પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.26

નારદ ઉવાચ-
ગુણાધિકેભ્યો વિપ્રેભ્યો દાતુકામોઽપિ માનવઃ ।
કાનિકાનિ ચ લોકેઽસ્મિન્દદ્યાત્સર્વં તથા વદ

મહાદેવ ઉવાચ-
લોકે તત્વં હિ સંજ્ઞાય શૃણુ દેવર્ષિસત્તમ ।
અન્નમેવં પ્રશંસંતિ સર્વમન્ને પ્રતિષ્ઠિતમ્

તસ્માદન્નં વિશેષેણ દાતુમિચ્છંતિ માનવાઃ ।
અન્નેન સદૃશં દાનં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ

અન્નેન ધાર્યતે વિશ્વં જગત્સ્થાવરજંગમમ્ ।
અન્નમૂર્જસ્કરં લોકે પ્રાણાહ્યન્ને પ્રતિષ્ઠિતાઃ

દાતવ્યં ભક્ષ્યમેવાન્નં બ્રાહ્મણાય મહાત્મને ।
કુટુંબં પીડયિત્વાપિ આત્મનો ભૂતિમિચ્છતા

નારદાસૌ વિદાંશ્રેષ્ઠો યો દદ્યાદન્નમર્થિને ।
બ્રાહ્મણાયાર્તરૂપાય પારલૌકિકમાત્મનઃ

આત્મીયભૂતિમન્વિચ્છેત્કાલે દ્વિજમુપસ્થિતમ્ ।
શ્રાંતમધ્વનિ વર્ત્તંતં ગૃહસ્થં ગૃહમાગતમ્

અન્નદઃ પ્રાપ્નુતે વિદ્વાન્સુશીલો વીતમત્સરઃ ।
ક્રોધમુત્પતિતં હિત્વા દિવિ ચેહ ચ યત્સુખમ્

નાભિનિંદેચ્ચ અતિથિં ન દ્રુહ્યાચ્ચ કથંચન ।
બ્રહ્મવિદેઽર્પયેદન્નં તચ્ચ દાનં વિશિષ્યતે

શ્રાંતાયાદૃષ્ટપૂર્વાય અન્નમધ્વનિ વર્તિને ।
યો દદ્યાચ્ચ પરિક્લિષ્ટં સર્વધર્મમવાપ્નુયાત્

પિતૃદેવાંસ્તથા વિપ્રાતિથીંશ્ચ મહામુને ।
યો નરઃ પ્રીણયેતાન્નૈસ્તસ્ય પુણ્યમનંતકમ્

કૃત્વાપિ સુમહત્પાપં યો દદ્યાદન્નમર્થિને ।
બ્રાહ્મણાય વિશેષેણ સ તુ પાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

બ્રાહ્મણેષ્વક્ષયં દાનમન્નં શૂદ્રે મહત્ફલમ્ ।
અન્નદાનં ચ શૂદ્રે ચ બ્રાહ્મણે ચાવશિષ્યતે

ન પૃચ્છેદ્ગોત્રચરણં ન ચ સ્વાધ્યાયમેવ ચ ।
ભિક્ષુકો બ્રાહ્મણો હ્યત્ર દદ્યાદન્નં પ્રયાતિ ચ

અન્નદસ્ય શુભા વૃક્ષાઃ સર્વકામફલાન્વિતાઃ ।
સંભવંતીહ લોકે ચ હર્ષયુક્તાસ્ત્રિવિષ્ટપે

અન્નદાનેન યે લોકાસ્તાન્શૃણુષ્વમહામુને ।
વિમાનાનિ પ્રકાશંતે દિવિ તેષાં મહાત્મનામ્

નાનાસંસ્થાનરૂપાણિ નાનાકામાન્વિતાનિ ચ ।
સર્વકામફલાશ્ચાપિ વૃક્ષા ભુવનસંસ્થિતાઃ

હેમવાપ્યઃ શુભાઃ સર્વા દીર્ઘિકાશ્ચૈવ સર્વશઃ ।
ઘોષવંતિ ચ યાનાનિ મુક્તાન્યથ સહસ્રશઃ

ભક્ષ્યભોજ્યમયાઃ શૈલા વાસાંસ્યાભરણાનિ ચ ।
ક્ષીરં સ્રવંત્યઃ સરિતસ્તથૈવાજ્યસ્ય પર્વતાઃ

પ્રાસાદાઃ શુભ્રવર્ણાભાઃ શય્યાશ્ચ કનકોજ્વલાઃ ।
તદન્નં દાતુમિચ્છંતિ તસ્માદન્નપ્રદો ભવેત્

એતે લોકાઃ પુણ્યકૃતામન્નદાનં મહત્ફલમ્ ।
તસ્માદન્નં વિશેષેણ દાતવ્યં માનવૈર્ભુવિ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સહસ્રસંહિતાયાં ઉત્તરખણ્ડે ઉમાપતિનારદસંવાદે અન્નદાનપ્રશંસાનામ ષડ્વિંશોઽધ્યાયઃ