પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 4.1

અથ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે ચુતર્થં બ્રહ્મખણ્ડં પ્રારભ્યતે
શ્રીવેદવ્યાસાય નમઃ
શૌનક ઉવાચ-
કલૌ સમાગતે સૂત પ્રાણિનાં કેન કર્મણા ।
ઉદ્ધારો વૈ ભવેત્તસ્માત્કથયસ્વ મમાગ્રતઃ

સૂત ઉવાચ-
સાધુસાધુ મુનિશ્રેષ્ઠ પુણ્યાત્મનાં વરો ભવાન્ ।
સર્વેષાં ચ જનાનાં ચ શુભવાઞ્છો નિરંતરમ્

એતદ્વ્યાસઃ પુરા વિપ્રઃ સર્વજ્ઞઃ સર્વપૂજિતઃ ।
પૃષ્ટો જૈમિનિના તં સ યદાહ શૃણુ વૈષ્ણવ

દંડવત્પ્રણિપત્યાસૌ વ્યાસં સર્વાર્થપારગમ્ ।
ગુરું સત્યવતીસૂનું પપ્રચ્છ મુનિપુંગવઃ

જૈમિનિરુવાચ-
કલૌ નૃણાં ભવેત્કેન મોક્ષો વૈ કથયસ્વ મે ।
અલ્પેનાપિ ચ પુણ્યેન મર્ત્યાશ્ચાલ્પાયુષો યતઃ

વ્યાસ ઉવાચ-
સાધુસંગાદ્ભવેદ્વિપ્ર શાસ્ત્રાણાં શ્રવણં પ્રભો ।
હરિભક્તિર્ભવેત્તસ્માત્તતો જ્ઞાનં તતો ગતિઃ

ન રોચતે કથા ભૂમૌ પાપિષ્ઠાય જનાય વૈ ।
વૈષ્ણવી સ તુ વિજ્ઞેયઃ પાપિષ્ઠપ્રવરો દ્વિજઃ

શ્રીકૃષ્ણસ્ય કથાં શ્રુત્વાઽઽનંદી ભવતિ વૈષ્ણવઃ ।
અસત્યાં તાં તુ યો બ્રૂયાજ્જ્ઞેયઃ સ પાપિનાં ગુરુઃ

યસ્મિન્યસ્મિન્સ્થલે વિપ્ર કૃષ્ણસ્ય વર્તતે કથા ।
તસ્માત્તસ્માજ્જગન્નાથો યાતિ ત્યક્ત્વા ન કર્હિચિત્

કૃષ્ણસ્ય યઃ કથારંભે કુર્યાદ્વિઘ્નં નરાધમઃ ।
નરકાન્નિષ્કૃતિર્નાસ્તિ મન્વંતરશતાવધિ

યે પુરાણકથાં શ્રુત્વા નિંદંત્યુપહસંતિ વૈ ।
તેષાં કરસ્થા નરકા બહુક્લેશકરાઃ સદા

જન્માંતરાર્જિતં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ ।
શ્રીકૃષ્ણચરિતં યો વૈ શ્રોતુમિચ્છાં કરોત્યપિ

ભક્ત્યા યો વૈ નરઃ કુર્યાત્શ્રીકૃષ્ણચરિતં તથા ।
ન જાને શ્રવણે તસ્ય કા ગતિર્વા ભવિષ્યતિ

બ્રહ્મહત્યાદિકં પાપં અકાલમરણં તથા ।
સુરાપાનં તથાસ્તેયં સર્વં નશ્યતિ પાપિનઃ

પાપં કૃત્વા તુ યો મર્ત્યઃ પશ્ચાત્પાપં નિવર્તયેત્ ।
તસ્ય પાપં વ્રજેન્નાશમગ્નિના તૂલરાશિવત્

શ્રીકૃષ્ણચરિતં વિપ્ર તિષ્ઠેદ્વૈ પુસ્તકં ગૃહે ।
તસ્ય ગૃહસમીપં હિ નાયાંતિ યમકિંકરાઃ

જૈમિનિરુવાચ-
વદંતિ વૈષ્ણવાન્કાંશ્ચ વાંચ્છા બ્રૂહિ ગુરો મમ ।
ઇદાનીં તાન્સમાજ્ઞાતું તેષાં માહાત્મ્યમુત્તમમ્

વ્યાસ ઉવાચ-
યો નરો મસ્તકે ભક્ત્યા વૈષ્ણવાંઘ્રિજલં દ્વિજ ।
કરોતિ સેચનં પાપી તીર્થસ્નાનેન તસ્ય કિમ્

સાધુસંગં તુ યઃ કુર્ય્યાત્ક્ષણં વાર્દ્ધક્ષણં દ્વિજ ।
તસ્ય નશ્યંતિ પાપાનિ બ્રહ્મહત્યામુખાનિ ચ

યત્રયત્ર કુલે ચૈવ એકો ભવતિ વૈષ્ણવઃ ।
કુલં તસ્ય યદા પાપૈર્યુક્તં તન્મોક્ષગામિ વૈ

હિંસાદંભકામક્રોધૈર્વર્જિતાશ્ચૈવ યે નરાઃ ।
લોભમોહપરિત્યક્તા જ્ઞેયાસ્તે વૈષ્ણવા દ્વિજ

પિતૃભક્તા દયાયુક્તાઃ સર્વપ્રાણિહિતે રતાઃ ।
અમત્સરા વૈષ્ણવા યે વિજ્ઞેયાઃ સત્યભાષિણઃ

વિપ્રભક્તિરતા યે ચ પરસ્ત્રીષુ નપુંસકાઃ ।
એકાદશીવ્રતરતા વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

ગાયંતિ હરિનામાનિ તુલસીમાલ્યધારકાઃ ।
હર્યંઘ્રિસલિલૈઃ સિક્તા વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

શ્રોત્રયોર્મસ્તકે યેષાં તુલસ્યાઃ પર્ણમુત્તમમ્ ।
કર્હિચિદ્દૃશ્યતે વિપ્ર વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

પાખંડસંગરહિતા વિપ્રદ્વેષવિવર્જિતાઃ ।
સિંચેયુસ્તુલસીં યે ચ જ્ઞાતવ્યા વૈષ્ણવા નરાઃ

પૂજયંતિ હરિં યે ચ તુલસ્યા ચાર્ચયંતિ યે ।
કન્યાદાનરતા યે ચ યે વૈ હ્યતિથિપૂજકાઃ

શૃણ્વંતિ વિષ્ણુચરિતં વિજ્ઞેયા વૈષ્ણવા નરાઃ ।
યસ્ય ગૃહે સુપ્રતિષ્ઠેત્શાલગ્રામશિલાપિ ચ

માર્જયંતિ હરેઃ સ્થાનં પિતૃયજ્ઞપ્રવર્તકાઃ ।
જને દીને દયાયુક્તા વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

પરસ્વં બ્રાહ્મણદ્રવ્યં પશ્યંતિ વિષવચ્ચ યે ।
હરિનૈવેદ્યં યેઽશ્નન્તિ વિજ્ઞેયા વૈષ્ણવા જનાઃ

વેદશાસ્ત્રાનુરક્તા યે તુલસીવનપાલકાઃ ।
રાધાષ્ટમીવ્રતરતા વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

શ્રીકૃષ્ણપુરતો યે ચ દીપં યચ્છંતિ શ્રદ્ધયા ।
પરનિંદાં ન કુર્વંતિ વિજ્ઞેયાસ્તે ચ વૈષ્ણવાઃ

સૂત ઉવાચ-
પૃષ્ટો જૈમિનિના વ્યાસ ઇત્યુક્તઃ સ યથાક્રમમ્ ।
મયેદં કથ્યતે બ્રહ્મન્યત્પ્રસંગાદ્ગુરોઃ શ્રુતમ્

અધ્યાયં શ્રદ્ધયા યુક્તં યે શૃણ્વંતિ નરોત્તમાઃ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તા યાંતિ વિષ્ણોઃ પરં પદમ્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે બ્રહ્મખંડે વ્યાસજૈમિનિસંવાદે પ્રથમોઽધ્યાયઃ