પદ્મસંહિતા · અધ્યાય 2.4

ભગવન્ કાન્યરિષ્ટાનિ કથં તૈર્જીવિતક્ષયઃ।
સૂચ્યતે સંશયસ્યાસ્ય છેદને કારણં ભવાન્

પાદાઙ્ગુષ્ઠે કરાઙ્ગુષ્ઠે સ્ફુરણં યસ્ય નશ્યતિ।
તસ્યસંવત્સરાદૂર્ધ્વં જીવિતસ્ય ક્ષયો ભવેત્

મણિબન્ધે તથા ગુલ્ફે સ્ફુરણં યસ્ય નશ્યતિ।
ષણ્માસાવધિરેતસ્ય જીવિતસ્ય સ્થિતિર્ભવેત્

કૂર્પરેસ્ફુરણં યસ્ય તસ્ય ત્રૈમાસિકી સ્થિતિઃ।
કક્ષે મેહનપાશ્વે ચ સ્ફુરણાદ્યુપલમ્ભને

માનાવધિર્જીવિતસ્ય તદર્ધં સ્વેદદર્શને।
અશ્રુતે જાઠરે ઘોષે દિનાનિ દશ જીવિતમ્

જ્યોતિઃ ખદ્યોતવદ્યસ્ય તદર્ધં તસ્ય જીવિતમ્।
જિહ્વાયા દર્શને ત્રીણિ દિનાનિ સ્થિતિરાત્મનઃ

નાસાગ્રા દર્શને મૃત્યુઃ દ્વિદિને નૈવ સંશયઃ।
એવમાદીન્યરિષ્ટાનિ દૃષ્ટ્વાયુઃ ક્ષયકારણમ્

નિશ્રેયસાય યુઞ્જીત જપધ્યાનપરાયણઃ।
મનસા ત્મન્યનુષ્ઠાનં યદિદં નિત્યકર્મણામ્

પ્રત્યાહારસ્સવિજ્ઞેયો યોગાઙ્ગત્વેન સેવિતઃ।
યદ્વાષ્ટાદશભેદેષુ મર્મસ્થાનેષુ ધારણમ્

સ્થાનાત્ સ્થાનં સમાકૃષ્ય સા પ્રત્યાહૃતિ રિષ્યતે।
પાદાઙ્ગુષ્ઠં તથાગુલ્ફં જઙ્ઘામધ્યં તથૈવ ચ

મધ્યમૂર્વોશ્ચ મૂલં ચ પાયુઃ હૃદયમેવચ।
મેહનં દેહમધ્યં ચ નાભિં ચ ગલકૂબરમ્

તાલુમૂલં ચ મૂલં ચ ઘ્રાણસ્યાક્ષ્ણોશ્ચ મણ્‍ડલમ્।
ભ્રુવોર્મધ્યં લલાટં ચ મૂર્ધાચાપિ તતઃ પરમ્

મૂલં ચ કર્મયોર્મૂલં મર્મૂણ્યેતાનિ પદ્મજ।
પઞ્ચભૂતમયે દેહે ભૂતેષ્વેતેષુ પઞ્ચસુ

મનસો ધારણં યત્તદ્યુક્તસ્ય ચ યનૂદિભિઃ।
ધારણા સા ચ સંસારસાગરોતાર કારણમ્

આજાનુપાદપર્યન્તં પૃથિવીસ્થાનમિષ્યતે।
પિત્તલા ચતુરશ્રા ચ વસુધા વજ્રલાઞ્ચિતા

સ્મર્તવ્યા પઞ્ચઘટિકા સ્તત્રારોપ્ય પ્રભઞ્જનમ્।
તસ્યોપર્યૂરુમૂલાન્તં વારિસ્થાનં ચતુર્મુખ

અર્ધચન્દ્રસમાકારં શ્વેતમમ્બુજલાઞ્ચિતમ્।
સ્મર્તવ્યમઙ્ગે શ્વસનમારોપ્ય દશ નાડિકાઃ

આનાભિદેહમધ્યાન્ત મગ્નિસ્થાનમુદાહૃતમ્।
તત્ર સિન્ધૂરવર્ણોઽગ્નિ સ્ત્ય્રશ્રાઙ્કો દશ પઞ્ચ ચ

સ્મર્તવ્યો નાડિકાઃ પ્રાણં કૃત્વાકુમ્ભૈ કધારિતમ્।
ના ભેરુપરિ નાસાન્તં વાયુસ્થાનં તુ તત્રવૈ

વેદિકાકારવદ્ધૂમ્રો બલવાન્ભૂતમારુતઃ।
સ્મર્તવ્યઃ કુમ્ભકે નૈવ પ્રાણમારોપ્ય મારુતઃ

ઘટિકા વિંશતિસ્તસ્માદ્ઘ્રાણાદ્બ્રહ્મબિલાવધિ।
વ્યોમસ્થાનં નભન્તત્ર ભિન્નાઞ્ઞનસમપ્રભમ્

ધ્યાયોન્મારુતમારોપ્ય કુંભકેનૈન યત્નવાન્।
વિશ્વમ્ભરાંશે દેહસ્ય ચતુર્બાહુમલઙ્કૃતમ્

અનિરુદ્ધં હરિં યોગી યજેત ભવમુક્તયે।
અબંશે પૂરયેદ્યોગી નારાયણમુદગ્રધીઃ

પ્રદ્યુમ્નમગ્નૌ વાય્વંશે સઙ્કર્ષણમતઃ પરમ્।
વ્યોમાં શે પરમાત્માનં વાસુદેવં સમર્ચયેત્