પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 7.8

વ્યાસ ઉવાચ-
પુનર્વક્ષ્યામિ વિપ્રેન્દ્ર ગઙ્ગામાહાત્મ્યમુત્તમમ્ ।
ગઙ્ગાકથાસુધાપાનં કુરુ મુક્તિં યદીચ્છસિ

દાનં દત્તં તેન સર્વં તેન સર્વે મખાઃ કૃતાઃ ।
તેન પ્રપૂજિતો વિષ્ણુર્યદ્ભક્તિર્ભીષ્મ માતરિ

ગઙ્ગાયાં ધર્મકર્માણિ ક્રિયંતે યાનિ કાનિ ચ ।
અક્ષયાનિ ભવંત્યસ્ય તાનિ સર્વાણિ જૈમિને

વહંતં જલમાલોક્ય ગાઙ્ગેયાનિ જલાનિ યઃ ।
ભક્ત્યા ગચ્છેત્સમુત્થાય સોઽશ્વમેધસહસ્રકૃત્

ગઙ્ગાજલેષ્વાગતેષુ યો નો તિષ્ઠતિ ભક્તિતઃ ।
પશુતા શાશ્વતી તસ્ય જન્મજન્મનિ જૈમિને

ગાઙ્ગેયં જલમાસાદ્ય યો ન ગૃહ્ણાતિ ભક્તિતઃ ।
જન્મકોટ્યર્જિતં પુણ્યં ક્ષણાદેવ તુ નશ્યતિ

ગઙ્ગાતીરં જિગમિષું યસ્તુ વારયતે દ્વિજ ।
સ કોટિકુલસંયુક્તો રૌરવં નરકં વ્રજેત્

મૂત્રં વાથ પુરીષં વા ગંગાતીરે કરોતિ યઃ ।
ન દૃષ્ટા નિષ્કૃતિસ્તસ્ય કલ્પકોટિશતૈરપિ

શ્લેષ્માણં વાપિ નિષ્ઠીવં દૂષિકાં વાશ્રુ વા મલમ્ ।
ગંગાતીરે ત્યજેદ્યસ્તુ સ નૂનં નારકી ભવેત્

ઉચ્છિષ્ટં કફકં ચૈવ ગઙ્ગાગર્ભે ચ યસ્ત્યજેત્ ।
સ યાતિ નરકં ઘોરં બ્રહ્મહત્યાં ચ વિંદતિ

ગઙ્ગારોધસિ યઃ પાપં કુરુતે મૂઢધીર્નરઃ ।
તદક્ષય ભવેન્નૂનં નાન્યતીર્થેષુ શામ્યતિ

અન્યતીર્થે કૃતં પાપં ગઙ્ગાયાં ચ વિનશ્યતિ ।
ગઙ્ગાયાં યત્કૃતં પાપં તત્કુત્રાપિ ન શામ્યતે

તસ્માત્પાપં ન કર્તવ્યં ગઙ્ગાયાં શાસ્ત્રકોવિદૈઃ ।
કર્મણા મનસા વાચા કર્તવ્યો ધર્મસંગ્રહઃ

ન તે દેશા ન તે શૈલા ન ચ તાનિ વનાનિ ચ ।
પાપવિધ્વંસિની યત્ર ન તિષ્ઠેત્સુરનિમ્નગા

ગઙ્ગાતીરં પરિત્યજ્ય મુહૂર્તમપિ જૈમિને ।
ન ચ સ્થાતવ્યમન્યત્ર યદિ કાર્યશતાન્યપિ

ભિક્ષાન્નમપિ ભુક્ત્વા ચ સ્થાતવ્યં જાહ્નવીતટે ।
ન ચાન્યત્ર ક્ષણમપિ પ્રાપ્ય ભૂપાલતામપિ

સંત્યજ્ય દેહં ગઙ્ગાયાં બ્રહ્મહાપિ વિમુચ્યતે ।
અન્યત્ર મુક્તયે ન સ્યાદશ્વમેધસહસ્રકૃત્

ગઙ્ગાતીરે વસન્યસ્તુ હરિપૂજાપરો ભવેત્ ।
જન્મજન્માંતરે યેન કદાચિન્નાર્ચિતો હરિઃ

ભક્તિર્ભવતિ નૈતસ્ય ગઙ્ગાયાં લોકમાતરિ ।
શ્રૂયતાં માનવાઃ સર્વે ભૂયોભૂયો બ્રવીમ્યહમ્

સ્નાનં વિધાય ગઙ્ગાયાં ગમ્યતાં પરમં પદમ્ ।
મૃત્યુકાલે ભજેદ્યસ્તુ ગઙ્ગાગઙ્ગેતિ માનવઃ

વિમુક્તઃપાતકૈઃ સર્વૈર્દિવિ દેવયુગાયુતમ્ ।
યસ્ય ગઙ્ગાકથારમ્ભો મૃત્યુકાલે ભવેદ્દ્વિજ

સ ગચ્છેદ્વિષ્ણુભવનં ગલિતાખિલ કલ્મષઃ ।
યસ્તુ સ્મરતિ વૈ પ્રાજ્ઞો મૃત્યુકાલે દ્વિજોત્તમ

ગઙ્ગેતિ મુક્તિદં નામ તસ્ય તુષ્ટો ભવેદ્ધરિઃ ।
મૃત્યુકાલે ભવેદ્યસ્તુ ગઙ્ગામૃત્પુણ્ડ્રમુત્તમમ્

ગઙ્ગાસ્નાયિનમાલોક્ય ત્યજેદ્યસ્તુ કલેવરમ્ ।
શ્મશાનેઽપિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ સ ગઙ્ગામરણં લભેત્

તિષ્ઠંત્યસ્થીનિ ગઙ્ગાયાં યાવત્કાલં શરીરિણઃ ।
તાવત્કલ્પસહસ્રાણિ વિષ્ણુલોકે મહીયતે

યસ્ય મજ્જન્તિ ગઙ્ગાયાં ભસ્માસ્થીનિ નખાનિ ચ ।
શિરોરુહાણ્યપિ પ્રાજ્ઞઃ સ વિષ્ણોર્ભુવનં વસેત્

સ્થિતેષ્વસ્થિષુ ગઙ્ગાયાં યત્કર્મ લભતે નરઃ ।
બ્રવીમિ તત્ફલં સર્વં શૃણુ નાન્યમના દ્વિજ

એકદા ભગવાઞ્છક્રો નાનાલંકારભૂષિતઃ ।
ક્રીડાગૃહં યયૌ કામી યુવત્યા પદ્મગંધયા

પદ્મગંધા રસજ્ઞા સા સંપ્રાપ્ત નવયૌવના ।
નાનારસપ્રદાનેન ચકાર સુરસં પ્રતિ

સપત્ન્યાઃ સ્વર્ણપર્યંકે તસ્યાઃ શિશુમૃગીદૃશઃ ।
પ્રીતઃ પાદતલે જિષ્ણુરુવાસ સ્મરમોહિતઃ

અથ તસ્યૈ સ્વયં શક્રો નિર્માય સ્વર્ણવીટિકામ્ ।
દદાતિ પરમપ્રીતસ્તદ્ગુણાકૃષ્ટમાનસઃ

એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ પૌલોમી વરસુન્દરી ।
ભૂષણૈર્ભૂષિતા સર્વૈઃ સ્વયં તદ્ગૃહમાયયૌ

દૃષ્ટ્વા તથાવિધં શક્રં સર્વદેવાધિપં પ્રભુમ્ ।
ભૃશં ચુકોપ પૌલોમી પ્રાહેતિ ચ સુલક્ષણા

શચ્યુવાચ-
દેવ કિં કુરુષે કાંત ત્વં સમસ્તસુરાધિપ ।
મમ દાસીસ્વરૂપાયૈ દદાસિ સ્વર્ણવીટિકામ્

સ્પૃશંતિ ત્રિદશાઃ સર્વે શિરસા ચરણૌ તવ ।
ત્વં કથં પદ્મગન્ધાયા દાસ્યાઃ પાદતલે પ્રભોઃ

યાચિતશ્ચ સુગન્ધિત્વાદ્ભૃંગઃ સ્યાનચતદ્યશઃ ।
સુંદરી કોટિભર્ત્તા ત્વં સમસ્તરસવિત્પ્રભો

કથમેવંવિધં કર્મ કરોષ્યત્યંતકુત્સિતમ્ ।
નિર્ગુણે પદ્મગન્ધેહે દાસિદૂરં પરિવ્રજ

ત્વમીશ્વરી ચ પર્યંકે શક્રઃ પાદતલે તવ ।
વ્યાસ ઉવાચ-
તયા નિર્ભર્ત્સિતા સાધ્વી પૌલોમ્યા બહુધા તતઃ

ઉવાચ પદ્મગન્ધા સા ક્રોધાદિતિ વરાંગના ।
પદ્મગંધોવાચ-
ગુણં ચ મમ દોષં ચ સ્વયં સ્વામ્યેવ વેત્તિ વૈ

કેનાધિકારેણાગત્ય ત્વં માં નિંદસિ નિર્ગુણે ।
અન્યે નેત્રદ્વયેનાપિ પશ્યંતિ ગુણદોષકૌ

સહસ્રનેત્રૈરપ્યેષ ન પશ્યેત્કિં દુરાશયે ।
યથા દોષો હિ લોકાનાં પ્રચરેન્ન ગુણં તથા

આદૌ કલંકશ્ચન્દ્રસ્ય દૃશ્યતે ગુણવજ્જનૈઃ ।
અનર્થભાષિણી ક્રૂરા કુમૂર્ત્તિર્ગુણવર્જિતા

યદાહં નાસ્મિ ગુણિની ભજતુ ત્વાં તદા પતિઃ ।
વ્યાસ ઉવાચ-
ઇત્યુક્ત્વા પદ્મગંધા સા ક્રોધાત્કોકનદેક્ષણા

ઉત્તસ્થૌ સ્વર્ણપર્યઙ્કાત્કુર્વંતી કરુણં મહત્ ।
ઇન્દ્ર ઉવાચ-
પ્રિયે પ્રાણેશ્વરિ શ્રેષ્ઠે માં વિહાય ક્વ ગચ્છસિ

મયા કિમપરાદ્ધં તે મમ તદ્વદ સુંદરિ ।
કાંતે દાસોઽસ્મ્યહં નૂનં દાસકર્મ કરોમિ તે

દાસપત્ની ભવેદ્દાસી વાક્યં ત્વં ન શૃણોષિ કમ્ ।
સમુત્થાય તતઃ શક્રસ્તન્મોહાકુલમાનસઃ

અંકે નિવેશયામાસ ભૂયસ્તાં વરસુંદરીમ્ ।
શચ્યુવાચ-
ક્રૌંચિત્વજ્જીવનં ધન્યં વ્યર્થં મજ્જીવનં ધ્રુવમ્

ત્વં સ્વામિસુભગા નિત્યં દુર્ભગાહં વરાંગના ।
યાવત્પુણ્યક્ષયં ક્રૌંચિ તત્પુણ્યં યાસ્યતે ક્ષયમ્

ક્રૌંચવંશસમુત્પન્ના દુઃખંભૂયોઽપિ ભોક્ષ્યસિ ।
દેવેન્દ્રેણસમં તાવત્કુરુ કેલિ યથાસુખમ્

કિયદ્ભિર્દિવસૈઃ ક્રૌંચિ ન ભવેત્તવ નિર્ગુણે ।
અત્યદ્ભુતં વચસ્તસ્યાઃ પદ્મગન્ધા નિશમ્ય સા ૫૦

દ્વન્દ્વભાવં પરિત્યજ્ય પ્રણમ્યોવાચ તાં સતીમ્ ।
પદ્મગંધોવાચ-
પુલોમજે વરારોહે ચિત્રમેતત્ત્વયોદિતમ્

ક્રૌંચી કથમહં બ્રૂહિ શ્રોતુમિચ્છામિ યત્નતઃ ।
કાહં કુત્રસ્થિતા ચાપિ કથમત્રાગતા સતી

કાલૈઃ કિયદ્ભિર્મત્પુણ્યં ક્ષીણત્વં પ્રતિયાસ્યતિ ।
શચ્યુવાચ-
પદ્મગન્ધે પુરા ત્વં હિ ક્રૌંચી પક્ષિસમુદ્ભવા

અમેધ્યમામિષં કીટાન્ભક્ષયંતી ક્ષિતૌ સ્થિતા ।
ન્યગ્રોધતરુરેકોઽસ્તિ ગઙ્ગાતીરે મનોરમે

તત્ર નીડં વિનિર્માય ભવત્યા વસતિઃ કૃતા ।
એકદા કૃષ્ણસર્પેણ તસ્મિન્ન્યગ્રોધપાદપે

નીડં પ્રવિશ્ય દષ્ટા ત્વં સહસા પંચતાં ગતા ।
ક્રવ્યાણિ તવ સર્વાણિ સ સર્પો ભક્ષયત્ક્રુધા

સ્થિતાનિ તત્રૈવાસ્થીનિ નિર્માંસાનિ વરાનને ।
કદાચિત્પવનૈર્ભદ્રે મહદ્ભિઃ સ ચ પાતિતઃ

ભગ્નઃ પપાત ગઙ્ગાયાં સમૂલોઽપિ વરાંગને ।
ગઙ્ગાયાં પતિતે તસ્મિન્ન્યગ્રોધે ધરણીરુહે

ગઙ્ગાજલૈઃ પ્લાવિતાનિ તાન્યસ્થીનિ તવોત્તમે ।
યાવદસ્થીનિ ગઙ્ગાયાં તાવત્તિષ્ઠંતિ તાનિ ચ

તાવત્ત્વં સ્વામિસુભગા ભવિષ્યસિ સદૈવ હિ ।
ઇતિ તે કથિતં સર્વં પદ્મગંધે મયાધુના

યેન પુણ્યપ્રભાવેણ શક્રોઽપિ વશગસ્તવ ।
ધન્યા તુ જાહ્નવી દેવી ક્રૌંચી યસ્યાઃ પ્રસાદતઃ

ત્વમસ્પૃશ્યાસિ ચાણ્ડાલૈરંકેસ્વપિષિ વજ્રિણઃ ।
તેનાપમાનિતા સાધ્વી શક્રેણાપિ પુલોમજા

પરિમ્લાનમુખાંભોજા સા જગામ યથાગતા ।
શક્રાંક એવ સા તસ્થૌ પદ્મગન્ધા વરાંગના

તદ્વાક્યં હૃદયે તસ્યા જાગરૂકમિવસ્થિતમ્ ।
અથૈકદા સુરાધીશઃ સુપ્રીતસ્તદ્ગુણૈર્દ્વિજ

વરં વરય સુશ્રોણિ સ્વયં તામિત્યુવાચ હ ।
પદ્મગંધોવાચ ।
ત્વં સર્વદેવતાધીશો નારીકોટિપતિસ્થતા

તથાપ્યસિ મમાધીનઃ સ્વામિન્કિમપરૈર્વરૈઃ ।
તથાપિ ત્વં વરં દિત્સુર્યદા નૂનં સુરોત્તમ

કર્મણા મનસા વાચા પ્રતિજ્ઞાં કુરુ મત્પુરઃ ।
ઇંદ્ર ઉવાચ-
જીવિતં ચ ધનં ચૈવ રાજ્યં ચૈવ પરિચ્છદમ્

આજ્ઞાપય કિમેતદ્વૈ તુભ્યં દાસ્યામિ સુંદરિ ।
સત્યં સત્યં પુનઃ સત્યં સંદેહો નાત્ર વિદ્યતે

યદીચ્છસિ મૃગીનેત્રે તત્તે દાસ્યામ્યહં ધ્રુવમ્ ।
પદ્મગંધોવાચ-
નૂનમેવ પ્રસન્નોઽસિ યદિ ત્વં ત્રિદશેશ્વર

જન્મ મે હસ્તિયોનૌ ચ ભૂયો દેહીતિ મે વરમ્ ।
ઇંદ્ર ઉવાચ-
કૃતપ્રતિજ્ઞઃ સુશ્રોણિ વરં તેઽહં દદામિ વૈ

કિંતુ દુઃખાનિ યાતાનિ બહૂનિ હૃદયે મમ ।
ત્વામદૃષ્ટ્વા વરારોહે પ્રીતિર્ન પ્રાપ્યતે ક્ષણમ્

કથં તે ચિરવિચ્છેદં સોઢું શક્નોમિ દુઃસહમ્ ।
યદા મય્યનુકંપાસ્તિ તવ પીનપયોધરે

તદા કિયદ્દિનં તિષ્ઠ મયા સહ વરાઙ્ગને ।
તતો દેવાધિરાજસ્ય વદંતી બહુસંપદમ્

વર્ષાણામયુતં તસ્થૌ સા દેવનિલયે સતી ।
પદ્મગન્ધોવાચ-
આજ્ઞાં દેહિ સુરાધીશ સાધિતું સુમનોરથમ્

વ્રજામ્યહં કર્મભૂમિં વંદે પાદદ્વયં તવ ।
ઇન્દ્ર ઉવાચ-
ત્વત્પ્રેમસિંધુમાનેન મયા ચન્દ્રનિભાનને

સ્થિત્વા કતિદિનં પશ્ચાદ્ગમિષ્યસિ યથાસુખમ્ ।
તતસ્તુકૌતુકાગારે તેન સાર્દ્ધમહર્નિશમ્

ક્રીડંતી પદ્મગંધા સા તસ્થૌ વર્ષાયુતત્રયમ્ ।
સુરાધીશં તતઃ સેતિ તદા પ્રાહ મુદાન્વિતા

આદેશં કુરુ ગચ્છામિ પૃથિવીં પ્રતિ સંપ્રતિ ।
ઇંદ્ર ઉવાચ-
જાડ્યં જહીહિ સુશ્રોણિ તિષ્ઠાત્રૈવ મયા સહ

ત્વાં ત્યક્તું ન હિ શક્નોમિ પ્રાણેભ્યોઽપિ ગરીયસીમ્ ।
પદ્મગન્ધોવાચ-
પુણ્યક્ષયે સુરાધીશ યદા યાસ્યામ્યહં ભુવિ

તદા ચિરં તે વિચ્છેદો ભવિષ્યતિ મયા સહ ।
યદ્વિચ્છેદે મયા નાથ પુનર્ગંતું ભુવં પ્રતિ

ઇચ્છામ્યહં પુનર્દ્યૌશ્ચ પુણ્યોપાર્જનહેતવે ।
કર્મભૂમિમહં ગત્વા યેનોપાયેન વાસવ

તત્કરિષ્યામિ વિચ્છેદઃ કદાચિત્સ્યાત્ત્વયા ન મે ।
ઇન્દ્ર ઉવાચ-
ભદ્રે ત્વયા યદા નૂનં કર્મેદં કર્તુમિચ્છિતમ્

તદા ગચ્છ પુનઃ શીઘ્રમાગમિષ્યસિ સુંદરિ ।
સહ નેત્રાદ્ધિ વિગલદ્વાષ્પસિક્તતનુસ્તતઃ

દોર્ભ્યામાલિઙ્ગ્ય તાં શક્રો ગચ્છેત્યાહ પ્રિયે વદન્ ।
તદાદેશાત્તતઃ સાધ્વી કર્મભૂમિં સમાગતા

જાતા ચ હસ્તિની યોનૌ ભૂત્વા જાતિસ્મરા દ્વિજ ।
સ્મરંતી નિજવૃત્તાંતં સા કિયદ્ભિર્દિનૈસ્તતઃ

જગામ જાહ્નવીતીરં હસ્તિયોનિસુ સંભવા ।
ગઙ્ગાયાં સ્નાનમાસાદ્ય ગઙ્ગાકર્દમભૂષિતા

ગંગાગંગેતિ જલ્પંતી હ્રદં નિમ્નં વિવેશ સા ।
તસ્મિન્ગંગાહ્રદે ગત્વા હસ્તિની પર્વતાકૃતિઃ

નિજાં જાતિં સ્મરંતી સા જગામ પંચતાં પુનઃ ।
તસ્યાઃ સાહસમાલોક્ય હસ્તિનીં સર્વદેવતાઃ

વવર્ષુઃ પારિજાતાદ્યૈઃ કુસુમૈરુત્તમૈર્મુદા ।
તામાનેતું તતઃ શક્રઃ સર્વદેવગણૈર્વૃતઃ

વેગાત્તચ્ચિરવિચ્છેદાત્કૃષ્ણાંગીં સુમના યયૌ ।
પુષ્પકેતાં સમાલોક્ય દિવ્યદેહાં સુરાધિપઃ

કથયન્નિજદુઃખાનિ નિજાવાસં જગામ હ ।
પુલોમજા ચ રંભા ચ પ્રમ્લોચા ચોર્વશી તથા

સુંદર્યોઽન્યાશ્ચ યુવતીસ્તસ્યાસ્ત્યક્ત્વા મુદા ગતાઃ ।
શક્રસ્ય હૃદયોત્સાહં તન્વંતી સા વરાંગના

પુરંદરપુરે તસ્થૌ સુભગા પ્રીતિવલ્લભા ।
યસ્યાસ્તિષ્ઠંતિ ગઙ્ગાયાં યાવદસ્થીનિ જૈમિને

કુલકોટિશતં તાવત્તસ્થાવાસ સુરાલયે ।
રાજાનો દિવિરાજ્યેષુ યે યે ભૂતાસ્તપોબલાત્

તેષાંતેષાં સ્નેહભૂમિર્ભવત્યમરસુંદરી ।
ગંગાસ્થિમજ્જનાદેવ જૈમિને ફલમીદૃશમ્

ગંગાયાં ત્યજતો દેહં ફલં વક્તું ન શક્યતે ।
મૃતં શરીરં ગંગાયાં યાવદસ્થીનિ જૈમિને

કલ્પકોટિશતં તાવત્તસ્યા વાસઃ સુરાલયે ।
મૃતં શરીરં ગંગાયાં સ્રોતોભિશ્ચલિતં દ્વિજ

દૃશ્યતે દેહિનસ્તસ્ય તત્ફલં શૃણુ જૈમિને ।
સ્વર્ગે દેવાંગના ત્રસ્તચારુચામરવાયુભિઃ

વીજિતઃ સ્વર્ણપર્યંકે સુપ્તસ્તિષ્ઠતિ કૌતુકી ।
જાહ્નવીસૈકતે યસ્ય શરીરં દૃશ્યતે મૃતમ્

દિવાકરકરૈસ્તપ્તં કુલં તસ્ય વદામ્યહમ્ ।
સુગન્ધૈશ્ચંદનૈર્દિવ્યૈર્લિપ્તસર્વકલેવરઃ ૧૦૦

દિવ્યાઙ્ગનાભિઃ સહિતો દિવિ ક્રીડતિસર્વદા ।
કાકૈર્ગૃધ્રૈશ્ચ કંકૈશ્ચ શકુંતૈર્ભીષ્મમાતરિ

વપુર્વિદલિતં યસ્ય દૃશ્યતે તત્ફલં શૃણુ ।
દિવિ દિવ્યાંગનાપીનપ્રોત્તુઙ્ગરુચિરસ્તનૈઃ

શ્લિષ્ટવક્ષાશ્ચ પર્યંકે નિદ્રાતિ નિત્યમેવ સઃ ।
પિપીલિકાભિઃ કીટૈશ્ચ મક્ષિકાભિશ્ચ વેષ્ટિતઃ

ગંગાયાં યસ્ય દૃશ્યંતે અસ્થીનિ પતિતાનિ ચ ।
તસ્યાક્ષયં ફલં વિપ્ર વદતો મે નિશામય

પ્રણમત્ત્રિદશવ્યૂહ શિરોમુકુટભૂષણૈઃ ।
હતપાદરજાઃ સ્વર્ગે સ ચ શક્રાયતે ચિરમ્

અનિચ્છયાપિ ગઙ્ગાયાં યદ્દેહપતનં ભવેત્ ।
સ વિમુક્તોઽખિલૈઃ પાપૈર્નરો નારાયણો ભવેત્

યસ્યાંગારાશ્ચ દૃશ્યંતે ગઙ્ગાયાં ચલિતા જલૈઃ ।
અઙ્ગારસઙ્ખ્યયા સ્વર્ગે તિષ્ઠેત્કલ્પશતાધિકમ્

સર્વેષામેવ પુણ્યાનાં કદાચિત્ક્ષયમીક્ષતે ।
ગઙ્ગાયાં પતિતે દેહે ભવેત્પુણ્યક્ષયો ન હિ

બહુનાત્ર કિમુક્તેન નિશ્ચિતં કથ્યતેઽધુના ।
ગઙ્ગાયાં ત્યક્તદેહસ્ય મહિમા જ્ઞાયતે નહિ

વિષમદુરિતરાશીનાશિ ગાઙ્ગં નરો યઃ સ્પૃશતિ ભુવિ કદાચિદ્ભાવુકો ભક્તિભાવૈઃ ।
જગદુદધિજલં વિલંઘ્ય ઘોરં વ્રજતિ સ પારમપારતુષ્ટિ નાવા

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ક્રિયાયોગસારે ગઙ્ગામાહાત્મ્યેઽષ્ટમોઽધ્યાયઃ