પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.58
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ-
કથયસ્વ પ્રસાદેન મમાગ્રે મધુસૂદન ।
ઇષસ્ય કૃષ્ણપક્ષે તુ કિંનામૈકાદશીભવેત્
શ્રીકૃષ્ણ ઉવાચ-
આશ્વિને કૃષ્ણપક્ષે તુ ઇંદિરા નામ નામતઃ ।
તસ્યા વ્રતપ્રભાવેન મહાપાપં પ્રણશ્યતિ
અધોયોનિ ગતાનાં ચ પિતૄણાં ગતિદાયિની ।
શૃણુષ્વાવહિતો રાજન્કથાં પાપહરાં પરામ્
યસ્યાઃ શ્રવણમાત્રેણ વાજપેયફલં લભેત્ ।
પુરા કૃતયુગે રાજન્બભૂવ નૃપનંદનઃ
ઇંદ્રસેન ઇતિ ખ્યાતઃ પુરા માહિષ્મતીપતિઃ ।
સ રાજા પાલયામાસ ધર્મેણ યશસાન્વિતઃ
પુત્રપૌત્રસમાયુક્તો ધનધાન્યસમન્વિતઃ ।
માહિષ્મત્યધિપો રાજા વિષ્ણુભક્તિપરાયણઃ
જપન્ગોવિંદનામાનિ મુક્તિદાનિ નરાધિપઃ ।
કાલં નયતિ વિધિવદધ્યાત્મધ્યાનચિંતકઃ
એકસ્મિન્દિવસે રાજ્ઞિ સુખાસીને સદો ગતે ।
અવતીર્યાગમત્તત્ર હ્યંબરાન્નારદો મુનિઃ
તમાગતમભિપ્રેક્ષ્ય પ્રત્યુત્થાય કૃતાંજલિ ।
પૂજયિત્વાથ વિધિના ચાસને સંન્યવેશયત્
સુખોપવિષ્ટં સ મુનિં પ્રત્યુવાચ નૃપોત્તમઃ ।
રાજોવાચ-।
ત્વત્પ્રસાદાન્મુનિશ્રેષ્ઠ સર્વં ચ કુશલં મમ
અદ્ય ક્રતુક્રિયાઃ સર્વાઃ સફલાસ્તવ દર્શનાત્ ।
પ્રસાદં કુરુ દેવર્ષે બ્રૂહ્યાગમનકારણમ્
નારદ ઉવાચ-
શ્રૂયતાં નૃપશાર્દૂલ મદ્વચો વિસ્મયપ્રદમ્ ।
બ્રહ્મલોકાદહં પ્રાપ્તો યમલોકં નૃપોત્તમ
શમનેનાર્ચિતો ભક્ત્યા ઉપવિષ્ટો વરાસને ।
ધર્મશીલઃ સત્યવાંસ્તુ ભાસ્કરિં સમુપાસતે
બહુપુણ્યપ્રકર્ત્તા ચ વ્રતવૈકલ્યદોષતઃ ।
સભાયાં શ્રાદ્ધદેવસ્ય મયા દૃષ્ટઃ પિતા તવ
કથિતસ્તેન સંદેશસ્તં નિબોધ જનેશ્વર ।
ઇંદ્રસેન ઇતિ ખ્યાતો રાજા માહિષ્મતીપતિઃ
તસ્યાગ્રે કથયબ્રહ્મન્સ્થિતં માં યમસંનિધૌ ।
કેનાપિ ચાંતરાયેણ પૂર્વજન્મોદ્ભવેન ચ
સ્વર્ગં પ્રેષય માં પુત્ર ઇંદિરા પુણ્ય દાનતઃ ।
ઇત્યુક્તોઽહં સમાયાતઃ સમીપં તવ પાર્થિવ
પિતુઃ સ્વર્ગકૃતે રાજન્નિંદિરા વ્રતમાચર ।
તેન વ્રતપ્રભાવેન સ્વર્ગં યાસ્યતિ તે પિતા
રાજોવાચ-
કથયસ્વ પ્રસાદેન ભગવન્નિંદિરા વ્રતમ્ ।
વિધિના કેન કર્ત્તવ્યં કસ્મિન્પક્ષે તિથૌ તથા
નારદૌવાચ-
શૃણુ રાજેંદ્ર તે વચ્મિ વ્રતસ્યાસ્ય વિધિં શુભમ્ ।
આશ્વિનસ્યાસિતે પક્ષે દશમી દિવસે શુભે
પ્રાતઃસ્નાનં પ્રકુર્વીત શ્રદ્ધાયુક્તેન ચેતસા ।
તતો મધ્યાહ્નસમયે સ્નાનં કૃત્વા સમાહિતઃ
પિતૄણાં પ્રીતયે શ્રાદ્ધં કુર્યાચ્છ્રદ્ધા સમન્વિતઃ ।
એકભક્તં તતઃ કૃત્વા રાત્રૌ ભૂમૌ શયીત ચ ।
પ્રભાતે વિમલે જાતે પ્રાપ્તે ચૈકાદશી દિને
મુખ પ્રક્ષાલનં કુર્યાદ્દંતધાવન વર્જિતમ્ ।
ઉપવાસસ્ય નિયમં ગૃહ્ણીયાદ્ભક્તિભાવતઃ
અદ્યસ્થિત્વા નિરાહારઃ સર્વભોગ વિવર્જિતઃ ।
શ્વો ભોક્ષ્યે પુંડરીકાક્ષ શરણં મે ભવાચ્યુત
ઇત્યેવં નિયમં કૃત્વા મધ્યાહ્ન સમયે તથા ।
શાલગ્રામ શિલાગ્રે તુ સ્નાનં કુર્યાદ્યથાવિધિ
પૂજયિત્વા હૃષીકેશં ધૂપ ગંધાદિભિસ્તથા ।
રાત્રૌ જાગરણં કુર્યાત્કેશવસ્ય સમીપતઃ
તતઃ પ્રભાતસમયે પ્રાપ્તે વૈ દ્વાદશી દિને ।
અર્ચયિત્વા હરિં ભક્ત્યા શ્રાદ્ધં કુર્યાદ્યથાવિધિ
પિતૄણાં પ્રીતયે શ્રાદ્ધં કુર્યાચ્છ્રદ્ધા સમન્વિતઃ ।
ગોધૂમ ચૂર્ણૈર્યછ્રાદ્ધં કૃતં મેધ્યકૃતં ભવેત્
યવૈર્વ્રીહિતિલૈર્માષૈર્ગોધૂમૈશ્ચણકૈસ્તથા ।
બ્રાહ્મણાન્ભોજયેદ્રાજન્ દક્ષિણાભિઃ પ્રપૂજિતાન્
બંધુ દૌહિત્ર પુત્રાદ્યૈઃ સ્વયં ભુંજીત વાગ્યતઃ ।
અનેન વિધિના રાજન્કુરુવ્રતમતંદ્રિતઃ
વિષ્ણુલોકં પ્રયાસ્યંતિ પિતરસ્તવ ભૂપતે ।
ઇત્યુક્ત્વા નૃપતિં રાજન્મુનિરંતરધીયત
યથોક્ત વિધિના રાજા ચકાર વ્રતમુત્તમમ્ ।
અંતઃપુરેણ સહિતઃ પુત્રભૃત્ય સમન્વિતઃ
કૃતે વ્રતે તુ કૌંતેય પુષ્પવૃષ્ટિરભૂદ્દિવઃ ।
તત્પિતા ગરુડારૂઢો જગામ હરિમંદિરમ્
ઇંદ્રસેનોઽપિરાજર્ષિઃ કૃત્વા રાજ્યમકંટકમ્ ।
રાજ્યે નિવેશ્ય તનયં જગામ ત્રિદિવં સ્વયમ્
ઇંદિરા વ્રત માહાત્મ્યં તવાગ્રે કથિતં મયા ।
પઠનાચ્છ્રવણાદ્રાજન્ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
ભુક્ત્વેહ નિખિલાન્ભોગાન્ વિષ્ણુલોકે વસેચ્ચિરમ્
ઇતિ શ્રીપાદ્મેમહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાંસંહિતાયામ્ ઉત્તરખંડે ।
ઉમાપતિનારદસંવાદે આશ્વિનકૃષ્ણેંદિરૈકાદશીનામાષ્ટપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0