પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.144

મહાદેવ ઉવાચ।
બ્રહ્મવલ્લી મહત્તીર્થં તતો ગચ્છેત્સુરેશ્વરિ ।
તસ્ય તીર્થસ્ય સ્વરૂપં સાક્ષાચ્છૃણુ સુરોત્તમ

યત્ર સાભ્રમતી તોયં બ્રહ્મવલ્લ્યંભસા સહ ।
યુજ્યતે બ્રહ્મતીર્થં તત્પ્રયાગેન સમં સ્મૃતમ્

તત્ર પિંડપ્રદાનેન તૃપ્તિર્દ્વાદશવાર્ષિકી ।
પિતૄણાં જાયતે નૂનં બ્રહ્મણો વચનં યથા

ગયાશ્રાદ્ધસમંપુણ્યંબ્રહ્મવલ્લ્યાંવિશેષતઃ ।
યત્રજ્ઞાત્વાપ્રકુર્વંતિપિતરસ્તૃપ્તિમાપ્નુયુઃ

ગોદાનંભૂમિદાનંચઅન્નદાનંતથૈવચ ।
એતદ્દાનસમં પુણ્યં બ્રહ્મવલ્લ્યાં વિશેષતઃ

અત્રૈવ સનકાદ્યાસ્તુ સ્નાત્વા ચ વિધિપૂર્વકમ્ ।
પરંબ્રહ્મપદધ્યાનાદ્વિષ્ણુલોકમવાપ્નુયુઃ

પુષ્કરે ચૈવ ગંગાયાં ક્ષેત્રે ચામરકંટકે ।
તત્ર ગત્વા તુ દેવેશિ યત્ફલં લભતે નરઃ

તત્ફલં સમવાપ્નોતિ બ્રહ્મવલ્લ્યાં વિશેષતઃ ।
ચંદ્ર સૂર્યોપરાગે ચ દાનં યે દદતે નરાઃ

તત્ફલં સમવાપ્નોતિ બ્રહ્માવલ્લ્યાં સુરેશ્વરિ ।
દિવ્યરૂપધરાસ્તે ચ શંખચક્રગદાધરાઃ

તેઽપિ સ્વર્ગે હિ ગચ્છંતિ સ્નાનં કૃત્વા સુરેશ્વરિ ।
ધૃત્વા તુલસિજાં માલાં નારાયણમનુસ્મરન્ ।
વૈકુંઠં દિવ્યમાનંદં યાતિ વૈ પદમવ્યયમ્

ઇતિ બ્રહ્મવલ્લીતીર્થમાહાત્મ્યમ્ ।
વૃષતીર્થં તતો ગચ્છેત્ખંડતીર્થેઽતિવિશ્રુતમ્ ।
તત્ર સ્નાત્વા દિવં ગાવો ગોલોકં ચ પુરાશ્રિતાઃ

ખંડરૂપેણ ધર્મેણ યા ગાવો લોકમાતરઃ ।
શાપાદ્ભ્રષ્ટાવિતાસ્તેન ખંડતીર્થમથોચ્યતે

પાર્વત્યુવાચ।
શાપો હિ લોકમાતૄણાં ગવાં કસ્ય પુરાઽભવત્ ।
કથં લોકાત્પરિભ્રષ્ટાઃ કથં ધર્મેણ રક્ષિતાઃ

મહાદેવ ઉવાચ।
પુરા વૃષેણ ગોલોકે ક્રીડતા સહ માતૃભિઃ ।
મુક્તં તથા શકૃન્મૂત્રં પતિતં હરમૂર્દ્ધનિ

તતસ્તાસાં દદૌ શાપં તેન દોષેણ વૈ હરઃ ।
નષ્ટસંજ્ઞા સ્વલોકાચ્ચ ગાવો યાસ્યથ મેદિનીમ્

ગાવઃ શપ્તા ભગવતા સંપ્રસાદ્ય પુનર્હરમ્ ।
પ્રાપ્સ્યામહે પુનર્લોકં ઇતિ દેવં યયાચિરે

યદા સાભ્રમતી તીર્થે બ્રહ્મવલ્લી સમીપતઃ ।
ખંડસંજ્ઞહ્રદે સ્નાત્વા સ્વર્ગં વૈ પ્રાપ્સ્યથ ધ્રુવમ્

તતસ્તસ્મિન્હ્રદે સ્નાત્વા ગાવો ગોપતિના સહ ।
સ્વર્ગં ગતા શુદ્ધતમા મહાદેવસમીપતઃ

ગોહ્રદે તુ નરઃ સ્નાત્વા કૃત્વા વૈ પિતૃતર્પણમ્ ।
ગવાં લોકમવાપ્નોતિ દાહપ્રલયવર્જિતમ્

તત્ર સ્થિત્વા નિરાહારો ગોપિંડં ચ દદાતિ વૈ ।
સ નરઃ સુખમેધેત યાવદિંદ્રાશ્ચતુર્દશ

ગવાંકોટિપ્રદાનેન યત્ફલં પ્રાપ્યતે ધ્રુવમ્ ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ ખંડતીર્થે ન સંશયઃ

ગૃહીત્વા વૃષમૂત્રં ચ તીર્થં યઃ પિબતે નરઃ ।
તત્ક્ષણાદેવ શુદ્ધિઃ સ્યાત્ખંડતીર્થે ન સંશયઃ

ખંડતીર્થાત્પરં તીર્થં ન ભૂતં ન ભવિષ્યતિ ।
યે ગચ્છંતિ સુરશ્રેષ્ઠ તે નરાઃ પુણ્યભાગિનઃ

તત્ર ગત્વા સુરશ્રેષ્ઠે ગવાં પૂજનમાચરેત્ ।
વૃષભં ચ તતઃ પૂજ્ય સ્નાનં કૃત્વા સમાહિતઃ

પૂજનાદ્વૈ ન સંદેહો ગોલોકે તુ વસેચ્ચિરમ્ ।
તત્ર ગત્વા વિશેષેણ સૌવર્ણી ગાં દદંતિ યે

તે નરા ભુંજતે સૌખ્યં યાવદિંદ્રાશ્ચતુર્દશ ।
દશધેનું તતઃ કૃત્વા યો દદાતિ દ્વિજાતયે

ખંડતીર્થે સુરશ્રેષ્ઠે તદનંતફલં સ્મૃતમ્ ।
તત્ર ગત્વા તુ કર્ત્તવ્યં પિપ્પલારોપણં બુધૈઃ

તત્કૃતે સતિ દેવેશિ પિતૃલોકં સ ગચ્છતિ ।
પંચ વામલકીર્દિવ્યા યે કુર્વંતિ પ્રરોપણમ્

ઇહલોકે સુખં ભુક્ત્વા હરિલોકં વ્રજંતિ તે

ઇતિ શ્રીપાદ્મેમહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયામુત્તરખંડે ઉમામહેશ્વરસંવાદે ખંડતીર્થંનામ ચતુશ્ચત્વારિંશદધિકશતતમોઽધ્યાયઃ