પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.91

કુંજલ ઉવાચ-
બ્રહ્મહત્યાભિભૂતસ્તુ સહસ્રાક્ષો યદા પુરા ।
ગૌતમસ્ય પ્રિયાસંગાદગમ્યાગમનં મહત્

સંજાતં પાતકં તસ્ય ત્યક્તો દેવૈશ્ચ બ્રાહ્મણૈઃ ।
સહસ્રાક્ષસ્તપસ્તેપે નિરાલંબો નિરાશ્રયઃ

તપોંતે દેવતાઃ સર્વા ઋષયો યક્ષકિન્નરાઃ ।
દેવરાજસ્ય પૂજાર્થમભિષેકં પ્રચક્રિરે

દેશં માલવકં નીત્વા દેવરાજં સુતોત્તમ ।
ચક્રે સ્નાનં મહાભાગ કુંભૈરુદકપૂરિતૈઃ

સ્નાપિતું પ્રથમં નીતો વારાણસ્યાં સ્વયં તતઃ ।
પ્રયાગે તુ સહસ્રાક્ષ અર્ઘતીર્થે તતઃ પુનઃ

પુષ્કરેણ મહાત્માસૌ સ્નાપિતઃ સ્વયમેવ હિ ।
બ્રહ્માદિભિઃ સુરૈઃ સર્વૈર્મુનિવૃંદૈર્દ્વિજોત્તમ

નાગૈર્વૃક્ષૈર્નાગસર્પૈર્ગંધર્વૈસ્તુ સકિન્નરૈઃ ।
સ્નાપિતો દેવરાજસ્તુ વેદમંત્રૈઃ સુસંસ્કૃતઃ

મુનિભિઃ સર્વપાપઘ્નૈસ્તસ્મિન્કાલે દ્વિજોત્તમ ।
શુદ્ધે તસ્મિન્મહાભાગે સહસ્રાક્ષે મહાત્મનિ

બ્રહ્મહત્યા ગતા તસ્ય અગમ્યાગમનં તથા ।
બ્રહ્મહત્યા તતો નષ્ટા અગમ્યાગમનેન ચ

પાપેન તેન ઘોરેણ સાર્દ્ધમિંદ્રસ્ય ભૂતલે ।
સુપ્રસન્નઃ સહસ્રાક્ષસ્તીર્થેભ્યો હિ વરં દદૌ

ભવંતસ્તીર્થરાજાનો ભવિષ્યથ ન સંશયઃ ।
મત્પ્રસાદાત્પવિત્રાશ્ચ યસ્માદહં વિમોક્ષિતઃ

સુઘોરાત્કિલ્બિષાદત્ર યુષ્માભિર્વિમલૈરહમ્ ।
એવં તેભ્યો વરં દત્વા માલવાય વરં દદૌ

યસ્માત્ત્વયા મલં મેઽદ્ય વિધૃતં શ્રમદાયકમ્ ।
તસ્માત્ત્વમન્નપાનૈશ્ચ ધનધાન્યૈરલંકૃતઃ

ભવિષ્યસિ ન સંદેહો મત્પ્રસાદાન્ન સંશયઃ ।
સુદુઃકાલૈર્વિના ત્વં તુ ભવિષ્યસિ સુપુણ્યવાન્

એવં તસ્મૈ વરં દત્વા દેવરાજઃ પુરંદરઃ ।
ક્ષેત્રાણિ સર્વતીર્થાનિ દેશો માલવકસ્તથા

આખંડલેન સાર્દ્ધં તે સ્વસ્થાનં પ્રતિજગ્મિરે ।
સૂત ઉવાચ-
તદાપ્રભૃતિ ચત્વારઃ પ્રયાગઃ પુષ્કરસ્તથા

વારાણસી ચાર્ઘતીર્થં પ્રાપ્તા રાજત્વમુત્તમમ્

કુંજલ ઉવાચ-
અસ્તિ પંચાલદેશેષુ વિદુરો નામ ક્ષત્રિયઃ ।
તેન મોહપ્રસંગેન બ્રાહ્મણો નિહતઃ પુરાઃ

શિખાસૂત્રવિહીનસ્તુ તિલકેન વિવર્જિતઃ ।
ભિક્ષાર્થમટતેસોઽપિ બ્રહ્મઘ્નોહં સમાગતઃ

બ્રહ્મઘ્નાય સુરાપાય ભિક્ષા ચાન્નં પ્રદીયતામ્ ।
ગૃહેષ્વેવં સમસ્તેષુ ભ્રમતે યાચતે પુરા

એવં સર્વેષુ તીર્થેષુ અટિત્વૈવ સમાગતઃ ।
બ્રહ્મહત્યા ન તસ્યાપિ પ્રયાતિ દ્વિજસત્તમ

વૃક્ષચ્છાયાં સમાશ્રિત્યદહ્યમાનેન ચેતસા ।
સંસ્થિતો વિદુરઃ પાપો દુઃખશોકસમન્વિતઃ

ચંદ્રશર્મા તતો વિપ્રો મહામોહેન પીડિતઃ ।
ન્યવસન્માગધે દેશે ગુરુઘાતકરશ્ચ સઃ

સ્વજનૈર્બંધુવર્ગૈશ્ચ પરિત્યક્તો દુરાત્મવાન્ ।
સ હિ તત્ર સમાયાતો યત્રાસૌ વિદુરઃ સ્થિતઃ

શિખાસૂત્રવિહીનસ્તુ વિપ્રલિંગૈર્વિવર્જિતઃ ।
તદાસૌ પૃચ્છિતસ્તેન વિદુરેણ દુરાત્મના

ભવાન્કો હિ સમાયાતોઃ દુર્ભગો દગ્ધમાનસઃ ।
વિપ્રલિંગવિહીનસ્તુ કસ્માત્ત્વં ભ્રમસે મહીમ્

વિદુરેણોક્તમાત્રસ્તુ ચંદ્રશર્મા દ્વિજાધમઃ ।
આચષ્ટે સર્વમેવાપિ યથાપૂર્વકૃતં સ્વકમ્

પાતકં ચ મહાઘોરં વસતા ચ ગુરોર્ગૃહે ।
મહામોહગતેનાપિ ક્રોધેનાકુલિતેન ચ

ગુરોર્ઘાતઃ કૃતઃ પૂર્વં તેન દગ્ધોસ્મિ સાંપ્રતમ્ ।
ચંદ્રશર્મા ચ વૃત્તાંતમુક્ત્વા સર્વમપૃચ્છત

ભવાન્કો હિ સુદુઃખાત્મા વૃક્ષચ્છાયાં સમાશ્રિતઃ ।
વિદુરેણ સમાસેન આત્મપાપં નિવેદિતમ્

અથ કશ્ચિદ્દ્વિજઃ પ્રાપ્તસ્તૃતીયઃ શ્રમકર્ષિતઃ ।
વેદશર્મેતિ વૈ નામ બહુપાતકસંચયઃ

દ્વાભ્યામપિ સુસંપૃષ્ટઃ કો ભવાન્દુઃખિતાકૃતિઃ ।
કસ્માદ્ભ્રમસિ વૈ પૃથ્વીં વદ ભાવં ત્વમાત્મનઃ

વેદશર્મા તતઃ સર્વમાત્મચેષ્ટિતમેવ ચ ।
કથયામાસ તાભ્યાં વૈ હ્યગમ્યાગમનં કૃતમ્

ધિક્કૃતઃ સર્વલોકૈશ્ચ અન્યૈઃ સ્વજનબાંધવૈઃ ।
તેન પાપેન સંલિપ્તો ભ્રમામ્યેવં મહીમિમામ્

વંજુલો નામ વૈશ્યોથ સુરાપાયી સમાગતઃ ।
સ ગોઘ્નશ્ચ વિશેષેણ તૈશ્ચ પૃષ્ટો યથા પુરા

તેન આવેદિતં સર્વં પાતકં યત્પુરાકૃતમ્ ।
તૈરાકર્ણિતમન્યૈશ્ચ સર્વં તસ્યપ્રભાષિતમ્

એવં ચત્વારઃપાપિષ્ઠા એકસ્થાનં સમાગતાઃ ।
કઃ કસ્યાપિ ન સંપર્કં ભોજનાચ્છાદનેન ચ

કરોતિ ચ મહાભાગ વાર્તાં ચક્રુઃ પરસ્પરમ્ ।
ન વિશંત્યાસને ચૈકે ન સ્વપંત્યેકસંસ્તરે

એવં દુઃખસમાવિષ્ટા નાનાતીર્થેષુ વૈ ગતાઃ ।
તેષાં તુ પાપકા ઘોરા ન નશ્યંતિ ચ નંદન

સામર્થ્યં નાસ્તિ તીર્થાનાં મહાપાતકનાશને ।
વિદુરાદ્યાસ્તતસ્તે તુ ગતાઃ કાલંજરં ગિરિમ્

।
ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ગુરુતીર્થે ચ્યવનચરિત્રે એકનવતિતમોઽધ્યાયઃ