પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 3.46

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ-
શ્રુતં મે બ્રહ્મણા પ્રોક્તં પુરાણે પુણ્યસમ્મિતમ્ ।
તીર્થાનાં તુ સહસ્રાણિ શતાનિ નિયુતાનિ ચ

સર્વે પુણ્યાઃ પવિત્રાશ્ચ ગતિશ્ચ પરમા સ્મૃતા ।
પૃથિવ્યાં નૈમિષં પુણ્યમંતરિક્ષે ચ પુષ્કરમ્

પ્રયાગમપિ લોકાનાં કુરુક્ષેત્રં વિશિષ્યતે ।
સર્વાણિ સંપરિત્યજ્ય કથમેકં પ્રશંસસિ

અપ્રમાણમિદં પ્રોક્તમશ્રદ્ધેયમનુત્તમમ્ ।
ગતિં ચ પરમાં દિવ્યાં ભોગાંશ્ચૈવ યથેપ્સિતાન્

કિમર્થમલ્પયોગેન બહુધર્મં પ્રશંસસિ ।
એતં મે સંશયં બ્રૂહિ યથાદૃષ્ટં યથાશ્રુતમ્

માર્કંડેય ઉવાચ-
અશ્રદ્ધેયં ન વક્તવ્યં પ્રત્યક્ષમપિ તદ્ભવેત્ ।
નરસ્ય શ્રદ્દધાનસ્ય પાપોપહતચેતસઃ

અશ્રદ્દધાનો હ્યશુચિર્દુર્મતિસ્ત્યક્તમંગલઃ ।
એતે પાતકિનઃ સર્વે તેનેદં ભાષિતં મયા

શૃણુ પ્રયાગમાહાત્મ્યં યથાદૃષ્ટં યથાશ્રુતમ્ ।
પ્રત્યક્ષં ચ પરોક્ષં ચ યથાન્યત્સંભવિષ્યતિ

યથૈવાન્યન્મયા દૃષ્ટં પુરા રાજન્યથાશ્રુતમ્ ।
શાસ્ત્રં પ્રમાણં કૃત્વા તુ પૂજ્યતે યોગમાત્મનઃ

ક્લિશ્યતે ચાપરસ્તત્ર નૈવ યોગમવાપ્નુયાત્ ।
જન્માંતરસહસ્રેભ્યો યોગો લભ્યેત માનવૈઃ

યથાયોગસહસ્રેણ યોગો લભ્યેત માનવૈઃ ।
યસ્તુ સર્વાણિ રત્નાનિ બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રયચ્છતિ

તેન દાનેન દત્તેન યોગો લભ્યેત માનવૈઃ ।
પ્રયાગે તુ મૃતસ્યેદં સર્વં ભવતિ નાન્યથા

પ્રધાનહેતું વક્ષ્યામિ શ્રદ્દધત્સુ ચ ભારત ।
યથા સર્વેષુ ભૂતેષુ સર્વત્રૈવ તુ દૃશ્યતે

બ્રહ્મ નૈવાસ્તિ વૈ કિંચિદ્યદ્વક્તું ત્વિદમુચ્યતે ।
યથા સર્વેષુ ભૂતેષુ બ્રહ્મ સર્વત્ર પૂજ્યતે

એવં સર્વેષુ લોકેષુ પ્રયાગઃ પૂજ્યતે બુધૈઃ ।
પૂજ્યતે તીર્થરાજસ્ય સત્યમેતદ્યુધિષ્ઠિર

બ્રહ્માપિ સ્મરતે નિત્યં પ્રયાગં તીર્થમુત્તમમ્ ।
તીર્થરાજમનુપ્રાપ્ય નૈવાન્યત્કિંચિદિચ્છતિ

કો હિ દેવત્વમાસાદ્ય માનુષત્વં ચિકીર્ષતિ ।
અનેનૈવાનુમાનેન ત્વં જ્ઞાસ્યસિ યુધિષ્ઠિર

યથા પુણ્યમપુણ્યં વા તથૈવ કથિતં મયા ।
યુધિષ્ઠિર ઉવાચ-
શ્રુતં તદ્યત્ત્વયા પ્રોક્તં વિસ્મિતોઽહં પુનઃ પુનઃ

કથં યોગેન તત્પ્રાપ્તિઃ સ્વર્ગલોકસ્તુ કર્મણા ।
તદા ચ લભતે ભોગાન્ગાં ચ તત્કર્મણાં ફલમ્

તાનિ કર્માણિ પૃચ્છામિ પુનર્યૈઃ પ્રાપ્યતે મહીમ્ ।
માર્કંડેય ઉવાચ-
શૃણુરાજન્મહાબાહો યથોક્તકર્મ્મણા મહી

ગામગ્નિં બ્રાહ્મણં શાસ્ત્રં કાંચનં સલિલં સ્ત્રિયઃ ।
માતરં પિતરં ચૈવ યો નિંદતિ નરાધિપ

નૈતેષામૂર્ધ્વગમનમેવમાહ પ્રજાપતિઃ ।
એવં યોગસ્ય સંપ્રાપ્તિઃ સ્થાનં પરમદુર્લભમ્

ગચ્છંતિ નરકં ઘોરં યે નરાઃ પાપકારિણઃ ।
હસ્ત્યશ્વં ગામનડ્વાહં મણિમુક્તાદિ કાંચનમ્

પરોક્ષં હરતે યસ્તુ પશ્ચાદ્દાનં પ્રયચ્છતિ ।
ન તે ગચ્છંતિ વૈ સ્વર્ગં દાતારો યત્ર ભોગિનઃ

અનેન કર્મ્મણા યુક્તાઃ પચ્યંતે નરકેઽધમાઃ ।
એવં યોગં ચ ધર્મ્મં ચ દાતારં ચ યુધિષ્ઠિર

યથા સત્યમસત્યં વા અસ્તિ નાસ્તીતિ યત્ફલમ્ ।
નિરુક્તં તુ પ્રવક્ષ્યામિ યથાયં સ્વયમાપ્નુયાત્

ઇતિ શ્રીપાદ્મે મહાપુરાણે સ્વર્ગખંડે પ્રયાગમાહાત્મ્યે ષટ્ચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ