પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 7.7

શ્રીવ્યાસ ઉવાચ-
ભૂય એવ પ્રવક્ષ્યામિ ગઙ્ગામાહાત્મ્યમુત્તમમ્ ।
તચ્છ્રુત્વા માનવાઃ સર્વે સર્વાન્કામાનવાપ્નુયુઃ

યેન નાચરિતં સ્નાનં ગઙ્ગાયાં લોકમાતરિ ।
આલોક્ય તન્મુખં સદ્યઃ કર્ત્તવ્યં સૂર્યદર્શનમ્

પ્રભાતે યઃ સ્મરેદ્ભક્ત્યા ગઙ્ગા ઇત્યક્ષરદ્વયમ્ ।
તસ્ય નશ્યંતિ પાપાનિ તમોવદરુણોદયે

ન દૃષ્ટા યેન સરિતાં પ્રવરા જહ્નુકન્યકા ।
તસ્યાગ્રાહ્યાણિ સર્વાણિ અન્નાદિ સલિલાનિ ચ

શરીરાણિ પરિત્યજ્ય ગઙ્ગાસ્નાનં પ્રકુર્વતામ્ ।
ગાત્રાણ્યાયાન્તિ પાપાનિ ગઙ્ગાસ્નાનમકુર્વતામ્

અહો ચિત્રમહો ચિત્રમહોચિત્રમિદં પુનઃ ।
પતંતિ નરકે મૂઢા ગઙ્ગાનામ્નિસ્થિતે સતિ

શિરસા યો વહેદ્ભક્ત્યા ગઙ્ગામ્ભઃ કણિકામપિ ।
સ મુચ્યતે મહાપાપૈર્બ્રહ્મહત્યાદિભિર્દ્વિજઃ

લલાટે દૃશ્યતે યસ્ય ગઙ્ગાસૈકતમુત્તમમ્ ।
સ પુણ્યાત્મા જગત્સર્વં પુનાતિ નાત્ર સંશયઃ

ગઙ્ગાતીરાત્સમાયાંતં યઃ પશ્યેત્પરમાદરૈઃ ।
સોઽશ્વમેધસહસ્રાણિ ફલં પ્રાપ્નોતિ માનવઃ

ગઙ્ગાતીરમહં યામિ ત્વમાગચ્છેતિ વક્તિ યઃ ।
તસ્ય વિષ્ણુઃ પ્રસન્નાત્મા સર્વાન્કામાન્પ્રયચ્છતિ

ગંગેતિ નામ સંસ્મૃત્ય યસ્તુ કૂપજલેઽપિ ચ ।
કરોતિ માનવઃ સ્નાનં ગઙ્ગાસ્નાનફલં લભેત્

ગઙ્ગામ્ભઃ શીકરં યસ્તુ સંમિતં સર્ષપસ્ય ચ ।
પ્રાપ્નોતિ મૃત્યુકાલેષુ સ ગચ્છેત્પરમં પદમ્

અત્રૈવ શૃણુ વિપ્રર્ષે ઇતિહાસં પુરાતનમ્ ।
યસ્ય શ્રવણમાત્રેણ ગઙ્ગાદેવી પ્રસીદતિ

આસીત્ત્રેતાયુગે વિપ્રો ધર્મસ્વો નામ ધાર્મિકઃ ।
શાંતો દાંતો દયાયુક્તો વેદવેદાઙ્ગપારગઃ

સત્યવાદી ક્રોધહીનો હિંસાહીનો જિતેન્દ્રિયઃ ।
સર્વભૂતહિતૈષી ચ યોગાભ્યસરતઃ સદા

સંસારસાગરં તર્ત્તું સ વિપ્રો વૈષ્ણવો જનઃ ।
પૂજયામાસ દેવેશં ક્રિયાયોગેન કેશવમ્

કદાચિત્પ્રાપ્ય પુણ્યાહં સ ચ વિપ્રર્ષભો દ્વિજ ।
જગામ જાહ્નવીતીરં મુમુક્ષુઃ સ્નાનહેતવે

તત્ર ગંગાંભસિ સ્નાત્વા કૃત્વા ચ તર્પણાદિકમ્ ।
ગૃહં ગંતું મનશ્ચક્રે ગંગાંભઃ કર્ત્તરીં વહન્

તસ્મિન્કાલે તતો વિપ્ર વૈશ્યો રત્નકરાહ્વયઃ ।
કૃત્વા વાણિજ્યમાયાંતં સકલૈઃ કિંકરૈર્વૃતઃ

તસ્યૈકઃ કિંકરો વિપ્રઃ કાલકલ્પ ઇતિ સ્મૃતઃ ।
દંડહસ્તઃ સમાયાતો વિહિતાખિલપાતકઃ

અથવર્ત્મશ્રમશ્રાંતસ્તસ્ય રત્નકરસ્ય ચ ।
સુષ્વાપૈકો બલીવર્દ્દઃ પથિ બ્રાહ્મણસત્તમ

પથિ સ્વપંતં તં દૃષ્ટ્વા કાલકલ્પો વૃષં તતઃ ।
દણ્ડેન તાડયામાસ બાહુધાઽત્યંતનિર્દ્દયઃ

તદ્દણ્ડઘાતજનિતક્રોધેન વૃષભેન સઃ ।
વિષાણાભ્યાં સુતીક્ષ્ણાભ્યાં સમુત્થાય વિદારિતઃ

તચ્છૃઙ્ગદ્વયનિર્ભિન્નવક્ષાઃ સ ગતલોચનઃ ।
તત્સન્નિધિં દયાયુક્તો ધર્મસ્તુ ત્વરિતો યયૌ

તતઃ કર્ણાત્સમાદાય તુલસીપત્રમુત્તમમ્ ।
ગઙ્ગામ્ભઃ શીકરૈર્દિવ્યૈઃ સિક્તોસૌ તેન ધીમતા

ગતપ્રાણં સમાલોક્ય સ વિપ્રઃ પરમાર્થવિત્ ।
વિસ્મિતઃ સ્વગૃહં ગંતું મનશ્ચક્રે દ્વિજોત્તમ

અથ ગચ્છન્પથિ પ્રાજ્ઞો ગઙ્ગાનામાનિ કીર્તયન્ ।
યમદૂતાન્દદર્શાગ્રે કોટિકોટિ સહસ્રશઃ

છિન્નૈકપાદાઃ કેચિચ્ચ કેચિચ્છિન્નૈકપાણયઃ ।
કેઽપિ કેઽપિ ચ્છિન્નકર્ણાઃ કેઽપ્યેકનયનાસ્તથા

કેચિચ્ચ ચ્છિન્નનાસાશ્ચ ચ્છિન્નજિહ્વાશ્ચ કેચન ।
ભગ્નદંતાઃ કેઽપિ કેઽપિ કેઽપિ દંતવિવર્જિતાઃ

કેઽપિ શોણિતધારાભિર્લિપ્તસર્વકલેવરાઃ ।
વિમુક્તકૈશિકાઃ કેઽપિ કેઽપિ વક્ત્રવિવર્જિતાઃ

કેઽપિ કેઽપિ તથા નગ્નાઃ કેઽપિ નિર્ભિન્નવક્ષસઃ ।
કેઽપિ જર્જરિતાંગાશ્ચ મહાતીક્ષ્ણૈઃ શિલીમુખૈઃ

નિષિદ્ધાંગુલિહસ્તાશ્ચ દૃઢપાશૈસ્તથાપરે ।
ક્રંદંતો વ્યથયા કેઽપિ પલાયનપરાયણાઃ

એવંભૂતાન્યમપ્રેષ્યાન્સ વિલોક્ય દ્વિજોત્તમઃ ।
સકંપહૃદયો ભીત્યા તતઃ સ્તબ્ધૈવાભવત્

અવલંબ્ય તતો ધૈર્યં સ વિપ્રો હરિભક્તિકૃત્ ।
ઇત્યપૃચ્છન્મધુરયા કિરાતાન્યમકિંકરાન્

ધર્મ ઉવાચ-।
કે યૂયં વિકૃતાકારાઃ પાશમુદ્ગરપાણયઃ ।
દંષ્ટ્રાકરાલવદના અંગારસદૃશપ્રભાઃ

યૂયં સર્વે મહાવીર જ્વલત્પાવકલોચનાઃ ।
કૃતા તથાપિ યુષ્માકમિયં કેનાપિ દુર્ગતિઃ

યમદૂતા ઊચુઃ -
યમદૂતા વયં સર્વે યમાજ્ઞાહારિણઃ સદા ।
સદંડોઽયં દ્વિજાસ્માકં સુમહાન્કદનોદયઃ

ધર્મસ્વ ઉવાચ-
અકસ્માદાગતા યૂયં મહાબલપરાક્રમાઃ ।
એતાવત ઇયં કેન કથં વા દુર્ગતિઃ કૃતા

યમદૂતા ઊચુઃ-
ભયં મુંચ દ્વિજશ્રેષ્ઠ વૃત્તાંતં સકલં શૃણુ ।
યથાસ્માકમિદં દુઃખં બભૂવાત્યંતદુઃસહમ્

યોઽસૌ વૃષેણ શૃઙ્ગાભ્યાં કાલકલ્પો વિદારિતઃ ।
તં નેતું ધર્મરાજેન પ્રેરિતાઃ કિંકરા વયમ્

તેનાજ્ઞપ્તા વયં સર્વે સમસ્તાયુધપાણયઃ ।
બદ્ધ્વા તં પાપિનાં શ્રેષ્ઠં નેતુમિહ સમાગતાઃ

અથાસૌ પ્રાપ્તકાલશ્ચ કાલકલ્પો દુરાશયઃ ।
વૃષેણહેતુભૂતેન વિષાણાભ્યાં વિદારિતઃ

સદયેન તથા તત્ર ગઙ્ગાપાનીયસીકરૈઃ ।
સિક્તઃ પાતકિનાં શ્રેષ્ઠો ગઙ્ગાનામાનિ જલ્પતા

ગઙ્ગામ્ભઃ કણિકાસેકૈર્ગતકલ્મષમપ્યમુમ્ ।
બદ્ધ્વા પાશૈર્દૃઢં નેતુમુદ્યમં પ્રતિચક્રિરે

નેતું તમપિ દેવેશઃ શરણાગતપાલકઃ ।
સ્વદૂતાન્પ્રેષયામાસ મહાબલપરાક્રમાન્

કેઽપિ દૂતાઃ સમાગત્ય તતો નારાયણાજ્ઞયા ।
સકોપાઃ પ્રાહુરિત્યસ્માન્પથિ બ્રાહ્મણસત્તમ

વિષ્ણુદૂતા ઊચુઃ ।
કે ભવંતો મહાત્માનઃ કથમેનં મહાશયમ્ ।
બદ્ધ્વા નયથ પાશેન યૂયં વા કસ્ય કિંકરાઃ

વિહાયૈનં મહાત્માનં પલાયધ્વં યથાસુખમ્ ।
ન ચેચ્છિરાંસિ યુષ્માકં છેત્સ્યામશ્ચક્રધારયા

તેષામેતાનિ વાક્યાનિ ગર્વિતાનિ દ્વિજોત્તમ ।
સંશ્રુત્યાચ્યુતદૂતાનાં તેઽસ્માભિરતિજલ્પિતાઃ

દણ્ડપાણેર્વયંદૂતાઃ સર્વે પ્રાણાધિપસ્ય વૈ ।
નીત્વૈનં પાપિનાં શ્રેષ્ઠં પ્રયામઃ શમનાલયમ્ ૫૦

યૂયં સર્વે મહાત્માનસ્તુલસીમાલ્યભૂષિતાઃ ।
સ્ફુટપદ્મપલાશાક્ષાબલિનો ગરુડધ્વજાઃ

દિવ્યાંબરધરા યૂયં મયૂરગલસુંદરાઃ ।
શંખચક્રગદાપદ્મધારણાશ્ચ ચતુર્ભુજાઃ

કે યૂયમીદૃશાઃ સર્વે સર્વલક્ષણસંયુતાઃ ।
ઇમં પાતકિનાં શ્રેષ્ઠં કથં વા નેતુમિચ્છથ

વિષ્ણુદૂતા ઊચુઃ-
વયં સર્વે વિષ્ણુદૂતાઃ પુણ્યાત્માનમિમં નરમ્ ।
નેતુમત્ર સમાયાતા વૈકુંઠં પ્રતિ સંપ્રતિ

ઇમં શ્રીભગવદ્ભક્તં સ્વજનં ગતકલ્મષમ્ ।
મુંચતાશુ યમપ્રેષ્યા યદિ જીવિતુમિચ્છથ

ભૂયસ્તેષામિદં વાક્યં શ્રુત્વા સર્વગતં દ્વિજ ।
કોપાદ્યદુક્તમસ્માભિસ્તદાકર્ણય કથ્યતે

અયં પાપી દુરાચારો બ્રહ્મહત્યાસહસ્રકૃત્ ।
કૃતઘ્નશ્ચૈવ ગોઘ્નશ્ચ મિત્રઘ્નશ્ચ દુરાશયઃ

મેરુપ્રમાણહેમાનિ હૃતાનિ સુબહૂનિ ચ ।
પરદારા હૃતા નિત્યમનેનાતિદુરાત્મના

કોટિકોટિસહસ્રાણિ જંતૂનાં વિષ્ણુકિંકરાઃ ।
કૃતાશ્ચ બહુધા હત્યાઃ સ્ત્રીહત્યા ચ તથૈવ ચ

અયં ન્યાસાપહરણં સ્વમાતૃગમનં તથા ।
ગોમાંસભક્ષણં ચૈવ ચકાર પ્રતિવાસરમ્

પરહિંસાકૃતાનેન દાહશ્ચ પરવેશ્મનઃ ।
સભાયાં પરનિંદા ચ વિધવાગર્ભપાતનમ્

ગૃહમાયાંતમતિથિં ધનલોભેન સત્તમ ।
અહનન્નિશિતૈઃ ખઙ્ગૈર્નિશાયાં યવનોપમઃ

એતાન્યન્યાનિ પાપાનિ મહાન્ત્યગણિતાનિ ચ ।
ચકાર નીચો મૂઢોઽસૌ નાલ્પમાત્રં શુભાવહમ્

તસ્માદયં મહાપાપી નીયતે યાતનાગૃહમ્ ।
જ્ઞેયા હિ પાપિનો દંડ્યા ધર્મરાજસ્ય સત્તમાઃ

યૂયં વૈ દેવદેવસ્ય દૂતા ભગવતો યદિ ।
તદા કથમિમં નેતું પાપિનાં શ્રેષ્ઠમિચ્છથ

વિષ્ણુદૂતા ઊચુઃ ।
ભવિદ્ભઃ સત્યમેવોક્તં કોઽપિ નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ ।
દણ્ડ્યાઃ પાતકિનઃ સર્વે જીવિતાધિપતેઃ સદા

અયં પાપવિનિર્મુક્તો ગઙ્ગાશીકરસેચનાત્ ।
તસ્માદેનં વયં સર્વે નેષ્યામો હરિમંદિરમ્

તાવત્તિષ્ઠંતિ દેહેષુ પાતકાનિ શરીરિણામ્ ।
ગઙ્ગામ્ભઃ શીકરા યાવન્ન સ્પૃશંતિ સુદુર્લ્લભમ્

ચંદ્રૈકકલયા સર્વં તિમિરં હન્યતે યથા ।
ગઙ્ગામ્ભઃ શીકરેણાપિ પાતકં હન્યતે તથા

ગંગાનામાનિ સંસ્મૃત્ય પાપી મુચ્યેત પાતકાત્ ।
સાક્ષાત્તત્સલિલં દૃષ્ટ્વા મુચ્યતેઽત્ર કિમદ્ભુતમ્

શીતમપ્યુદકં ગાડ્ગં વહ્નિવત્પાપકાનને ।
યથાગ્નિવત્પદ્મવને શીતં તોયં ચ દાહકૃત્

તસ્માદયં પુણ્યકર્મા દ્વિતીય ઇવ કેશવઃ ।
ગચ્છધ્વં શમનપ્રેષ્યા યદિ કલ્યાણમિચ્છત

તેષાં કેશવદૂતાનાં શ્રુત્વાસ્માભિરિદં વચઃ ।
ભૂય એવ નિરુક્તં યદ્વિહસ્યોચ્ચૈઃ શૃણુષ્વ તત્

અહો ચિત્રમહો ચિત્રમયં કલ્મષમંદિરઃ ।
ગઙ્ગામ્ભઃ સેચનાદેવ વિમુક્તઃ સર્વપાતકૈઃ

સ્વહસ્તોપાર્જિતં કર્મ શુભં વા યદિ વાશુભમ્ ।
નાભુક્ત્વા મુચ્યતે મર્ત્યઃ કલ્પકોટિશતૈરપિ

યમાજ્ઞયા નેતુમિમં વયં સર્વે સમાગતાઃ ।
કસ્યાયં વચસાસ્માભિસ્ત્યજ્યતે પાપિનાં વરઃ

વિષ્ણુદૂતા ઊચુઃ ।
યૂયં પાપધિયો નૂનં વિવેકપરિવર્જિતાઃ ।
યુષ્માભિર્જહ્નુકન્યાયા ન જ્ઞાયંતે યતો ગુણાઃ

કાર્યં વેદે નિષિદ્ધં યત્તત્પાતકમિતિ સ્મૃતમ્ ।
યદ્વેદસંમતં કાર્યં તદેવ ધર્મ્યમુચ્યતે

દેવો નારાયણઃ સાક્ષાત્સ્વયંભૂરિતિ શુશ્રુમ ।
યથા વિષ્ણુસ્તથા ગંગા ગંગૈવ સર્વપાપહા

અશુભં વા શુભં કર્મ સ્વહસ્તરચિતં હરિઃ ।
હરૌ પ્રસન્ને પાપાનિ કુત્ર તિષ્ઠંતિ દેહિનામ્

જન્માન્તરાર્જિતૈઃ પાપૈર્ગતા યૂયમિમાં ગતિમ્ ।
અદ્યાપિ પાપકર્માણઃ કિમર્થં પાપમિચ્છથ

ગઙ્ગાનિન્દાકરા યૂયં વિષ્ણુનિંદાકરાસ્તથા ।
અતો યુષ્માન્હનિષ્યામઃ પાપિનશ્ચક્રધારયા

ઇત્યુક્ત્વા વિષ્ણુદૂતાસ્તે કોપાદરુણલોચનાઃ ।
ચક્રિરે સમરારંભમસ્માભિઃ સહ સત્તમ

જીવેશ દૂતા હન્યંતામિતિ પ્રોચુશ્ચ તે રુષા ।
ભૂયોભૂયો વદંતોઽસ્માન્નિજઘ્નુશ્ચક્રધારયા

ઇત્યુક્ત્વા વિષ્ણુદૂતાસ્તે સંગ્રામેત્યંતદારુણાઃ ।
સર્વે શંખાન્સમાદધ્મુઃ સહસા હૃષ્ટમાનસાઃ

તતોઽસ્માકં સિંહનાદૈઃ પયોદસ્તનિતૈરિવ ।
કોદંડાનાં ચ વિસ્તારૈર્વ્યાપ્તં વિપ્ર જગત્ત્રયમ્

અથ વૃક્ષૈઃ શિલાભિશ્ચ તથા પર્વતવૃષ્ટિભિઃ ।
અસ્માભિર્વિષ્ણુદૂતાસ્તે બાણૈશ્ચ વિદલીકૃતાઃ

ઋષ્ટિભિર્ભિંદિપાલૈશ્ચ બાણૈશ્ચ પરિઘૈસ્તથા ।
કુઠારૈશ્છુરિકાભિશ્ચ દંડૈશ્ચ શંકુભિસ્તથા

ખઙ્ગૈશ્ચ શક્તિભિશ્ચૈવ નિશિતૈશ્ચ શિલીમુખૈઃ ।
ગદાભિશ્ચક્રધારાભિર્નારાચૈશ્ચ સુભીષણૈઃ

એતૈરન્યૈશ્ચ વિષમૈરસ્ત્રૈસ્તે વિષ્ણુકિંકરાઃ ।
નિજઘ્નુર્બહુધા કોપાદ્વજ્રકલ્પૈર્મહાર્ણવે

તદાસ્ત્રજર્જરાઃ સર્વે વયં ભીત્યા પલાયિતાઃ ।
નિપેતુઃ કેઽપિ સંગ્રામે ગતપ્રાણાઃ સહસ્રશઃ

તતોઽસ્માંસ્તે સમાલોક્ય પલાયનપરાયણાન્ ।
મુદા કંબૂન્સમાદધ્મુર્બલિનો વિષ્ણુકિંકરાઃ

અથ ચ્છિત્ત્વા દ્વિજશ્રેષ્ઠ કાલકલ્પસ્ય બંધનમ્ ।
વિમાને તં સમારોપ્ય જગ્મુર્ભગવતઃ પુરમ્

ગઙ્ગાશીકરસેકસ્ય પ્રભાવેનૈવ સત્તમ ।
જગામ હરિસાલોક્યં કાલકલ્પોઽતિ પાતકી

સ્થિત્વા કલ્પશતં તત્ર ભુક્ત્વા ભોગાન્મનોહરાન્ ।
જ્ઞાનમાસાદ્ય તત્રૈવ પરમં મોક્ષમાપ્તવાન્

ગઙ્ગાપ્રભાવૈરસ્માકમેતદ્દુઃખં ગતં પ્રભો ।
ગચ્છ બ્રાહ્મણ ભદ્રં તે સુપ્રીતો નિજમંદિરમ્

ઇત્યુક્ત્વા યમદૂતાસ્તે યયુર્યમપુરં દ્વિજ ।
ભૂય એવ સ ધર્મસ્વઃ પ્રીતો ગઙ્ગાતટં યયૌ

ગંગાયાં સ્નાનમાચર્ય સર્વલોકસ્ય માતરિ ।
બદ્ધાઞ્જલિઃ સ વિપ્રસ્તાં તુષ્ટાવ પરમેશ્વરીમ્

ધર્મસ્વ ઉવાચ-
ગંગે સમસ્તજગદંબ ચલત્તરંગેઽનગાદિચારુતરમસ્તકપુષ્પમાલે ।
કંસારિચારુચરણદ્વયરેણુહન્ત્રિ ભક્ત્યા નમામિ દુરિતક્ષયકારિણીં ત્વામ્

માતઃ સમસ્તસુખદે પ્રવરે નદીનાં વ્યાસાદિવિપ્રચયગીતગણે ગુણાઢ્યે ।
સંસારભૈરવમહાર્ણવમધ્યનૌકે વંદેત વાંઘ્રિયુગલં દુરિતાપહારિ ૧૦૦

યસ્યાસ્તવાંબુકણિકામપિ જહ્નુકન્યે સૌદાસનામનૃપતિર્દ્વિજકોટિહત્યામ્ ।
સંપ્રાપ્ય મુક્તિમગમત્ત્રિસુરૈરલભ્યાં તાં ત્વાં નમામિ શિરસા વરદે પ્રસીદ

નારાયણાચ્યુતજનાર્દ્દનકૃષ્ણરામ ગઙ્ગાદિ નામ ગદતો મમ દેવિ માતઃ ।
સંસારપાતકનિવારિણિ દેહપાતસ્ત્વદ્વારિણીહ ભવતુ ત્વદનુગ્રહેણ

કિં વા તપોભિરખિલેશ્વરિ કિં જપૈર્વા દાનૈશ્ચ કિં તુરગમે દ્યુમખૈશ્ચ કિંવા ।
ત્વન્નીરશીકરમવાપ્ય સુરૈરલભ્યાં મુક્તિં વ્રજંતિ મનુજા અતિપાપિનોઽપિ

સ્વાહા ત્વમેવ પરમેશ્વરિ યા સ્વધા ત્વં ગીર્વાણવૃંદપિતૃલોકસુતૃપ્તિહેતોઃ ।
સત્વં રજસ્તમ ઇતિ ત્રિગુણસ્વરૂપાં સૃષ્ટિસ્થિતિપ્રલયકારિણિ નૌમિ તાં ત્વામ્

ધત્તે લલાટફલકે તવ સૈકતં યઃ પુણ્ડ્રં ચ દેવિ તવ તીરમૃદા સદૈવમ્ ।
ત્વન્નામ સર્વરસધામવદેચ્ચ ભક્ત્યા ત્વત્પાદરેણુરખિલોસ્તુ મમૈવ મૂર્ધ્નિ

ત્વદ્રોધસિ ત્રિપથગે વસતિં વિધાય પીત્વા ચ વારિ તવ પાતકનાશકારિ ।
સ્મૃત્વા ચ નામ તવ વીચિરસં ચ દૃષ્ટ્વા સંસારબંધનહરે મમ જાતુ જન્મ

નાકં શુભે સુમહદુલ્લસિતા મનુષ્યાઃ કુર્વંતિ ભીતિરતિદુર્ગમવર્ત્મ મત્વા ।
વ્યર્થેવ સા કિલ યતોઽમૃતદે ત્વદીયં સોપાનભૂતમુદકં ત્રિદિવપ્રયાણે

પાપાનિ રોગનિકરાશ્ચ શરીરદેહે તિષ્ઠંતિ તાવદખિલેશ્વરિ ભુક્તિદાત્રિ ।
કુર્વંતિ યાવદમલેષુ તવોદકેષુ સ્નાનં ન હિ ત્રિપથગે સરિતાં પ્રધાને

યસ્યાસ્તવાચ્યુત વિરંચિ શિવાદયોઽપિ શક્રાદિદેવનિકરા વ્રજિતું મહિમ્નામ્ ।
પારં પરે પરમમોક્ષપદપ્રદાત્રીં તાં ત્વાં વદંતિ તટિનીમિતિકેઽપિ મોહાત્

ગઙ્ગે સમસ્તસુખદાયિનિ કિંચિદેવ જાનાતિ તે પશુપતિર્ભગવાન્મહત્ત્વમ્ ।
યસ્માદસૌ સુમનસાં પ્રવરોઽતિભક્ત્યા ધત્તે સદૈવ શિરસા જગદીશ્વરીં ત્વામ્

ગંગે દેવિ જગન્માતઃ પ્રસીદ પરમેશ્વરિ ।
પરિપાહિ નમસ્તુભ્યં રક્ષ માં સેવકં સ્વકમ્

પરબ્રહ્મસ્વરૂપાં ત્વાં સર્વલોકૈકમાતરમ્ ।
શક્નોમિ કિમહં સ્તોતું ભ્રાંતચિત્તોઽત્ર મોક્ષદે

વ્યાસ ઉવાચ-
ઇતિ સ્તુતા જગદ્ધાત્રી તેન વિપ્રેણ ધીમતા ।
આવિર્બભૂવ સહસા ગઙ્ગા મૂર્તિમતી દ્વિજ

દદર્શ પુરતો ગઙ્ગાં દ્વિભુજાં મકરાસનામ્ ।
કુન્દેન્દુશઙ્ખધવલાં સર્વાલઙ્કારભૂષિતામ્

તાં દૃષ્ટ્વા પુરતો ગઙ્ગાં ગઙ્ગાગઙ્ગેતિ કીર્તયન્ ।
વવંદે ચરણૌ તસ્યાઃ શિરસાલિઙ્ગ્ય મેદિનીમ્

મોહયંતી સ્મિતા લોકૈઃ સુપ્રીતા પરમેશ્વરી ।
તમુવાચ તતો વિપ્ર વરં વૃણ્વિતિ જૈમિને

ધર્મસ્વ ઉવાચ-
માતસ્ત્વત્સલિલસ્પર્શાદ્બ્રહ્મહાપિ ચ મોક્ષભાક્ ।
મયા ત્વં દૃશ્યતે સાક્ષાત્સાધ્યં કિમપરં મમ

તથાપ્યેકં વરં યાચે ત્વન્નીરે પરમેશ્વરિ ।
મૃત્યુર્ભવતુ મે દેવિ ત્વન્નામસ્મરતો મમ

મયા કૃતેન સ્તોત્રેણ યસ્ત્વાં સ્તૌતિ સદેશ્વરિ ।
સોઽપિ ભુક્ત્વાખિલાન્કામાનંતે યાસ્યતિ સદ્ગતિમ્

ગઙ્ગોવાચ-
અનયા ભવતો ભક્ત્યા સંતુષ્ટાસ્મિ દ્વિજોત્તમ ।
શીઘ્રં તે કુશલં સર્વં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

ત્વયા કૃતમિદં સ્તોત્રં ત્રિસંધ્યં યઃ પઠેન્નરઃ ।
તસ્યાહમપિ સંતુષ્ટા દાસ્યામિ મુક્તિમુત્તમામ્

વ્યાસ ઉવાચ-
ઇતિ દત્વા વરં તસ્મૈ સા દેવી ભક્તવત્સલા ।
ધર્મસ્વનામ્ને વિપ્રેન્દ્ર તત્રૈવાંતરધીયત

સ ચ વિપ્રો વરં પ્રાપ્ય કૃતકૃત્ય ઇવાભવત્ ।
ગઙ્ગારોધસિ તત્રૈવ તસ્થૌ વિપ્ર મનોરમે

તતઃ કાલેન મહતા વિમલે જાહ્નવીજલે ।
સુખમૃત્યું સમાસાદ્ય જગામ પદમુત્તમમ્

કાલકલ્પોઽપિ પાપાત્મા સિક્તો ગઙ્ગામ્બુશીકરૈઃ ।
પ્રાપ્તવાનુત્તમં મોક્ષમન્યેષાં કા કથા દ્વિજ

અનિચ્છયાપિ ગાઙ્ગેયં જલં સ્પૃષ્ટ્વા ફલાન્વિતમ્ ।
સ્પૃશતાં ભક્તિભાવેન કિં ભવેન્નહિ વેદ્મિ તત્

ગઙ્ગાસમં નાસ્તિ તીર્થં ભૂયોભૂયો મયોચ્યતે ।
યદમ્બુકણિકાં સ્પૃષ્ટ્વા પરમં ધામ લભ્યતે

યે ભક્તિભાવેન સરિદ્વરાયાઃ સ્પૃશંતિ યેંઽભકણિકામપીહ ।
તે યાંતિ નૂનં પદમચ્યુતસ્ય પાપૈર્વિમુક્તાઃ સકલૈર્મહોગ્રૈઃ

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ક્રિયાયોગસારે ગઙ્ગાશીકરમાહાત્મ્યે સપ્તમોઽધ્યાયઃ