પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.83

સુકર્મોવાચ-
સમાહૂય પ્રજાઃ સર્વા દ્વીપાનાં વસુધાધિપઃ ।
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટ ઇદં વચનમબ્રવીત્

ઇંદ્રલોકં બ્રહ્મલોકં રુદ્રલોકમતઃ પરમ્ ।
વૈષ્ણવં સર્વપાપઘ્નં પ્રાણિનાં ગતિદાયકમ્

વ્રજામ્યહં ન સંદેહો હ્યનયા સહ સત્તમાઃ ।
બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ સશૂદ્રા શ્ચ પ્રજા મમ

સુખેનાપિ સકુટુંબૈઃ સ્થાતવ્યં તુ મહીતલે ।
પૂરુરેષ મહાભાગો ભવતાં પાલકસ્ત્વિહ

સ્થાપિતોસ્તિ મયા લોકા રાજા ધીરઃ સદંડકઃ ।
એવમુક્તાસ્તુ તાઃ સર્વાઃ પ્રજા રાજાનમબ્રુવન્

શ્રૂયતે સર્વવેદેષુ પુરાણેષુ નૃપોત્તમ ।
ધર્મ એવં યતો લોકે ન દૃષ્ટઃ કેન વૈ પુરા

દૃષ્ટોસ્માભિરસૌ ધર્મો દશાંગઃ સત્યવલ્લભઃ ।
સોમવંશસમુત્પન્નો નહુષસ્ય મહાગૃહે

હસ્તપાદમુખૈર્યુક્તઃ સર્વાચારપ્રચારકઃ ।
જ્ઞાનવિજ્ઞાનસંપન્નઃ પુણ્યાનાં ચ મહાનિધિઃ

ગુણાનાં હિ મહારાજ આકરઃ સત્યપંડિતઃ ।
કુર્વંતિ ચ મહાધર્મં સત્યવંતો મહૌજસઃ

તં ધર્મં દૃષ્ટવંતઃ સ્મ ભવંતં કામરૂપિણમ્ ।
ભવંતં કામકર્તારમીદૃશં સત્યવાદિનમ્

કર્મણા ત્રિવિધેનાપિ વયં ત્યક્તું ન શક્નુમઃ ।
યત્ર ત્વં તત્ર ગચ્છામઃ સુસુખં પુણ્યમેવ ચ

નરકેપિ ભવાન્યત્ર વયં તત્ર ન સંશયઃ ।
કિં દારૈર્ધનભોગૈશ્ચ કિં જીવૈર્જીવિતેન ચ

ત્વાં વિનાસુમહારાજ તેન નાસ્ત્યત્ર કારણમ્ ।
ત્વયૈવ સહ રાજેંદ્ર વયં યાસ્યામ નાન્યથા

એવં શ્રુત્વા વચસ્તાસાં પ્રજાનાં પૃથિવીપતિઃ ।
હર્ષેણ મહતાવિષ્ટઃ પ્રજાવાક્યમુવાચ હ

આગચ્છંતુ મયા સાર્દ્ધં સર્વે લોકાઃ સુપુણ્યકાઃ ।
નૃપો રથં સમારુહ્ય તયા વૈ કામકન્યયા

રથેન હંસવર્ણેન ચંદ્રબિંબાનુકારિણા ।
ચામરૈર્વ્યજનૈશ્ચાપિ વીજ્યમાનો ગતવ્યથઃ

કેતુના તેન પુણ્યેન શુભ્રેણાપિ મહીયસા ।
શોભમાનો યથા દેવો દેવરાજઃ પુરંદરઃ

ઋષિભિઃ સ્તૂયમાનસ્તુ બંદિભિશ્ચારણૈસ્તથા ।
પ્રજાભિઃ સ્તૂયમાનશ્ચ યયાતિર્નહુષાત્મજઃ

પ્રજાઃ સર્વાસ્તતો યાનૈઃ સમાયાતા નરેશ્વરમ્ ।
ગજૈરશ્વૈ રથૈશ્ચાન્યૈઃ પ્રસ્થિતાશ્ચ દિવં પ્રતિ

બ્રાહ્મણાઃ ક્ષત્રિયા વૈશ્યાઃ શૂદ્રાશ્ચાન્યે પૃથગ્જનાઃ ।
સર્વે ચ વૈષ્ણવા લોકા વિષ્ણુધ્યાનપરાયણાઃ

તેષાં તુ કેતવઃ શુક્લા હેમદંડૈરલંકૃતાઃ ।
શંખચક્રાંકિતાઃ સર્વે સદંડાઃ સપતાકિનઃ

પ્રજાવૃંદેષુ ભાસંતે પતાકા મારુતેરિતાઃ ।
દિવ્યમાલાધરાસ્સર્વે શોભિતાસ્તુલસીદલૈઃ

દિવ્યચંદનદિગ્ધાંગા દિવ્યગંધાનુલેપનાઃ ।
દિવ્યવસ્ત્રકૃતા શોભા દિવ્યાભરણભૂષિતાઃ

સર્વે લોકાઃ સુરૂપાસ્તે રાજાનમુપજગ્મિરે ।
પ્રજાશતસહસ્રાણિ લક્ષકોટિશતાનિ ચ

અર્વખર્વસહસ્રાણિ તે જનાઃ પ્રતિજગ્મિરે ।
તે તુ રાજ્ઞા સમં સર્વે વૈષ્ણવાઃ પુણ્યકારિણઃ

વિષ્ણુધ્યાનપરાઃ સર્વે જપદાનપરાયણાઃ ।
સુકર્મોવાચ-
એવં તે પ્રસ્થિતાઃ સર્વે હર્ષેણ મહતાન્વિતાઃ

પૂરું પુત્રં મહારાજ સ્વરાજ્યે પરિષિચ્ય તમ્ ।
ઐંદ્રં લોકં જગામાથ યયાતિઃ પૃથિવીપતિઃ

તેજસા તસ્ય પુણ્યેન ધર્મેણ તપસા તદા ।
તે જનાઃ પ્રસ્થિતાઃ સર્વે વૈષ્ણવં લોકમુત્તમમ્

તતો દેવાઃ સગંધર્વાઃ કિન્નરાશ્ચારણાસ્તથા ।
સહિતા દેવરાજેન આગતાઃ સંમુખં તદા

તસ્યૈવાપિ નૃપેંદ્રસ્ય પૂજયંતો નૃપોત્તમ ।
ઇંદ્ર ઉવાચ-
સ્વાગતં તે મહારાજ મમ ગેહં સમાવિશ

અત્ર ભોગાન્પ્રભુંક્ષ્વ ત્વં દિવ્યાન્કામાન્મનોઽનુગાન્ ।
રાજોવાચ-
સહસ્રાક્ષ મહાપ્રાજ્ઞ તવ પાદાંબુજદ્વયમ્

નમસ્કરોમ્યહં દેવ બ્રહ્મલોકં વ્રજામ્યહમ્ ।
દેવૈઃ સંસ્તૂયમાનશ્ચ બ્રહ્મલોકં જગામ હ

પદ્મયોનિર્મહાતેજાઃ સાર્ધં મુનિવરૈસ્તદા ।
આતિથ્યં ચ ચકારાસ્ય પાદ્યાર્ઘાદિ સુવિષ્ટરૈઃ

ઉવાચ વિષ્ણુલોકં હિ પ્રયાહિ ત્વં સ્વકર્મણા ।
એવમાભાષિતે ધાત્રા જગામ શિવમંદિરમ્

ચક્રે આતિથ્યપૂજાં ચ ઉમયા સહ શંકરઃ ।
તસ્યૈ વાપિ નૃપેંદ્રસ્ય રાજાનમિદમબ્રવીત્

કૃષ્ણભક્તોસિ રાજેંદ્ર મમાપિ સુપ્રિયો ભવાન્ ।
તતો યયાતે રાજેંદ્ર વસ ત્વં મમ મંદિરમ્

સર્વાન્ભોગાન્પ્રભુંક્ષ્વ ત્વં દુઃખપ્રાપ્યાન્હિ માનુષૈઃ ।
અંતરં નાસ્તિ રાજેંદ્ર મમ વિષ્ણોર્ન સંશયઃ

યોસૌ વિષ્ણુસ્વરૂપેણ સ વૈ રુદ્રો ન સંશયઃ ।
યો રુદ્રો વિદ્યતે રાજન્સ ચ વિષ્ણુઃ સનાતનઃ

ઉભયોરંતરં નાસ્તિ તસ્માચ્ચૈવ વદામ્યહમ્ ।
વિષ્ણુભક્તસ્યપુણ્યસ્યસ્થાનમેવદદામ્યહમ્

તસ્માદત્ર મહારાજ સ્થાતવ્યં હિ ત્વયાનઘ ।
એવમુક્તઃ શિવેનાપિ યયાતિર્હરિવલ્લભઃ

ભક્ત્યા પ્રણમ્ય દેવેશં શંકરં નતકંધરઃ ।
એતત્સર્વં મહાદેવ ત્વયોક્તમિહ સાંપ્રતમ્

યુવયોરંતરં નાસ્તિ એકા મૂર્તિર્દ્વિધાભવત્ ।
વૈષ્ણવં ગંતુમિચ્છામિ પાદૌ તવ નમામ્યહમ્

એવમસ્તુ મહારાજ ગચ્છ લોકં તુ વૈષ્ણવમ્ ।
સમાદિષ્ટઃ શિવેનાપિ પ્રતસ્થે વસુધાધિપઃ

પૃથ્વીશસ્તૈર્મહાપુણ્યૈર્વૈષ્ણવૈર્વિષ્ણુવલ્લભૈઃ ।
નૃત્યમાનૈસ્તતસ્તૈસ્તુ પુરતસ્તસ્ય ભૂપતેઃ

શંખશબ્દૈઃ સુપાપઘ્નૈઃ સિંહનાદૈઃ સુપુષ્કલૈઃ ।
જગામ નિઃસ્વનૈ રાજા પૂજ્યમાનઃ સુચારણૈઃ

સુસ્વરૈર્ગીયમાનસ્તુ પાઠકૈઃ શાસ્ત્રકોવિદૈઃ ।
ગાયંતિ પુરતસ્તસ્ય ગંધર્વા ગીતતત્પરાઃ

ઋષિભિઃ સ્તૂયમાનશ્ચ દેવવૃંદૈઃ સમન્વિતૈઃ ।
અપ્સરોભિઃ સુરૂપાભિઃ સેવ્યમાનઃ સ નાહુષિઃ

ગંધર્વૈઃ કિન્નરૈઃ સિદ્ધૈશ્ચારણૈઃ પુણ્યમંગલૈઃ ।
સાધ્યૈર્વિદ્યાધરૈ રાજા મરુદ્ભિર્વસુભિસ્તથા

રુદ્રૈશ્ચાદિત્યવર્ગૈશ્ચ લોકપાલૈર્દિગીશ્વરૈઃ ।
સ્તૂયમાનો મહારાજસ્ત્રૈલોક્યેન સમંતતઃ

દદૃશે વૈષ્ણવં લોકમનૌપમ્યમનામયમ્ ।
વિમાનૈઃ કાંચનૈ રાજન્સર્વશોભાસમાવિલૈઃ

હંસકુંદેંદુધવલૈર્વિમાનૈરુપશોભિતૈઃ ।
પ્રાસાદૈઃ શતભૌમૈશ્ચ મેરુમંદરસંનિભૈઃ

શિખરૈરુલ્લિખદ્ભિશ્ચ સ્વર્વ્યોમહાટકાન્વિતૈઃ ।
જાજ્વલ્યમાનૈઃ કલશૈઃ શોભતે સુપુરોત્તમમ્

તારાગણૈર્યથાકાશં તેજઃ શ્રિયા પ્રકાશતે ।
પ્રજ્વલત્તેજોજ્વાલાભિર્લોચનૈરિવ લોકતે

નાનારત્નૈર્હરેર્લોકઃ પ્રહસદ્દશનૈરિવ ।
સમાહ્વયતિ તાન્પુણ્યાન્વૈષ્ણવાન્વિષ્ણુવલ્લભાન્

ધ્વજ વ્યાજેન રાજેંદ્ર ચલિતાગ્રૈઃ સુપલ્લવૈઃ ।
શ્વસનાંદોલિતૈસ્તૈશ્ચ ધ્વજાગ્રૈશ્ચ મનોહરૈઃ

હેમદંડૈશ્ચ ઘંટાભિઃ સર્વત્રસમલંકૃતમ્ ।
સૂર્યતેજઃ પ્રકાશૈશ્ચ ગોપુરાટ્ટાલકૈસ્તતઃ

ગવાક્ષૈર્જાલમાલૈશ્ચ વાતાયનમનોહરૈઃ ।
પ્રતોલીનાં પ્રકાશૈશ્ચ પ્રાકારૈર્હેમરૂપકૈઃ

તોરણૈઃ સુપતાકાભિર્નાનાશબ્દૈઃ સુમંગલૈઃ ।
કલશાગ્રૈશ્ચક્રબિંબૈ રવિબિંબસમપ્રભૈઃ

સુભોગૈઃ શતકક્ષૈશ્ચ નિર્જલાંબુદસન્નિભૈઃ ।
દંડચ્છત્રસમાકીર્ણૈઃ કલશૈરુપશોભિતૈઃ

પ્રાવૃટ્કાલાંબુદાકારૈર્મદિરૈરુપશોભિતૈઃ ।
કલશૈઃ શોભમાનૈસ્તૈરૃક્ષૈર્દ્યૌરિવ ભૂતલમ્

દંડજાલપતાકાભિરૃક્ષજાલસમપ્રભૈઃ ।
તાદૃશૈઃ સ્ફાટિકાકારૈઃ કાંતિશંખેંદુસન્નિભૈઃ

હેમપ્રાસાદસંબાધૈર્નાનાધાતુમયૈસ્તતઃ ।
વિમાનૈરર્બુદસંખ્યૈઃ શતકોટિસહસ્રકૈઃ

સર્વભોગયુતૈશ્ચૈવ શોભતે હરિપત્તનમ્ ।
યૈઃ સમારાધિતો દેવઃ શંખચક્રગદાધરઃ

તે પ્રસાદાત્તસ્ય તેષુ નિવસંતિ ગૃહેષુ ચ ।
સર્વપુણ્યેષુ દિવ્યેષુ ભોગાઢ્યેષુ ચ માનવાઃ

વૈષ્ણવાઃ પુણ્યકર્માણો નિર્ધૂતાશેષકલ્મષાઃ ।
એવંવિધૈર્ગૃહૈઃ પુણ્યૈઃ શોભિતં વિષ્ણુમંદિરમ્

નાનાવૃક્ષૈઃ સમાકીર્ણં વનૈશ્ચંદનશોભિતૈઃ ।
સર્વકામફલૈ રાજન્સર્વત્ર સમલંકૃતમ્

વાપીકુંડતડાગૈશ્ચ સારસૈરુપશોભિતૈઃ ।
હંસકારંડવાકીર્ણૈઃ કલ્હારૈરુપશોભિતૈઃ

શતપત્રૈર્મહાપદ્મૈઃ પદ્મોત્પલવિરાજિતૈઃ ।
કનકોત્પલવર્ણૈશ્ચ સરોભિશ્ચ વિરાજતે

વૈકુંઠં સર્વશોભાઢ્યં દેવોદ્યાનૈરલંકૃતમ્ ।
દિવ્યશોભાસમાકીર્ણં વૈષ્ણવૈરુપશોભિતમ્

વૈકુંઠં દદૃશે રાજા મોક્ષસ્થાનમનુત્તમમ્ ।
દેવવૃંદૈઃ સમાકીર્ણં યયાતિર્નહુષાત્મજઃ

પ્રવિવેશ પુરં રમ્યં સર્વદાહવિવર્જિતમ્ ।
દદૃશે સર્વક્લેશઘ્નં નારાયણમનામયમ્

વિમાનૈરુપશોભંતં સર્વાભરણશાલિનમ્ ।
પીતવાસં જગન્નાથં શ્રીવત્સાંકં મહાદ્યુતિમ્

વૈનતેયસમારૂઢં શ્રિયાયુક્તં પરાત્પરમ્ ।
સર્વેષાં દેવલોકાનાં યો ગતિઃ પરમેશ્વરઃ

પરમાનંદરૂપેણ કૈવલ્યેન વિરાજતે ।
સેવ્યમાનં મહાલોકૈઃસુપુણ્યૈર્વૈષ્ણવૈર્હરિમ્

દેવવૃંદૈઃ સમાકીર્ણં ગંધર્વગણસેવિતમ્ ।
અપ્સરોભિર્મહાત્માનં દુઃખક્લેશાપહં હરિમ્

નારાયણં નનામાથ સ્વપત્ન્યા સહ ભૂપતિઃ ।
પ્રણેમુર્માનવાઃ સર્વે વૈષ્ણવા મધુસૂદનમ્

ગતા યે વૈષ્ણવાઃ સર્વે સહ રાજ્ઞા મહામતે ।
પાદાંબુજદ્વયં તસ્ય નેમુર્ભક્ત્યા મહામતે

પ્રણમંતં મહાત્માનં રાજાનં દીપ્તતેજસમ્ ।
તમુવાચ હૃષીકેશસ્તુષ્ટોઽહં તવ સુવ્રત

વરં વરય રાજેંદ્ર યત્તે મનસિ વર્તતે ।
તત્તે દદામ્યસંદેહં મદ્ભક્તોસિ મહામતે

રાજોવાચ
યદિ ત્વં દેવદેવેશ તુષ્ટોસિ મધુસૂદન ।
દાસત્વં દેહિ સતતમાત્મનશ્ચ જગત્પતે

વિષ્ણુરુવાચ-
એવમસ્તુ મહાભાગ મમ ભક્તો ન સંશયઃ ।
લોકે મમ મહારાજ સ્થાતવ્યમનયા સહ

એવમુક્તો મહારાજો યયાતિઃ પૃથિવીપતિઃ ।
પ્રસાદાત્તસ્ય દેવસ્ય વિષ્ણુલોકં પ્રસાધિતમ્

નિવસત્યેષ ભૂપાલો વૈષ્ણવં લોકમુત્તમમ્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને પિતૃતીર્થવર્ણને યયાતિચરિત્રે યયાતેઃ સ્વર્ગારોહણં નામ ત્ર્યશીતિતમોઽધ્યાયઃ