પદ્મસંહિતા · અધ્યાય 4.28
હેબ્રહ્મન્ યજ્ઞવપુષમન્ત્રસ્સંપ્રતિ કથ્યતે ।
મહાફલં પ્રોચ્યમાનમિમં ત્વમવધારય
આત્મને ઇતિ પર્યન્તમષ્ટાક્ષરવદુદ્ધરેત્ ।
કાલાદ્યનલમધ્યં ચ વિગ્રહાન્તં પદં તતઃ
ચતુર્થ્યન્તો મૂર્તિશીર્ષં યજ્ઞાદિપદમન્વતઃ ।
તદ્વિભક્ત્યન્તમપરં ઠઠાન્તં મનુરીરિતઃ
બી મસ્યા નલં મુખ્યમનુસ્વારાન્તમુદ્ધરેત્ ।
અઙ્ગાનિ ચાનલાદીનિ ષડ્ભારાન્તાન્યનુક્રમાત્
સાનુસ્વારાણિ યોજ્યાનિ ક્રતુર્દ્રષ્ટા વિરુટ્પુનઃ ।
છન્ધશ્ચ યજ્ઞમૂર્ત્યાત્મા દેવતા ભગવાન્ હરિઃ
લક્ષત્રયં જપઃકાર્યો મન્ત્રસ્યાસ્ય પ્રસાધને ।
ફલં પ્રસૂતે ધર્માદિપુરુષાર્થ ચતુષ્ટયમ્
અન્નાધિપતિમન્ત્રસ્ય પ્રભાપોરૂપમેવ ચ ।
કથ્યતે સંપ્રતિ બ્રહ્મન્ ન વાચ્યં યસ્ય કસ્ય ચિત્
પ્રણવાદિર્મનુસ્સર્વો વિશેષસ્તૂચ્યતેઽધુના ।
મુખ્યમર્ણં ભદ્રપાણિં દ્વિરુક્તં તદનન્તરમ્
આદિદેવં ધનપતિં માયામુદ્ધૃત્ય પશ્ચિમમ્ ।
વિષ્ણું વિજયનામાનમાદ્યં વાયુમનન્તરમ્
દેવદત્તં ચ દક્ષાદિમાદ્યં દક્ષં પુનસ્તથા ।
આદિદેવં મનુષ્યેશં દ્વિરુક્તં મુખ્યમન્વતઃ
મન્દરં પાપહનનમૃતધા વૈષ્ણવાક્ષરમ્ ।
શઙ્ખમાદિમચામન્વગ્દ્વિઃ પ્રોક્તં પ્રેતનાયકમ્
પ્રણવાદિં ઠઠેત્યન્તમિતિ મન્ત્રં ચતુર્મુખ ।
બીજમસ્ય પ્રવક્ષ્યામિ દ્વાદશાત્માનમુદ્ધરેત્
જ્વલનં વામનં બિન્દુમેતદેવાઙ્ગમુચ્યતે ।
આકારાદિક્રમાદ્દીર્ઘસ્વરભક્તિર્વિશેષ કૃત્
અસ્ત્રે વિશેષો વિષ્ણુશ્ચ વિસર્ગશ્ચ સમિરિતઃ ।
વ્યાસો દ્રષ્ટાસ્ય મન્ત્રસ્ય છન્દસ્તુ બૃહતી તથા
દેવતાન્નપતિઃપ્રોક્તો મન્ત્રસ્યાસ્ય ચતુર્મુખ ।
અન્યથા શૃણુ વક્ષ્યામિ બહ્વન્નફલદં શુભમ્
નત્યન્તં પ્રપણવં પૂર્વં વરુણં ચ ત્રિવિક્રમ્ ।
ક્રોધરૂપં પ્રચણ્ડં ચ વિષ્ણું વરુણમન્વતઃ
માધવં પૂર્ણચન્દ્રં ચ પીયૂષાત્માનમેવ ચ ।
આદિં વૈશ્વાનરં મુખ્યં પવિત્રં પ્રણવાદિ ચ
એકનેત્રમકારં ચ શ્વસનં માધવં તતઃ ।
મન્દરં પ્રણવાદ્યં ચ દીપ્તિમન્ત્રં ચતુર્મુખ
ગોપનં જૃમ્ભલં વિષ્ણું માહેન્દ્રં ગોપનં તતઃ ।
વાયુવાદ્યં ઠઠાન્તં ચ વર્ણોદ્ધાર ઇતીરિતઃ
બીજમઙ્ગાનિ પૂર્વોક્તમૃષિરસ્ય પરાશરઃ ।
છન્દશ્છ દેવી ગાયત્રં દેવતાન્નપતિર્ભવેત્
પૂર્ણેન્ધુબિમ્બમધ્યસ્થે સિતપદ્મે વિકસ્વરે ।
આસીનં ધવલાકારં નિલકુઞ્છિતમૂર્ધજમ્
દુકૂલક્ષૌમવસનં બાલયોગ્ય વિભૂષણમ્ ।
કલધૌતમયં પ્રાતં વાયસાન્નેન પૂરિતમ્
બિભ્રાણં દક્ષિણે હસ્તે દધ્યોદન મથેતરે ।
ધ્યાયેલ્લક્ષત્રયં ધીમાન્ જપેત્તદ્ગતમાનસઃ
અનેન જુહુયાચ્ચાગ્નૌ નિયતં મન્ત્રવિત્તમઃ ।
બહ્વન્નત્વમવાપ્નોતિ સર્વમિષ્ટં લભેતિ ચ
શક્તીશમન્ત્રમધુના કથયામિ ચતુર્મુખ ।
આદિતસ્સપ્તવર્ણાનામુદ્ધારઃ પૂર્વમિરિતઃ
ક્રોધનં હૃદયાહ્લાદં ભુવનં ભાસ્કરં તતઃ ।
ગુહાલયમનુસ્સ્વારં રવિમગ્નિં ચ મારુતમ્
સયષ્ટિં પીતમાદ્યર્ણં કમલં ક્રોધરૂપિણમ્ ।
માધવીં પઞ્ચબિન્દું ચ હનનં ચાપ્રમેયકમ્
વૈ રાજમપપ્રમેયં ચ પુરુષાત્માચ માધવઃ ।
નારાયણં ચતુર્થ્યન્તં ઠઠેતિ મનુરીરિતઃ
અંશુમાન્ વીતિહોત્રશ્છ વામનો બિન્દુમસ્તકઃ ।
અઙ્ગં ચ બીજં પૂર્વોક્તમૃષિશ્ચાપિ પરાશરઃ
છન્દશ્ચ દેવી ગાયત્રં શક્તીશો દેવતા તથા ।
જપેદ્દ્વાદશ લક્ષં તુ પ્રાપ્નુ યાત્સર્વમિપ્સિતમ્
કાલનેમિમનુર્બ્રહ્મન્ કથ્યતે સર્વસાધકઃ ।
આદ્યર્ણાઃ પૂર્વવત્સપ્તપીયૂષાત્મા ત્રિવિક્રમઃ
ઉગ્રદેહઃ પ્રચણ્ડશ્ચ વિષ્ણુઃ કલશમાધવૌ ।
કમલં ગોપનયુતં મહેન્દ્રં વિષ્ણુમસ્તકમ્
વિઘ્નેશં દેવદત્તં ચ દક્ષં માયાપરિષ્કૃતમ્ ।
પતઙ્ગમૃતધામાનં વૈધરં ચ ચતુર્ગતિમ્
આદ્યં સુધારસં માયામત્રિર્ગોપનહવ્યવાટ્ ।
આદ્યં સુમુખ માદ્યં ચ શ્વસનં ચાપ્રમેયકમ્
હુંફડન્તં ઠઠપરં મનુરેવં સમુદ્ધૃતઃ ।
બીજં વક્ષ્યે દિનકરં ભુવનં યષ્ટિમસ્તકમ્
ક્રુદ્ધાદિ પૂર્વવચ્ચાઙ્ગં નારદો મન્દ્રદર્શનઃ ।
છન્ધો વિરાટ્ દેવતા ચ કાલનેમિશ્છતુર્મુખ
જપસઙ્ખ્યાફલં ચાપિ દ્વિષટ્કાક્ષરવદ્ભવેત્ ।
ત્રૈલોક્ય મોહનં મન્ત્રં કથયામિ યથાતથમ્
ઉદ્ગીથં કમલં પીતં વામનં ધ્રુવમસ્તકમ્ ।
એકાક્ષરો મનુરયં દેવતાઙ્ગમનુક્રમાત્
ષડ્ભિર્યુતમચામાદ્વૈસ્યાનુસ્વારં પ્રજયોજયેત્ ।
ઋષિર્વૃદ્ધમનુશ્છન્ધો દેવી ગાયત્રમિરિતમ્
ત્રૈલોક્યમોહનો દેવો દેવતા જપતર્પણમ્ ।
હોમશ્ચ ફલમપ્યસ્ય નિધિસ્થાનોપલમ્ભનમ્
જપન્ ભૂયસ્તથા સર્વં દુર્લભં ફલમશ્નુતે ।
ષોડશાર્ણો મનુર્બ્રહ્મન્ ત્રિલોકીમોહનાત્મકઃ
ઉચ્યતે પૂર્વવત્સપ્તવર્ણાનાદ્યાન્ સમુદ્ધરેત્ ।
ત્રૈલોક્ય મોહનપદં ચતુર્થ્યન્તં તતઃ પરમ્
તદ્વિભક્તિપદં વિષ્ણુપદં સ્વાહાન્તમુદ્ધરેત્ ।
મનુરેષ સ એવાઙ્ગં બીજં પૂર્વવદીરિતમ્
મુનિઃ પુનસ્ત્યશ્છન્દશ્ચ દેવતા પૂર્વવત્તથા ।
જપસઙ્ખ્યા ફલં ચૈવ મૂલમન્ત્રવદિષ્યતે
મન્ત્રો નવાક્ષરશ્ચાન્યસ્ત્રિલોકી મોહનાત્મકઃ ।
ત્રૈલોક્ય મોહનપદં ચતુર્થ્યન્તં નમસ્તથા
બીજમઙ્ગમયં ચૈવ સર્વકામફલપ્રદમ્ ।
નિગમાદિં ચતુર્થ્યન્તં પદં ત્રૈલોક્ય મોહનમ્
અંશુમાલિનમગ્નિં ચ પઞ્ચબિન્દું સયષ્ટિકમ્ ।
શઙ્ખિનં પુલહં પઞ્ચ બિન્દુયષ્ટિસમન્વિતમ્
તદ્બીજં ચ દ્વિરભ્યસ્ય નતિશ્ચ તદનન્તરમ્ ।
દ્વાદશાર્ણાત્મકોમન્ત્રસ્ત્રિલોકીમોહનાત્મકઃ
પ્રત્યક્ષરં લક્ષજપો દ્વાદશાક્ષરવત્ફલમ્ ।
કામકામેશ્વરી નામ મન્ત્રસ્સર્વફલપ્રદઃ
ઉદ્ગીથં પૂર્વમુચાર્ય ભાસ્કરં જ્વલનં તતઃ ।
મહામાયાં યષ્ટિયુતામિત્યેકાક્ષરમુદ્ધરેત્
એતદેવાઙ્ગમુદિતં શૌનકો મુનિરુચ્યતે ।
છન્દશ્ચ દેવી ગાયત્રં દેવતા પુરુષોત્તમઃ
લક્ષમેકં જપેન્મન્ત્રી સર્વાન્ કામાનવાપ્નુયાત્ ।
શઙ્ખકુન્દેન્દુધવલં ચતુર્ચાહું કિરીટિનમ્
ગરુડારૂઢમારોપ્ય દેવીં વામોરુવિષ્ટરે ।
દાડિમિકુસુમપ્રખ્યાં સર્વાકલ્પપરિષ્કૃતામ્
વાશાઙ્કુશધરાં લક્ષ્મીં કામવિહ્વાલલોચનામ્ ।
કામકામેશ્વરીમેવ ધ્યાયેદેકાગ્રમાનસઃ
ત્રૈલોક્યમોહનં નામ મનુસ્સંપ્રતિકથૃતે ।
બ્રહ્મકોશમુદીર્યાદૌ નત્યન્તં તદનન્તરમ્
પદાનિ સમ્બુધ્યાન્તાનિ ક્રમેણોદ્ધારયેત્સુધીઃ ।
પુરુષાદ્યુત્તમપદં રુપમપ્રતિ મેતિ ચ
લક્ષ્મ્યાદિ ચ નિવાસાન્તં સકલાદિં જગત્પદમ્ ।
ક્ષોભણાન્તં ચ સર્વાદિપદં સ્ત્રીહૃદયાવધિ
વિદારણશિરશ્ચાપિ ત્રયાદિ ભુવનાવધિ ।
ઉન્માદકરપર્યન્તં સુરાસુરપદં તતઃ
મનુજેતિ સમુચ્ચાર્ય સુન્દરીજનમન્વતઃ ।
મનાંસીતિ સમુચ્ચાર્ય તાપયેતિ ચતુર્મુખ
દીપયેતિ પદં પશ્ચાચ્છોષયેતિ ચ મારય ।
સ્તમ્ભય દ્રાવયાકર્ષપર્યન્તં ચ ક્રિયાપદમ્
દ્વિર્વક્તવ્યં તતો બ્રહ્મન્ પરમં સુભગાવધિ ।
સમ્બુધ્યન્તં ચ સૌભાગ્યં કરેતિ પદમન્વતઃ
સર્વકામપ્રદં પ્રોચ્ય પદં ચામુકમિત્યતઃ ।
હનેતિ દ્વિસ્સમુચ્ચાર્ય ચક્રેણ ગદયેતિ ચ
ખડ્ગેન સર્વબાણૈશ્ચ દ્વિર્ભિન્ધેતિ પઠેત્તતઃ ।
પાશેનેતિ તતો બન્ધ બન્ધેતિ ચ પદદ્વયમ્
અઙ્કુશેનેતિ સંપ્રોચ્ય તાડયેતિ દ્વિરભ્યસેત્ ।
કુર્વન્તિ દ્વિસ્સમુચ્ચાર્ય કિં તિષ્ઠપદમન્વતઃ
તાવદ્યાવત્પદે પ્રોચ્ય સમીહિતપદં તતઃ ।
મે સિદ્ધિર્ભવતૂચ્ચાર્ય મે હુંફડિતિ શીર્ષકમ્
ઇત્યેષ માલામન્ત્રસ્ય સમુદ્ધારઃ પ્રદર્શિતઃ ।
નિગમાદિરનન્તં ચ ઔર્વં ચન્દ્રાર્ધ શેખરમ્
બીજમેવં સમુદ્ધૃત્ય ષડઙ્ગાનિ મનુઃ પુનઃ ।
ષોઢા વિભજ્ય કર્તવ્યા ઋષિસ્સ્યાન્નલકૂબરઃ
છન્દોઽતિચ્છન્દનામાસ્ય દેવતા પુરુષોત્તમઃ ।
ધ્યાયેત્તમેવ પુરુષં સાધયેન્મન્ત્રવિત્તમઃ
અષ્ટબાહું વિશાલાક્ષં ગરુડારૂઢમચ્યુતમ્ ।
અકલઙ્કશશિપ્રખ્યં પૂર્ણેન્દુસદૃશાસનમ્
સુભ્રૂલલાટમકુટં લાવણ્યામૃતસાગરમ્ ।
પીતકૌશેયવસનં કપોલામૃષ્ટકુણ્ડલમ્
ચક્રં ચ મુસલં બાણમઙ્કુશં દક્ષિણે ભુજે ।
શઙ્ખં કૌમોદકીં શાર્ઙ્ગં પાશં વામેષુ બિભ્રતમ્
સર્વલક્ષણસંપૂર્ણં સર્વાકલ્પપરિષ્કૃતમ્ ।
દિવ્ય ચન્દનલિપ્તાઙ્ગં દિવ્ય સ્રગ્દામભૂષિતમ્
દેવ્યોઽષ્ટૌ પરિતસ્તસ્ય વાલવ્યજનપાણયઃ ।
વીજયન્તિ સદા દેવં કામવિહ્વલલોચનાઃ
એતાભ્યો બહિરષ્ટૌ ચ દિક્ષુ ચક્રાદિધારિણઃ ।
પુરુષા દેવદેવેશં પ્રણિપત્ય બહિસ્થિતાઃ
એવં સપરિવારં તં ધ્યાત્વા દેવં સમાહિતઃ ।
સપ્તાહં મન્ત્રજાપેન વશ્યા મનુજયોષિતઃ
દિવસેષુ ચ તાવત્સુ પુનર્યક્ષ્યાદિયોષિતઃ ।
તિષ્ઠન્તિ સંમુખાસ્સર્વા મન્મથાવિષ્ટચેતસઃ
ભજન્તિમન્ત્રિણં મન્ત્ર વૈભવાન્મોહયન્તિ ચ ।
જપી ભૂયાસ્તથા કામાન્ સર્વાન્વિન્દત્યસંશયઃ
કિં પુનર્બહુનોક્તેન દેવઃ પ્રત્યક્ષતામિયાત્ ।
શાન્તિઃ પુષ્ટિશ્ચ ધર્મશ્ચ કામાર્થૌ મોક્ષ એવ ચ
પાતાલાકાશગમનમન્તર્ધાનમદૃશ્યતામ્ ।
નિધાનં ફલસિદ્ધિં ચ ખનનં ચૌષધં તથા
પાદુકાં ગુલિકાં ચાપિ રસાયનમનુત્તમમ્ ।
અક્ષસૂત્રં દરં ખડ્ગં તથા વેતાલસાધનમ્
ફલાનિ દુર્લભાન્યેવ સિધ્યન્તિ મનુવૈભવાત્ ।
પ્રત્યેકં ન પ્રદર્શન્તે ગ્રન્થવિસ્તરભીરુભિઃ
ફલાનાં દિગિયં પ્રોક્તા દુર્લભાનાં ચતુર્મુખ ।
ત્રૈલોક્યમોહનાખ્યસ્ય કામકામેશ્વરસ્ય ચ
એકાક્ષરમુખસ્યોક્તં ફલં મન્ત્રસ્ય પદ્મજ ।
મન્ત્રં યજ્ઞવરાહસ્ય વક્ષ્યામિ કમલાસન
ગૃહીત્વા પૂર્વવત્સપ્ત વર્ણાનાદ્યાનનુક્રમાત્ ।
સ્પર્સાન્તં ભાસ્કરં ચાદ્યં કલશં પ્રણપાદિ ચ
અનલં ચાદિદેવાન્તં ભાસ્કરં મધુસૂદનમ્ ।
શ્વસનં વર્ણમાદ્યં ચ ઓષધીશમચાં મુખમ્
વહ્નિં પ્રચેતસં મુખ્યં મારુતં પ્રણવાદિ ચ ।
મુસલિં ચન્દ્રધવલમચામાદિમનન્તરમ્
શ્રીવત્સમાદિમનલં મહામાયાગ્નિગોપનમ્ ।
દરં વિષ્ણું ખડ્ગધરં વિજયં શ્રીધરં તથા
પિયૂષરૂપમનલં માધવં વૈધરં તથા ।
આદિં પવિત્રધૃષ્ટિં ચ પ્રણવાદિવિભૂષિતમ્
શ્વસનં ચાપ્રમેયં ચ કલાત્મા વિષ્ણુમસ્તકઃ ।
વરુણં દહનાક્રાન્તં વૈધરં માધવાક્ષરમ્
વરુણં ચાદિવર્ણં ચ તથૈપોગ્રાત્મ સંમિતમ્ ।
અનલં માધવોપેતં મન્દરં પ્રથમં મરુત્
મધુસૂદનવિક્રાન્તં પવનં શ્વેતરોચિષમ્ ।
વરુણં વીતિહોત્રં ચ સુભદ્રં ચ ગુહાલયમ્
વૈ રાજમાદિદેવાન્તં વિજયં મન્દરં તથા ।
ભદ્રપાણિં મૃગેશં ચ વૈધરં યષ્ટિમસ્તકમ્
ઉગ્રાત્મા પર્વતં ચાદિમૃતધામપરિષ્કૃતમ્ ।
વિઘ્નેશં મારુતં ચૈકનેત્રં શુક્લશિરસ્તથા
સુભદ્રં ચોર્ધ્વલોકેશં નાભિપઙ્કજસમ્ભવ ।
માધવીમપ્રમેયં ચ વનમાલી ઝષ સ્તથા
માહેન્દ્રં ગોપનયુતં મારુતં પ્રથમસ્વરમ્ ।
ભલ્લાયુધં હૃષીકેશં સુભદ્રં ભુવનં વસું
પ્રચેતસં કલાત્માન મમૃતં સવિસર્ગકમ્ ।
પવિત્રમાદિં વૈ રાજં મુખ્યં પવનમાદવૌ
માકારમ્.
સુભદ્રમૌર્વં દક્ષં ચ મુખ દ્વિપદમિરયેત્ ।
શશાઙ્કં દ્વિપદં વહ્નિભુવનં દ્વિપદં પઠેત્
અચાં દ્વિતીયં દૃષ્ટિં ચ માયાં કમલમાદિશેત્ ।
હવ્યવાડ્ગોપનયુતં ભાસ્કરં મધુસૂદનમ્
પ્રભઞ્જનમકારં ચ સૂક્ષ્મદૃગ્ભુવનં તથા ।
માધવીં રામસહિતં પશ્ચિમાનનમાદિમત્
એકનેત્રમિકારં ચ વિજયં કલશં તથા ।
મન્દરં દેવદત્તં ચ વૈધરં વિષ્ણુમસ્તકમ્
દ્વિર્બ્રૂયાદ્ગાપના ક્રાન્તં પશ્ચિમાનનમાદિમત્ ।
પ્રભઞ્જનમકારં ચઠઠાન્તો મનુરીરિતઃ
સૂક્ષ્મદૃગ્ભુવનં સર્ગં બીજમેતત્સમુદ્ધૃતમ્ ।
મન્ત્રં ષોઢા વિભજ્યાઙ્ગકલ્પનં કાશ્યપો મુનિઃ
છન્દો વિરાટ્ સ્તોમઘોણી દેવતા કમલાસન ।
જપો લક્ષદ્વિષટ્કં સ્યાત્ફલં સર્વં યથાપુરમ્
દરોદરનૃસિંહસ્ય મનુસ્સંપ્રતિ કથ્યતે ।
ઓંકારં પૂર્વમુદ્ધૃત્ય કમલં શત્રુદાહકમ્
ગુહાલયં સયષ્ટિં ચ ગોપતિં ભુવનં ધ્રુવમ્ ।
પુલ્લલોચનમાદ્યં ચ હૃદયા હ્લાદનં તથા
ભદ્રપાણિં સ્વરાદિં ચ જ્વલનં ચાદિમં તથા ।
ઓષધીશમિકારં ચ યષ્ટિં ભાસ્કરગોપનૌ
શ્વસનં ચ નતિર્મન્ત્રો નારસિંહ ઉદીરિતઃ ।
અયમેવ મનુર્ભીજં છન્દો ગાયત્રમિરિતમ્
દેવતા નૃહરિર્દ્રષ્ટા કપિલો ધ્યાનમુચ્યતે ।
દરોદરે સુખાસીનં શતપત્રે વિકસ્વરે
તપ્તજામ્ભૂનદનિભં ચતુર્ભાહુમુદાયુધમ્ ।
પર્યઙ્કબન્ધસુભગં પ્રસારિતભુજદ્વયમ્
જાનુનોરુપરિષ્ટાચ્ચ સર્વાકલ્પપરિષ્કૃતમ્ ।
વ્યાત્તાનનં ત્રિનયનં સખદમ્ભોલિભીષણમ્
સિંહસ્યાર્ધં નરસ્યાર્ધં મેઘગમ્ભૂરગર્જિતમ્ ।
એવં ધ્યાત્વા જપેદષ્ટલક્ષં મન્ત્રી સમાહિતઃ
સાવિત્રે મણ્ડલે દેવમાસીનં સર્વકામદમ્ ।
ધ્યાયેલ્લભેત ધર્માદિ પુરુષાર્થચતુષ્ટયમ્
બહુનાત્રકિમુક્તેન સર્વાન્ કામાનવાવપ્નુયાત્ ।
ચતુર્ણાં પુરુષાદીનાં મનુસ્સંપ્રતિ કથ્યતે
પ્રણવાદીન્ સપ્તવર્ણાન્ સમુદ્ધૃત્ય યથા પુરમ્ ।
સ્વં સ્વં નામ ચતુર્થ્યન્તં મન્ત્રાનેષાં પ્રકલ્પયેત્
તેષાં બીજાનિ વક્ષ્યામિ વર્ણોદ્ધારૈઃ ક્રમાદહમ્ ।
તિગ્માશુર્ગોપનયુતસ્સદણ્ડઃ પુરુષાત્મનઃ
માર્તાણ્ડઃ પઞ્ચબિન્દુશ્ચ સેન્દુસ્સત્યસ્સ કથ્યતે ।
વૈરાજં પાપકં પઞ્ચબિન્દું નાસિક્ય મેવ ચ
ત્રયૂતનું હૃષીકેશં યષ્ટિં ચાનન્તનામનિ ।
ઋષિશ્છન્દો દેવતા ચ ફલમષ્ટાક્ષરે તથા
હયગ્રીવસ્ય મન્ત્રસ્ય વર્ણોદ્ધારઃ પ્રદર્શ્યતે ।
સપ્તવર્ણાન્ સમુદ્ધૃત્ય વિજયં બહુલં તતઃ
કાલાત્મા ચૈક દૃગ્વહ્નિં ગોપતિં વિષ્ણુમસ્તકમ્ ।
શ્વસનં પ્રણવાદિં ચ લક્ષ્મીં બિન્દુમનન્તરમ્
જ્વલનં ગોપનયુતં શશાઙ્કં માધવં તથા ।
સ્વાહાન્તમશ્વશિરસઃ કથિતષ્ષોડશાક્ષરઃ
સ એવ બીજમઙ્ગાનિ ક્રુદ્ધોલ્કાદિ યથાપુરમ્ ।
ઋષિર્બૃહસ્પતિર્હ્યસ્ય ચ્છન્દો ગાયત્રમુચ્યતે
દેવો હયશિરા નામ દેવતા કમલાસન ।
દશલક્ષં જપેન્મન્ત્રં મહેત્ જ્ઞાનમવાપ્નુયાત્
ઓંકારપૂર્વં નત્યન્તં ચતુર્થી દેવતા ક્રમાત્ ।
ઠઠાન્તો મન્ત્રરોજોયં દશાક્ષરવિદર્ભિતઃ
બીજાનિ પૂર્વવત્સર્વં કર્તવ્યં કમલાસન ।
અતોઽન્યં વાજિશિરસો માલામન્દ્રં બ્રવીમિતે
અર્ણસપ્તકમુદ્ધૃત્ય પદં હયશિરાસ્તથા ।
ચતુર્થ્યન્તં સર્વવિદ્યાલયેતિ પદમન્વતઃ
સકલા મરશબ્દાદિ ગુરવે પદમુદ્ધરેત્ ।
સમસ્તપ્રતિશબ્દાદિ હન્તાનન્તેત્યનન્તરમ્
વીર્યં તેજઃ પદં પશ્ચાત્ જ્ઞાનૈશ્વર્યપદં તતઃ ।
શક્તિશ્ચૈવ બલં ચૈવ સર્વાદ્યાવાસમન્વતઃ
તદ્વિભક્તિં તતઃ પશ્ચાત્પરમાત્મપદં તતઃ ।
ચતુર્થ્યન્તં વાસુદેવશબ્દસ્તા દૃગ્વિભક્તિકઃ
જ્ઞાનજ્ઞેયપદં તદ્વદ્વ્યક્તાવ્યક્તપરાય ચ ।
સર્વદુષ્ટાસુરં પ્રોચ્યદુરિતં વ્રજિનં તથા
પ્રમાથિ તદ્વિભક્ત્યન્તં તત્સદ્રુચિરપૂર્વકમ્ ।
પદં ચ તુરગાયેતિ જ્ઞાનમુચ્ચાર્ય મૂર્તયે
ઇતિ ચોચ્ચાર્ય તસ્યાનુ સહસ્રં કોટિમન્વતઃ ।
પદં વિદ્યાદિનિકં મુઞ્ચ ગચ્છ પદે તતઃ
સ્ફોટિર્વિજૃમ્ભિર્લ્લોડન્તં દ્વિર્વક્તવ્યં ચ તિજ્ પદમ્ ।
સર્વાદિતેજોમધ્યં ચ નિધ્યન્તં ચ પદત્રયમ્
ચતુર્થ્યન્તં સમુચ્ચાર્ય નિર્ધૂત પદમન્વતઃ ।
વિકીર્ણપદમુચાચાર્ય પ્રાક્પ્રદીપ્તપદં તતઃ
કેસરં ચ સટાશબ્દં કલાપપદમન્વતઃ ।
પ્રદીપ્તસૂર્યમંશું ચ પ્રતીકાશપદં તતઃ
ભાસ્કરાકારશબ્દં ચ ઊષ્મમૂર્ધ્વજમન્વતઃ ।
શઙ્ખમાભમતાઙ્ઘ્રિં ? ચ પ્રસરવ્રાતદીપ્તિમાન્
દ્રવત્કનકમુચ્ચાર્ય પિઙ્ગલાયતમાનનમ્ ।
મહાસ્વરસમાકારં વિશુદ્ધદશનં તતઃ
પઙ્ત્કિં વિનિર્ગતાં ચોક્ત્વા વિરાજિતપદં તથા ।
લોકત્રયદ્રવદ્દીપ્તપદં ચામિકરાદિમત્
પિઙ્ગલાયતમુચ્છાર્ય વિષ્ફારિતપદં પઠેત્ ।
લોચનાદિ મહાશબ્દં વિભીષણ પદાન્વિતમ્
નાસિકાપુટમદ્રીન્દ્ર શિખરાકારસંયુતમ્ ।
રુચિરં પદમુચ્ચાર્ય વિકુઞ્છિતપદં તથા
મહાશ્રવણસંયુક્તં શ્રેયસેતિ પઠેત્પદમ્ ।
તચ્છબ્દં ચ ચતુર્થ્યન્તં દુષ્ટસત્વાનનન્તરમ્
બિન્દિશ્છિન્દિ સ્તથા મારિ ર્મર્દિસ્ત્રાસિશ્ચ દાતવઃ ।
લોડન્તા દ્વિસ્સમુચ્ચાર્ય સ્યૌં વૌ મિતિપદદ્વયમ્
ધ્વંસિ હન્તિ તથાધ્માપિ હન્તિ ગ્રહસિ તાડય ।
પચિ ર્મથિશ્ચ તે એતે ચોડન્તા દ્વિઃ કૃતા સ્તથા
પરવિદ્યાપદં પ્રોચ્યચ્છિન્ધિર્ણ્યન્તઃ પ્રયુજ્યતામ્ ।
અમિત્યુક્ત્વા તથા નારી ? લોણ્મધ્યમશિરાઃ સ્મૃતઃ
એહ્યેહિ ભગવન્ શબ્દં વજ્રશબ્દમનન્તરમ્ ।
અઙ્કુશેનેતિ તદનુપ્રોચ્ય ચાકર્ષયેતિ ચ
હૃદયા દ્યાદિરન્વક્સ્યાદ્ભક્તિ પૂર્વજનેતિ ચ ।
જિહ્વાદિનિલયં પ્રોચ્ય બડબાનલમન્વતઃ
સમ્બધ્યન્તં વિશ્વમૂર્તિં સૌમનસ્યમનન્તરમ્ ।
ભગવન્નિતિવક્તવ્ય મોંકારં હૃદયં તતઃ
સદા યદ્બ્રહ્મ સદસદાત્મેતિ ચ પદં પુનઃ ।
ચિદ્ઘનાદિ ચ તુર્થ્યન્તં ભગવત્પદમિરયેત્
ઠઠાન્તમુદ્ધરેદેવં હયગ્રીવં ચતુર્મુખ ।
પૂર્વોક્તમેવાસ્ય બીજં પૂર્વવચ્છાઙ્ગપદ્ધતિઃ
વ્યાસો મુનિર્હયગ્રીવો દેવતા ચ્છન્દ ઉત્કૃતિઃ ।
ધ્યાયન્ હયશિરોવક્ત્રાતુદ્વાન્તં ફેનમુલ્બણમ્
પિબન્નિવ સુધીર્મન્ત્ર રાજં મન્ત્રવિદુચ્ચરેત્ ।
અયુતં નિયુતં વાપિ જપેન્મન્ત્રસ્ય સિદ્ધયે
વિદ્યાપારમવાપ્નોતિ વાગીશત્વં ચ પદ્મજ ।
વ્યાખ્યાતૃત્વં ચ કર્તૃત્વં શાસ્ત્રાણાં બહુવર્ત્મનામ્
સકૃદ્ગ્રહણમાત્રેણ વિદ્યાસ્સર્વાઃ પ્રતિષ્ઠિતાઃ ।
અવિસ્મૃતિશ્ચ તાસુ સ્યાત્પુરુષાર્થચતુષ્ટયે
નાસાધ્યં કિઞ્સિદસ્યાસ્તિ દીર્ઘમાયુશ્ચ વિન્દતિ ।
ષણ્ણાં મુકુન્દમુખ્યાનાં મનુસ્સંપ્રતિ કથ્યતે
સપ્તાર્ણાન્ પુર્વમુચ્ચાર્ય નામધેયાનિ ષટ્તથા ।
ચતુર્થ્યન્તાનિ યોજ્યાનિ શિષ્ટાર્ણાનેવમુદ્ધરેત્
જીમૂતમાદિં નાસિક્યે વરુણં પ્રણવાદિ ચ ।
સબિન્દું ભાસ્કરં રેફે પઞ્ચબિન્દું સયષ્ટિકમ્
ઠઠાન્તં ચ મુકુન્ધસ્ય મુનુરેવં સમુદ્ધૃતઃ ।
ભાસ્કરં પાવકં પઞ્ચ બિન્દુર્યષ્ટિસમન્વિતઃ
અક્ષરં ચ દ્વિરભ્યસ્યેન્માર્તાણ્ડં ચ ગુહાન્વયમ્ ।
સાનુસ્વારં દ્વિરભ્યસ્યેદ્વિષ્ણુશબ્દમનન્તરમ્
ચતુર્થ્યન્તં ઠઠાન્તં ચ બભ્રોર્મનુરુદીરિતઃ ।
પર્વતં ભુવનં ભાનુમૂર્ધ્વલોકેશનાસિકે
ભાસ્કરં પાવકં પઞ્ચ બિન્દું નાસિક્યમુદ્ધરેત્ ।
ફટ્કારં ચ હુતાન્તં ચ મનુશ્ચૈવં વૃષાકપેઃ
ખુભદં પાવકં ચૈવ પઞ્ચબિ ન્દુસદર્થકમ્ ।
અક્ષરં તદ્દ્વિરુચ્ચાર્ય ઠઠાન્તો મન્ત્ર ઈરિતઃ
શૌરેસ્તથાપરં વક્ષ્યે દશાર્હં મનુમબ્જજ ।
સવિતારં બૃહદ્ભાનું સયષ્ટિં પઞ્ચબિન્દુકમ્
હુતાન્તશ્ચ મનુઃ પ્રોક્તો
વૈકુણ્ઠમનુરુચ્યતે ।
પરમાત્મા ચતુર્થ્યન્તં વરુણં પ્રથમં સ્વરમ્
નાસિક્યં કુમ્ભમાકારમર્ધેન્દું ભાસ્કરં તતઃ ।
હૃષીકેશમનુસ્વારં નારાયણપદં તતઃ
ચતુર્થ્યન્તં ઠઠાન્તં ચ વૈકુણ્ઠમનુરીરિતઃ ।
ઋષિશ્છન્દો દેવતા ચ બીજમઙ્ગાનિ ષટ્તથા
અષ્ટાક્ષરવદેતેષાં ફલાનિ ચ ચતુર્મુખ ।
અથાપરાજિતં મન્ત્રં વક્ષ્યામિ કમલાસન
નિગમાદીન્ સપ્તવર્ણાન્ ગૃહીત્વાદૌ યથાપુરમ્ ।
ચતુર્થ્ય ન્તાન ન્તપૂર્વમન્તશ્શબ્દં સમુદ્ધરેત્
સહસ્રાદિ ચ શીર્ષાન્તં તદ્વિભક્તિપદં પુનઃ ।
તત્સુગન્ધં તથાક્ષીરમુદાર્ણવ પદાન્વિતમ્
શાયિનેતિ પદં પ્રોચ્ય શેષભોજપદં તથા ।
પર્યઙ્કેતિ ચતુર્થ્યન્તં તદ્વિભક્તિશ્ચ વાહનમ્
ગરુડાદિ પદં પશ્ચાદ્વાસુદેવપદં તતઃ ।
તદ્વિભક્તિશ્ચ સત્યન્તં વાસઃપીતાદિ તાદૃશમ્
સંપૂર્વં કર્ષણપદં સમ્બુધ્યન્તમનન્તરમ્ ।
પ્રદ્યુમ્નાદ્યનિરુદ્ધં ચ તદ્વિભક્તિપદં સ્મૃતમ્
હયાદિશીર્ષં સમ્બુદ્ધૌ વરાહં તદ્વિદિષ્યતે ।
નૃસિંહ વામનપદે ત્રિવિક્રમમનન્તરમ્
રામશબ્દં ત્રિરુચ્ચાર્ય કૃષ્ણેતિ પદમુદ્દરેત્ ।
વરપ્રદેતિ નત્યન્તમસ્તીત્યન્વક્ક્રિયાપદમ્
તેચ શબ્દં ચતુર્થ્યન્ત મસુરેતિ પદં તતઃ ।
દૈત્યયક્ષપદે ચોક્ત્વા રાક્ષસેતિ પદં તતઃ
ભૂતં પિશાચં સિદ્ધં ચ યોગિની ઢાકિનીતિ ચ ।
બ્રહ્માદિ રાક્ષસપદં વિનાયક પદં તતઃ
પૂતના રેવતીસ્કન્દપુરોગમસમુદ્ધૃતિઃ ।
ગૃહીદીતિ ચ નક્ષત્ર ગૃહીનિત્યપ્યનુક્રમાત્
અન્યાંશ્ચેતિ મહત્પુર્વં ગૃહાનિતિ પઠેત્પદમ્ ।
હનિં દહિં પચિં ચૈવ મથિહ્યન્ત ? શબન્વિતમ્
અનિભિર્દ્વિઃ ? પતિં ચૈવ પતિભ્યન્તં ? સમન્વિતમ્ ।
આખ્યાતં દ્વિસ્સમુચ્ચાર્ય ગૃહાણેતિ તથૈવ ચ
આવિશ ધ્વં સિરપરાસ્ત્રસિદ્રુહ્યન્તલોટ્પરાઃ ।
ચત્વારો ધાતવો મન્ત્રે દ્વિર્વક્તવ્યાશ્ચતુર્મુખ
ચક્રં ગદાં ચ વજ્રં ચ તૃતીયા ન્તમુદીરયેત્ ।
ભસ્મીકુર્વિત્યનુક્રમ્ય બાહું સમ્બદ્દિશીર્ષકમ્
સહસ્રારપદં સર્વં મુખ્ય પ્રહરણાયુધમ્ ।
જયેતિ વિજયેતિ દ્વે પદે દ્વિઃ પ્રોચ્ય પદ્મજ
અનન્તમપરા પૂર્વજિતં પ્રતિહતં તથા ।
નઙ્પાર્વં નેતૃપર્યન્તં સહસ્રાદિપદં તતઃ
પ્રજ્વલિર્જ્વલિરિત્યેતે લોડન્તેદ્વિસ્સમુ દ્ધરેત્ ।
વિશ્વરૂપં સમુદ્ધૃત્ય મધુસૂદનમન્વતઃ
મહાપુરુષવૈકુણ્ઠનારાયણપદં તતઃ ।
પદ્માદિનાભિપર્યન્તં હૃષીકેશપદં તતઃ
સર્વમુક્ત્વા તથા ભૂતં વશીકરણમુદ્ધરેત્ ।
શઙ્ખચક્રગદામુક્ત્વા ધરેતિ તદનન્તરમ્
ઉદ્ધૃત્ય સર્વભૂતં ચ નમસ્કૃતપદં તથા ।
સર્વમન્વઙ્નાગપદં પ્રમર્દનપદાન્વિતમ્
સર્વં પ્રપઠ્યાનુપૂર્વાદસુરોત્સાધનં તતઃ ।
સર્વદેવમનુક્રમ્ય મહાશ્વરમુદીરયેત્
સર્વં ગૃહં સમુચ્ચાર્ય નિવારણપદં તથા ।
યન્ત્રમન્યં ચ સર્વાદિ પ્રભઞ્જનપદં તતઃ
સર્વદુઃખપ્રશમનં સર્વજ્વર વિનાશનમ્ ।
સર્વબન્ધમનુક્રમ્ય વિમોક્ષણપદં તથા
દુસ્સ્વપ્નમધ્યં સર્વાદિવિનાશનમનુદ્ધરેત્ ।
નમસ્કૃતાન્તં સર્વાદિભૂતમધ્યં પદત્રયમ્
પદદ્વયં પૂર્વવત્સ્યાદપકર્ષણમાચરેત્ ।
જનાર્દનેતિ સમ્બુદ્ધૌ નમશ્ચાસ્ત્વિતિ તે પદમ્
અપ્રમેયમનુસ્વારસહિતં બીજમિરિતમ્ ।
મન્ત્રં ષોઢા વિભજ્યાઙ્ગમૃષિઃ પદ્યુન્મ ઉચ્યતે
છન્ધોઽતિચ્છન્દ એતસ્ય વિશ્વરૂપશ્ચ દેવતા ।
સાધયેન્મન્ત્રવિન્મન્ત્રમષ્ટાક્ષરસમાદિના
અપરાજિતમન્ત્રેણ નાસાધ્યં વિદ્યતે ફલમ્ ।
વશ્યમુચ્છાટનં ચૈવ તથામારણકર્મચ
કૃત્યાદિ ભૂતદોષાણાં નિવારણમનુત્તમમ્ ।
ફલાનિ લિપ્સુસ્સર્વાણિ મન્ત્રમેનં સમાશ્રયેત્
મૂળ પાઠ: padmasaṃhitā · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0