પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.97

સપ્તનવતિતમોઽધ્યાયઃ ।
કુંજલ ઉવાચ-
એવમાકર્ણ્ય તાં રાજા મુનિના ભાષિતાં તદા ।
ધર્માધર્મગતિં સર્વાં તં મુનિં સમભાષત

સુબાહુરુવાચ-
સોહં ધર્મં કરિષ્યામિ સોહં પુણ્યં દ્વિજોત્તમ ।
વાસુદેવં જગદ્યોનિં યજિષ્યે નિતરાં મુને

હોમેન તુ જપેનૈવ પૂજયેન્મધુસૂદનમ્ ।
યષ્ટ્વા યજ્ઞં તપસ્તપ્ત્વા વિષ્ણુલોકં સ ભૂપતિઃ

પૂજિતઃ સર્વકામૈશ્ચ પ્રાપ્તવાન્સત્વરં મુદા ।
ગતે તસ્મિન્મહાલોકે દેવદેવં ન પશ્યતિ

ક્ષુધા જાતા મહાતીવ્રા તૃષ્ણા ચાતિ પ્રવર્તતે ।
તયોશ્ચાપિ મહાપ્રાજ્ઞ જીવપીડાકરા બહુ

રાજાપિ પ્રિયયા સાર્દ્ધં ક્ષુધાતૃષ્ણાપ્રપીડિતઃ ।
ન પશ્યતિ હૃષીકેશં દુઃખેન મહતાન્વિતઃ

સૂત ઉવાચ-
એવં સ દુઃખિતો રાજા પ્રિયયા સહ સત્તમ ।
આકુલ વ્યાકુલો જાતઃ પીડિતઃ ક્ષુધયા ભૃશમ્

ઇતશ્ચેતશ્ચ વેગૈશ્ચ ધાવતે વસુધાધિપઃ ।
સર્વાભરણશોભાંગો વસ્ત્રચંદનભૂષિતઃ

પુષ્પમાલાપ્રશોભાંગો હારકુંડલકંકણૈઃ ।
રત્નદીપ્તિપ્રશોભાંગઃ પ્રયયૌ સ મહીપતિઃ

એવં દુઃખસમાચારઃ સ્તૂયમાનશ્ચ પાઠકૈઃ ।
દુઃખશોકસમાવિષ્ટઃ સ્વપ્રિયાં વાક્યમબ્રવીત્

વિષ્ણુલોકમહં પ્રાપ્તસ્ત્વયા સહ સુશોભને ।
ઋષિભિઃ સ્તૂયમાનોપિ વિમાનેનાપિ ભામિનિ

કર્મણા કેન મે ચેયં ક્ષુધાતીવ પ્રવર્દ્ધતે ।
વિષ્ણુલોકં ચ સંપ્રાપ્ય ન દૃષ્ટો મધુસૂદનઃ

તત્કિં હિ કારણં ભદ્રે ન ભુનજ્મિ મહત્ફલમ્ ।
કર્મણાથ નિજેનાપિ એતદ્દુઃખં પ્રવર્ત્તતે

સૈવં શ્રુત્વા ચ તદ્વાક્યં રાજાનમિદમબ્રવીત્

ભાર્યોવાચ-
સત્યમુક્તં ત્વયા રાજન્નાસ્તિ ધર્મસ્ય વૈ ફલમ્ ।
વેદશાસ્ત્રપુરાણેષુ યે પઠંતિ ચ બ્રાહ્મણાઃ

દુઃખશોકૌ વિધૂયેહ સર્વદોષૈઃ પ્રમુચ્યતે ।
નામોચ્ચારેણ દેવસ્ય વિષ્ણોશ્ચૈવ સુચક્રિણઃ

પુણ્યાત્માનો મહાભાગા ધ્યાયમાના જનાર્દનમ્ ।
ત્વયૈવારાધિતો દેવઃ શંખચક્રગદાધરઃ

અન્નાદિદાનં વિપ્રેભ્યો ન પ્રદત્તં દ્વિજોદિતમ્ ।
ફલં તસ્ય પ્રજાનામિ ન દૃષ્ટો મધુસૂદનઃ

ક્ષુધા મે બાધતે રાજંસ્તૃષ્ણા ચૈવ પ્રશોષયેત્ ।
કુંજલ ઉવાચ-
એવમુક્તસ્તુ પ્રિયયા રાજા ચિંતાકુલેંદ્રિયઃ

તતો દૃષ્ટ્વા મહાપુણ્યમાશ્રમં શ્રમનાશનમ્ ।
દિવ્યવૃક્ષસમાકીર્ણં તડાગૈરુપશોભિતમ્

વાપીકુંડતડાગૈશ્ચ પુણ્યતોયપ્રપૂરિતૈઃ ।
હંસકારંડવાકીર્ણં કહ્લારૈરુપશોભિતમ્

આશ્રમઃ શોભતે પુત્ર મુનિભિસ્તત્ત્વવેદિભિઃ ।
દિવ્યવૃક્ષસમાકીર્ણં મૃગવ્રાતૈશ્ચ શોભિતમ્

નાનાપુષ્પસમાકીર્ણં હૃદ્યગંધસમાકુલમ્ ।
દ્વિજસિદ્ધૈઃ સમાકીર્ણમૃષિશિષ્યૈઃ સમાકુલમ્

યોગિયોગેંદ્ર સંઘુષ્ટં દેવવૃંદૈરલંકૃતમ્ ।
કદલીવનસંબાધૈઃ સુફલૈઃ પરિશોભિતમ્

નાનાવૃક્ષસમાકીર્ણં સર્વકામસમન્વિતમ્ ।
શ્રીખંડૈશ્ચારુગંધૈશ્ચ સુફલૈઃ શોભિતં સદા

એવં પુણ્યં સમાકીર્ણં બ્રહ્મલક્ષ્મસમાયુતમ્ ।
સ સુબાહુસ્તતો રાજા તયા સુપ્રિયયા સહ

પ્રવિવેશ મહાપુણ્યં તદ્વનં સર્વકામદમ્ ।
ભાસમાનો દિશઃ સર્વા યત્રાસ્તે સૂર્યસંનિભઃ

રાજમાનો મહાદીપ્ત્યા પરયા સૂર્યસંનિભઃ ।
યોગાસનસમારૂઢો યોગપટ્ટેન સંવૃતઃ

વામદેવઋષિશ્રેષ્ઠો વૈષ્ણવાનાં વરસ્તથા ।
ધ્યાયમાનો હૃષીકેશં ભુક્તિમુક્તિપ્રદાયકમ્

વામદેવં મહાત્માનં તં દૃષ્ટ્વા મુનિસત્તમમ્ ।
ત્વરં ગત્વા પ્રણમ્યૈવ સ રાજા પ્રિયયા સહ

વામદેવસ્તતો દૃષ્ટ્વા પ્રણતં રાજસત્તમમ્ ।
આશીર્ભિરભિનંદ્યૈવ રાજાનં પ્રિયયાન્વિતમ્

ઉપવેશ્યાસને પુણ્યે સુબાહું રાજસત્તમમ્ ।
આસનાદિ તતઃ પાદ્યૈરર્ઘપૂજાદિભિસ્તથા

મુનિના પૂજિતો ભૂપઃ પ્રિયયા સહ ચાગતઃ ।
અથ પપ્રચ્છ રાજાનં મહાભાગવતોત્તમમ્

વામદેવ ઉવાચ-
ત્વામહં વિષ્ણુધર્મજ્ઞં વિષ્ણુભક્તં નરોત્તમમ્ ।
જાને જ્ઞાનેન રાજેંદ્ર દિવ્યેન ચોલભૂમિપમ્

નિરામયશ્ચાગતોસિ તાર્ક્ષ્યયા ભાર્યયા સહ ।
રાજોવાચ-
નિરામયશ્ચાગતોઽસ્મિ પ્રાપ્તો વિષ્ણોઃ પરં પદમ્

મયા હિ પરયા ભક્ત્યા દેવદેવો જનાર્દનઃ ।
આરાધિતો જગન્નાથો ભક્તિપ્રીતઃ સુરેશ્વરમ્

કસ્માત્પશ્યામ્યહં તાત ન દેવં કમલાપતિમ્ ।
ક્ષુધા મે બાધતે તાત તૃષ્ણાતીવ સુદારુણા

તાભ્યાં શાંતિં ન ગચ્છાવ સુખં વિંદાવ નૈવ ચ ।
એતન્મેકારણં દુઃખં સંજાતં મુનિસત્તમ

તન્મે ત્વં કારણં બ્રૂહિ પ્રસાદાત્સુમુખો ભવ ।
વામદેવ ઉવાચ-
ત્વં તુ ભક્તોસિ રાજેંદ્ર શ્રીકૃષ્ણસ્ય સદૈવ હિ

આરાધિતસ્ત્વયા ભક્ત્યા પરયા મધુસૂદનઃ ।
ભક્ત્યોપચારૈઃ સ્નાનાદ્યૈર્ગંધપુષ્પાદિભિસ્તથા

ન પૂજિતોઽથ નૈવેદ્યૈઃ ફલૈશ્ચ જગતાંપતિઃ ।
દશમીં પ્રાપ્ય રાજેંદ્ર ત્વયૈવ ચ સદા કૃતમ્

એકભક્તં ન દત્તં તુ બ્રાહ્મણાય સુભોજનમ્ ।
એકાદશીં તુ સંપ્રાપ્ય ન કૃતં ભોજનં ત્વયા

વિષ્ણુમુદ્દિશ્ય વિપ્રાય ન દત્તં ભોજનં ત્વયા ।
અન્નં ચામૃતરૂપેણ પૃથિવ્યાં સંસ્થિતં સદા

અન્નદાનં વિશેષેણ કદા દત્તં ન હિ ત્વયા ।
ઓષધ્યશ્ચ મહારાજ નાનાભેદાસ્તુ તાઃ શૃણુ

કટુ તિક્ત કષાયાશ્ચ મધુરામ્લાશ્ચ ક્ષારકાઃ ।
હિંગ્વાદ્યોપસ્કરાઃ સર્વે નાનારૂપાશ્ચ ભૂપતે

અમૃતાજ્જજ્ઞિરે સર્વા ઓષધ્યઃ પુષ્ટિહેતવઃ ।
અન્નમેવ સુસંસ્કૃત્ય ઔષધવ્યંજનાન્વિતમ્

દેવેભ્યો વિષ્ણુરૂપેભ્ય ઇતિ સંકલ્પ્ય દીયતે ।
પિતૃભ્યો વિષ્ણુરૂપેભ્યો હસ્તે ચ બ્રાહ્મણસ્ય હિ

અતિથિભ્યસ્તતો દત્વા પરિજનં પ્રભોજયેત્ ।
સ્વયં તુ ભુંજતે પશ્ચાત્તદન્નમમૃતોપમમ્

પ્રેત્ય દુઃખં ન ચૈવાસ્તિ તસ્ય સૌખ્યં તુ ભૂપતે ।
બ્રાહ્મણાઃ પિતરો દેવાઃ ક્ષત્રરૂપાશ્ચ ભૂપતે

યથા હિ કર્ષકઃ કશ્ચિત્સુકૃષિં કુરુતે સદા ।
તદ્વન્મર્ત્યઃ કૃષિં કુર્યાત્ક્ષેત્રે વિપ્રાસ્યકે નૃપ

સ્વભાવલાંગલેનાપિ શ્રદ્ધા શસ્ત્રેણ ભેદયેત્ ।
વૃષભૌ તુ મતૌ નિત્યં બુદ્ધિશ્ચૈવ તપસ્તથા

સત્યજ્ઞાનાનુભાવીશઃ શુદ્ધાત્મા તુ પ્રતોદકઃ ।
વિપ્રનામ્નિ મહાક્ષેત્રે નમસ્કારૈર્વિસર્જયેત્

સ્ફોટયેત્કલ્મષં નિત્યં કૃષિકો હિ યથા નૃપ ।
ક્ષેત્રસ્ય ઉદ્યમે યુક્તો વિષ્ણુકામઃ પ્રસાદયેત્

તદ્વદ્વાક્યૈઃ શુભૈઃ પુણ્યૈર્વિપ્રાંશ્ચાપિ પ્રસાદયેત્ ।
પર્વતીર્થાપ્તિકાલશ્ચ ઘનરૂપોભિવર્ષણે

વપ્તુકામો ભવેત્ક્ષેત્રી તતઃ ક્ષેત્રે પ્રવાપયેત્ ।
તદ્વદ્ભૂપપ્રસન્નાય વિપ્રાય પરિદીયતે

ક્ષેત્રસ્ય ઉપ્તબીજસ્ય યથા ક્ષેત્રી પ્રભુંજતિ ।
ફલમેવ મહારાજ તથા દાતા ભુનક્તિ ચ

પ્રેત્ય ચાત્રૈવ નિત્યં ચ તૃપ્તો ભવતિ નાન્યથા ।
બ્રાહ્મણાઃ પિતરો દેવાઃ ક્ષેત્રરૂપા ન સંશયઃ

માનવાનાં મહારાજ વાપિતાઃ પ્રદદંતિ ચ ।
ફલમેવં ન સંદેહો યાદૃશં તાદૃશં ધ્રુવમ્

કટુકાદ્ધિ ન જાયેત રાજન્મધુર એવ ચ ।
તદ્વચ્ચ મધુરાખ્યાચ્ચ ન જાયેત્કટુકઃ પુનઃ

યાદૃશં વપતે બીજં તાદૃશં ફલમશ્નુતે ।
ન વાપયતિ યઃ ક્ષેત્રં ન સ ભુંજતિ તત્ફલમ્

તદ્વદ્વિપ્રાશ્ચ દેવાશ્ચ પિતરઃ ક્ષેત્રરૂપિણઃ ।
દર્શયંતિ ફલં રાજન્દત્તસ્યાપિ ન સંશયઃ

યાદૃશં હિ કૃતં કર્મ ત્વયૈવ ચ શુભાશુભમ્ ।
તાદૃશં ભુંક્ષ્વ વૈ રાજન્નન્યથા તન્ન જાયતે

ન પુરા દેવવિપ્રેભ્યઃ પિતૃભ્યશ્ચ કદાચન ।
મિષ્ટાન્નપાનમેવાપિ દત્તં સુમનસા તદા

સુભોજ્યૈર્ભોજનૈર્મૃષ્ટૈર્મધુરૈશ્ચોષ્યપેયકૈઃ ।
સુભક્ષ્યૈરાત્મના ભુક્તં કસ્મૈ દત્તં ન ચ ત્વયા

સ્વશરીરં ત્વયા પુષ્ટમન્નૈરમૃતસન્નિભૈઃ ।
યસ્માત્કૃતં મહારાજ તસ્માત્ક્ષુધા પ્રવર્તતે

કર્મૈવ કારણં રાજન્નરાણાં સુખદુઃખયોઃ ।
જન્મમૃત્ય્વોર્મહાભાગ ભુંક્ષ્વ તત્કર્મણઃ ફલમ્

પૂર્વેપિ ચ મહાત્માનો દિવં પ્રાપ્તાઃ સ્વકર્મણા ।
પુનઃ પ્રયાતા ભૂર્લોકં કર્મણઃ ક્ષયકાલતઃ

નલો ભગીરથશ્ચૈવ વિશ્વામિત્રો યુધિષ્ઠિરઃ ।
કર્મણૈવ હિ સંપ્રાપ્તાઃ સ્વર્ગં રાજન્સ્વકાલતઃ

દિષ્ટં હિ પ્રાક્તનં કર્મ તેન દુઃખં સુખં લભેત્ ।
તદુલ્લંઘયિતું રાજન્કઃ સમર્થોપિ હીશ્વરઃ

અથ તસ્માન્નૃપશ્રેષ્ઠ સ્વર્ગતસ્યાપિ તેઽભવત્ ।
ક્ષુત્તૃષ્ણાસંભવો વેગસ્તતો દુષ્ટં હિ કર્મ તે

યદિ તે ક્ષુત્પ્રતીકારો હ્યભીષ્ટો નૃપસત્તમ ।
તદ્ગત્વા ભુંક્ષ્વ કાયં સ્વમાનંદારણ્યસંસ્થિતમ્

તવ ચેયં મહારાજ્ઞી ક્ષુત્ક્ષામાતીવ દૃશ્યતે ।
સુબાહુરુવાચ-
કિયત્કાલમિદં કર્મ કર્તવ્યં પ્રિયયા સહ

તન્મે બ્રૂહિ મહાભાગાનુગ્રહો દૃશ્યતે કદા ।
કસ્ય દાનેન કિં પુણ્યં દ્રવ્યસ્ય મુનિસત્તમ

તત્પ્રબ્રૂહિ મહાપ્રાજ્ઞ યદિ તુષ્ટોસિ સાંપ્રતમ્ ।
વામદેવ ઉવાચ-
અન્નદાનાન્મહાસૌખ્યમુદકસ્ય મહામતે

ભુંજંતિ મર્ત્યાઃ સ્વર્ગં વૈ પીડ્યંતે નૈવ પાતકૈઃ ।
યદા દાનં ન દત્તં તુ ભવેદપિ હિ માનવૈઃ

મૃત્યુકાલેપિ સંપ્રાપ્તે દાનં સર્વે દદંતિ ચ ।
આદાવેવ પ્રદાતવ્યમન્નં ચોદકસંયુતમ્

સુચ્છત્રોપાનહૌ દદ્યાજ્જલપાત્રં સુશોભનમ્ ।
ભૂમિં સુકાંચનં ધેનુમષ્ટૌ દાનાનિ યોઽર્પયેત્

સ્વર્ગે ન જાયતે તસ્ય ક્ષુધાતૃષ્ણાદિસંભવઃ ।
ક્ષુધા ન બાધતે રાજન્નન્નદાનાત્સ તૃપ્તિમાન્

તૃષ્ણા તીવ્રા નહિ સ્યાદ્વૈ તૃપ્તો ભવતિ સર્વદા ।
પાદુકાયાઃ પ્રદાનેન ચ્છત્રદાનેન ભૂપતે

છાયામાપ્નોતિ દાતા વૈ વાહનં ચ નૃપોત્તમ ।
ઉપાનહપ્રદાનેન અન્યદેવં વદામ્યહમ્

ભૂમિદાનાન્મહાભાગ સર્વકામાનવાપ્નુયાત્ ।
ગોદાનેન મહારાજ રસૈઃ પુષ્ટો ભવેત્સદા

સર્વાન્ભોગાન્પ્રભુંજાનઃ સ્વર્ગલોકે વસેન્નરઃ ।
તૃપ્તો ભવતિ વૈ દાતા ગોદાનેન ન સંશયઃ

નીરુજઃ સુખસંપન્નઃ સંતુષ્ટસ્તુ ધનાન્વિતઃ ।
કાંચનેન સુવર્ણસ્તુ જાયતે નાત્ર સંશયઃ

શ્રીમાંશ્ચ રૂપવાંસ્ત્યાગી રત્નભોક્તા ભવેન્નરઃ ।
મૃત્યુકાલે તુ સંપ્રાપ્તે તિલદાનં પ્રયચ્છતિ

સર્વભોગપતિર્ભૂત્વા વિષ્ણુલોકં પ્રયાતિ સઃ ।
એવં દાનવિશેષેણ પ્રાપ્યતે પરમં સુખમ્

ગોદાનં ભૂમિદાનં તુ અન્નોદકે ચ વૈ ત્વયા ।
જીવમાનેન રાજેંદ્ર ન દત્તં બ્રાહ્મણાય વૈ

મૃત્યુકાલેપિ નો દત્તં તસ્માત્ક્ષુધા પ્રવર્તતે ।
એતત્તે કારણં પ્રોક્તં જાતં કર્મવશાનુગમ્

યાદૃશં તુ કૃતં કર્મ તાદૃશં પરિભુજ્યતે ।
સુબાહુરુવાચ-
કથં ક્ષુધા પ્રશાંતિં મે પ્રયાતિ મુનિસત્તમ

અનયા શોષિતઃ કાયો હ્યતીવ પરિદૂયતે ।
ક્ષુધાં પ્રતિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ પ્રાયશ્ચિત્તં વદસ્વ નૌઃ

કર્મણશ્ચાસ્યઘોરસ્ય યથા શાંતિર્ભવેન્મમ ।
વામદેવ ઉવાચ-
પ્રાયશ્ચિત્તં ન ચૈવાસ્તિ ઋતેભોગાન્નૃપોત્તમ

કર્મણોસ્ય ફલં સર્વં ભવાન્સ્વસ્થઃ પ્રભોક્ષ્યતિ ।
યત્ર તે પતિતઃ કાયઃ પ્રિયાયાશ્ચૈવ ભૂપતે

યુવાભ્યાં હિ પ્રગંતવ્યમિતશ્ચૈવ ન સંશયઃ ।
ઉભાભ્યામપિ ભોક્તવ્યં કાયમક્ષયમેવ તત્

સ્વંસ્વં રાજન્ન સંદેહસ્ત્વયા વૈ પ્રિયયા સહ ।
રાજોવાચ-
કિયત્કાલં પ્રભોક્તવ્યં મયૈવં પ્રિયયા સહ

તદાદિશ મહાભાગ પ્રમાણં તદ્વચો મમ ।
વામદેવ ઉવાચ-
વાસુદેવ મહાસ્તોત્રં મહાપાતકનાશનમ્

યદા ત્વં શ્રોષ્યસે પુણ્યં તદા મોક્ષં પ્રયાસ્યસિ ।
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં ગચ્છ રાજન્પ્રભુંક્ષ્વહિ

એવં શ્રુત્વા તતો રાજા ભાર્યયા સહ વૈ પુનઃ ।
સ્વશરીરસ્ય વૈ માંસં ભક્ષતે પ્રિયયા સહ

નિત્યમેવ મહાપ્રાજ્ઞ તદ્વત્પૂર્ણં ભવેદ્વપુઃ ।
નિત્યં પ્રભક્ષતે રાજા રાજ્ઞી તસ્ય ચ પુત્રક

યથાયથા ચ રાજા ચ ભક્ષતે ચ કલેવરમ્ ।
હસેતે વૈ સદા નાર્યૌ તયોર્ભાવં વદામ્યહમ્

પ્રજ્ઞા સાર્દ્ધં મહાસાધ્વી ચરિત્રં તસ્ય ભૂપતેઃ ।
હાસ્યં હિ કુરુતે નિત્યં તસ્ય શ્રદ્ધાનપાયિની

પ્રજ્ઞયા પ્રેર્યમાણેન ન દત્તં શ્રદ્ધયાન્વિતમ્ ।
બ્રાહ્મણેભ્યઃ સુસંકલ્પ્ય અન્નમુદ્દિશ્ય વૈષ્ણવે

એવં સ ભક્ષતે માંસં સ્વસ્ય કાયસ્ય નિત્યદા ।
યોષિદપ્યાત્મકાયં ચ રસૈશ્ચામૃતસન્નિભૈઃ

તતો વર્ષશતાંતે તુ વામદેવં મહામુનિમ્ ।
સ્મૃત્વા સ ગર્હયામાસ આત્માનં પ્રતિ સુવ્રત

ન દત્તં પિતૃદેવેભ્યો બ્રાહ્મણેભ્યઃ કદા મયા ।
ન દત્તમતિથિભ્યો હિ વૃદ્ધેભ્યશ્ચ વિશેષતઃ

દીનેભ્યો હિ ન દત્તં ચ કૃપયા ચાતુરાય ચ ।
એવં સ ભુંક્તે સ્વં માંસં ગર્હયન્સ્વીય કર્મ ચ

એવં સ્વમાંસં ભુંજાનં સુબાહું પ્રિયયા સહ ।
હસેતે ચ તદા દૃષ્ટ્વા પ્રજ્ઞા શ્રદ્ધા ચ દ્વે સ્ત્રિયૌ

તસ્ય કર્મવિપાકસ્ય શુભાત્મા હસતે નૃપ ।
મમ સંગપ્રસંગેન ન દત્તં પાપચેતન

પ્રજ્ઞા ચ વચનૈસ્તૈસ્તુ રાજાનં હસતે પુનઃ ।
ક્વગતોસૌ મહામોહો યેન ત્વં મોહિતો નૃપ

લોભેન મોહયુક્તેન તમોગર્તે નિપાત્યતે ।
તત્રાપતિત્વા મામૈવ પતિતં દુઃખસંકટે

દાનમાર્ગં પરિત્યજ્ય લોભમાર્ગં ગતો નૃપ ।
ભાર્યયા સહ ભુંક્ષ્વ ત્વં વ્યાપિતઃ ક્ષુધયા ભૃશમ્

એવં તં હસતે પ્રજ્ઞા સુબાહું પ્રિયયાન્વિતમ્ ।
એતદ્ધિ કારણં સર્વં તયોર્હાસસ્ય પુત્રક

ભક્ષ્યમાણસ્ય ભૂપસ્ય દેહં સ્વં દુઃખિતે તદા ।
ઊચતુર્દેહિદેહીતિ યાચ્યમાનઃ સદૈવ હિ

ક્ષુધાતૃષ્ણામહાપ્રાજ્ઞ ભીમરૂપે ભયાનકે ।
પયસા મિશ્રિતં ભક્ષં યાચેતે નૃપતીશ્વરમ્

એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્ ।
અન્યત્કિં તે પ્રવક્ષ્યામિ તદ્વદસ્વ મહામતે

વિજ્વલ ઉવાચ-
વાસુદેવાભિધાનં તત્સ્તોત્રં કથય મે પિતઃ ।
યેન મોક્ષં વ્રજેદ્રાજા તદ્વિષ્ણોઃ પરમં પદમ્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ગુરુતીર્થમાહાત્મ્યે ચ્યવનચરિત્રે સપ્તનવતિતમોઽધ્યાયઃ