પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.92

કુંજલ ઉવાચ-
કાલંજરં સમાસાદ્ય નિવસંતિ સુદુઃખિતાઃ ।
મહાપાપૈસ્તુ સંદગ્ધા હાહાભૂતા વિચેતનાઃ

તત્ર કશ્ચિત્સમાયાતઃસિદ્ધશ્ચૈવ મહાયશાઃ ।
તેન પૃષ્ટાઃ સુદુઃખાર્તા ભવંતઃ કેન દુઃખિતાઃ

સ તૈઃ પ્રોક્તો મહાપ્રાજ્ઞઃ સર્વજ્ઞાનવિશારદઃ ।
તેષાં જ્ઞાત્વા મહાપાપં કૃપાં ચક્રે સુપુણ્યભાક્

સિદ્ધ ઉવાચ-
અમાસોમસમાયોગે પ્રયાગઃ પુષ્કરશ્ચ યઃ ।
અર્ઘતીર્થં તૃતીયં તુ વારાણસી ચતુર્થકા

ગચ્છંતુ તત્ર વૈ યૂયં ચત્વારઃ પાતકાવિલાઃ ।
ગંગાંભસિ યદા સ્નાતાસ્તદા મુક્તા ભવિષ્યથ

પાતકેભ્યો ન સંદેહો નિર્મલત્વં ગમિષ્યથ ।
આદિષ્ટાસ્તેન વૈ સર્વે પ્રણેમુસ્તં પ્રયત્નતઃ

કાલંજરાત્તતો જગ્મુઃ સત્વરં પાપપીડિતાઃ ।
વારાણસીં સમાસાદ્ય સ્નાત્વા ચૈ વદ્વિજોત્તમાઃ

પ્રયાગં પુષ્કરં ચૈવ અર્ઘતીર્થં તુ સત્તમ ।
અમાસોમં સુસંપ્રાપ્ય જગ્મુસ્તે ચ મહાપુરીમ્

વિદુરશ્ચંદ્રશર્મા ચ વેદશર્મા તૃતીયકઃ ।
વૈશ્યો વંજુલકશ્ચૈવ સુરાપઃ પાપચેતનઃ

તસ્મિન્પર્વણિ સંપ્રાપ્તે સ્નાતા ગંગાંભસિ દ્વિજ ।
સ્નાનમાત્રેણ મુક્તાસ્તુ ગોવધાદ્યૈશ્ચ કિલ્બિષૈઃ

બ્રહ્મહત્યા ગુરુહત્યા સુરાપાનાદિ પાતકૈઃ ।
લિપ્તાનિ તાનિ તીર્થાનિ પરિભ્રમંતિ મેદિનીમ્

પુષ્કરો અર્ધતીર્થસ્તુ પ્રયાગઃ પાપનાશનઃ ।
વારાણસી ચતુર્થી તુ લિપ્તા પાપૈર્દ્વિજોત્તમ

કૃષ્ણત્વં પેદિરે સર્વે હંસરૂપેણ બભ્રમુઃ ।
સર્વેષ્વેવ સુતીર્થેષુ સ્નાનં ચક્રુર્દ્વિજોત્તમાઃ

કૃષ્ણત્વં નૈવ ગચ્છેત તેષાં પાપેન ચાગતમ્ ।
સુતીર્થેષુ મહારાજ સ્નાતાઃ સર્વેષુ વૈ પુનઃ

યં યં તીર્થં પ્રયાંત્યેતે સર્વે તીર્થા દ્વિજોત્તમ ।
હંસરૂપેણ વૈ યાંતિ તૈઃ સાર્દ્ધં તુ સુદુઃખિતાઃ

ભાર્યાઃ પાતકરૂપાશ્ચ ભ્રમંતિ પરિતસ્તથા ।
અષ્ટષષ્ટિસુ તીર્થાનિ હંસરૂપેણ બભ્રમુઃ

તૈઃ સાર્દ્ધં સુ મહારાજ મહાતીર્થૈઃ સમં પુનઃ ।
માનસં ચાગતાસ્તે ચ પાતકાકુલમાનસાઃ

તત્ર સ્નાતા મહારાજ ન જહાતિ ચ પાતકઃ ।
લજ્જયાવિષ્ટમનસા માનસો હંસરૂપધૃક્

સંજાતઃ કૃષ્ણકાયસ્તુ યં ત્વં વૈ દૃષ્ટવાન્પુરા ।
રેવાતીરં તતો જગ્મુરુત્તરં પાપનાશનમ્

કુબ્જાયાઃ સંગમે તે તુ સુરસિદ્ધનિષેવિતે ।
સ્નાનમાત્રેણ મુક્તાસ્તે પાપેભ્યો દ્વિજસત્તમ

વિહાય વર્ણમેવૈતં સુકૃતં પ્રતિજગ્મિરે ।
યં યં તીર્થં પ્રયાંત્યેતે હંસાઃ સ્નાનં પ્રચક્રમુઃ

જહસુસ્તાઃ સ્ત્રિયો દૃષ્ટ્વા પાતકં નૈવ ગચ્છતિ ।
તોયાનલેન કુબ્જાયાઃ પાતકં વરમેવ ચ

ભસ્માવશેષં સંજાતં તદા મૃતાસ્તુ તાઃ સ્ત્રિયઃ ।
બ્રહ્મહત્યા ગુરોર્હત્યા સુરાપાનાગમાગમાઃ

ભસ્મીભૂતાસ્તુ સંજાતા રેવાયાઃ કુબ્જયા હતાઃ ।
તાસ્તુ હતા મહાભાગ યા મૃતાસ્તુ સરિત્તટે

અષ્ટષષ્ટિ સુતીર્થાનાં હંસરૂપેણ તાનિ તુ ।
સાર્દ્ધં હંસઃ સમાયાતો વિદ્ધિ તં ત્વં તુ માનસમ્

ચત્વારઃ કૃષ્ણહંસાશ્ચ તેષાં નામાનિ મે શૃણુ ।
પ્રયાગઃ પુષ્કરશ્ચૈવ અર્ઘતીર્થમનુત્તમમ્

વારાણસી ચતુર્થી ચ ચત્વારઃ પાપનાશનાઃ ।
બ્રહ્મહત્યાભિભૂતાનિ ચત્વારિ પરિબભ્રમુઃ

તીર્થાન્યેતાનિ દુઃખેન તીર્થેષુ ચ મહામતે ।
ન ગતં પાતકં ઘોરં તેષાં તુ ભ્રમતાં સુત

કુબ્જાયાઃ સંગમે શુદ્ધા વિમુક્તાઃ કિલ્બિષાત્કિલ ।
તીર્થાનામેવ સર્વેષાં પુણ્યાનામિહ સંમતઃ

રાજા પ્રયાગઃ સંજાત ઇંદ્રસ્ય પુરતઃ કિલ ।
તાવદ્ગર્જંતુ તીર્થાનિ યાવદ્રેવા ન દૃશ્યતે

બ્રહ્મહત્યાદિ પાપાનાં વિનાશાય પ્રતિષ્ઠિતા ।
કપિલાસંગમે પુણ્યે રેવાયાઃ સંગમે તથા

મેઘનાદસમાયોગે તથા ચૈવોરુસંગમે ।
મહાપુણ્યા મહાધન્યા રેવા સર્વત્રદુર્લભા

સા ચ ૐકારે ભૃગુક્ષેત્રે નર્મદાકુબ્જસંગમે ।
દુઃપ્રાપ્યા માનવૈ રેવા માહિષ્મત્યાં સુરોત્તમૈઃ

વિટંકાસંગમે પુણ્યા શ્રીકંઠે મંગલેશ્વરે ।
સર્વત્ર દુર્લભા રેવા સુરપુણ્યસમાકુલા

તીર્થમાતા મહાદેવી અઘરાશિવિનાશિની ।
ઉભયોઃ કૂલયોર્મધ્યે યત્ર તત્ર સુખી નરઃ

અશ્વમેધફલં ભુંક્તે સ્નાનેનૈકેન માનવઃ ।
એતત્તે સર્વમાખ્યાતં યત્ત્વયા પરિપૃચ્છિતમ્

સર્વપાપાપહં પુણ્યં ગતિદં ચાપિશૃણ્વતામ્ ।
એવમુક્ત્વા મહાપ્રાજ્ઞ તૃતીયં પુત્રમબ્રવીત્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ગુરુતીર્થે ચ્યવનચરિત્રે દ્વિનવતિતમોઽધ્યાયઃ