પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 6.109

ગણાવૂચતુઃ ।
કદાચિદ્વિષ્ણુદાસોઽથ કૃત્વા નિત્યવિધિં દ્વિજઃ ।
પાકકર્માકરોદ્યાવદહરત્કોપ્યલક્ષિતઃ

તમદૃષ્ટ્વાપ્યસૌ પાકં પુનર્નૈવાકરોત્તદા ।
સાયંકાલાર્ચનસ્યાસૌ વ્રતભંગભયાદ્દ્વિજઃ

દ્વિતીયેઽહ્નિ તતઃ પાકં કૃત્વા યાવત્સ વિષ્ણવે ।
ઉપહારાર્પણં કર્તું તાવત્કોપ્યહરત્પુનઃ

એવં સપ્તદિનં તસ્ય પાકં કોપ્યહરદ્દ્વિજ ।
જાતઃ સવિસ્મયઃ સોઽથ મનસ્યેવ વ્યચારયત્

અહો નિત્યં સમભ્યેત્ય કઃ પાકં હરતે મમ ।
ક્ષેત્રસંન્યાસિનાં સ્થાનમત્યાજ્યં સર્વથા મયા

પુનઃ પાકં વિધાયાત્ર ભુજ્યતે યદિ ચેન્મયા ।
સાયંકાલાર્ચનં ચૈતત્પરિત્યાજ્યં કથં મયા

કિંચિત્પાકં વિધાયૈતદ્ભોક્તવ્યં તુ મયા નહિ ।
અનિર્વેદ્ય હરૌ સર્વં વૈષ્ણવૈર્નૈવ ભુજ્યતે

ઉપોષિતોઽહં ચ કથં તિષ્ઠામ્યત્ર વ્રતસ્થિતઃ ।
અદ્ય સંરક્ષણં સમ્યક્પાકસ્યાત્ર કરોમ્યહમ્

ઇતિ પાકં વિધાયાસૌ તત્રૈવાલક્ષિતઃ સ્થિતઃ ।
તાવદ્દદર્શ ચાંડાલં પાકાન્નહરણે સ્થિતમ્

ક્ષુત્ક્ષામં દીનવદનમસ્થિચર્માવશેષિતમ્ ।
તમાલોક્ય દ્વિજાગ્ર્યોભૂત્કૃપયાપન્નમાનસઃ

વિલોક્યાન્નહરં વિપ્રસ્તિષ્ઠતિષ્ઠેત્યભાષત ।
કથમત્તિ ભવાન્રૂક્ષં ઘૃતમેતદ્ગૃહાણ ભોઃ

ઇત્થં બ્રુવંતં વિપ્રાગ્ર્યં આયાંતં ચ વિલોક્ય સઃ ।
વેગાદધાવત્તદ્ભીત્યા મૂર્ચ્છિતશ્ચ પપાત હ

ભીતં તં મૂર્ચ્છિતં દૃષ્ટ્વા ચાંડાલં સ દ્વિજોત્તમઃ ।
વેગાદભ્યેત્ય કૃપયા સ્વવસ્ત્રાંતૈરવીજયત્

અથોત્થિતં તમેવાસૌ વિષ્ણુદાસો વ્યલોકયત્ ।
સાક્ષાન્નારાયણં દેવં શંખચક્રગદાધરમ્

પીતાંબરં ચતુર્બાહું શ્રીવત્સાંકં કિરીટિનમ્ ।
અતસીપુષ્પસંકાશં કૌસ્તુભોરઃસ્થલં વિભુમ્

તં દૃષ્ટ્વા સાત્વિકૈર્ભાવૈરાવૃતો દ્વિજસત્તમઃ ।
સ્તોતું ચાપિ નમસ્કર્તું તદાનાલં બભૂવ સઃ

અથ શક્રાદયો દેવાસ્તત્રૈવાભ્યાયયુસ્તદા ।
ગંધર્વાપ્સરસશ્ચાપિ જગુશ્ચ નનૃતુર્મુદા

વિમાનશતસંકીર્ણં દેવર્ષિગણસંકુલમ્ ।
ગીતવાદિત્રનિર્ઘોષં સ્થાનં તદભવત્તદા

તતો વિષ્ણુઃ સમાલિંગ્ય સ્વભક્તં સાત્વિકં તથા ।
સાયુજ્યમાત્મનો દત્ત્વાનયદ્વૈકુંઠમંદિરમ્

વિમાનવરસંસ્થાનમાસ્થિતં વિષ્ણુસન્નિધૌ ।
દીક્ષિતશ્ચોલનૃપતિર્વિષ્ણુદાસં દદર્શ હ

વૈકુંઠભવનં યાંતં વિષ્ણુદાસં વિલોક્ય સઃ ।
સ્વગુરું મુદ્ગલં વેગાદાહ્વયેત્થં વચોઽબ્રવીત્

ચોલ ઉવાચ।
યત્સ્પર્ધયા મયા ચૈતદ્યજ્ઞદાનાદિકં કૃતમ્ ।
સ વિષ્ણુરૂપધૃગ્વિપ્રો યાતિ વૈકુંઠમંદિરમ્

દીક્ષિતેન મયા સમ્યક્સત્રેઽસ્મિન્વિષ્ણવે ત્વયા ।
હુતમગ્નૌ કૃતા વિપ્રા દાનાદ્યૈઃ પૂર્ણમાનસાઃ

નૈવાદ્યાપિ સમે દેવઃ પ્રસન્નો જાયતે ધ્રુવમ્ ।
ભક્ત્યૈવ તસ્ય વિપ્રસ્ય સાક્ષાત્કારં દદૌ હરિઃ

તસ્માદ્દાનૈશ્ચ યજ્ઞૈશ્ચ નૈવ વિષ્ણુઃ પ્રસીદતિ ।
ભક્તિરેવ પરં તસ્ય નિદાનં દર્શને વિભોઃ

ગણાવૂચતુઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા ભાગિનેયં સ્વમભિષિચ્ય નૃપાસને ।
આબાલ્યાદ્દીક્ષિતો યજ્ઞે સા પુત્રત્વમગાદ્યતઃ

તસ્માદદ્યાપિ તદ્દેશે સદા રાજ્યાંશભાગિનઃ ।
સ્વસ્રેયા એવ જાયંતે તત્કૃતાચારવર્તિનઃ

યજ્ઞવાટં તતોઽભ્યેત્ય વહ્નિકુંડાગ્રતઃ સ્થિતઃ ।
ત્રિરુચ્ચૈર્વ્યાજહારાશુ વિષ્ણું સંબોધયંસ્તદા

વિષ્ણો ભક્તિં સ્થિરાં દેહિ મનોવાક્કાયકર્મભિઃ ।
ઇત્યુક્ત્વા સોઽપતદ્વહ્નૌ સર્વેષામેવ પશ્યતામ્

મુદ્ગલસ્તુ તદા ક્રોધાચ્છિખામુત્પાટયત્સ્વકામ્ ।
તતસ્ત્વદ્યાપિ તદ્ગોત્રે મુદ્ગલા વિશિખાભવન્

તાવદાવિરભૂદ્વિષ્ણુઃ કુંડાગ્નૌ ભક્તવત્સલઃ ।
તમાલિંગ્ય વિમાનાગ્ર્યં સમારોહયદચ્યુતઃ

તમાલિંગ્યાત્મસારૂપ્યં દત્ત્વા વૈકુંઠમંદિરમ્ ।
તેનૈવ સહ દેવેશો જગામ ત્રિદશૈર્વૃતઃ

નારદ ઉવાચ।
યો વિષ્ણુદાસઃ સ તુ પુણ્યશીલો યશ્ચોલભૂપઃ સ સુશીલ નામા ।
એતાવુભૌ તત્સમરૂપભાજૌ દ્વાઃસ્થૌ કૃતૌ તેન રમાપ્રિયેણ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે પંચપંચાશત્સાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં કાર્તિકમાહાત્મ્યે શ્રીકૃષ્ણસત્યભામાસંવાદે કલહોપાખ્યાનંનામ નવાધિકશતતમોઽધ્યાયઃ