પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 5.92

સૂત ઉવાચ-।
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા નારદસ્ય સ ભૂપતિઃ ।
પ્રણમ્ય વિસ્મિતઃ પ્રાહચિંતયન્મનસા હરિમ્

અંબરીષ ઉવાચ-।
કથમેતદ્વિમુહ્યામઃ સ્વલ્પાયાસેન યન્મુને ।
શૂદ્રઃ પાપસમાચારો લેભે બ્રાહ્મણ્યમુત્તમમ્

બ્રાહ્મણ્યં દુર્લ્લભં તાત સુકૃતૈર્વિવિધૈરપિ ।
કથં માધવમાસસ્ય સ્નાનેનૈવાપ સોઽધમઃ

ન યજ્ઞદાનૈર્ન તપોભિરુગ્રૈર્ન પુણ્યસંજ્ઞૈરપરૈરપીશ ।
અસ્માદૃશો ભૂપતયોઽર્થવંતો ન તે લભંતેઽવનિદૈવતત્વમ્

સ ગાધિસૂનુર્વિવિધં તપોઽપિ ચિરંવિધાયાનિશમેવ ઘોરમ્ ।
કૃચ્છ્રેણ લેભે શતવર્ષપૂર્ણૈરહો કથંચિદ્બહુભિઃ પ્રયત્નૈઃ

કથં સ વર્ણાધમ એષ પાપઃ સ્વધર્મહીનો ધનવાન દાતા ।
પુણ્યાદનાયાસકૃતાદમુષ્માદલ્પાદિહાવાપ સ રામતત્ત્વમ્

નારદ ઉવાચ-।
સત્યમુક્તં ત્વયા રાજન્બ્રાહ્મણ્યમતિદુર્લ્લભમ્ ।
તથાપિ ગતયઃ સૂક્ષ્મા દુર્જ્ઞેયા ધર્મતત્ત્વતઃ

વિચિત્રાણિ ચ કર્માણિ વિચિત્રા ભૂતભાવના ।
વિચિત્રાણિ ચ ભૂતાનિ વિચિત્રાઃ કર્મશક્તયઃ

કદાચિત્સુકૃતં કર્મ કૂટસ્થં યદવાપિ તમ્ ।
કેનચિત્કર્મણા ભૂપ શુભેન પરિવર્ધતે

ફલં દદાતિ સુમહત્તસ્મિન્નપિ ચ જન્મનિ ।
ધર્મો ગહનસૂક્ષ્મોઽયં નીયતે ન યથા તથા

ન તસ્ય ફલદાનસ્ય શ્રૂયતે કાલનિશ્ચયઃ ।
યત્કિંચિત્સુકૃતં કર્મચ્છન્નં પાપાંતરૈરપિ

તદાગત્ય કુતઃ ક્વાપિ સુફલં ચ પ્રયચ્છતિ ।
કૃતસ્ય નેહ નાશોસ્તિ પુણ્યસ્ય દુરિતસ્ય ચ

તથાપિ બહુભિઃ પુણ્યૈર્દુરિતં યાતિ દારુણમ્ ।
યદુક્તં ભવતા રાજન્નાયાસાધિક્યતો ભવેત્

તત્ફલં તત્ર તત્રાપિ શૃણુ સત્યં મયોદિતમ્ ।
અનાયાસમહાયાસૌ યદ્યલ્પત્વ મહત્ત્વયોઃ

મહાવ્રતાસ્તતસ્તે સ્યુઃ સતતં કર્મકાદયઃ ।
સિંહવ્યાઘ્રાદિમૂત્રાદૌ પ્રયાસા બહુલાસ્તતઃ

પંચગવ્યપ્રશસ્તત્વં વ્રતમધ્યે તતો ભવેત્ ।
ઇતિ કર્તવ્યબાહુલ્યં મહત્ત્વં ચેત્તદલ્પતા

જલાગ્ન્યાદિપ્રવેશસ્ય પ્રસજ્યેત વ્રતાંતરાત્ ।
ઇદમલ્પં મહત્ત્વં તદિતિ નૈવ નિયામકઃ

ફલં યથોદિતં શાસ્ત્રે તદેવ સ્યાન્મહોદયમ્ ।
યથાલ્પનાશો મહતા મહન્નાશસ્તથાલ્પતઃ

કિંત્વલ્પવિસ્ફુલિંગેન તૃણનાશઃ પ્રદૃશ્યતે ।
અજામિલોઽપિ ભૂપાલ દાસ્યાઃ પતિરિતિ સ્મૃતઃ

ધર્મપત્નીપરિત્યાગી નિત્યં પાપપથિસ્થિતઃ ।
મ્રિયમાણઃ સુતાહ્વાનં ચક્રે નારાયણેતિ ચ

તથા યન્નામગ્રહણાત્પદં લેભે સુદુર્લ્લભમ્ ।
અનિચ્છયાપિ દહતિ સ્પૃષ્ટો હુતવહો યથા

તથા દહતિ ગોવિંદનામવ્યાજાદપીરિતમ્

હત્યાયુતં શપનહા સહસ્રમુગ્રં ગુર્વંગનાકોટિનિષેવણં ચ ।
સ્તેયાન્યશેષાણિ હરેઃ પ્રિયેણ ગોવિંદનામ્ના નિહતાનિ સદ્યઃ

વિષ્ણુભક્તિમયં વીર યત્કિંચિત્ક્રિયતેઽલ્પકમ્ ।
સુકૃતં સાધુ વિદુષા તદક્ષયફલં ભવેત્

સંદેહો ન ચ કર્તવ્યો માધવે માસિ માધવમ્ ।
સમારાધ્ય જનો ભક્ત્યા તત્તદ્વાંછિતમાપ્નુયાત્

અપત્યં દ્રવિણં દારા ધરા હર્મ્યં હયા ગજાઃ ।
સુખાનિ સ્વર્ગમોક્ષૌ ચ ન દૂરે હરિભક્તિતઃ

એવં શાસ્ત્રોક્તવિધિના સ્વલ્પેનાપિ ન સંશયઃ ।
પાપસ્ય મહતોઽપિ સ્યાત્ક્ષયઃ સમ્યગ્વિધાનતઃ

ફલાધિક્યં ભવેદ્વિદ્વન્નાધિક્યાદ્ભાવકર્મણોઃ ।
સૂક્ષ્મા ધર્મસ્ય ગતયો દુર્જ્ઞેયા વિબુધૈરપિ

પ્રિયો માધવમાસોઽયં માધવસ્ય મહાત્મનઃ ।
એકોઽપિ ત્રિષુ લોકેષુ સમગ્રેપ્સિતદાયકઃ

પુણ્યેન ગાંગેન જલેન કાલે દેશે બુધઃ સ્નાનપરઃ કથંચિત્ ।
આજન્મનો ભાવહતોઽપિ દાતા ન શુધ્યતીત્યેવ મતં મમૈતત્

પ્રજ્વાલ્ય વહ્નિં ઘૃતતૈલસિક્તં પ્રદક્ષિણાવર્તશિખં સ્વકાલે ।
પ્રવિશ્ય દગ્ધઃ કિલ ભાવદુષ્ટો ન સ્વર્ગમાપ્નોતિ ફલં ન ચાન્યત્

ગંગાદિતીર્થેષુ વસંતિ દેવા દેવાલયે યક્ષગણાશ્ચ નિત્યમ્ ।
વિનાશનં યાંતિ કૃતોપવાસા ભાવોજ્ઝિતાસ્તેન ફલં લભંતે

ભાવં તતો હૃત્કમલે નિધાય શ્રીમાધવં માધવમાસિ ભક્ત્યા ।
યજેત યઃ સ્નાનપરો વિશુદ્ધઃ પુણ્યં ન શક્તા વયમસ્ય વક્તુમ્

ઇહાર્થેઽપિ પુરાવૃત્તમાકર્ણય મહીપતે ।
વિચિત્રં કથયિષ્યામિ ફલં કિમપિ કર્મણામ્

તસ્ય માધવમાસસ્ય પ્રસાદાન્માધવસ્ય ચ ।
યથાપિ બ્રાહ્મણી કાચિત્સ્વૈરિણ્યાપ શુભં ફલમ્

દિવોદાસેતિ વિખ્યાતઃ પુરા કાંતીશ્વરોઽભવત્ ।
તસ્યાપત્યં મહારત્નં નારીણામુત્તમં સદા

ગુણરૂપસમાયુક્તા સુશીલા ચારુમંગલા ।
દિવ્યાદેવીતિ વિખ્યાતા રૂપેણાપ્રતિમા ભુવિ ૩૭ (દ્ર. પદ્મપુરાણ [હ્ત્ત્પ્સ્:॥સ.wઇકિસોઉર્ચે.ઓર્ગ્।સ્।fwમ્ ભૂમિખણ્ડ, અધ્યાયઃ ૮૫.૫૪])।
પિત્રા ત્વાલોકિતા સા તુ રૂપલાવણ્યસંયુતા ।
સ તાં દૃષ્ટ્વા દિવોદાસો દિવ્યાં દેવીં સુતાં તદા

કસ્મૈ ચ દીયતે કન્યા સુવરાય મહાત્મને ।
ઇતિ ચિંતાપરો ભૂત્વા સમાલોક્ય નરોત્તમઃ

રૂપદેશસ્ય રાજાનં સમ્યગ્જ્ઞાત્વા મહીપતિઃ ।
ચિત્રસેનં મહાત્માનં સમાહૂય તતો નૃપઃ

કન્યાં દદૌ દિવોદાસશ્ચિત્રસેનાય ધીમતે ।
તસ્યા વિવાહકાલસ્ય સંપ્રાપ્તે સમયે નૃપ

મૃતોઽસૌ ચિત્રસેનસ્તુ કાલધર્મેણ વૈ કિલ ।
દિવોદાસશ્ચ ધર્માત્મા ચિંતયામાસ ભૂપતિઃ

બ્રાહ્મણાંશ્ચ સમાહૂય પપ્રચ્છ નૃપનંદન ।
અસ્યા વિવાહકાલે તુ ચિત્રસેનો દિવં ગતઃ

અસ્યાસ્તુ કીદૃશં કર્મ ભવિષ્યતિ બ્રુવંતુ મે ।
બ્રાહ્મણ ઉવાચ-।
વિવાહો જાયતે રાજન્કન્યાયાસ્તુ વિધાનતઃ

પતિર્મૃત્યું પ્રયાત્યેવ યો વા ત્યાગં કરોતિ ચ ।
મહાધિવ્યાધિના ભીતસ્ત્યાગં કૃત્વા પ્રયાતિ ચ

પ્રવ્રાજિતો ભવેદ્રાજન્ધર્મશાસ્ત્રેષુ દૃશ્યતે ।
તસ્યાં રજસ્વલાયાં ચ અન્યઃ પતિર્વિધીયતે

વિવાહં તુ પ્રધાનેન પિતા કુર્યાન્ન સંશયઃ ।
એવં રાજન્સમાદિષ્ટં ધર્મશાસ્ત્રે શુભૈર્જનૈઃ

વિવાહઃ ક્રિયતામસ્યા ઇત્યૂચુસ્તે દ્વિજોત્તમાઃ ।
દિવોદાસશ્ચ ધર્માત્મા બ્રાહ્મણૈસ્તુ પ્રણોદિતઃ

વિવાહાર્થં મહારાજ માનસં કૃતવાન્નૃપ ।
પુનર્દત્તા પ્રદાનેન દિવ્યાદેવી નૃપોત્તમ

પુષ્પસેનાય પુણ્યાય તસ્મૈ રાજ્ઞે મહાત્મને ।
મૃત્યુધર્મં ગતો રાજા વિવાહસમયેઽપિ સઃ

યદા યદા મહાભાગો દિવ્યાદેવ્યાશ્ચ ભૂપતિઃ ।
કરોતિ સ પિતોદ્યોગં વિવાહસ્યાતિદુઃખિતઃ

ભર્તાપિ મ્રિયતે કાલે પ્રાપ્તલગ્નસ્તદા તદા ।
એકવિંશતિભર્તારઃ કાલેકાલે મૃતાસ્તતઃ

તતો રાજા મહાદુઃખી સંજાતઃ ખ્યાતવિક્રમઃ ।
સમાલોક્ય તમાહૂય મંત્રિભિઃ સહ નિશ્ચલઃ

સ્વયંવરે મહાબુદ્ધિં ચકાર પૃથિવીપતિઃ ।
અથ તેન સમાહૂતા રાજાનો વિવિધા નૃપાઃ

સ્વયંવરાર્થં વૈ તસ્યા બહવો ધર્મતત્પરાઃ ।
તસ્યાસ્તુ રૂપસંક્ષુબ્ધા મૃત્યુના પ્રેષિતા નૃપાઃ

સંગ્રામં ચક્રિરે મૂઢા મૃતાસ્તેઽથ પરસ્પરમ્ ।
એવં તેષાં ક્ષયો જાતઃ ક્ષત્ત્રિયાણાં નરેશ્વર

દિવ્યાદેવી ચ દુઃખાર્તા રુરોદ કરુણં તતઃ ।
બાલામાલોક્ય તાં રાજા રુદંતીં ચાતિદુઃખિતામ્

પુરોધસં ચ ધર્મજ્ઞં જ્ઞાનવંતં તપસ્વિનમ્ ।
જાતૂકર્ણં પ્રણમ્યાદૌ વિનયાન્વિતકંધરઃ

દિવોદાસ ઉવાચ-।
કથયસ્વ પ્રસાદેન કિમેતસ્યાહિ પાતકમ્ ।
દિવ્યાદેવ્યાસ્તુ મે પુત્ર્યા યદેતચ્ચેષ્ટિતં કૃતમ્

જાતૂકર્ણ ઉવાચ-।
તસ્યાસ્તુ ચેષ્ટિતં વીર દિવ્યાદેવ્યા વદામ્યહમ્ ।
પૂર્વજન્મકૃતં સર્વં તન્મે નિગદતઃ શૃણુ

આસ્તે વારાણસી પુણ્યા નગરી પાપનાશિની ।
તસ્યામાસ્તે મહાપ્રાજ્ઞઃ સુવીરો નામ નામતઃ

વૈશ્યજાત્યાં સમુત્પન્નો ધનધાન્યસમાકુલઃ ।
તસ્ય ભાર્યા મહાપ્રાજ્ઞ ચિત્રાનામ સુવિસ્મૃતા

કુલાચારં પરિત્યજ્ય દુરાચારેણ વર્તતે ।
ન મન્યતે હિ ભર્તારં રૌદ્રકૃત્યે ચ વર્તતે

પુણ્યકાર્યવિહીના તુ પાપં ચરતિ દુર્મતિઃ ।
ભર્તારં ભર્ત્સતે નિત્યં સ્વૈરિણી કલહપ્રિયા

નિત્યં પરગૃહે વાસ નિરતા ભ્રમતેઽધિકમ્ ।
પરચ્છિદ્રં સમાપશ્યેદ્દુષ્ટાભૂતેષુ સર્વદા

સાધુનિંદારતા પાપા બહુહાસ્યકરી સદા ।
કુસંગતિરતા વાચા દુરાચારજનપ્રિયા

ધૂર્તાધર્મજનદ્વેષકરી ચાનૃતભાષિણી ।
વિજ્ઞાયૈવં સુવીરોઽસ્યા ઉપયેમે તતોઽપરામ્

તયા નવીનયા વીરો ભાર્યયા સહિતોઽનિશમ્ ।
યથાસુખં સ બુભુજે વિષયાન્મનસઃ પ્રિયાન્

ધર્માચારેણ પુણ્યાત્મા સત્યપુણ્યમતિઃ સદા ।
સત્યયામિતયા સત્યા સુમત્યારાધિતો બભૌ

નિરસ્તા તેન સા ચિત્રા વિચિત્રા વરવર્ણિની ।
સ્વૈરિણી ગુણસંસર્ગધર્મવિદ્વેષિણી તતઃ

ભ્રમતે જારસંયુક્તા મુક્તાચારા ગતત્રપા ।
સા પાપરતસંયુક્તા રક્તા દૂતી વિકર્મણિ

કુશલા કુટ્ટિનીકર્મ કલાસુ ત્વન્યયોષિતામ્ ।
ગૃહભંગમસૌ ચક્રે વક્રેણ મનસા હિતા

સાધ્વીં નારીં સમાહૂય પાપવાક્યૈશ્ચ નોદયેત્ ।
નર્મલોભકથાકેલિ પ્રત્યયોત્પત્તિહેતુભિઃ

મનાંસિ ચાલયેત્પાપા પુરુષાણાં ચ યોષિતામ્ ।
સાધૂનાં સા સ્ત્રિયો ભવ્યાઃ પરેભ્યઃ પ્રતિપાદયેત્

કારયત્યેવ કપટં ધર્મગ્રામવિવર્જનમ્ ।
એવં વર્ષશતં ભુક્ત્વા પશ્ચાદ્વેશ્યાવિધિસ્થિતા

કાલેન નિધનં પ્રાપ્તા સતતં પાપનિશ્ચયા ।
જાતા તવ ગૃહે પુત્રી દિવ્યાદેવીતિ સા સુતા

સુંદરી રૂપસંપન્ના પુરા દૃષ્ટેન નોદિતા ।
નારદ ઉવાચ-।
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા દિવોદાસોઽતિવિસ્મિતઃ ।
ઉવાચ રાજા મધુરં જાતૂકર્ણં મુનિં વચઃ

દિવોદાસ ઉવાચ-।
યદીદૃશી સા દુરિતપ્રચારા સદા દુરાચારરતા પ્રયાતા ।
કથં મમશ્રીપતિદૈવતસ્ય મહાકુલીનસ્ય સુતાનુરૂપા

સુદુર્લ્લભં રાજકુલે વિશાલે લેભે ચ સા શ્રીમતિજન્મધન્યમ્ ।
પુણ્યેન કેનાપિ મુને પવિત્રે ચિત્રા વિચિત્રેણ ચ કર્મકર્ત્રી

નારદ ઉવાચ-।
ઇતિ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ભૂમિપસ્ય મુનિસ્તતઃ ।
કિઞ્ચિદ્વિહસ્ય તુ પ્રાજ્ઞો વચઃ સૂનૃતમબ્રવીત્

જાતૂકર્ણ ઉવાચ-।
ચિત્રા વિચિત્રસુરતૈરથ વંચયંતી પ્રચ્છન્નકામુકવિટાન્ધનધીવિહીનાન્ ।
વેશ્યા બભૂવ વિષપાનમિતશ્ચરિત્વા કાલેન નાગનગરે મહતિ પ્રસિદ્ધે

કોઽપિ તત્ર સમાયાતઃ સાયં વિપ્રઃ સમાર્દિતઃ ।
અર્દમાનો વિશુદ્ધાત્મા નગરે નાગસંજ્ઞકે

અપશ્યન્નપરં સ્થાનં મૂઢશ્ચિત્રાગૃહં યયૌ ।
તયા સંમોહિતોઽત્યર્થં વેશ્યયા દૃષ્ટિયોગતઃ

પાદસંવાહનસ્નાનતાંબૂલાસનભોજનૈઃ ।
વિલાસૈસ્તોષિતઃ સોઽપિ ખેદહીનોઽભવત્તદા

તતો વિચિત્રૈઃ સુરતોપચારૈરદૃષ્ટબુદ્ધ્યૈવ તયા સ વિપ્રઃ ।
સંસેવિતોઽયં રજનીમશેષામવાહયદ્ભાવવિશેષલુબ્ધઃ

પ્રાતઃ પ્રયાણાભિમુખઃ કથંચિદુવાચ ચિત્રામનુરક્તચિત્તઃ ।
સંતોષિતઃ સ્વૈશ્ચરિતૈઃ સ્વકૃત્યૈર્વચસ્તયાચૈકધિયા તદાનીમ્

બ્રાહ્મણ ઉવાચ-।
કાર્યઃ પ્રત્યુપકારસ્તે તોષિતેન મયા પ્રિયે ।
સ્વદૃઢં ચ નિજં દુઃખં કથયામ્યવિશેષતઃ

પુરા કથાં હિ વદતાં વિપ્રાણાં નર્મદાતટે ।
શુભં યત્સર્વપાપઘ્નં તદાકર્ણય સાદરમ્

યો દિનત્રયમપિ પ્રયત્નતઃ સ્નાતિ મેષૌપયાદિ ભાસ્કરે ।
ભાસ્કરેઽનુદિત એવ માધવે માસિ સોઽઘનિચયૈર્વિમુચ્યતે

સંપૂર્ણમપિ વૈશાખે યો બહિઃ સ્નાનમાચરેત્ ।
વિધિના માધવં દેવમર્ચયેત્સોપિ પાપહા

પુણ્યતીર્થે વિશેષેણ સ્નાનદાનક્રિયાદિભિઃ ।
મહાપાપૈર્વિમુચ્યેત માનવો માસિ માધવે

તાવન્મહાપાપચયઃ શરીરે શરીરિણસ્તિષ્ઠતિ નિર્વિશંકઃ ।
યાવન્મુદા ચોષસિ મેષરાશિમુપાગતે મજ્જતિ નો દિનેશે

એવમાકર્ણિતસ્તેષાં વિપ્રાણાં વદતાં મયા ।
અનેકદુરિતાંભોધિ તરણે પોત ઉત્તમઃ

અદૂરે શિવદેહા ચ વર્તતેઽસૌ સરિદ્વરા ।
તત્ર સ્નાતું ગમિષ્યેઽહં તદાઘૌઘવધાય ચ

યદિ તે રોચતે કાંતે વિરક્તં વામનો ભવેત્ ।
તન્મયા ત્વં સમાગચ્છ વૈશાખસ્નાનહેતવે

અનિત્યં જીવિતમિદં યૌવનં ચાતિસુંદરમ્ ।
હેતુર્નરકવાસસ્ય દુર્વારશ્ચ સ નો ભવેત્

આરાધિતસ્ત્વયાહં ચ પાતિતો દુરિતાર્ણવે ।
મહતામપિ યત્સત્યં દુષ્ટસ્થિતશરીરિણામ્

કિમત્ર બહુનોક્તેન ન વિલંબોચિતઃ ક્ષણઃ ।
ઉદ્ધરિષ્યેઽપિ ભવતીં વિરક્તિર્યદિ તે હૃદિ

ચિત્રોવાચ-।
સ્વામિન્ન દૃષ્ટયોગેન તવ સંગતિધર્મતઃ ।
ધ્રુવં વિરક્તં મચ્ચેતો નિંદ્યમેતદ્ભવં પ્રતિ

નૂનમેવં મયા શાસ્ત્રે શ્રુતં યત્સાધુસંગમઃ ।
અચિંત્યાયૈ નમસ્તસ્યૈ તતો નિયતાયૈ પુનઃ

જાતૂકર્ણ ઉવાચ-।
ઇતિ ભાષ્યતતસ્તેન સમં ચિત્રા યયૌ તદા ।
વિદ્યમાનં ધનં કિંચિદાદાય મુનિનોદિતા

તતઃ પરં સોઽપિ પુનર્દ્વિજન્મા વૈશાખમાસે શિવદેહદેહમ્ ।
અવાપ સસ્નૌ ચ દિનેશમસ્યૈ સ્નાનાય સદ્યોઽથ દદૌ દયાલુઃ

હૃદયાલુરયં વિપ્રઃ સ્નાપયામાસ તાં તદા ।
યથોચિતવિધાનેન ચિત્રામુચ્ચિત્રભાષિણીમ્

વૈશાખસ્નાનમાહાત્મ્યં તત્ર શુશ્રાવ સા મુદા ।
પઠમાનેષુ વિપ્રેષુ પુરાણાનિ પૃથક્પૃથક્

યસ્ય શ્રવણમાત્રેણ ક્ષીયતે દુરિતાંધકઃ ।
યથા સૂર્યોદયે નૈવ તિમિરૌઘઃ પ્રણશ્યતિ

સા શિવે શિવતનૂજલે પુનઃ સ્નાનતોઽજનિકરે વિધાનતઃ ।
સ્નાનતો વિમલમાનસોદયા સૂર્યકાંતિરિવ નિર્મલા બભૌ

તત્ર મજ્જંતિ રેવાયાં સેવાયાં નિરતા હરેઃ ।
વૈશાખે વિવિધા લોકા લોકાનંત્યમભીપ્સવઃ

યે નર્મદાયામિહ શર્મદાયામશુદ્ધકાયાનપિ શોધયંતિ ।
વિશેષતો માધવમાસિ મર્ત્યા ભવંતિ મર્ત્યાધિપલોકલીલાઃ

આજન્મનોઽઘસ્મરણેન રેવા નિહંતિ દૃષ્ટા દશજન્મજં પુનઃ ।
સ્નાતા કથં ચિચ્છતયોનિજાતં સંસેવિતા યચ્છતિ રુદ્રલોકમ્

સકલં માધવં માસં સા ચિત્રા નર્મદાજલે ।
સસ્નૌ કિંચિદ્દદૌ દાનં શક્ત્યા વિપ્રેષુ નિત્યશઃ

સર્વપાપહરં સ્તોત્રં શૃણોતિ શ્રદ્ધયા હરેઃ ।
વિપ્રાણાં તત્ર પઠતાં સંગાદસ્ય દ્વિજન્મનઃ

નિમજ્જ્ય સા માધવમાસિ પૂર્ણે રેવાજલે તત્ર મહીસુરેભ્યઃ ।
અચ્છિદ્રમાસાદ્ય યથાવિધાનં તત્રાપિ ચિત્રાપિ ચકાર માસમ્

કુટીરકં તં તુ નવં વિધાય સુદેવનામાપિ સ ભૂમિદેવઃ ।
ઉવાસ રેવાસલિલે નિમજ્જંશ્ચિત્રોપરોધાદનિશં દયાતઃ

અથ કાલેન કિયતા કાલધર્મમુપેયિવાન્ ।
વિપ્રસ્તદનુ સા ચિત્રા ચિરેણૈવ મૃતા નૃપ

તેન માધવમાસસ્ય સુકૃતેન તદૈવ સા ।
પુત્રી તવાભવન્નૂનમદૃષ્ટ્વા યમયાતનામ્

તસ્ય કર્મવિપાકોઽયં યદાપ્તં ભૂપતેઃ કુલમ્ ।
વૈષ્ણવં વિશદં વીર દુષ્પ્રાપ્યં પાપકર્મભિઃ

દિવ્યાદેવી વરં નામ જાતં ચાસ્યાં નરોત્તમ ।
યચ્ચ દત્તવતી ચાન્નં ભોગ્યસૌખ્યસુખાનિ ચ

બ્રાહ્મણાય પુરા તસ્મૈ ગણિકાત્વેઽપિ સંગતા ।
સ્નાત્વા ચ માધવે માસિ કિંચિત્તત્રાપિ યદ્દદૌ

તસ્ય દાનસ્ય સા ભુંક્તે સ્નાનસ્ય ચ ફલોદયમ્ ।
પિબતે શીતલં તોયં મિષ્ટાન્નં ચ તથાનિશમ્

દિવ્યાન્ભોગાન્પ્રભુંજાના વર્તતે ચ પ્રભોર્ગૃહે ।
ભુંજતે વિધિદત્તં ચ દુઃખશોકાદિપીડિતા

યત્પુરા નરનારીણાં ગૃહભંગરતાઽભવત્ ।
તસ્યકર્મવિપાકોઽયમસ્યાઃ કિંચિદુપસ્થિતઃ

માધવસ્નાનમાહાત્મ્યાદ્વિનૈવ યમયાતનામ્ ।
મહાપાપાપિ તે વીર સુંદરી સા સુતાભવત્

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં તવ પુત્ર્યા વિચેષ્ટિતમ્ ।
સર્વજન્મભવં વીર કર્મ દુષ્કર્મસંભવમ્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે પાતાલખંડે વૈશાખમાસમાહાત્મ્યે ચિત્રોપાખ્યાને દ્વિનવતિતમોઽધ્યાયઃ