પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.95

નારદ ઉવાચ।
અથોર્જવ્રતિનઃ સમ્યગુદ્યાપનવિધિં નૃપ ।
તચ્છૃણુષ્વ મયાખ્યાતં કિં વિધાનં સમાસતઃ

ઊર્જ્જશુક્લચતુર્દશ્યાં કુર્યાદુદ્યાપનં વ્રતી ।
વ્રતસંપૂર્ણતાર્થાય વિષ્ણુપ્રીત્યર્થમેવ ચ

તુલસ્યા ઉપરિષ્ટાત્તુ કુર્યાન્મંડપિકાં શુભામ્ ।
સુતોરણાં ચતુર્દ્વારાં પુષ્પચામરશોભિતામ્

દ્વારેષુ દ્વારપાલાંશ્ચ પૂજયેન્મૃન્મયાન્પૃથક્ ।
પુણ્યશીલં સુશીલં ચ જયં વિજયમેવ ચ

તુલસીમૂલદેશે ચ સર્વતોભદ્રમાલિખેત્ ।
ચતુર્ભિર્વર્ણકૈઃ સમ્યક્શોભાઢ્યં સમલંકૃતમ્

તસ્યોપરિષ્ટાત્સપિધાનં પંચરત્નસમન્વિતમ્ ।
મહાફલેન સંયુક્તં કુંભં તત્ર નિધાય ચ

પૂજયેત્તત્ર દેવેશં શંખચક્રગદાધરમ્ ।
કૌશેયપીતવસનં યુક્તં જલધિકન્યયા

ઇંદ્રાદિલોકપાલાંશ્ચ પૂજયેન્મંડલે વ્રતી ।
દ્વાદશ્યાં પ્રતિબુદ્ધઃ સ ત્રયોદશ્યાં યતઃ સુરૈઃ

દૃષ્ટોઽર્ચિતશ્ચતુર્દશ્યાં તસ્માત્પૂજ્યસ્તથાધિકમ્ ।
તસ્યામુપવસેદ્ભક્ત્યા શાંતઃ પ્રયતમાનસઃ

પૂજયેદ્દેવદેવેશં સૌવર્ણં ગુર્વનુજ્ઞયા ।
ઉપચારૈઃ ષોડશભિર્નાનાભક્ષ્યસમન્વિતૈઃ

રાત્રૌ જાગરણં કુર્યાદ્ગીતવાદ્યાદિ મંગલૈઃ ।
ગીતં કુર્વંતિ યે ભક્ત્યા જાગરે ચક્રપાણિનઃ

જન્માંતરશતોદ્ભૂતૈસ્તે મુક્તાઃ પાપસંચયૈઃ ।
જાગરે વાસરે વિષ્ણોર્ગીતં નૃત્યં ચ કુર્વતામ્

ગોસહસ્રં ચ દદતાં તત્ફલં સમુદાહૃતમ્ ।
ગીતનૃત્યાદિકં કુર્વન્દર્શયેત્કૌતુકાનિ ચ

પુરતો વાસુદેવસ્ય રાત્રૌ યો હરિજાગરે ।
પઠન્વિષ્ણુચરિત્રાણિ યો રંજયતિ વૈષ્ણવાન્

મુખેન કુરુતે વાદ્યં સ્વેચ્છાલાપાંશ્ચ દર્શયન્ ।
ભાવૈરેતૈર્નરો યસ્તુ કુરુતે હરિજાગરમ્

દિનેદિને તસ્ય પુણ્યં તીર્થકોટિસમં સ્મૃતમ્ ।
તતસ્તુ પૌર્ણિમાસ્યાં વૈ સપત્નીકાન્દ્વિજોત્તમાન્

ત્રિંશન્મિતાનનેકાન્વા સ્વશક્ત્યા વા નિમંત્રયેત્ ।
વરાન્દત્ત્વા યતો વિષ્ણુર્મત્સ્યરૂપી અભૂત્તદા

તસ્યાં દત્તં હુતં જપ્તં તદક્ષયફલં સ્મૃતમ્ ।
અતસ્તાન્ભોજયેદ્વિપ્રાન્પાયસાન્નાદિના વ્રતી

અતો દેવા ઇતિ દ્વાભ્યાં જુહુયાત્તિલપાયસમ્ ।
પ્રીત્યર્થં દેવદેવસ્ય દેવાનાં ચ પૃથક્પૃથક્

દક્ષિણાં ચ યથાશક્તિ પ્રદદ્યાત્પ્રણમેચ્ચ તાન્ ।
પુનર્દેવં સમભ્યર્ચ્ય દેવાંશ્ચ તુલસીં તથા

તતો ગાં કપિલાં તત્ર પૂજયેદ્વિધિવદ્વ્રતી ।
ગુરું વ્રતોપદેષ્ટારં વસ્ત્રાલંકરણાદિભિઃ

સપત્નીકં સમભ્યર્ચ્ય ગાં ચ તસ્મૈ પ્રદાપયેત્ ।
યુષ્મત્પ્રસાદાદ્દેવેશઃ પ્રસન્નો મે ભવેત્તદા

વ્રતાદસ્માચ્ચ યત્પાપં સપ્તજન્મકૃતં મયા ।
તત્સર્વં નાશમાયાતુ સ્થિરા મે ચાસ્તુ સંતતિઃ

મનોરથાશ્ચ સફલાઃ સંતુ નિત્યં મમાર્ચનાત્ ।
દેહાંતે વૈષ્ણવં સ્થાનં પ્રાપ્નુયામતિદુર્લભમ્

ઇતિ ક્ષમાપ્યતાન્વિપ્રાન્પ્રસાદ્ય ચ વિસર્જયેત્ ।
તામર્ચાં ગુરવે દદ્યાદ્રત્નયુક્તાં તદા વ્રતી

તદા સુહૃદ્ગુરુયુતઃ સ્વયં ભુંજતિ ભક્તિમાન્ ।
કાર્ત્તિકે વાથ તપસિ વિધિરેવંવિધઃ સ્મૃતઃ

એવં યઃ કુરુતે સમ્યક્કાર્તિકસ્ય વ્રતં નરઃ ।
વિપાપ્મા સ વિનિર્મુક્તો વિષ્ણુસાન્નિધ્યગો ભવેત્

સર્વવ્રતૈઃ સર્વતીર્થૈઃસ ર્વદાનૈશ્ચ યત્ફલમ્ ।
તત્કોટિગુણિતં જ્ઞેયં સમ્યગસ્ય વિધાનતઃ

તે ધન્યાસ્તે મહાપુણ્યાસ્તેષાં સર્વફલોદયઃ ।
વિષ્ણુભક્તિરતા યે સ્યુઃ કાર્તિકે વ્રતકારિણઃ

દેહસ્થિતાનિ પાપાનિ વિતર્કં યાંતિ તદ્ભયાત્ ।
ક્વ યાસ્યામો વદંત્યેવં યદ્યયં વ્રતકૃન્નરઃ

ઇત્યૂર્જવ્રતનિયમાન્શૃણોતિ ભક્તા યે ચૈતત્કથયંતિ ચૈવ વૈષ્ણવાગ્રે ।
તે સમ્યગ્વ્રતકરણાત્ફલં લભેરન્તત્સર્વં કલુષવિનાશનં લભંતે

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયામુત્તરખંડે કાર્તિકમાહાત્મ્યે શ્રીકૃષ્ણસત્યભામાસંવાદે ઉદ્યાપનવર્ણનોનામ પંચનવતિતમોઽધ્યાયઃ