પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.178

શ્રીભગવાનુવાચ।
ચતુર્થસ્યાપિ માહાત્મ્યમાખ્યાસ્યામ્યધુના શૃણુ ।
બદરીત્વં સમુત્સૃજ્ય યેન કન્યે દિવં ગતે

શ્રીરુવાચ।
કથં કન્યે દિવં યાતે બદરીત્વં વિસૃજ્ય વૈ ।
તે કચાસ્તાં પુરા દેવ કથં પ્રાપ્તે તુ મુખ્યતામ્

એતદ્વેદિતુમિચ્છામિ નાથ વક્તું ત્વમર્હસિ ।
ન તુ તૃપ્યામિ શૃણ્વંતી પરમાં ચ કથામિમામ્

શ્રીભગવાનુવાચ।
અસ્તિ ભાગીરથી તીરે નામ્ના વારાણસી પુરી ।
ભરતો નામ યુક્તાત્મા તત્ર વિશ્વેશ્વરાલયે

નિત્યમાત્મરતસ્તુર્યં જપત્યધ્યાયમાદરાત્ ।
તદભ્યાસાદદુષ્ટાત્મા ન દ્વંદ્વૈરભિભૂયતે

કાલે કદાચન ક્રીડન્યયૌ સ નગરાદ્બહિઃ ।
ઉપાંત્યવર્તિનો દેવાન્દિદૃક્ષુઃ સ તપોધનઃ

વિશશ્રામ તયોર્મૂલે બદર્યોર્ન્યપતત્ફલે ।
ઉપધાય તયોરેકામન્યામાલંબ્ય ચાંઘ્રિણા

તપસ્વિનિ તતો યાતે બદર્યોશ્ચ તથાર્દ્વયમ્ ।
શુષ્કં નિષ્પત્રશાખં ચ દિવસૈઃ પંચષૈરભૂત્

ગૃહે ક્વચન વિપ્રાણાં જજ્ઞાતે કન્યકે તતઃ ।
વર્દ્ધમાનં તયોર્યુગ્મં સપ્તભિઃ પરિવત્સરૈઃ

વિહૃત્ય દૂરદેશેભ્યો યતિમાયાંત મૈક્ષ્યત ।
ગૃહીત્વા ચરણૌ તસ્ય વચઃ સૂનૃતમબ્રવીત્

ત્વત્પ્રસાદાદેવ મુને મોચિતં દ્વંદ્વમાવયોઃ ।
ઉત્સૃજ્ય બદરીભાવં માનુષ્યં પ્રતિપદ્યતે

એવમુક્તો મુનિસ્તાભ્યાં વિસ્મૃતઃ પ્રત્યુવાચ સઃ ।
કદા વત્સે યુવાં કેન હેતુના મોચિતે મયા

યુવયોર્બદરીત્વે ચ હેતું બ્રૂતાં ન વેદ્મ્યહમ્ ।
ઊચતુઃ કન્યકે તસ્મૈ બાદર્યે હેતુમાત્મનઃ

આદૌ વિમોચને તસ્માદ્દુસ્ત્યજાદપિ કારણમ્ ।
અસ્તિ ગોદાવરી તીરે તીર્થં પુણ્યપ્રદં નૃણામ્

ચ્છિન્નપાપમિતિ ખ્યાતં પરાં કોટિમવાપયત્ ।
તત્ર સત્યતપા નામ તપસ્તેપે સુદારુણમ્

ગ્રીષ્મે મહતિ દીપ્તાનાં મધ્યગો જાતવેદસામ્ ।
વર્ષાસુ જલધારાભિર્નિત્યમાસિક્તમૂર્દ્ધજઃ

શિશિરે ચ વસન્નપ્સુ બિભ્રત્કંટકિતાં તનુમ્ ।
વિશુદ્ધઃ સતતં કાલે તપસ્તપ્ત્વા સ સંયમી

આત્મન્યેવ મતિં ચક્રે પરાં પ્રાપ્ય સુનિર્વૃતિમ્ ।
સદા ફલાનિ બિભ્રત્સુ સાંદ્રચ્છાયેષુ શાખિષુ

નિર્મત્સરેષુ સત્વેષુ બધ્વા પ્રીતિપરામપિ ।
તપઃફલાનુસંધાને વૈદુષ્યેનોપપાદિતમ્

બ્રહ્માપ્યેનં સ્વયં પૃચ્છન્નુપતસ્થે તમન્વહમ્ ।
તેન સંકોચહીનત્વાદ્બ્રહ્યણ્યનુગતેન્વહમ્

તદ્ધ્યાનાનુગતવ્યક્તિ વવૃધે તસ્ય તત્તપઃ ।
વિમુક્તકલ્પં મન્વાનઃ સમૃદ્ધાદાત્મનઃ પદાત્

અંતરાયશતં ચક્રે તતો ભીતઃ પુરંદરઃ ।
આહૂયાપ્સરસાં મધ્યાદાવાં તુલ્યં સમાદિશત્

કુરુતં તત્તપોવિઘ્નમનેનાચરિતં યુવામ્ ।
યો માં પદાદવષ્ટભ્ય સ્વરાજ્યં ભોક્તુમિચ્છતિ

ઇતિ સંદેશમાપન્ને પુરસ્તાચ્ચ બિડૌજસઃ ।
ગોદાવરીમગચ્છાવઃ સ મુનિર્યત્ર વર્તતે

મૃદંગૈર્મંદગંભીરૈર્વેણુભિઃ કલવાદિભિઃ ।
કલં ગીતં સમારબ્ધં તન્વંગીભિઃ સમન્વિતમ્

ઉદ્વહંત્યૌ પૃથુશ્રોણીં ઘનપીનપયોધરે ।
સ્મયસ્મેરમુખાંભોજે કિંચિદાકુંચિતાલકે

મણિકુંડલદૃષ્ટાંસે પુંડરીકોજ્જ્વલેક્ષણે ।
તનુમધ્યે સુવૃત્તોરુ વહંત્યૌ ચ સમે પદે

આનર્તાં યો વનસ્યાર્થે સ્વરતાલલયાનુગામ્ ।
દર્શયંત્યૌ સ્વતઃ કૃત્સ્નાં ગતિં ભાવાનુગામિનીમ્

મૃદૂપક્રમમુત્પન્નં મંદં મંદં વિવર્દ્ધનમ્ ।
ગર્જયામાસ દિક્ચક્રં તત્તયોર્નૃત્યમાનયોઃ

તતોંગહારવેગેન વાયુર્વાસઃ સુશીતલઃ ।
ઈષદુચ્છ્વસિતે ચૈલે દર્શયંત્યૌ પયોધરૌ

ઉદ્વર્ધયંતી કંદર્પ્પમુલ્બણા ગતિરાવયોઃ ।
કોપમુત્પાદયામાસુ મુને રવિકૃતાત્મનઃ

તતઃ શાપં દદૌ કોપાજ્જલમુત્સૃજ્ય પાણિના ।
બદરીત્વં પ્રપદ્યેથાં જાહ્નવી રોધસીતિ નૌ

આવાભ્યાં પારતંત્ર્યેણ યદ્દુશ્ચરિતમાસ્થિતમ્ ।
તત્ક્ષમસ્વ વિનમ્રાભ્યાં મુનિઃ પશ્ચાત્પ્રસાદિતઃ

તતઃ શાપવિમોક્ષં નૌ કલ્પયામાસ પુણ્યધીઃ ।
ભરતાગમનાંતોયમિતિ સત્યતયા મુનિઃ

મર્ત્યેષુ જન્મલાભશ્ચ સ્મૃતિશ્ચાતીતજન્મનામ્ ।
આવયોરંતિકં ગત્વા બદરીભૂતયોસ્તતઃ

સ્મરતા તુર્યમધ્યાયં ભવતા નિષ્કૃતિઃ કૃતા ।
તત્તાવત્પ્રણમાવસ્ત્વાં શાપાદેવ ન કેવલાત

ઘોરાદેવ તુ સંસારાત્ત્વયૈતેન વિમોચિતે ।
શ્રીભગવાનુવાચ।
એવમુક્તો મુનિસ્તાભ્યામતિપ્રીતમનાસ્તતઃ

પૂજિતસ્તે સમામંત્ર્ય યથાગતમસૌ યયૌ ।
કન્યે ચતુર્થમધ્યાયં જપેતાં નિત્યમાદરાત્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે ગીતામાહાત્મ્યે અષ્ટસપ્તત્યધિકશતતમોઽધ્યાયઃ

ભગવદ્ગીતાયાઃ ચતુર્થોધ્યાયઃ(જ્ઞાનકર્મસંન્યાસયોગ)