પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 7.2

વ્યાસ ઉવાચ-
સૃષ્ટેરાદૌ મહાવિષ્ણુઃ સિસૃક્ષુઃ સકલં જગત્ ।
સ્રષ્ટા પાતા ચ સંહર્તા ત્રિમૂર્તિરભવત્સ્વયમ્

સૃષ્ટ્યર્થમસ્ય જગતઃ સસર્જ બ્રહ્મસંજ્ઞકમ્ ।
દક્ષિણાં ગતઆત્માનમાત્મના શ્રેષ્ઠપૂરુષઃ

તતસ્તુ પાલનાર્થાય જગતો જગતીપતિઃ ।
વિષ્ણું સસર્જ વામાંશાન્નિજાંશં કેશવં મુને

અથ સંહરણાર્થાય જગતો રુદ્રમવ્યયમ્ ।
મુને સસર્જ મધ્યાંગાત્કૃતપદ્માલયઃ પ્રભુઃ

રજઃ સત્વં તમશ્ચેતિ પુરુષં ત્રિગુણાત્મકમ્ ।
વદંતિ કેચિદ્બ્રહ્માણં વિષ્ણું કેચિચ્ચ શંકરમ્

એકો વિષ્ણુસ્ત્રિધા ભૂત્વા સૃજત્યત્તિ ચ પાતિ ચ ।
તસ્માદ્ભેદો ન કર્ત્તવ્યસ્ત્રિષુ લોકેષુ સત્તમૈઃ

આદ્યા પ્રકૃતિરેતસ્ય મહાવિષ્ણોઃ પરાત્મનઃ ।
નિદાનંભૂતવિશ્વસ્ય વિદ્યા વિદ્યેતિ ગીયતે

ભાવાભાવસ્વરૂપા સા જગદ્ધેતુઃ સનાતની ।
બ્રાહ્મી લક્ષ્મીરમ્બિકેતિ ત્રિમૂર્તિઃ સહસાઽભવત્

સૃષ્ટિસ્થિતિવિનાશેષુ યાં નિયોજ્ય તતો મુને ।
આદ્યાં ચૈવાદ્યપુરુષસ્તત્રૈવાંતરધીયત

યસ્યાજ્ઞયા તતો બ્રહ્મા મહાભૂતાન્સસર્જ હ ।
પૃથિવ્યાકાશવાય્વંબુ વહ્નીન્પઞ્ચસમાધિના

ભૂર્ભુવઃ સ્વસ્તથા ચૈવ મહશ્ચૈવ જનસ્તથા ।
તપશ્ચ સત્યમિત્યાદીન્સૃષ્ટવાન્કમલાસનઃ

અતલં સૃષ્ટવાન્બ્રહ્મા તતોઽધોવિતલં દ્વિજ ।
તતોઽધઃસુતલં ચૈવ તતોઽધશ્ચ તલાતલમ્

મહાતલમધસ્તસ્માત્તતોઽધશ્ચ રસાતલમ્ ।
તસ્માદધશ્ચ પાતાલં લોકાનેવં યથાક્રમમ્

દેવતાનાંનિવાસાર્થં રત્નસાનું મહાગિરિમ્ ।
સૃષ્ટવાન્પૃથિવીમધ્યે જામ્બૂનદસમુજ્જ્વલમ્

મંદરં ચરમં ચૈવ ત્રિકૂટમુદયાચલમ્ ।
અન્યાંશ્ચ પર્વતાંશ્ચૈવ સૃષ્ટવાન્વિવિધાનપિ

લોકાલોકસ્તતશ્ચૈવ તન્મધ્યે સપ્તસાગરાઃ ।
સપ્તદ્વીપાશ્ચ વિપ્રેન્દ્ર પરમેશ સ્વયંભુવા

જમ્બુદ્વીપો દ્વિજશ્રેષ્ઠ દ્વીપશ્ચ પ્લક્ષસંજ્ઞિતઃ ।
વિજ્ઞેયો દ્વિગુણસ્તસ્માચ્છાલ્મલો દ્વિગુણસ્તતઃ

તે ચ પ્લક્ષાદયો દ્વીપાઃ સર્વભાગ સમન્વિતાઃ ।
સમસ્તગુણસંયુક્તા દેવદેવર્ષિમૂર્તયઃ

સપ્તદ્વીપા ઇમે વિપ્ર સપ્તસાગરવેષ્ટિતાઃ ।
તેષાં નામાનિ વક્ષ્યામિ સાગરાણાં નિશામય

લવણેક્ષુ સુરા સર્પિર્દધિદુગ્ધજલાંતકાઃ ।
એતે સમુદ્રા દેવર્ષે પૂર્વસ્માચ્ચ પરઃ પરાઃ

વિજ્ઞેયા દ્વિગુણાઃ સર્વ આલોકાલોકપર્વતાઃ ।
દ્વીપેદ્વીપે તતો બ્રહ્મા વૃક્ષગુલ્મલતાદિકાન્

તિર્યગ્યોનિગતાઞ્જન્તૂન્સૃષ્ટવાન્દ્વિજસત્તમ ।
અથ દેવાન્મનુષ્યાંશ્ચ નાગાન્વિદ્યાધરાંસ્તથા

ક્રમાત્સસર્જ પુત્રાંશ્ચ તતો દક્ષાદિકાન્મુનીન્ ।
બ્રહ્મક્ષત્ત્રિયવિટ્શૂદ્રાનન્યાંશ્ચૈવાંત્યજાંસ્તથા

તેષાં ચ વર્તનાદીનિ સૃષ્ટવાન્સ પ્રજાપતિઃ ।
હેમાદ્રિ દક્ષિણં યદ્વૈ વિંધ્યાદ્રેરુત્તરં તથા

આહુસ્તદ્ભારતં વર્ષં શુભાશુભફલપ્રદમ્ ।
આસાદ્ય ભારતે વર્ષે યે જન્મનિ નરોત્તમાઃ

ધર્મકર્માણિ કુર્વંતિ તે સર્વે કેશવોપમાઃ ।
કર્મભૂમૌ કૃતં કર્મ શુભં વાશુભમેવ વા

તત્ફલં ભુંજતે લોકો ભોગભૂમિષુ સત્તમ ।
કર્મભૂમિં સમાગત્ય યો ધર્મકર્મસૂદ્યતઃ

ન ચ તેન સમઃ કોઽપિ ત્રિષુલોકેષુ વિદ્યતે ।
તસ્ય સ્યાત્સફલં જન્મ જીવિતં ચ સુજીવિતમ્

શ્રીનારાયણસેવાયાં મતિર્યસ્ય ન વિદ્યતે ।
જન્મકોટ્યર્જિતૈઃ પુણ્યૈઃ સંસારૈકાધિનાયકે

નારાયણે દેવદેવે ભક્તિઃ સ્યાત્સુદૃઢા નૃણામ્ ।
સમસ્તસુખદશ્ચાપિ સ શ્લાઘ્યો નિર્ભયોઽપિ ચ

ત્યાજ્યઃ સ દેશઃ સહસા નાતિષ્ઠેદ્યત્ર વૈષ્ણવઃ ।
જન્માંતરાર્જિતં પાપં સ્વલ્પં વા યદિ વા બહુ

તત્ક્ષણાત્ક્ષયમાપ્નોતિ ભગવદ્ભક્તદર્શનાત્ ।
વૈષ્ણવાંઘ્રિજલં યસ્તુ સમસ્તપાતકાપહમ્

વહેત્સ્વશિરસા ભક્ત્યા ગઙ્ગાસ્નાનેન તસ્ય કિમ્ ।
મુહૂર્તમપિ યઃ કુર્યાત્સડ્ગં ભાગવતૈઃ સહ

સ મુચ્યતે સર્વપાપૈર્બ્રહ્મહત્યામુખૈરપિ ।
ધર્મકર્માણિ વિપ્રેન્દ્ર ક્રિયંતે યાનિ કાનિ ચ

ભગવદ્ભક્તપુરતસ્તાનિ સ્યુરક્ષયાણિ ચ ।
મુહૂર્ત્તં વા મુહૂર્તાર્દ્ધં યત્ર તિષ્ઠંતિ વૈષ્ણવાઃ

સત્યં સત્યં પુનઃ સત્યં તત્તીર્થં તત્તપોવનમ્ ।
અન્નં વા સલિલં વાપિ ફલં વા વૈષ્ણવાય ચ

યત્કિંચિદ્દીયતે વિપ્ર તદ્દાનમક્ષયં ભવેત્ ।
સમસ્તદેવતારૂપો વૈષ્ણવઃ પરિકીર્તિતઃ

સ ચેત્સંતોષિતો યેન તોષિતાઃ સર્વદેવતાઃ ।
સંસારેઽસ્મિન્મહાઘોરે નાનાદુઃખસમન્વિતે

ભગવદ્ભક્તપુરુષઃ કદાચિન્નાવસીદતિ ।
તસ્માત્ત્વમપિ વિપ્રેન્દ્ર ક્રિયાયોગેન કેશવમ્

સમારાધ્ય સદા ભક્ત્યા વ્રજ વિષ્ણોઃ પદં પરમ્ ।
સૂત ઉવાચ-
તદેતદ્વચનં શ્રુત્વા કાનીનસ્ય મહાત્મનઃ

શિરસાંજલિમાદાય જૈમિનિઃ પર્યપૃચ્છત ।
જૈમિનિરુવાચ-
ભગવદ્ભક્તમાહાત્મ્યં ત્વયા પ્રોક્તં પુનઃ પુનઃ

ગુરો કિં લક્ષણં તેષાં તત્સર્વં બ્રૂહિ સાંપ્રતમ્ ।
કથં વા વૈષ્ણવા લોકા જ્ઞાતવ્યા મુનિસત્તમ

આદિતો બ્રૂહિ તત્સર્વં યદિ તે મય્યનુગ્રહઃ ।
વ્યાસ ઉવાચ-।
મધુકૈટભયોઃ પૂર્વં હતયોર્વેધસા સ્વયમ્

પૃષ્ટો યદાહ ભગવાંસ્તન્નિશામય વેદ્મ્યહમ્ ।
કલ્પાંતે રુદ્રરૂપેણ સંહાર્ય સકલં જગત્

સ્વયમેકશ્ચ ભગવાન્સુષ્વાપ યોગમાયયા ।
સુપ્તે તસ્મિન્ભગવતિ યોગનિદ્રા વિમોહિતે ।
અભવત્પૃથિવી સર્વા સલિલૌઘ પરિપ્લુતા

અતો બ્રહ્મા જગત્સ્રષ્ટા તન્નાભિકમલોપરિ ।
તમાદિપુરુષં ધ્યાત્વા તસ્થૌ તદ્ગતમાનસઃ

તસ્મિન્કાલે મહાઘોરે વિષ્ણોઃ કર્ણમલાદ્દ્વિજ ।
જાતૌ મહાસુરૌ ઘોરૌ મધુકૈટભસંજ્ઞિતૌ

અંતરિક્ષે ભ્રમંતૌ તૌ દાનવાવતિદારુણૌ ।
શ્રીવિષ્ણોર્નાભિકમલે બ્રહ્માણં તાવપશ્યતામ્

તં હંતુમથ દૈત્યૌ તૌ મહાબલપરાક્રમૌ ।
ઉદ્યમં ચક્રતુર્વિપ્ર ક્રોધસંરક્તલોચનૌ

તતો બ્રહ્મા જગત્સ્રષ્ટા વિચિંત્ય તદ્વધં હૃદા ।
યોગનિદ્રાં ભગવતીં તુષ્ટાવ શ્લક્ષ્ણયા ગિરા ૫૦

તસ્ય સ્તવં સમાકર્ણ્ય બ્રહ્મણઃ પરમેષ્ઠિનઃ ।
ઉવાચેતિ વચઃ પ્રીત્યા કિં તેઽભિમતમુચ્યતામ્

બ્રહ્મોવાચ-
અત્યુગ્રદાનવાવેતૌ હંતું માં કૃતનિશ્ચયૌ ।
માયયા મોહય ક્ષિપ્રં ત્રાતારમચ્યુતં ત્યજ

તતો ભાગવતી નિદ્રા મહાવિષ્ણું તમત્યજત્ ।
દાનવાભ્યાં તતસ્તાભ્યામંતરિક્ષે કૃપામયઃ

યુયુધે બાહુયુદ્ધેન શરણાગતવત્સલઃ ।
પઞ્ચવર્ષસહસ્રાણિ કૃત્વા યુદ્ધં સુદારુણમ્

વિજયં નાગમત્કોઽપિ ન ચ કોઽપિ પરાભવમ્ ।
અથ તૌ દાનવૌ તત્ર મહામાયાવિમોહિતૌ

વરં વૃણ્વિતિ ચાસ્મત્તોઽગદતાં કેશવં પ્રતિ ।
તતઃ પ્રહસ્ય દેવેશ ઉવાચેતિ વચો દ્વિજ

યદિ તુષ્ટૌ ચ વાં દૈત્યૌ મદ્વધ્યૌ ભવતં દ્રુતૌ ।
તતસ્તૌ દાનવૌ ઘોરૌ ભગવંતં જનાર્દનમ્

ઇત્યૂચતુર્મહામાયૌ મહામાયાવિમોહિતૌ ।
અયમેવ વરો દત્તો ભવતે નાત્ર સંશયઃ

મારયાવાં વિના વારિ મહી યત્ર જનાર્દ્દન ।
મહાસુરૌ તતસ્તૌ તુ આનીય જઘનં પ્રતિ

નિહતૌ સહસા વિપ્ર ચિત્રયા ચક્રધારયા ।
ચક્રિણા નિહતૌ દૃષ્ટ્વા દાનવૌ મધુકૈટભૌ ।
તુષ્ટાવ દેવદેવેશં બ્રહ્મા વિગતસાધ્વસઃ

બ્રહ્મોવાચ-
નમો નમસ્તે પરમેશ્વરાય પ્રપન્નસર્વાર્તિવિનાશનાય ।
નમો નમસ્તે ત્રિગુણાત્મકાય નારાયણાયામિતવિક્રમાય

ત્વત્પાદપાથોજયુગં પ્રપન્ના જનાઃ ક્વચિન્નો વિપદં મનુષ્યાઃ ।
એતન્મયા જ્ઞાતમનંતકીર્તે સદ્યો હૃતેયં મહતી મમાપત્

યોગેશ્વરોઽસિ સદયોઽસિ જગત્ત્રયેશ ત્વં દેવદેવશરણાગતપાલકેશ ।
ત્વં નિર્દ્દયોઽરિનિકરસ્ય વિનાશનેષુ યદ્રક્ષિતોઽહમસુરૌ નિહતૌ ત્વયૈતૌ

યદ્યપ્યત્યંતકઠિનૌ મધુકૈટભૌ તૌ મન્યે તથાપિ સ્વજનાવિહ ચેતસાહમ્ ।
યસ્માત્સ્વજીવનવિનાશ વરપ્રદાનૈઃ સંતોષિતોઽખિલશુભપ્રદ ઈશ્વરસ્ત્વમ્

રમ્યં જગત્ત્રયમિદં પુરુષસ્ય તસ્ય નશ્યંતિ સર્વરિપવઃ સ્વકુલૈઃ સમેતાઃ ।
વૃદ્ધિં વ્રજંતિ સુહૃદોઽખિલબાંધવાશ્ચ યં પશ્યસિ ત્વમમરેશ દયાભિરત્ર

લક્ષ્મીમુખાંબુજ મધુવ્રત દેવદેવ સંસારલોકભયશોકવિનાશકારિન્ ।
ત્વચ્ચારુપાદકમલદ્વયમાશ્રયંતં માં પાહિ નાથ કૃપયા સતતં નમસ્તે

પ્રસીદ પુણ્ડરીકાક્ષ પ્રસીદ કમલેશ્વર ।
પ્રસીદ સર્વભૂતેશ વિશ્વંભર નમોસ્તુ તે

નમસ્તે ભક્તતુષ્ટાય નમસ્તે ભક્તિદાયિને ।
નમસ્તે જ્ઞાનરૂપાય શરણં મે ભવાનઘ

નમસ્તુભ્યં નમસ્તુભ્યં નમસ્તુભ્યં નમોનમઃ ।
પરિત્રાહિ પરિત્રાહિ પરિત્રાહિ જગન્મય

વ્યાસ ઉવાચ-
એતૈરન્યૈરપિ સ્તોત્રૈર્બ્રહ્મણા લોકકારિણા ।
સ્તુતઃ સ દેવો ભગવાન્પરમાં પ્રીતિમાયયૌ

શ્રીભગવાનુવાચ -
સ્તોત્રેણાનેન તે ભક્ત્યા તુષ્ટોઽસ્મિ કમલાસન ।
કિમસ્ત્યભિમતં બ્રૂહિ તત્તે દાસ્યામ્યહં ભુવિ

બ્રહ્મોવાચ-
યદિ તુષ્ટોઽસિ દેવેશ કરુણાબ્ધે જગન્મય ।
નાપદસ્તવ ભક્તાનાં ભવંત્વિતિ વરો મમ

શ્રીભગવાનુવાચ-
એવમસ્તુ સુરશ્રેષ્ઠ દત્તોઽયં તે મયા વરઃ ।
મદ્ભક્તસ્ય કદાપ્યાપન્ન ભવેત્ક્ષિતિમણ્ડલે

વૈષ્ણવાનાં શરીરેષુ સતતં નિવસામ્યહમ્ ।
લભંતે નાપદસ્તસ્માત્કદાચિદ્વૈષ્ણવા નરાઃ

બ્રહ્મોવાચ-।
સર્વમેવ જગન્નાથ ત્વયા દત્તં ન સંશયઃ ।
યદ્યેતૌ ચ મહાદૈત્યૌ સંગ્રામે વિનિપાતિતૌ

કિયત્કાલં સમાસાદ્ય સ્તોત્રેણાનેન વૈ પ્રભો ।
સ્તૌતિ ત્વાં પરયા ભક્ત્યા તસ્ય ત્રાતા ભવિષ્યસિ

અહો ધ્યાનૈરપિ ધ્યાતું દેવૈસ્ત્વં ન હિ શક્યસે ।
સ ત્વં વૈષ્ણવદેહેષુ ભ્રમસીત્યદ્ભુતં મહત્

ક્ષણમાત્રમપિ સ્વામિંસ્ત્વયિ તુષ્ટેન કિં ભવેત્ ।
સ ત્વં વૈષ્ણવસંગેન ભ્રમસીત્યદ્ભુતં મહત્

કે વૈષ્ણવાઃ કૈટભારે કિં વા તેષાં ચ લક્ષણમ્ ।
કથં જ્ઞેયાસ્તુ તે સર્વે તન્મે કથય કેશવ

શ્રીભગવાનુવાચ-
વૈષ્ણવાનાં લક્ષણાનિ કલ્પકોટિશતૈરપિ ।
સમ્યગ્વક્તું ન શક્તોઽસ્મિ સંક્ષેપાચ્છૃણુ સત્તમ

સંસારો વૈષ્ણવાધીનો દેવા વૈષ્ણવપાલિતાઃ ।
અહં ચ વૈષ્ણવાધીનસ્તસ્માચ્છ્રેષ્ઠાશ્ચ વૈષ્ણવાઃ

ક્ષણમાત્રમપિ બ્રહ્મન્વિહાય વૈષ્ણવં જનમ્ ।
તિષ્ઠામિ નાહમન્યત્ર વૈષ્ણવા મમ બાંધવાઃ

કામક્રોધવિહીના યે હિંસાદંભવિવર્જિતાઃ ।
લોભમોહવિહીનાશ્ચ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

અમત્સરા દયાયુક્તાઃ સર્વભૂતહિતૈષિણઃ ।
સત્યોક્તિભાષિણશ્ચૈવ વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

ધર્મોપદેશિનશ્ચૈવ ધર્માચારધરાસ્તથા ।
ગુરુશુશ્રૂષિણશ્ચૈવ વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

સમાનં યે ચ પશ્યન્તિ ત્વાં ચ માં ચ મહેશ્વરમ્ ।
કુર્વન્તિ પૂજામતિથેર્જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

વેદવિદ્યાનિરુક્તા યે વિપ્ર ભક્તિરતાઃ સદા ।
નપુંસકાઃ પરસ્ત્રીષુ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

એકાદશીવ્રતં યે ચ ભક્તિભાવેન કુર્વતે ।
ગાયંતિ મમ નામાનિ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

દેવાયતનકર્તારસ્તુલસીમાલ્યધારકાઃ ।
પદ્માક્ષધારિણો યે ચ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

શઙ્ખચક્રગદાપદ્મૈરઙ્કિતાનિ મમાયુધૈઃ ।
બ્રહ્મન્યેષાં શરીરાણિ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

ધાત્રીફલસ્રજો યેષાં ગલેષુ કમલાસન ।
માં પૂજયંતિ તત્પત્રૈર્જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

તુલસીમૂલમૃદ્ભિશ્ચ તિલકાનિ નયંતિ યે ।
તુલસીકાષ્ઠપંકૈશ્ચ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

ગઙ્ગાસ્નાનરતા યે ચ ગઙ્ગાનામપરાયણાઃ ।
ગઙ્ગામાહાત્મ્યવક્તારો જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

શાલગ્રામશિલા યેષાં ગૃહે વસતિ સર્વદા ।
શાસ્ત્રં ભાગવતં ચૈવ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

સંમાર્જયંતિ યે નિત્યં મમ સ્થાનાનિ સત્તમ ।
દીપં યચ્છંતિ તત્રૈવ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

શીર્ણં મન્મંદિરં યે ચ કુર્વન્તિ નૂતનં પુનઃ ।
તત્રાયતનશોભાં ચ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

અભયં યે ચ યચ્છન્તિ ભીરુભ્યશ્ચતુરાનન ।
વિદ્યાદાનં ચ વિપ્રેભ્યો જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

મત્પાદસલિલૈર્યેષાં સિક્તાનિ મસ્તકાનિ ચ ।
મમ નૈવેદ્યમશ્નન્તિ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

ક્ષુત્તૃટ્પ્રપીડિતેભ્યશ્ચ યે યચ્છંત્યન્નમંબુ ચ ।
કુર્યુર્યે યોગશુશ્રૂષાં જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

આરામકારિણો યે ચ પિપ્પલારોહિણોઽપિ ચ ।
ગોસેવાં યે ચ કુર્વન્તિ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ ૧૦૦

અત્યન્તભક્તા યે બ્રહ્મન્પિતૃયજ્ઞં પ્રકુર્વતે ।
કુર્વન્તિ દીનશુશ્રૂષાં જ્ઞૈયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

તડાગગ્રામકર્તારઃ કન્યાદાનરતાશ્ચ યે ।
સેવંતે શ્વશુરૌ યે ચ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

સેવંતે જ્યેષ્ઠભગિનીં જ્યેષ્ઠભ્રાતરમેવ ચ ।
પરનિંદાં ન કુર્વંતિ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

વૈષ્ણવેષુ ગુણાઃ સર્વે દોષલેશો ન વિદ્યતે ।
તસ્માચ્ચતુર્મુખ ત્વં ચ વૈષ્ણવો ભવ સાંપ્રતમ્

સમારાધય માં નિત્યં ક્રિયાયોગૈઃ પ્રજાપતે ।
સર્વમેવાશુ ભદ્રં તે ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ

દેવસ્વં બ્રાહ્મણદ્રવ્યં પરસ્વં ચ ચતુર્મુખ ।
પશ્યન્તિ વિષવદ્યે ચ જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

પાખંડભક્તિરહિતાઃ શિવભક્તિપરાયણાઃ ।
ચતુર્દ્દશીવ્રતરતા જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા જનાઃ

બહુનાત્ર કિમુક્તેન ભાષિતેન પુનઃ પુનઃ ।
મમાર્ચાં યે ચ કુર્વંતિ વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

ભૂયઃ પૂર્વસ્થિતમિવ સૃજ્યતાં સકલં જગત્ ।
ઇત્યુક્ત્વાંતર્દ્દધે દેવસ્તત્રૈવ પરમેશ્વરઃ

તતસ્તુ પૂર્વવદ્બ્રહ્મા સૃષ્ટવાન્સકલં જગત્ ।
ક્રિયાયોગૈર્હરિં ચેષ્ટ્વા જગામ પરમં પદમ્

યે પઠંતી મમધ્યાયં ભક્ત્યા નારાયણાગ્રતઃ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તા અન્તે યાન્તિ હરેર્ગૃહમ્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે ક્રિયાયોગસારે દ્વિતીયોઽધ્યાયઃ