પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 5.7

અગસ્ત્ય ઉવાચ।
અથોગ્રં સ તપો દૈત્યો દશવર્ષસહસ્રકમ્ ।
ચકાર ભાનુમક્ષ્ણા ચ પશ્યન્નૂર્ધ્વપદે સ્થિતઃ

કુંભકર્ણોઽપિ કૃતવાંસ્તપઃ પરમદુશ્ચરમ્ ।
વિભીષણસ્તુ ધર્માત્મા ચચાર પરમં તપઃ

તદા પ્રસન્નો ભગવાન્દેવદેવઃ પ્રજાપતિઃ ।
દેવદાનવયક્ષાદિ મુકુટૈઃ પરિસેવિતઃ

દદૌ રાજ્યં ચ સુમહદ્ભુવનત્રયભાસ્વરમ્ ।
વપુશ્ચ કૃતવાન્રમ્યં દેવદાનવસેવિતમ્

તદા સંતાપિતો ભ્રાતા ધનદો ધર્મબુદ્ધિમાન્ ।
વિમાનં તુ તતો નીતં લંકા ચ નગરી હઠાત્

ભુવનં તાપિતં સર્વં દેવાશ્ચૈવ દિવો ગતાઃ ।
હતવાન્બ્રાહ્મણકુલં મુનીનાં મૂલકૃંતનઃ

તદાતિદુઃખિતા દેવાઃ સેંદ્રા બ્રહ્માણમાયયુઃ ।
સ્તુતિં ચક્રુર્મહાત્માનો દંડવત્પ્રણતિં ગતાઃ

તે તુષ્ટુવુઃ સુરાઃ સર્વે વાગ્ભિરર્થ્યાભિરાદૃતાઃ ।
તતઃ પ્રસન્નો ભગવાન્કિંકરોમીતિ ચાબ્રવીત્

તતો નિવેદયાંચક્રુર્બ્રહ્મણે વિબુધાઃ પુરઃ ।
દશગ્રીવાચ્ચ સંકષ્ટં તથા નિજપરાભવમ્

ક્ષણં ધ્યાત્વા યયૌ બ્રહ્મા કૈલાસં ત્રિદશૈઃ સહ ।
તસ્ય શૈલસ્ય પાર્શ્વે તુ વૈચિત્ર્યેણ સમાકુલાઃ

સ્થિતાઃ સંતુષ્ટુવુર્દેવાઃ શંભું શક્રપુરોગમાઃ ।
નમો ભવાય શર્વાય નીલગ્રીવાય તે નમઃ

નમઃ સ્થૂલાય સૂક્ષ્માય બહુરૂપાય તે નમઃ ।
ઇતિ સર્વમુખેનોક્તાં વાણીમાકર્ણ્ય શંકરઃ

પ્રોવાચ નંદિનં દેવા નાનયેતિ મમાંતિકમ્ ।
એતસ્મિન્નંતરે દેવા આહૂતા નંદિના ચ તે

પ્રવિશ્યાંતઃપુરે દેવા દદૃશુર્વિસ્મિતેક્ષણાઃ ।
બ્રહ્માગત્ય દદર્શાથ શંકરં લોકશંકરમ્

ગણકોટિસહસ્રૈસ્તુ સેવિતં મોદશાલિભિઃ ।
નગ્નૈર્વિરૂપૈઃ કુટિલૈર્ધૂસરૈર્વિકટૈસ્તથા

પ્રણિપત્યાગ્રતઃ સ્થિત્વા સહ દેવૈઃ પિતામહઃ ।
ઉવાચ દેવદેવેશં પશ્યાવસ્થાં દિવૌકસામ્

કૃપાં કુરુ મહાદેવ શરણાગતવત્સલ ।
દુષ્ટદૈત્યવધાર્થં ત્વં સમુદ્યોગં વિધેહિ ભોઃ

સોઽપિ તદ્વચનં શ્રુત્વા દૈન્યશોકસમન્વિતમ્ ।
ત્રિદશૈઃ સહિતૈઃ સર્વૈરાજગામ હરેઃ પદમ્

તુષ્ટુવુર્મુનયઃ સર્વે સસુરોરગકિન્નરાઃ ।
જય માધવ દેવેશ જય ભક્તજનાર્તિહન્

વિલોકય મહાદેવ લોકયસ્વ સ્વસેવકાન્ ।
ઇત્યુચ્ચૈર્જગદુઃ સર્વે દેવાઃ શર્વપુરોગમાઃ

ઇત્યુક્તમાકર્ણ્ય સુરાધિનાથો દૃષ્ટ્વા સુરાર્તિં પરિચિંત્ય વિષ્ણુઃ ।
જગાદ દેવાઞ્જલદોચ્ચયા ગિરા દુઃખં તુ તેષાં પ્રશમં નયન્નિવ

ભો બ્રહ્મશર્વેંદ્ર પુરોગમામરાઃ શૃણ્વંતુ વાચં ભવતાં હિતેરતામ્ ।
જાને દશગ્રીવકૃતં ભયં વસ્તન્નાશયામ્યદ્ય કૃતાવતારઃ

પુરી ત્વયોધ્યા રવિવંશજાતૈર્નૃપૈર્મહાદાનમખાદિસત્ક્રિયૈઃ ।
પ્રપાલિતા ભૂતલમંડનીયા વિરાજતે રાજતભૂમિભાગૈઃ

તસ્યાં દશરથો રાજા નિરપત્યઃ શ્રિયાન્વિતઃ ।
પાલયત્યધુના રાજ્યં દિક્ચક્રજયવાન્વિભુઃ

સ તુ વંદ્યાદૃષ્યશૃંગાત્પ્રાર્થિતાત્પુત્રકામ્યયા ।
પુત્રેષ્ટ્યાં વિધિના યજ્વા મહાબલસમન્વિતઃ

તતોઽહં પ્રાર્થિતઃ પૂર્વં તપસા તેન ભોઃ સુરાઃ ।
પત્નીષુ તિસૃષુ પ્રીત્યા ચતુર્ધાપિ ભવત્કૃતે

રામ લક્ષ્મણ શત્રુઘ્ન ભરતાખ્યા સમન્વિતઃ ।
કર્તાસ્મિ રાવણોદ્ધારં સમૂલ બલવાહનમ્

ભવંતોઽપિ સ્વકૈરંશૈરવતીર્ય ચરંત્વિહ ।
ઋક્ષવાનરરૂપેણ સર્વત્ર પૃથિવીતલે

ઇત્યુક્ત્વા વિરરામાશુ નભસીરિતવાઙ્મુને ।
દેવાઃ શ્રુત્વા મહદ્વાક્યં સર્વે સંહૃષ્ટમાનસાઃ

તે ચક્રુર્ગદિતં યાદૃગ્દેવદેવેન ધીમતા ।
સ્વૈઃસ્વૈરંશૈર્મહી પૂર્ણા ઋક્ષવાનરરૂપિભિઃ

યોઽસૌ વિષ્ણુર્મહાદેવો દેવાનાં દુઃખનાશકઃ ।
સત્વમેવ મહારાજ ભગવાન્કૃતવિગ્રહઃ

ભરતોઽયં લક્ષ્મણશ્ચ શત્રુઘ્નશ્ચ મહામતે ।
તાવકાંશાદ્દશગ્રીવો જનિતશ્ચ સુરાર્દ્દનઃ

પૂર્વવૈરાનુબંધેન જાનકીં હૃતવાન્પુનઃ ।
સ ત્વયા નિહતો દૈત્યો બ્રહ્મરાક્ષસજાતિમાન્

પુલસ્ત્યપુત્રો દૈત્યેંદ્ર સર્વલોકૈકકંટકઃ ।
પાતિતઃ પૃથિવી સર્વા સુખમાપમહેશ્વર

બ્રાહ્મણાનાં સુખં ત્વદ્ય મુનીનાં તાપસં બલમ્ ।
શિવાનિ સર્વતીર્થાનિ સર્વે યજ્ઞાઃ સુસંહિતાઃ

ત્વયિ રાજ્ઞિ જગત્સર્વં સદેવાસુરમાનુષમ્ ।
સુખં પ્રપેદે વિશ્વાત્મઞ્જગદ્યોને નરોત્તમ

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યત્પૃષ્ટોઽહં ત્વયાનઘ ।
ઉત્પત્તિશ્ચ વિપત્તિશ્ચ મયા મત્યનુસારતઃ

ઇત્થં નિશમ્ય દિતિજેંદ્ર કુલાનુકારિવાર્તાં મહાપુરુષ ઈશ્વરઈશિતા ચ ।
સંરુદ્ધબાષ્પગલદશ્રુમુખારવિંદો ભૂમૌ પપાત સદસિ પ્રથિતપ્રભાવઃ

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે પાતાલખંડે શેષવાત્સ્યાયનસંવાદે રામાશ્વમેધે રાવણોત્પત્તિવિપત્તિકથનંનામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ