પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.236

પાર્વત્યુવાચ-
તામસાનિ ચ શાસ્ત્રાણિ સમાચક્ષ્વ મમાનઘ ।
સંપ્રોક્તાનિચ તૈર્વ્વિપ્રૈર્ભગવદ્ભક્તિવર્જિતૈઃ ।
તેષાં નામાનિ ક્રમશઃ સમાચક્ષ્વ સુરેશ્વર

રુદ્ર ઉવાચ-
શૃણુ દેવિ પ્રવક્ષ્યામિ તામસાનિ યથાક્રમમ્

તેષાં સ્મરણમાત્રેણ મોહઃ સ્યાજ્જ્ઞાનિનામપિ ।
પ્રથમં હિ મયૈવોક્તં શૈવં પાશુપતાદિકમ્

મચ્છક્ત્યાવેશિતૈર્વ્વિપ્રૈઃ પ્રોક્તાનિ ચ તતઃ શૃણુ ।
કણાદેન તુ સંપ્રોક્તં શાસ્ત્રં વૈશેષિકં મહત્

ગૌતમેન તથા ન્યાયં સાંખ્યં તુ કપિલેન વૈ ।
ધિષણેન તથા પ્રોક્તં ચાર્વ્વાકમતિગર્હિતમ્

દૈત્યાનાં નાશનાર્થાય વિષ્ણુના બુદ્ધરૂપિણા ।
બૌદ્ધશાસ્ત્રમસત્પ્રોક્તં નગ્નનીલપટાદિકમ્

માયાવાદમસચ્છાસ્ત્રં પ્રચ્છન્નં બૌદ્ધ ઉચ્યતે ।
મયૈવ કથિતં દેવિ કલૌ બ્રાહ્મણરૂપિણા

અપાર્થં શ્રુતિવાક્યાનાં દર્શયન્લોકગર્હિતમ્ ।
સ્વકર્મ્મરૂપં ત્યાજ્યત્વમત્રૈવ પ્રતિપાદ્યતે

સર્વકર્મ્મપરિભ્રષ્ટૈર્વૈધર્મ્મત્વં તદુચ્યતે ।
પરેશજીવપારૈક્યં મયા તુ પ્રતિપાદ્યતે

બ્રહ્મણોસ્ય સ્વયં રૂપં નિર્ગુણં વક્ષ્યતે મયા ।
સર્વસ્ય જગતોઽપ્યત્ર મોહનાર્થં કલૌ યુગે

વેદાર્થવન્મહાશાસ્ત્રં માયયા યદવૈદિકમ્ ।
મયૈવ કલ્પિતં દેવિ જગતાં નાશકારણાત્

મદાજ્ઞયા જૈમિનિના પૂર્વં વેદમપાર્થકમ્ ।
નિરીશ્વરેણ વાદેન કૃતં શાસ્ત્રં મહત્તરમ્

શાસ્ત્રાણિ ચૈવ ગિરિજે તામસાનિ નિબોધ મે ।
પુરાણાનિ ચ વક્ષ્યામિ તામસાનિ યથાક્રમાત્

બ્રાહ્મં પાદ્મં વૈષ્ણવં ચ શૈવં ભાગવતં તથા ।
તથૈવ નારદીયં તુ માર્કણ્ડેયન્તુ સપ્તમમ્

આગ્નેયમષ્ટમં પ્રોક્તં ભવિષ્યં નવમં તથા ।
દશમં બ્રહ્મવૈવર્તં લિઙ્ગમેકાદશં સ્મૃતમ્

દ્વાદશં ચ વરાહં ચ વામનં ચ ત્રયોદશમ્ ।
કૌર્મ્મં ચતુર્દશં પ્રોક્તં માત્સ્યં પંચદશં સ્મૃતમ્

ષોડશં ગારુડં પ્રોક્તં સ્કંદં સપ્તદશં સ્મૃતમ્ ।
અષ્ટાદશં તુ બ્રહ્માંડં પુરાણાનિ યથાક્રમમ્

માત્સ્યં કૌર્મં તથા લૈડ્ગં શૈવં સ્કાંદં તથૈવ ચ ।
આગ્નેયં ચ ષડેતાનિ તામસાનિ નિબોધ મે

વૈષ્ણવં નારદીયં ચ તથા ભાગવતં શુભમ્ ।
ગારુડં ચ તથા પાદ્મં વારાહં શુભદર્શને

સાત્વિકાનિ પુરાણાનિ વિજ્ઞેયાનિ શુભાનિ વૈ ।
બ્રહ્માંડ બ્રહ્મવૈવર્ત્તં માર્કંડેયં તથૈવ ચ

ભવિષ્યં વામનં બ્રાહ્મં રાજસાનિ નિબોધ મે ।
સાત્વિકા મોક્ષદાઃ પ્રોક્તા રાજસાઃ સર્વદા શુભાઃ

તથૈવ તામસા દેવિ નિરયપ્રાપ્તિહેતવઃ ।
તથૈવ સ્મૃતયઃ પ્રોક્તા ઋષિભિસ્ત્રિગુણાન્વિતાઃ

સાત્વિકા રાજસાશ્ચૈવ તામસા શુભદર્શને ।
વાસિષ્ઠં ચૈવ હારીતં વ્યાસં પારાશરં તથા

ભારદ્વાજં કાશ્યપં ચ સાત્વિકા મુક્તિદાઃ શુભાઃ ।
યાજ્ઞવલ્ક્યં તથાત્રેયં તૈત્તિરં દાક્ષમેવ ચ

કાત્યાયનં વૈષ્ણવં ચ રાજસાં સ્વર્ગદાઃ શુભાઃ ।
ગૌતમં બાર્હસ્પત્યં ચ સાંવર્ત્તં ચ યમં સ્મૃતમ્

સાખ્યં ચૌશનસં ચેતિ તામસા નિરયપ્રદાઃ ।
કિમત્ર બહુનોક્તેન પુરાણેષુ સ્મૃતિષ્વપિ

તામસા નરકાયૈવ વર્જયેત્તાન્વિચક્ષણઃ ।
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં પ્રસંગાચ્છુભદર્શનમ્ ।
શેષાં ચ પ્રભવાવસ્થાં હરેર્વક્ષ્યામિ તે શૃણુ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે તામસશાસ્ત્રકથનંનામ ષટ્ત્રિંશદધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ