પદ્મસંહિતા · અધ્યાય 4.30

તિથિયાગં ચતુર્વક્ત્ર બ્રવીમિ સુખપાધનમ્ ।
કામ્યસ્ય કર્મણઃ કાલશ્શુક્લપક્ષસ્તથા તિથિઃ

જપહોમાર્ચનૈસ્સમ્યક્કાલેષ્વારાધયેત્સુધીઃ ।
અગ્નિર્બ્રહ્માધનેશાનૌ વિઘ્નેશશ્શ્રીષ્ષડાનનઃ

ભાનુર્વૃષધ્વજો દુર્ગા યમો વલનિઘાદનઃ ।
વિષ્ણુઃ કામોઽશ્વિનૌ ચન્દ્ર ઇત્યુક્તાસ્તિથિ દેવતાઃ

પ્રણવં નવબિન્દું ચ વરુણં શ્રીધરં તતઃ ।
ગદધ્વંસં ભદ્રહસ્તં પાવનં માધવં તતઃ

ઠઠાન્તમુદ્ધૃત્ય મનુઃ કથિતો જાતવેદસઃ ।
અગ્નિમાદ્યમનુસ્વારં બીજં તેનાઙ્ગપદ્ધતિઃ

છન્દો વિરાટ્ દેવલશ્ચ દ્રષ્ટાગ્નિરથિદેવતા ।
ચતુર્થ્યન્તં સ્વાભિધાનં નત્યન્તમસરો મનુઃ

ઋષિશ્છન્દો દેવતાપિ મનોરસ્યાપિ પૂર્વવત્ ।
પ્રત્યક્ષરં લક્ષજપસ્સાધનં મન્ત્રયોર્દ્વયોઃ

કામ્યસ્ય લાભસ્સર્વસ્ય ફલમત્યન્તદુર્લભમ્ ।
નિગમાદિં કાલનેમિમૃતધામવિદર્ભિતમ્

માર્તાણ્ડમન્દરયુતં પ્રચણ્ડં માધવં નતિમ્ ।
ઇત્યુદ્ધરેદ્બ્રહ્મમનુમુદ્ધારોઽન્યસ્ય કથ્યતે

ચતુર્થ્યન્તં બ્રહ્મપદમાગ્નેયીનિષ્ઠિતં મનુઃ ।
વૈ રાજમક્ષપ્રથમં વિજયં રોહિણીપતિમ્

અકારમેકનેત્રં ચ બીજં પ્રણવસંયુતમ્ ।
એતદેવાઙ્ગસન્તાનસ્સ્વરશ્છન્દશ્છલોહિતઃ

મુનિર્બ્રહ્માચ દેવશ્ચ યષ્ટવ્યં પઙ્કજોતરે ।
પ્રણવં સૂક્ષ્મદૃષ્ટિં ચ ભદ્રપાણિં સબિન્દુકમ્

ઉદ્ધૃત્યૈકાક્ષરો મન્ત્રઃ કુબેરસ્ય સમિરિતઃ ।
ઉષ્ણિક્છન્દો મુનિર્વહ્નિર્ધનેશાનશ્ચ દેવતા

આરમ્ભં નતિમન્વક્ચ સુભગં વિઘ્નનાયકમ્ ।
પવિત્રં વિજયં પશ્ચાદ્ધ્વંસનં માધવં તથા

કમલં ચોદયં પ્રોચ્ય જૃમ્ભલં મૃગવલ્લભમ્ ।
પાવકં ગોપનયુતં સદાગતિમનન્તરમ્

કુમ્ભં શશાઙ્કં ભુવનં હેરમ્બં રામસંયુતમ્ ।
વક્રતુણ્ડં જગત્પ્રાણં મન્દરં પશ્ચિમાનનમ્

આગ્નિમાદ્યં મારુતં ચ પ્રથમં પ્રેતનાયકમ્ ।
અચામાદિ મથાગ્નેયીમુદ્ધૃત્ય મનુરીરિતઃ

ધનદસ્ય નભો દ્રષ્ટા છન્દોગાયત્રમિરિતમ્ ।
દૈવં ધનાધિપો દેવો બીજં પૂર્વવદીરિતમ્

અઙ્ગષ્ઠે માણિભદ્રાખ્યં તર્જન્યાં પૂર્ણભદ્રકમ્ ।
કલિમાલિં મધ્યમાયાં વિકુણ્ડલમનામિકામ્

મૂલે કનિષ્ઠકાયાં ચ મધ્યે ચ મણિબન્ધયોઃ ।
મખેન્દ્રં પાણિતલયો રઙ્ગન્યાસે ધનાધિપં

સ્નાત્વાજૃમ્ભલમન્ત્રેણ પ્રક્ષિપેદુદકાઞ્જલિમ્ ।
અમ્ભોજકર્ણિકામધ્યે મહાકાયં મહોદરમ્

દ્વિભુજં પીતવસનં ચિન્તારત્નં રકે સ્થિતમ્ ।
ધારયન્તં મનઃ કાન્તં મન્ત્રિભ્યો પીપ્સિતં વસુ

યક્ષયક્ષીપરિજનં ધ્યાયન્નર્ઘ્યાદિભિર્યજેત્ ।
ઋદ્ધિં ગુપ્તિં ચ તત્પાર્શ્વે ચતુર્થ્યન્તં સ્વસંજ્ઞયા

અર્ઘ્યાદ્યૈરર્ચયિત્વાતુ તતો જૃમ્ભલમબ્જજ ।
કલિમાલિં માણિભદ્રં ચરેન્ધ્રં પૂર્ણભદ્રકમ્

મુખેન્દ્રં શિખિપૂર્વં ચ કુણ્ડલં નલકૂબરમ્ ।
અમ્ભોજકર્ણિકામધ્યે દલેષ્વિન્દ્રાદિષુ ક્રમાત્

અર્ચયેત્પુરતશ્શઙ્ખનિધિં પદ્મનિધિં તથા ।
શબલાં પુરતો ન્યસ્યેત્પૃષ્ઠતઃ કલ્પકદ્રુમમ્

જપહોમૌ તર્પણાદિ ફલં મૂલમનોર્યથા ।
વક્ષ્યામિ જૃમ્ભલમનુમર્ણોદ્ધારેણ સંપ્રતિ

ઓમાદિં સુભગં ભદ્રહસ્તં વૈધર મક્ષરમ્ ।
આદિદેવં મારુતં ચ ધનદં ભદ્રબાહુકમ્

પવિત્રં વિજયં ચૈવ મારુતં માધવં તથા ।
જન્મહન્તૃ તથામ્નાયં માધવં સૂક્ષ્મદર્શનમ્

વિક્ષ્કમ્ભમાદિદેવં ચ સ્પર્શં સ્વાહયા યુતમ્ ।
બીજમાદ્યક્ષરં ભર્ગો દ્રષ્ટા ચ્છન્દો વિરાણ્મનોઃ

દેવતા જૃમ્ભલઃ કાર્યઃ ફલં સર્વં પ્રયચ્છતિ ।
વિઘ્નેશમન્ત્રમુદ્ધૃત્ય વર્ણાન્ વક્ષ્યામ્યનુક્રમાત્

ઉદ્ગીથં ચ તૃતીયં ચ સ્પર્શેષુ પુલહં મનુમમ્ ।
દણ્ડ ઇત્યુદ્ધૃતો મન્ત્રો ગણિકાષ્ષડ્વિરાટ્તથા

દેવતા વિઘ્નુ રાજશ્ચ જપો લક્ષત્રયં સ્મૃતમ્ ।
ભૂતં ભવ્યં ભવિષ્યં ચ સ્વપ્ને પશ્યતિ મન્ત્રવિત્

આરબ્ધં કર્મનિર્વિઘ્નં ફલં દુગ્ધે યથેપ્સિતમ્ ।
તૃતીયાદિં ચ સુમુખમાદ્યં પશ્ચિમસંજ્ઞિતમ્

અચાં મુખં ચ વિજયં પ્રાણં માધવમન્વતઃ ।
સત્યન્તમાદૌ પૂર્વોક્તં મનું ચ મનુરીરિતઃ

અજો મુનિશ્છન્દ ઉષ્ટિગ્દેવતા વિઘ્નનાયકઃ ।
સપ્તલક્ષં જપેન્મન્ત્રં સિદ્ધયઃ પૂર્વમિરિતાઃ

એકાક્ષરં નતિશિરો મનુરન્યસ્સમિરિતઃ ।
નિગમાદિં દિનકરં જ્વલનં પઞ્છબિન્દુકમ્

સાનુસ્વારં ગદધ્વંસં પદ્મનાભં ચ વામનમ્ ।
યષ્ટિં સહસ્રકિરણં પાવકં દણ્ડશેખરમ્

ત્રિયક્ષરમનુર્બ્રહ્મન્ કથિતસ્સર્વસાધનઃ ।
અઙ્ગાદિ ગદિતં વર્ણમકારાદિસ્વરાન્તકમ્

પ્રયુઞ્જીત મનુશ્ચાન્યો વક્ષ્યતે કમલાસન ।
ઉદ્ગીથમાદિં કમલં પાવકં પઞ્ચબિન્દુકમ્

અર્ધેન્દુસહિતં ભદ્રમનલં બિન્દુવામનમ્ ।
સરોરુહં સમાહેન્દ્રં મહામયા સયષ્ટિકમ્

બીજં ચ તત્સ્વરાદ્યર્ણં ગદધ્વંસં પ્રચણ્ડકમ્ ।
પશ્ચિમાનનવૈરાજૌ માયાં ચ વસુધારસં

આદિમગ્નિ મકારં ચ ફટ્પદદ્વયમિરયેત્ ।
શશિનં વરુણં વહ્નિં કકુભં ભદ્રબાહુકમ્

મન્દરદ્વયમેકારં વરુણં કમલામુખમ્ ।
અચાં દક્ષં ગોપનં ચ વિઘ્નેશં શ્વસનં તથા

ઠઠાન્તમત્થમુદ્ધારો બીજાદિ કથિતં પુરા ।
ઐહિકામુષ્મિકફલં સર્વમેતેન સાધયેત્

શ્રિયં પૂર્વોક્તમાર્ગેણ દેવીમર્ઘ્યાદિભિર્યજેત્ ।
તત્કટાક્ષનિપાતેન લભતે શ્રિયમુત્તમામ્

તારં નતિં ક્રોધરૂપં પ્રચણ્ડં દક્ષમન્વતઃ ।
ઉદયં ખર્વદેહં ચ ગોપનં ચ પ્રભઞ્જનમ્

શશાઙ્કં શ્રીધરં હ્રસ્વમૃતધામસમાહ્વયમ્ ।
દિનેશં માધવીમન્વક્પ્રચણ્ડં મધુસૂદનમ્

શ્વસનં સ્વાહયા સાર્ધં મનુરેષસમિરિતઃ ।
જૃમ્ભલં પુલહં ચોર્ધ્વલોકેશં યષ્ટિમસ્તકમ્

એતદ્બીજસમુદ્ધારસ્તદેવાઙ્ગમૃષિઃ પુનઃ ।
વર્ણાત્મા કથિતશ્છન્દો ગાયત્રં દેવતા ગુહઃ

દાડિમિકુસમપ્રખ્યાં તન્મન્ત્રેણ સમર્ચયેત્ ।
એવં કૃતવતો વંશે સુબ્રહ્મણ્યાદયો ગ્રહાઃ

ન પીડયન્તિ તદ્વંશ્યાન્ ભવન્તિ ચિરજીવિનઃ ।
નિગમાદિં ચોષધીશમનુનાસિક્યમુદ્ધરેત્

એકાક્ષરોઽયં કથિતો મન્ત્રસ્સર્વાર્થસાધકઃ ।
હારિતો મન્ત્રદૃચ્છન્દો વિરાટ્ સૂર્યશ્ચ દેવતા

બ્રહ્મકોશં પદ્મપાણિમૃતં સુમુખસંજ્ઞિતમ્ ।
રામબિન્દું હૃષી કેશમગ્નિં વાયુમચાં મુખમ્

વૈધરં બિન્દુવૈરાજં વાયું તારં સમુદ્ધરેત્ ।
ઇત્થમષ્ટાક્ષરો મન્ત્રો બીજમેકાક્ષરં સ્મૃતમ્

ઋષિકત્રિશ્ચ દેવશ્ચ પૂષા ચૈવાધિદેવતા ।
પરં સપ્તાક્ષરં મન્ત્રં મન્ત્રૈરુદ્ધૃત્યવર્ણ્યતે

સપ્તાર્ણાઃ પૂર્વવદ્ગ્રાહ્યસ્સુભદ્રં મધુસૂદનમ્ ।
ભદ્રહસ્તં ચ કલશં માધવં પૂર્વમિરિતમ્

બીજમભ્યન્તરીકૃત્વા દ્વિરુક્તં કકુભં તથા ।
અપ્રમેયં ગન્ધવહમાદ્યમેતદનન્તરમ્

પાદદ્વિતયમાપાહ્ય માદિદેવમનન્તરમ્ ।
પાવકં વિક્રમયુતં વૈધરં ઋતધામ ચ

મારુતં ચાપિ નાસિક્યં વિઘ્નેશં ગોપનાહ્વયમ્ ।
કમલામાદિપવનમાદ્યં દ્વિઃ પદમિરિયેત્

માધવીમાદિસહિતમક્ષરં દ્વિરદં પઠેત્ ।
પવિત્રં ગોપનયુતં પઠેમં ? સ્વરસંયુતમ્

વિઘ્નેશં દહતિં ધાતું લોડન્તં દ્વિસ્સમુદ્ધરેત્ ।
શાન્તરોગં સુખપદં પૂર્વલોડન્તમધ્યમમ્

યમં ચણ્ડં દ્વિરુચ્ચાર્ય ત્રિરન્વક્પ્રણવં પદમ્ ।
સ્વનામ્ના પ્રણવાન્તેન મનુરેવં સમુદ્ધૃતઃ

બીજમઙ્ગાનિ ચોક્તાનિ સિન્ધુદ્વીપશ્ચ દૃષ્ટવાન્ ।
અતિચ્છન્દસ્સ્વયં છન્દસ્સૂર્યશ્ચાનેન કથ્યતે

પદ્મ મધ્યે કર્ણિકાયામાદિત્યં દલભૂમિષુ ।
પ્રાચ્યાદિષુ ગ્રહાનન્યાં સ્તદાનીં બિમ્બમર્ચયેત્

ક્રમાત્ ષડૃતવસ્સર્વે ગૃહાસ્સાનુગ્રહાસ્તદા ।
આયુરારોગ્યસૌન્દર્ય સમૃદ્ધિ મુખસંપદઃ

સપ્તજન્મસુવંશેઽસ્ય ભવન્તિનિ રવગ્રહાઃ ।
પ્રણવં નતિમન્વક્ચ શુભદં ચ ત્રિવિક્રમમ્

વરુણં ગોપનં વાયુમાદિમુદ્દૃત્ય મન્ત્રવિત્ ।
મનુઃ પઞ્ચાક્ષરઃ કાર્યો બીજં સંપ્રતિ કથ્યતે

ગોપતિં વિષ્ણુસહિત મનુસ્વારં સમુદ્ધરેત્ ।
બીજમેતચ્ચતુર્વક્ત્ર ષડઙ્ગાનામુદાહરેત્

ઉપમન્યુઋષિશ્છન્ધો દેવં ગાયત્રમુચ્યતે ।
પ્રતિપાદ્યો મહાશાનો જપસ્સ્યાલ્લક્ષપઞ્છકમ્

અષ્ટાક્ષરવદસ્યાપિ ફલસાધનમેવ ચ ।
રક્તામ્બુજાસનાસિનમર્ચયેત્તદ્દલેષુ ચ

પ્રાગાદિષુ ષડઙ્ગાનિ પાર્વતીનન્દિકેશ્વરૌ ।
ક્રમાદ્વિન્યસ્ય પુરતો વાહનં સમ્યગર્ચયેત્

દિક્ષ્વષ્ટાનુ સુરેન્દ્રાદીનષ્ટાવર્ઘ્યાદિનાર્ચયેત્ ।
સૃષ્ટ્યાદિન્યસનં કૃત્વા પ્રથમં તદનન્તરમ્

અક્ષરસ્યસનં કુર્યાત્ સ્થાનેષ્વેતેષુ પદ્મજ ।
મૂર્ધ્નિ ચાસ્યે ચ હૃદયે ગુહ્યે પાદતલે તથા

વર્ણાનાં ક્રમશો વર્ણાઃ પઞ્ચાનાં કથ્યતેઽધુના ।
સ્ફટિકં પાટલં પીતં શ્વેતં નીલમિતિસ્મરેત્

શિવોઽહમિતિ ચાત્માનં ભાવયેન્મન્ત્રવિત્તમઃ ।
ધ્યાયન્તં દેવદેવેશમારાધ્ય વૃષભધ્વજમ્

ત્યક્ત્વા સંસારિકં દુઃખમેતિ સ્થાનમનશ્વરમ્ ।
ભોગાનપ્યૈહિકાન્ ભુક્ત્વા દુર્લભાનમરૈરપિ

ઓમાદિસપ્તવર્ણાનામુદ્ધારઃ પૂર્વમિરિતઃ ।
વૈધરં નૃહરિં માયાં પ્રચણ્ડં મધુસૂદનમ્

મન્દરં ચોર્ધ્વલોકેશં વૈરાજં દ્વિશ્ચતુર્મુખ ।
પાવકં પવનં દેવદત્તં પાટલમન્વતઃ

ગોપતિં મારુતમથો મન્દરં માધવીં તથા ।
માધવં ધનદં બ્રહ્મન્ મધુસૂદનસંજ્ઞિતમ્

નાસિક્યં પશ્ચિમં પદ્મનાભં ચ પવનાહ્વયમ્ ।
ખડ્ગં દ્વિરુચ્ચ રેત્સ્વાહા ઇતિ મન્દ્રં સમુદ્ધૃતમ્

મનુમન્યં પ્રવક્ષ્યામિ તમર્ણૈરુદ્ધરામ્યહમ્ ।
તારમત્રિં ગરુત્મન્તં રામં સુમુખમન્વતઃ

ગોપવં મન્દરં ચોર્ધ્વલોકેશં વિજયં પુનઃ ।
તમર્ણં ચાભિશઙ્ખં ચ માધવં વારુણાભિધમ્

ગોપનં ચ કરાલં ચ કમલં જૃમ્ભલં તતઃ ।
શ્રીધરં સુભગં માયાં જન્મધ્વંસમનન્તરમ્

પાશપાણિં ચાદિદેવં ભદ્રહસ્તં ચ પશ્ચિમમ્ ।
ઋતાહ્વયં વૈધરં ચ મધુભિન્મારુતં તતઃ

સતિમુદ્ધૃત્ય કથિતો વર્ણાન્ ષોડશ સંજ્ઞિતાન્ ।
મન્ત્રયોરનયોર્બ્રહ્મન્ જીવો દ્રષ્ટાભિધીયતે

ધર્મવર્ત્તીમહેશાનો દેવતા દક્ષિણાતનુઃ ।
દિનેશ રામસહિતં શ્વસનં મતિબિન્દુમત્

બીજમેતદતો ધ્યાનમિશાનસ્ય બ્રવિમિતે ।
કુન્દેન્ધુમુક્તાશઙ્ખાભં સર્વાકલ્પપરિષ્કૃતમ્

વૈયાઘ્રચર્મવસનં જટામણ્ડલમણ્ડિતમ્ ।
નાસાગ્રન્યસ્તનયનં શશિખણ્ડવિરાજિતમ્

પ્રસન્નવદનં દેવં ચતુર્ભુજમભીષ્ટદમ્ ।
વામજાનુનિ વિન્યસ્તવામેતરપદામ્બુજમ્

પ્ફટિકામક્ષમાલાં ચ બિભ્રાણં દક્ષિણેકરે ।
વામે કરામ્બુજે સ્વીયે ધૃતવિજ્ઞાનપુસ્તુકમ્

દર્શયન્તં જ્ઞાનમુદ્રાં મહર્ષિગણસેવિતમ્ ।
ધ્યાયતો મન્ત્રિણસ્ત્વૈવં સિધ્વન્તિ સકલાઃ કલાઃ

ગઙ્ગાપ્રવાહવત્તસ્ય વાક્પ્રસારઃ પ્રવર્તતે ।
ચતુર્વર્ગફલાવાપ્તિસ્તસ્ય હસ્તે સ્થિતા ધ્રુવમ્

જપભૂયસ્તયો કામાન્ દુર્લભાન્ સુખમશ્નુતે ।
તિથૌ ભગવતીં દુર્ગાં નવમ્યાં સમ્યગર્ચયેત્

નિગમાદિં વૈધરં ચ ભુવનં ચ વિસર્જનમ્ ।
મનુરેકાક્ષરઃ પ્રોક્તસ્સમુદ્ધૃત્ય યથાતથમ્

સ્વીકૃત્યૈકાક્ષરં પૂર્વં ગદધ્વંસં હુતાશનમ્ ।
સ્પર્શનં ગોધનાહ્વાનં નતિં ચ મનુરીરિતઃ

બીજમસ્યોદ્ધરિષ્યામિ ગોપતિં પાવકં તતઃ ।
વામનં યષ્ટિશિરસમસ્ય કાત્યાયનો મુનિઃ

છન્દશ્ચ દેવિ ગાયત્રં વનદુર્ગા ચ દેવતા ।
મન્ત્રમન્યં પ્રવક્ષ્યામિ દુર્ગાશ્રયમનુત્તમમ્

નિગમાદિં વિષ્ણુસંજ્ઞં કપિલં જૃમ્ભલાહ્વયમ્ ।
માધવં ચ સુરેન્દ્રાદિં પ્રદ્યુમ્નં કાલનેમિજમ્

મધુસૂદનનમાનં પુલહં માયયાવૃતમ્ ।
કરાલં દેવદત્તાખ્યં શશાઙ્કં કમલાનુગૌ

પવિત્રમાદિ દેવાન્તં નૃહરિં સ્પર્શનં તથા ।
બ્રહ્મણમગ્નિં ચોદ્ધૃત્ય પઞ્ચબિન્દુમનન્તરમ્

આદિં શ્રીવત્સમુદયં સુભદ્રં નાસિકાહ્વયમ્ ।
ભાસ્કરં ભદ્રબાહુદ્વૌ વૈધરં ગોપતિદ્વયમ્

પવિત્રખડ્ગનામાનૌ દ્વૌ ચ દક્ષમનન્તરમ્ ।
સુપ્રતિષ્ઠં દ્વિરુચ્ચાર્ય દિનકૃન્માધવીધ્રુવૌ

ફટ્કારમગ્ન્યાદિમન્વગિત્યુદ્ધૃત્ય જપેન્મનુમ્ ।
અર્ણોદ્ધારક્રમાદન્યં મન્ત્રં વચ્મિ ચતુર્મુખ

પ્રણવં વૈધરં પશ્ચાચ્છ્રીધરં ગદિનં તથા ।
વૈશ્વાનરં મૃગપતિં તમેવાર્ણમનન્તરમ્

યાન્તં નૃસિંહં સુમુખં રામં સ્વાહં સમુદ્ધરેત્ ।
ઉદ્ધૃતોઽયં મનુશ્ચાન્યો બીજમઙ્ગાનિ પૂર્વવત્

ઋષિર્જયમતિશ્છન્દો ગિરિદુર્ગાચ દેવતા ।
ઉદ્ગીથં શ્રીધરં ચૈવ દૃષ્ટિદ્વન્દ્વં ત્રિવિક્રમમ્

ક્રોધરૂપિ ચ જીમૂતં પશ્ચિમં ભુવનાહ્વયમ્ ।
બહુલં શ્રીધરં ક્રોધં વિક્રમં સરસીરુહમ્

વિક્રમં ધર્મશીતાંશું શશાઙ્કં ચ સુધામયમ્ ।
પશ્ચિમં રામશિરસં ક્રોધરૂપં સવિક્રમમ્

ભલ્લાયુધં તથા શઙ્ખમાધવીદ્વયમાધવમ્ ।
શુક્લમાદિં મૃગપતિં શ્રીધરં પશ્ચિમાનનમ્

નીહારદીધિતિં સર્વરોધં વિક્રમશીર્ષકમ્ ।
વૈરાજં કપિલં શઙ્ખં વૈધરં બન્ધુમસ્તકમ્

શુભદં કમલં વાયું મન્દરં વિત્તવર્થનમ્ ।
આદિં કરાલમનિલં નાસિક્યં યાદસાં પતિમ્

ગોપનં વિજયં વિઘ્નુનાયકં દક્ષમાધવૌ ।
સુભદ્રં ચ ગદિં કુમ્ભં વૈરાજં બન્ધુશીર્ષકમ્

શુભદં મન્દરં શઙ્ખં ઠઠાન્તો મનુરીરિતઃ ।
ષોઢા વિભજ્ય તં મન્ત્રં હૃદયાદ્યઙ્ગકલ્પનમ્

દ્રષ્ટા વરેણ્યકો નામ હ્યનુષ્ઠુપ્છન્દ ઈરિતઃ ।
દેવતા વનદુર્ગાસ્યાત્તદષ્ટાક્ષર વત્ફલમ્

સર્વદાહ્વયદુર્ગાયા મન્ત્રમુદ્ધારયામિ તે ।
ઉદ્ગીથં નતિમન્વક્ચ સૂક્ષ્મદૃગ્દૃષ્ટિશીર્ષકમ્

ગદધ્વંસમકારં ચ કુમ્ભનાદ્યં ચતુર્મુખ ।
વૈરાજં રાજમાનં વૈ વૈધરં શ્રીધરાહ્વયમ્

ગદિનં બન્ધુસંજ્ઞં ચ સ્વાહાશીર્ષં શ્રિયઃ પતિમ્ ।
ગદિનં પાવકં ચૈવ દૃષ્ટિમિકારમન્વતઃ

દેહં ચ વિક્રમં ચણ્ડં રામં મન્દરસંજ્ઞિતમ્ ।
મધુસૂદં ગન્ધવહં માધવં માધરાહ્વયમ્

આદિત્યં ગોપનં દક્ષમાદિદેવં ચ મારુતમ્ ।
મૃગેશં મન્ધરં ભાનું મધુસૂદનસંજ્ઞિતમ્

પુલહં દેવદત્તં ચ દક્ષં ચ યદભાસ્કરમ્ ? ।
રામ મુગ્રાત્મનાત્માનં મધુસૂદનમન્વતઃ

શશાઙ્કં શ્રીધરં સપ્ત જિહ્વં કુમ્બં ત્રિવિક્રમમ્ ।
કજાનનં ગોપતિં ચ લક્ષ્મીં ભદ્રં ત્રિવિક્રમમ્

વૈધરં ભુવનાહ્વાનમુગ્રરૂપં ચ ખેટકમ્ ।
ભલ્લાયુધં તથા બ્રહ્મન્ શ્વસનં નાસિકા ભુવમ્

વિધાતારં હુતવહં વિક્રમં ચ સુધારસમ્ ।
રામં ચ ભદ્રં સુભગમનિલં વિઘ્નનાયકમ્

રામં મહેન્દ્રસુભગં મહેશં ગગનાહ્વાયમ્ ।
માર્તાણ્ડમાદિદેવં ચ શશાઙ્કં શ્રીધરં તથા

ચિત્રભાનું તથા દક્ષં વૈધરં હવ્યવાહનમ્ ।
વિઘ્નેશં વિક્રમં દૃષ્ટિં દેવદત્તમપાં પતિમ્

મધુસૂદનનામાનં કલાત્માનમતઃ પરમ્ ।
ભુવનં પાવકં દૃષ્ટિં ગોપનં વિજયં તથા

વાયું પવિત્રમાકારં મુસલં વિક્રમં પુનઃ ।
એકનેત્રં માધવં ચ કલશં પાપકાહ્વયમ્

વૈધરં દેવદત્તં ચ વિઘ્નેશં મધુસૂદનમ્ ।
દહનં ગોપનં ચૈવ મારુતં વનમાલિનમ્

માયાં ચ વૈધરાહ્વાનં મધુસૂદનમન્ધરૌ ।
ઓતદેહં દૃષ્ટિમગ્નિં પશ્ચિમાનનમન્વતઃ

ઋતધામં વિક્રમં ચ શ્વસનં મૃગનાયકમ્ ।
પુષ્ટિભીજં ત્રિરુચ્ચાર્ય સહસ્રકિરણાહ્વયમ્

ગુહાલયમનુસ્વારં બીજમેતત્ત્રિરુદ્ધરેત્ ।
ભદ્રં ગુહાલયં ચૈવ વિજયં ગદિનં તથા

પદ્મનાભં ગોપતિં ચ કલશં મૃગરાટ્ તથા ।
વૈ રાજમાદિદેવં ચ ડુણ્ડુભં લોચનોદયૌ

ઉગ્રાત્મખેટકૌ વહ્નિં ગોપતિં વિહગાધિપમ્ ।
શ્વેતાંશુ પશ્ચિમં લક્ષ્મીમાદિદેવમનન્તરમ્

વક્રતુણ્ડં ગોપનં ચ ભદ્રપાણિમનન્તરમ્ ।
વિજયાકારમાદિં ચ શશાઙ્કં ચ સદાગતિમ્

દ્વિરભ્યસેત્કાલનેમિં ભદ્રં પુણ્યં દ્વિરુચ્છરેત્ ।
મન્દરં ચાદિદેવં ચ દહનં શ્વસનં તથા

દ્વિર્બ્રૂયાત્સૂક્ષ્મદૃગ્બ્રહ્મન્ કરાલં વિજયં પુનઃ ।
પીયૂષમાદિં વિજયં વસુમસ્તકનિષ્ઠિતમ્

નિહારદીધિતિમચામાદિં પીતં સમાધવમ્ ।
સુભદ્રં કમલં ચૈકદૃષ્ટિં ચ ચતુરાસન

પવિત્રમૃતધામાનં ત્રિવિક્રમમતઃ પરમ્ ।
પુરુષાત્માનમેણેશં પશ્ચિમં પુરતસ્તથા

ધ્રુવં ધ્રુવં તથા હ્રસ્વં માહેન્દ્રં મન્દરં તતઃ ।
સર્વરોધં ગજાસ્યં ચ માયાં કમલમન્દરૌ

એકનેત્રમૃતં શુલં બહુ કુક્ષિં ત્રિવિક્રમમ્ ।
કરાલં પદ્મનાભાખ્યં વિઘ્નેશં વિજયં તથા

ભદ્રહસ્તં તથા રામં શશાઙ્કં મનુમન્વતઃ ।
સુભદ્રં ગોપનં પશ્ચાત્પઞ્ચાન્તિકમથાનિલમ્

પશ્ચિમં પદ્મનાભાખ્ય મૃતધામાનમસ્વતઃ ।
જૃમ્ભલં પુલહં પાપહનનં પદ્મનાભકમ્

દૃષ્ટિં મૃગેશમમૃતમાર્યાં ચ દ્વિર્ગુહાલયમ્ ।
પવિત્રમૃતધામાનં વૈધરં માધવં તતઃ

મારુતં કમલાં પદ્મપવિત્રમૃતધામ ચ ।
અત્રિં મૃગપતિં લક્ષ્મીં બહુલં પઞ્ચબિન્દુકમ્

પવિત્રમૃતધામાનં વૈ રાજં વિક્રમં તથા ।
પશ્ચિમં પદ્મનાભાખ્યં વૈધરં મૃગવલ્લભમ્

દક્ષં રવિં ગોપનાખ્યં સુભદ્રં ભુવનં તથા ।
કકુભં માધવં પશ્ચાન્માધવીં ભાસ્કરાહ્વયમ્

ગોપનં મતિમન્તં ચ પુલહં માધવં રવિમ્ ।
યષ્ટિં ચ વ્યાહરેદ્બ્રહ્મન્ તથૈવ મધુસૂદનમ્

ધ્રુવં નભોમણિં ગોપં બિન્દું ચ ચતુરાસન ।
એવં ત્રિ ર્વ્યાહરેદર્ણં સુગતં સાગરોત્તમમ્

મન્દરં ભાસ્કરં પશ્ચાદ્ગોપનં માધવીં તથા ।
આદિદેવં જગત્પ્રાણં માધવં નતિમુદ્ધરેત્

ઇત્યેવમુદ્ધૃતો મન્ત્રો બ્રહ્મન્ સર્વાર્થસિદ્ધદઃ ।
શતેન સંમિતો વર્ણો રશ્મીત્યાદિભિરેવ ? સઃ

ભાસ્કરં મન્ધરં પઞ્ચબિન્દું યષ્ટિમનન્તરમ્ ।
ઉદ્ધૃત્ય બીજમેતેન ષડઙ્ગાનિ પ્રકલ્પયેત્

દ્રષ્ટા કકુત્સ્થશ્છન્દસ્સ્યાદતિચ્છન્દો ત્ર દેવતા ।
સર્વદાહ્વાનમન્ત્રસ્ય ચતુર્લક્ષોજપઃસ્મૃતઃ

જ્ઞાનાદ્ધ્યાનાજ્જપાન્મન્ત્રસ્સિદ્ધિં સર્વાં પ્રયચ્છતિ ।
મન્ત્રિણો નિત્યયુક્તસ્ય પ્રત્યહં પ્રયતાત્મનઃ

આમુષ્મિકં ચૈહિકં ચ ફલં સર્વં પ્રયચ્છતિ ।
દશમ્યામર્ચયેદ્બ્રહ્મન્ કૃતાન્તમભયપ્રદમ્

નિગમાદિં ગન્ધવહં હૃષીકેશમન્તરમ્ ।
દણ્ડં પ્રભઞ્જનં દક્ષં ચાદિદેવં સદાગતિમ્

નિતિમુદ્ધૃત્ય કથિતો મનુર્વૈવસ્વતા શ્રયઃ ।
બીજમર્ણાન્ સમુદ્ધૃત્ય શ્વસનં યષ્ટિશીર્ષકમ્

ઉદિતં તેન બીજેન હૃદયાદ્યઙ્ગકલ્પનમ્ ।
ઋષિસ્સત્યતપાશ્છન્દો ગાયત્રં દૈવમિરિતમ્

મન્ત્રશ્ચ પિતૃદૈવત્યો જપઃ સ્યાત્પઞ્ચલક્ષકઃ ।
તેનારાધ્ય શ્રાદ્ધદેવમભીષ્ટં સર્વમશ્નુતે

પ્રથમં છન્દસામાદિં વિક્રમં માનુષેશ્વરમ્ ।
વૈધરં વહ્નિમપરં ગોપનં પવનં મુખમ્

સતિમુદ્ધૃત્ય માઘોનઃ કથિતો મનુરબ્જજ ।
વૈધરં ચોર્ધ્વલોકેશં નાસિક્યં બીજમુદ્ધૃતમ્

ઋષિર્દેવો વિરાટ્ છન્દો દેવતા વલસૂદનઃ ।
એતેનેષ્ટ્વા તુરાસાહં સામ્રાજ્ય ફલમશ્નુતે

દ્વાદશ્યાં માલમન્ત્રેણ પૂજયેદુક્તવર્ત્મના ।
ભગવન્તં શ્રિયઃ કાન્તં ફલમિપ્સન્ સુદુર્લભમ્

નિગમાદિં ચ નત્યન્તં પશ્ચિમોદયનં તથા ।
ક્રોધરૂપં પવિત્રં ચ શ્રીવત્સં પાવકં તતઃ

આદિદેવં ચ પનનં ગોપનં યષ્ટિમન્વતઃ ।
ગોપતિં બહુલં પઞ્છબિન્દું નરહરિં તતઃ

ઔર્વં યષ્ટિં ચ કમલં ગોપનં મન્દરાહ્વયમ્ ।
વૈધરં દેવદત્તં ચ કમલં ગોપનં તથા

શઙ્ખં ઠઠાન્તમુદ્ધૃત્ય મનુરેષ સમિરિતઃ ।
સ્વર્ગાદિં પુલહં બન્ધું નાસિક્યં બીજમુદ્ધરેત્

ઋષિશ્શ્રીનિધિરસ્યોક્તો વિરાટ્ છન્દશ્ચ દેવતા ।
મન્મથસ્તેન યષ્ટવ્યસ્સ સર્વફલકાઙ્ક્ષિભિઃ

એકાર્ણમપરં મન્ત્રમુદ્ધરિષ્યામિ પદ્મજ ।
તારં ગરુડમૌર્વં ચ સબિન્દું મનુરીરિતઃ

લક્ષમેકં જપેન્મન્ત્રી કર્મણ્યાકર્ષણાદિકે ।
સમર્થં કામદૈવત્યં મનુમન્યં બ્રવીમિ તે

ઉદ્ગીથં કમલં પીતં માયામર્ધેન્દુશેખમ્ ।
કરાલં ગોપનં દક્ષં વૈધરં તદનન્તરમ્

મૃગેન્દ્રં વરુણં ચાદિ દેવં શ્વસનસંજ્ઞિતમ્ ।
શુક્લં સુધામયં વહ્નિં કકુભં સવિનાયકમ્

શશાઙ્ખં માધવં બ્રહ્મસાધકં ભાસ્કરાહ્વયમ્ ।
હૈરમ્બં ગોપનં વાયું કકુભં યાદસાં પતિમ્

પુલહં નિગમાદિં ચ તદ્દ્વયં તદ્વિરુચ્છરેત્ ।
પશ્ચિમં ત્વૃતધામાનં પૂર્ણં પર્વભિરુચ્છરેત્

શશાઙ્કમાદિં જલજં પીતં વરુણમબ્જજ ।
કકુભં વિષ્ણુવિઘ્નેસૌ પ્રથમં તગ્મદિધિતિમ્

પદ્મનાભં વૈધરં ચ વાયુમાદ્યં ચ મન્દરમ્ ।
મન્દરાદ્યદ્વયં ભૂયસ્તદેવ સમનન્તરમ્

વરુણં વિષ્ણુમબ્જાં ચ યષ્ટિ મબ્જોદયૌ તથા ।
દહનં શ્રીધરં વર્ણં પુલહં બ્રહ્મસાધનમ્

કરાલમાદ્યં કલશં મુખં શ્રીવત્સમન્વતઃ ।
પ્રભઞ્જનં ગોપનં ચ સ્પર્શમાદ્યમપાં પતિમ્

ઠઠાસ્તમુદ્ધૃત્ય મનુઃ કથિતઃ કમલાસન ।
ઋષિઃ કલિઙ્ગોઽતિચ્છન્ધશ્છન્દઃ કામશ્ચ દેવતા

જપેદ્દ્વિરષ્ટૌ લક્ષાણિ નાસાધ્યં તેન મન્દ્રિણા ।
રતિશ્ચ વિરતિશ્ચોભે તસ્ય પાર્શ્વે સ્થિતે સદા

મન્ત્ર સ્તયોશ્છતુર્થ્યન્તં નામમાત્રં ત્રિશીર્ષકમ્ ।
મદનઃ પ્રથમો ભાણસ્તથૈવોન્માદનોઽપરઃ

મોહનં દ્વેષણં ચ દ્વે દીપનં પઞ્ચમં સ્મૃતમ્ ।
મલ્લિકા કેતકી જાતિઃ પઙ્કજં યૂધિકા તથા

પુષ્પાણિ ક્રમશો ભાણાન્યા હુસ્તેષાં મનુઃ પુનઃ ।
સંવિદ્યર્ણાશ્ચ સહિતાશ્ચતુર્થ્યન્તાસ્સમાહ્વયાઃ

તેષાં સત્યન્તસહિતં તૈસ્તેષામર્ચનં વિધુઃ ।
ધનુરઙ્કશપાશાશ્ચ તસ્યાસ્ત્રાણિ મનોભુવઃ

મન્ત્રાશ્ચ પૂર્વવત્તેષાં નામાન્યેવ ચતુર્મુખ ।
કલ્પકાનોકહ પ્રાય પુષ્પિતદ્રુમશોભિતે

ઉદ્યાને મઞ્જુ શિઞ્જાનપક્ષિસઙ્ઘિનિષેવિતે ।
મધ્યે મહાહ્રદે પૂર્ણે સરોજૈશ્ચ વિકસ્વરૈઃ

વિષ્ટરે કાઞ્ચને ન્યસ્તે શુભા સ્તરણસંયુતે ।
આસીનં સહ દેવીભ્યાં સર્વાભરણભૂષિતમ્

રક્તચન્દનલિપ્તાઙ્ગં રક્તમાલ્યોપશોભિતમ્ ।
ચારુકુણ્ડલિનં કાન્તં યુવાનં ક્ષૌમવાસનમ્

વસાનમપ્સરોમુખ્યૈ સ્ત્રીગણૈઃ પરિતો વૃતમ્ ।
ધ્યાયન્નનેન મનુના ક્રમાદર્ઘ્યાદિભિર્યજેત્

કામગાયત્રિયા વાપિ યજેત મકરધ્વજમ્ ।
જપાદિ પૂર્વવત્સર્વં વશ્યં ચ ભુવનત્રયમ્

મન્ત્રિણો નિત્યયુક્તસ્ય કિમન્યૈરતિસિસ્તરૈઃ ।
અશ્વિનોર્મન્ત્રમધુના બ્રવીમિ કમલાસન

ઉદ્ધૃત્ય પૂર્વમુદ્ગીથં વિઘ્નેશં પાટલપ્રિયમ્ ।
બ્રહ્મસાધનનામાનં શ્રીવત્સં ચ સુધામયમ્

માયાં સુભદ્ર માકારમશ્વિનોરીરિતો મનુઃ ।
આદિમર્ધેન્દુસહિતં બીજં તેનાઙ્ગકલ્પના

ભૃગુર્દ્રષ્ટા બૃહચ્છન્દઃ પ્રતિપાદ્યૌ તથાશ્વિનૌ ।
જપન્વૈપઞ્ચલક્ષેણ સિદ્ધિસ્સર્વાર્ણસાધનઃ

રાજયક્ષ્માદયો રોગા ન તિષ્ઠન્તિ તદન્વયે ।
ઔષધાનિ ચ દક્ષાણિ વ્યાધીનામપનોદને

તત્કરસ્પર્શમાત્રેણ સર્વં વસ્ત્વૌષધંભવેત્ ।
પૌર્ણમાસ્યાં તથા સોમં યજેત મનુવિત્તમઃ

નિગમાદિં પૂર્ણચન્દ્રમોતદેહં સમન્દરમ્ ।
મધુમારુતવિઘ્નેશં માધવીં ચ વિસર્જનમ્

સોમસ્ય કથિતો મન્ત્રો બીજમુદ્ધારયામિતે ।
સિતમાદિમનુસ્વારં કુર્યાત્તેનાઙ્ગસન્તતિમ્

દ્રષ્ટા કૌમોદકો નામ પઙ્ત્કિચ્છન્દસ્સ દેવતા ।
જપઃ પૂર્વવદેવાસ્ય ગાયત્ર્યા વા સમર્ચયેત્

ફલં ચ સર્વં પૂર્વોક્તં ચન્દ્રસાલોક્યમપ્યથ ।
ઇત્યુક્તાસ્તિથમો દેવાસ્તેષાં મન્ત્રાસ્સમર્ચનમ્

ફલાનિ ચ સમસ્તાનિ ક્રમેણાપ્યુદિતાનિ તે ।
નારાધ્યં તિથિયોગૈસ્તૈરૈહિકા મુષ્મિકાત્મકમ્

ફલં મન્ત્રપ્રસાધેન તદ્દેવાનાં મહત્તયા ।
નુકૃતાન્યપિ કર્માણિ વિના વિઘ્નેશપૂજયા

ન ફલન્ત્યન્તરાયેણ નિહતાનિ ચતુર્મુખ ।
તદાદૌ કર્મકુર્વાણૈરારાધ્યો વિઘ્નનાયજઃ