પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 4.8

શૌનક ઉવાચ-
સમુદ્રમથનં સૂત પુરા કસ્માત્કૃતં ગુરો ॥
હૃદયે કૌતુકં જાતં શ્રોતું મે વદ ચામરૈઃ

સૂત ઉવાચ-
બ્રહ્મન્વચ્મિ સમાસેન સિંધોર્મથનકારણમ્ ॥
દુર્વાસસેંદ્ર સંવાદમિતિહાસં શૃણુષ્વ તત્

મહાતપા મહાતેજા દુર્વાસા ઈશ્વરાંશજઃ ॥
બ્રહ્મર્ષિઃ પ્રયયૌ સ્વર્ગમિન્દ્રં દ્રષ્ટું સ ચૈકદા

તસ્મિન્દદર્શ કાલે તં ગજારૂઢંવ્ શચીપતિમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા સ્રજં પારિજાતાં દદૌ તસ્મૈ મહામુનિઃ

ગૃહીત્વા તાં સ્રજં ચેંદ્રો વિન્યસ્ય ગજમૂર્દ્ધનિ ॥
દેવરાટ્પ્રયયૌ બ્રહ્મન્સસૈન્યો નંદનં પ્રતિ

હસ્તી ચાદાય તાં માલાં છિત્ત્વા તુ ધરણીતલે ॥
ચિક્ષેપ ચ મહાક્રુદ્ધસ્તમિત્યાહ મહામુનિઃ

ત્રૈલોક્યૈકશ્રિયાયુક્તો યસ્માત્ત્વમવમન્યસે ॥
તવ ત્રૈલોક્યશ્રીર્નષ્ટા ભવત્યેવ ન સંશયઃ

તતઃ શક્રો જગામાશુ સુપ્તશ્ચ સ્વપુરં પુનઃ ॥
દદર્શ જગતાં માતા ચાંતર્દ્ધાનં ગતા સ્વયમ્

નષ્ટમંતર્દ્ધાનવત્યાં તદા તસ્યાં જગત્ત્રયમ્ ॥
ક્ષુત્પિપાસાન્વિતાઃ સર્વે ચુક્રુશુર્વૈ નિરંતરમ્

ન વવર્ષુર્વારિવાહાઃ શુષ્કાશ્ચૈવ જલાશયાઃ ॥
સર્વે તે શાખિનઃ શુષ્કાઃ ફલપુષ્પવિવર્જિતાઃ

ક્ષુત્પિપાસાર્દિતાઃ સર્વે બ્રહ્મણઃ સન્નિધિં યયુઃ ॥
તં સર્વે કથયામાસુઃ દુઃખશોકં પિતામહમ્

દેવાનાં વચનં શ્રુત્વા ધાતા દેવગણૈઃ સહ ॥
ભૃગ્વાદિમુનિભિશ્ચૈવ પ્રયયૌ ક્ષીરસાગરમ્

વિષ્ણું સમર્ચયામાસ ક્ષીરાબ્ધેરુત્તરે તટે ॥
મંત્રમષ્ટાક્ષરં વેધા જપન્ધ્યાયન્જગત્પતિમ્

તતઃ પ્રસન્નો ભગવાન્સર્વેષાં ચ દિવૌકસામ્ ॥
વૈનતેયં સમારુહ્ય ચાગતઃ સદયઃ પ્રભુઃ

પીતવસ્ત્રં ચતુર્બાહું શંખચક્રગદાધરમ્ ॥
દૃષ્ટ્વા તં જગતામીશં પુંડરીકનિભેક્ષણમ્

વિષ્ણું ભવોદધેઃ પોતં વનમાલાવિભૂષિતમ્ ॥
શ્રીવત્સકૌસ્તુભોરસ્કમાનંદાશ્રુપરિપ્લુતાઃ

તુષ્ટુવુર્જયશબ્દેન નમશ્ચક્રુર્નિરંતરમ્ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ-
વરં વૃણીધ્વં ભો દેવાઃ કસ્માદ્યૂયં સમાગતાઃ ॥
વરદોઽસ્મિ તદ્વદત વો દદામિ ચ નાન્યથા

દેવા ઊચુઃ-
કૃપાલો બ્રહ્મશાપેન સંપદ્ધીનં જગત્ત્રયમ્ ॥
ક્ષુત્પિપાસાર્દિતં નાથ સદેવાસુરમાનુષમ્

રક્ષ સર્વાનિમાઁલ્લોકાન્યાતાઃ સ્મ શરણં તવ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ-
ઇંદિરા બ્રહ્મશાપેન ચાન્તર્દ્ધાનં ગતા સુરાઃ

યસ્યાઃ કટાક્ષમાત્રેણ જગદૈશ્વર્યસંયુતમ્ ॥
તદા યૂયં સુરાઃ સર્વે ચોત્પાટ્ય સ્વર્ણપર્વતમ્

મંદરં ઘર્ઘરં કૃત્વા સર્પરાજેન વેષ્ટિતમ્ ॥
કુરુધ્વં મથનં દેવાઃ સદૈત્યાઃ ક્ષીરસાગરમ્

તસ્માદુત્પત્સ્યતે લક્ષ્મીર્જગન્માતા ચ ભોઃ સુરાઃ ॥
તયા હૃષ્ટા મહાભાગા ભવિષ્યથ ન સંશયઃ

ધારયામ્યહમેવાદ્રિં કૂર્મરૂપેણ સર્વતઃ ॥
ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્વિષ્ણુરંતર્દ્ધાનં જગામ સઃ ॥
જગ્મુઃ સુરાસુરાઃ સર્વે સમુદ્રમથનં દ્વિજ

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે બ્રહ્મખંડે સમુદ્રમથનોદ્યોગોનામાષ્ટમોઽધ્યાયઃ