પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.162

મહાદેવ ઉવાચ।
તતો ગચ્છેત્તથા દેવિ તીર્થં કાપોતિકં પુનઃ ।
યત્ર સાભ્રમતી તોયં પ્રાચીનં સંપ્રવર્ત્તતે

પિંડં દદાતિ યસ્તત્ર પિતૃતર્પણપૂર્વકમ્ ।
વન્યૈઃ ફલૈસ્તથા પુષ્પૈઃ સદા પર્વણિ પર્વણિ

કાકાદિભ્યશ્ચ શ્વાદિભ્યો બલિં સંદદતે તુ યઃ ।
યમસ્ય પંથાનં સોઽપિ સસુખં નિસ્તરેન્નરઃ

તત્ર તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા વૈશાખ્યાં ગૌરસર્ષપૈઃ ।
પૂજયેદ્દેવમીશાનં પ્રાચીનેશ્વરમુત્તમમ્

આત્માનં તારયેત્સોઽથ પિતૄનથ પિતામહાન્ ।
કપોતો યત્ર ચાત્માનં દત્ત્વા ચાતિથયે મુદા

સ્તુતો દેવગણૈઃ સર્વૈર્વિમાનેન દિવં ગતૈઃ ।
તદા પ્રભૃતિ તત્તીર્થં કાપોતમિતિ વિશ્રુતમ્

તત્ર સ્નાત્વા નરઃ પીત્વા બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતિ ।
પાર્વત્યુવાચ।
કપોતેન કથં દત્તં શરીરં ચ વદ પ્રભો ।
નિમિત્તં કિં તથા દેવ નાહં વેદ્મિ સુરેશ્વર

મહાદેવ ઉવાચ।
અત્ર તીર્થેતિ દેવેશિ વટો વૈ પરમો મહાન્ ।
તસ્ય શાખા હ્યનંતાશ્ચ દૃશ્યંતે વિપુલા ભુવિ

તત્ર જીવા વસંતીહ પક્ષિણો બહવસ્તથા ।
કપોતેન ગૃહં તત્ર કારિતં તુ સુરેશ્વરિ

તત્ર તિષ્ઠતિ પક્ષીશો નિત્યં વિષ્ણુપરાયણઃ ।
કુટુંબેન સમાયુક્તો શાખાયાં વસતિ ધ્રુવમ્

એકસ્મિન્વાસરે દેવિ દ્વાદશ્યાં વિષ્ણુવાસરે ।
શ્યેનસ્તત્ર સમાયાતો હ્યતિથિત્વેન ભામિનિ

કપોત ભો દેહિ માંસં તવ શારીરકં મમ ।
નોચેચ્છાપં પ્રદાસ્યામિ ઇત્યુક્તં નગનંદિનિ

અદ્ય વૈ વાસરે વિષ્ણોઃ ક્ષુધાર્તોઽહં સમાગતઃ ।
તસ્માદ્દેયં હિ માંસં તત્ક્ષુધાર્તાય મમ પ્રભો

શ્યેનોક્તં તત્તુ વૈ શ્રુત્વા કપોતો વૈષ્ણવો મહાન્ ।
તેન દત્તં તદા દેવિ શરીરં નાત્ર સંશયઃ

તેન દાનપ્રભાવેન તીર્થં જાતં સુરોત્તમે ।
કાપોતકં મહત્તીર્થં પાવનાનાં ચ પાવનમ્

અત્ર તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા કૃત્વા વૈ શિવપૂજનમ્ ।
દદાતિ ચાતિથિભ્યશ્ચ મિષ્ટમન્નં સુરોત્તમે

ઇહલોકે સુખં ભુક્ત્વા યાતિ વિષ્ણોઃ સનાતનમ્ ।
દત્ત્વા વૈ સ્વશરીરં તુ કપોતોઽથ મહાત્મને

સ ગતો વૈષ્ણવં તત્ર યાવચ્ચંદ્ર દિવાકરૌ ।
અતો ગત્વા તુ ભો દેવિ અતિથિં પૂજયેત્સદા ।
પૂજિતે ચાતિથૌ તત્ર સર્વં ચ લભતે ધ્રુવમ્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે કપોતતીર્થં નામ દ્વિષષ્ટ્યધિક શતતમોઽધ્યાયઃ