેના પિ સાક્ષા દષ્ટાક્ષરેણ વા

ઇતિ મન્ત્રપ્રભાવસ્તે કથિતઃ પદ્મસમ્ભન ।
ચર્યા ચ વિધિવત્પ્રોક્તા ધર્મકામાર્થમુક્તિદા

ઇદં હિ પાવનં શાસ્ત્રમધીતે યસ્સમાહિતઃ ।
ત્રિષ્વપ્યમુષ્ય લોકેષુ જ્ઞેયમન્યન્નવિદ્યતે

ઇત્યુક્ત્વા બ્રહ્મણે શાન્ત્રં ભગવાન્ ભૂતભાવનઃ ।
વાસુદેવઃ પરં બ્રહ્મતત્રૈવાન્તરધીયત

અથ વિસ્મયમાનાત્મા બ્રહ્માલોકપિતામહઃ ।
અજગામ સ્વકં લોકં સ્તૂયમાનો મહર્ષિભિઃ

કપિલાય દદૌ બ્રહ્માશાસ્ત્રમેતન્મહર્ષયે ।
સ ચાપિ ભગવાન્મહ્યં મયાતે કથિતં પુનઃ

તત્પાતાલ મિદં હિત્વા જમ્ભૂદ્વિપમિતો વ્રજ ।
હિમવત્સર્વતે રમ્યે સમાધાય મનશ્શુભમ્

આરાધય હૃષીકેશં વિધાનૈઃ પાઞ્ચકાલિકૈઃ ।
ઇતિ બ્રુવાણે પદ્મે તુ લબ્ધ્વા હૃષ્ટેન ચેતસા

અયોગ્યાજ્ઞાનતિમિરં શાસ્ત્રાઞ્જનશલાકયા ।
નિવૃત્ય પાતાલતલાત્કૃત્વા પદ્મં પ્રદક્ષિણમ્

અમુષ્મિન્ શૈલશિખરે દેવદારુભિરાવૃતે ।
મહાભાગવતૈઃ પુણ્યૈઃ પઞ્ચરાત્રવિશારદૈઃ

તપસ્વાધ્યાયનિરતૈસ્સેવિતે પરમર્ષિભિઃ ।
હૃદયેભ્યસ્સમાહૃત્ય હૃદયં સંયમાદિભિઃ

અરાધયામિ વિશ્વેશં વાસુદેવં જગદ્ગુરમ્ ।
અન્યમાનીય તદ્વાચા તં ધ્યાયન્મનસા પુનઃ

કાલેનારાધનં કુર્વન્ ભજામિ પરમેશ્વરમ્ ।
ત્વમપ્યારાધય ક્ષિપ્રં ચતુર્પ્યોહમધોક્ષજમ્

મયા તે કથિતં શાસ્ત્રં સાવધાનેન કિં શ્રુતમ્ ।
ઇદં તે નાતપસ્કાય નાભક્તાય કદાચન

ન ચાશુશ્રૂષવે વાચ્યં ન ચ માં યો ભ્યસૂયતિ ।
તન્ત્રાણાં ચૈવરત્નાનિ પઞ્ચાહુઃ પરમર્ષયઃ

પાદ્મં સનત્કુમારાખ્યં તથા પરમસંહિતા ।
પદ્મોદ્ભવં ચ માહેન્ધ્રં કણ્વતન્ત્રામૃતાનિ ચ

તદા પ્રભૃતિ યે શિષ્ટાસ્તતો હં હિમવત્તટે ।
આરાધયં ચતુર્બાહું નિયતઃ પુરુષોત્તમમ્

ભવન્તોપિ યતાત્માનો ભક્તિમન્તો જનાર્દને ।
કેન વા કથિતં શાસ્ત્રમૃષયઃ કલ્મષાપહમ્

ઇદં મહોપનિષદં શ્રદ્ધધાનશશ્રુણોતિ યઃ ।
સ યાતિ શાશ્વતં સ્થાનં દુષ્પ્રાપમકૃતાત્મભિઃ

યેન માં પ્રથમામાન યથા પદ્મ ગુરોર્ગુરુઃ ।
તેનેદં શ્રીયતે ? પુણ્યા મતનોત્પદ્મ સંહિતામ્

ઋષયસ્તં ભવન્તોપિ ભગન્તુ પુરુષોત્તમમ્ ।
પ્રદાસ્યતિ સ યુષ્મભ્ય મપવર્ગં તપોધનાઃ