પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.3

સૂત ઉવાચ-
એકદા નારદો દ્રષ્ટું પાંડવાન્દુઃખકર્શિતાન્ ।
યયૌ કામ્યવનં વિપ્રઃ સત્કૃતસ્તૈર્યથાવિધિ

અથ નત્વા મુનિશ્રેષ્ઠં યુધિષ્ઠિર ઉવાચ હ ।
ભગવન્કર્મણા કેન દુઃખાબ્ધૌ પતિતા વયમ્

તમુવાચ ઋષિર્દુઃખં ત્યજ ત્વં પાંડુનંદન ।
સુખદુઃખસમાહારે સંસારે કઃ સુખી નરઃ

ઈશ્વરોપિ હિ ન સ્થાયી પીડ્યતે દેહસંચયૈઃ ।
ન દુઃખરહિતઃ કશ્ચિદ્દેહી દુઃખસહો યતઃ

શરીરં સવિતુર્યસ્માદ્રાહુસ્તદ્ગ્રસતે બલી ।
રાહોરપિ શિરશ્છિન્નં શૌરિણામૃતભોજને

સોઽપિ શાર્ઙ્ગધરો દેવઃ ક્ષિપ્તઃ સાગરગહ્વરે ।
જાલંધરેણ વીરેણ નિહતઃ સોઽપિ શંભુના

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ-।
કોઽસૌ જાલંધરો વીરઃ કસ્ય પુત્રઃ કુતો બલી ।
કથં જાલંધરં સંખ્યે હતવાન્વૃષભધ્વજઃ

એતત્સર્વં સમાચક્ષ્વ વિસ્તરેણ તપોધન ।
રાજ્ઞા સ એવ મુક્તસ્તુ કથયામાસ નારદઃ

નારદ ઉવાચ-।
શૃણુ ભૂપ કથાં દિવ્યામશેષાઘૌઘનાશિનીમ્ ।
ઈશાનસિંધુસૂન્વોશ્ચ સંગ્રામં પરમાદ્ભુતમ્

એકદા ગિરિશં સ્તોતું પ્રયયૌ પાકશાસનઃ ।
અપ્સરોગણસંકીર્ણો દેવૈર્બહુભિરાવૃતઃ

ગંધર્વૈરાવૃતો દેવસ્તંત્રીશિક્ષાસુ કોવિદૈઃ ।
રંભા તિલોત્તમા રામા કર્પૂરાકદલી તથા

મદના ભારતી કામા સર્વાભરણભૂષિતાઃ ।
નર્તક્યશ્ચ તથા ચાન્યાઃ સમાજગ્મુઃ સુરાંતિકમ્

ગંધર્વયક્ષસિદ્ધાસ્તુ નારદસ્તુંબુરુસ્તથા ।
કિન્નરા મુહુરાજગ્મુસ્તથા કિંનરયોષિતઃ

વાયુશ્ચ વરુણશ્ચૈવ કુબેરો ધનદસ્તથા ।
યમશ્ચાગ્નિર્નિરૃતિશ્ચ યે ચાન્યે દેવતાગણાઃ

વિમાનસંસ્થો મઘવા વિમાનસ્થાઃ સુરાંગનાઃ ।
સ્વવાહનગતાદેવાઃ કૈલાસં પ્રયયુર્જવાત્

દદૃશુસ્તે તતો દેવાઃ કૈલાસં પર્વતોત્તમમ્ ।
મહીધરાણાં સર્વેષાં પૃથિવ્યા ઇવ મંડનમ્

સર્વતઃ સુખદં શુદ્ધં સિદ્ધિરાશિમિવસ્થિતમ્ ।
યત્ર વૃક્ષાઃ કલ્પવૃક્ષાઃ પાષાણાશ્ચિંતિતપ્રદાઃ

પુન્નાગૈર્નાગચંપૈશ્ચ તિલકૈર્દેવદારુભિઃ ।
અશોકૈઃ પાટલૈશ્ચૂતૈર્મંદારૈઃ શોભિતો ગિરિઃ

પર્યંતકવનામોદવાહકા યત્ર વાયવઃ ।
પંગુત્વં બહુચારેણ યાંતિ તે મલયાનિલાઃ

વાપ્યઃ સ્ફટિકસોપાના હ્યગાધ વિમલોદકાઃ ।
વૈડૂર્યનાલસંસક્તસૌવર્ણનિભ પંકજાઃ

કુમુદાનાં દ્યુતિર્યત્ર રાજતે સર્વતોદિશમ્ ।
કહ્લારૈઃ શૌભિતાવાપ્યઃ પિનદ્ધાઃ પદ્મરાગવત્

હરિન્મણિનિબદ્ધાશ્ચ ગોમેદૈઃ સર્વતો વૃતાઃ ।
પદ્મરાગશિલાબદ્ધા નાનાધાતુવિચિત્રિતાઃ

દદૃશુઃ સુંદરતરં નાકાધિકવિનિર્મિતમ્ ।
કૈલાસં પર્વતશ્રેષ્ઠં દૃષ્ટ્વા તે વિસ્મયંગતાઃ

વિમાનાદવતીર્ણાશ્ચ મઘવા દેવતાશ્ચ તાઃ ।
દ્વારપાલમથાગમ્ય નંદિનં વાક્યમબ્રુવન્

ભો ભો ગણવરશ્રેષ્ઠ શૃણુ મે વાક્યમુત્તમમ્ ।
સમાજ્ઞાપય શીઘ્રં ત્વં નૃત્યાર્થમિહમાગતમ્

ઈશ્વરં પ્રતિદેવેશં સર્વદેવૈઃ સમાવૃતમ્ ।
ઇંદ્રસ્ય વચનં શ્રુત્વા ગિરિશં નંદિરબ્રવીત્

પ્રભોઽયમાગતઃ સર્વૈર્દેવરાજઃ પુરંદરઃ ।
નૃત્યાર્થમથ તં પ્રાહાનય શીઘ્રં શચીપતિમ્

પ્રવેશયામાસ તદા નંદી તૈઃ સહ વાસવમ્ ।
સ દૃષ્ટ્વા ગિરિશં દેવં તુષ્ટાવ વૃષભધ્વજમ્

રંભાદ્યાસ્તાસ્તદા સર્વા નર્ત્તક્યો હરસન્નિધૌ ।
મૃદંગવીણાવાદિત્રૈઃ મુદા નાટ્યં પ્રચક્રિરે

કાંસ્યવાદ્યાન્પ્રગૃહ્યાન્યા વંશતાલાન્સકાહલાન્ ।
ચક્રુસ્તા નૃત્યસંરંભં સ્વયંદેવઃ પુરંદરઃ

અતીવનર્તનં ચક્રે સુંદરં દેવદુર્લ્લભમ્ ।
ઈશ્વરસ્તોષમાપન્નો વાસવં વાક્યમબ્રવીત્

પ્રસન્નોઽહં સુરશ્રેષ્ઠ જાતસ્તે વ્રિયતાં વરઃ ।
ઇત્યુક્તવતિ દેવેશે સ્વબાહુબલગર્વિતઃ

પ્રત્યુવાચ હરં વાક્યં સંગ્રામઃ સવૃતો મયા ।
યત્ર ત્વત્સદૃશો યોદ્ધા તદ્યુદ્ધં દેહિ મે પ્રભો

ઇત્યુક્ત્વા નિર્ગતો જિષ્ણુર્લબ્ધ્વા શંભોર્વરં પ્રભોઃ ।
તસ્મિન્ગતે તદા શક્રે ગિરિશો વાક્યમબ્રવીત્

ગણા મે શ્રૂયતાં વાક્યં દેવરાજોઽતિગર્વિતઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા ક્રોધસંયુક્તો બભૂવ ચ તતો હરઃ

આવિરાસીત્તતઃ ક્રોધો મૂર્ત્તિમાન્પુરતઃ સ્થિતઃ ।
ઘનાન્ધકારસદૃશો મૃડં ક્રોધસ્તતોઽબ્રવીત્

દેહિ મે ત્વં હિ સન્દેશં કિં કરોમિ તવ પ્રભો ।
ઉમાપતિસ્તદોવાચ ગચ્છ ત્વં વાસવં જય

સ્વર્ગસિંધું સમાસાદ્ય સાગરસ્ય ચ વીર્યવાન્ ।
ઇત્યુક્તોંતર્દધે ક્રોધો ગણાસ્તે વિસ્મયં યયુઃ

ઈશાનકલ્પે જાતે તુ કામેનાર્ણવસંગમે ।
નાકસિંધુસ્તદા મત્તા સ્વયૌવનભરોષ્મણા

તાં દૃષ્ટ્વા સિંધુરાજશ્ચ જલકલ્લોલવાનભૂત્ ।
તદા બભૂવ રાજેંદ્ર ગંગાસાગરસંગમઃ

મહાનદી તદા પ્રાપ્ય રેમે ચાત્મબલેન ચ ।
અત્રાંતરે સમુદ્રસ્ય બભૂવ સુભટસ્તતઃ

સૂનુસ્તસ્યાં મહાનદ્યાં સમુદ્રાદભવદ્બલી ।
મહાર્ણવતનૂજેન જાતમાત્રેણ પાર્થિવ

રુદતોત્કંપિતા પૃથ્વી ત્રિલોકી નાદિતાભવત્ ।
સમાધિબદ્ધમુદ્રાં ચ સંતત્યાજ ચતુર્મુખઃ

અત્રાંતરે પરિત્રસ્તાં તાં સંવીક્ષ્ય જગત્ત્રયીમ્ ।
ધાતા સુરેંદ્રવાક્યેન પ્રજગામ મહાર્ણવમ્

આશ્ચર્યમિતિ સંચિંત્ય હંસારૂઢો જવાદ્યયૌ ।
બ્રહ્માણમાગતં વીક્ષ્ય સપર્યાં વિદધેઽર્ણવઃ ।
તમુવાચ તતો બ્રહ્મા કિં ગર્જસિ વૃથાંબુધે

સમુદ્ર ઉવાચ-।
નાહં ગર્જામિ દેવેશ મત્સુતો બલવાન્પ્રભો ।
શિશોર્વૈ કુરુ રક્ષાં ચ દુર્લ્લભં તવ દર્શનમ્

સંદૃશ્યતાં ચ તનયો ભાર્યાં પ્રાહાતિશોભનામ્ ।
યયૌ સા ભર્તુરાદેશાત્સપુત્રા બ્રહ્મણોંતિકે

ઉત્સંગદેશે ચતુરાનનસ્ય વિધાય પુત્રં ચરણૌ નનામ ।
તદા સમુદ્રાત્મજમદ્ભુતં તં દૃષ્ટ્વા વિધાતુઃ કિલ વિસ્મયોઽભૂત્

ગૃહીતકૂર્ચસ્ય શિશોઃ કરં ચ યદા વિરિંચિર્ન શશાક મોચિતુમ્ ।
તદા સમુદ્રઃ પ્રહસન્પ્રયાતઃ કૂર્ચં પ્રગૃહ્યાર્ભકરં વિમોચયન્

તાદૃશં તસ્ય બાલસ્ય દૃષ્ટ્વા વિક્રમમાત્મભૂઃ ।
પ્રીત્યા જાલંધરેત્યાહ નામ્ના જાલંધરોઽભવત્

વરં દદાવથો તસ્ય પ્રણયેન પ્રજાપતિઃ ।
અયં જાલંધરો દેવૈરજેયશ્ચ ભવિષ્યતિ

પાતાલસહિતં નાકં મત્પ્રસાદેન ભોક્ષ્યતિ ।
ઇત્યુક્ત્વાંતર્દધે બ્રહ્મા હંસમારુહ્ય સત્વરઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયાં યુધિષ્ઠિરનારદસંવાદે ઉત્તર।
ખંડે જાલંધરોત્પત્તિ બ્રહ્માગમોનામ તૃતીયોઽધ્યાયઃ