पद्म पुराण · अध्याय 2.83

सुकर्मोवाच-
समाहूय प्रजाः सर्वा द्वीपानां वसुधाधिपः ।
हर्षेण महताविष्ट इदं वचनमब्रवीत्

इंद्रलोकं ब्रह्मलोकं रुद्रलोकमतः परम् ।
वैष्णवं सर्वपापघ्नं प्राणिनां गतिदायकम्

व्रजाम्यहं न संदेहो ह्यनया सह सत्तमाः ।
ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः सशूद्रा श्च प्रजा मम

सुखेनापि सकुटुंबैः स्थातव्यं तु महीतले ।
पूरुरेष महाभागो भवतां पालकस्त्विह

स्थापितोस्ति मया लोका राजा धीरः सदंडकः ।
एवमुक्तास्तु ताः सर्वाः प्रजा राजानमब्रुवन्

श्रूयते सर्ववेदेषु पुराणेषु नृपोत्तम ।
धर्म एवं यतो लोके न दृष्टः केन वै पुरा

दृष्टोस्माभिरसौ धर्मो दशांगः सत्यवल्लभः ।
सोमवंशसमुत्पन्नो नहुषस्य महागृहे

हस्तपादमुखैर्युक्तः सर्वाचारप्रचारकः ।
ज्ञानविज्ञानसंपन्नः पुण्यानां च महानिधिः

गुणानां हि महाराज आकरः सत्यपंडितः ।
कुर्वंति च महाधर्मं सत्यवंतो महौजसः

तं धर्मं दृष्टवंतः स्म भवंतं कामरूपिणम् ।
भवंतं कामकर्तारमीदृशं सत्यवादिनम्

कर्मणा त्रिविधेनापि वयं त्यक्तुं न शक्नुमः ।
यत्र त्वं तत्र गच्छामः सुसुखं पुण्यमेव च

नरकेपि भवान्यत्र वयं तत्र न संशयः ।
किं दारैर्धनभोगैश्च किं जीवैर्जीवितेन च

त्वां विनासुमहाराज तेन नास्त्यत्र कारणम् ।
त्वयैव सह राजेंद्र वयं यास्याम नान्यथा

एवं श्रुत्वा वचस्तासां प्रजानां पृथिवीपतिः ।
हर्षेण महताविष्टः प्रजावाक्यमुवाच ह

आगच्छंतु मया सार्द्धं सर्वे लोकाः सुपुण्यकाः ।
नृपो रथं समारुह्य तया वै कामकन्यया

रथेन हंसवर्णेन चंद्रबिंबानुकारिणा ।
चामरैर्व्यजनैश्चापि वीज्यमानो गतव्यथः

केतुना तेन पुण्येन शुभ्रेणापि महीयसा ।
शोभमानो यथा देवो देवराजः पुरंदरः

ऋषिभिः स्तूयमानस्तु बंदिभिश्चारणैस्तथा ।
प्रजाभिः स्तूयमानश्च ययातिर्नहुषात्मजः

प्रजाः सर्वास्ततो यानैः समायाता नरेश्वरम् ।
गजैरश्वै रथैश्चान्यैः प्रस्थिताश्च दिवं प्रति

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चान्ये पृथग्जनाः ।
सर्वे च वैष्णवा लोका विष्णुध्यानपरायणाः

तेषां तु केतवः शुक्ला हेमदंडैरलंकृताः ।
शंखचक्रांकिताः सर्वे सदंडाः सपताकिनः

प्रजावृंदेषु भासंते पताका मारुतेरिताः ।
दिव्यमालाधरास्सर्वे शोभितास्तुलसीदलैः

दिव्यचंदनदिग्धांगा दिव्यगंधानुलेपनाः ।
दिव्यवस्त्रकृता शोभा दिव्याभरणभूषिताः

सर्वे लोकाः सुरूपास्ते राजानमुपजग्मिरे ।
प्रजाशतसहस्राणि लक्षकोटिशतानि च

अर्वखर्वसहस्राणि ते जनाः प्रतिजग्मिरे ।
ते तु राज्ञा समं सर्वे वैष्णवाः पुण्यकारिणः

विष्णुध्यानपराः सर्वे जपदानपरायणाः ।
सुकर्मोवाच-
एवं ते प्रस्थिताः सर्वे हर्षेण महतान्विताः

पूरुं पुत्रं महाराज स्वराज्ये परिषिच्य तम् ।
ऐंद्रं लोकं जगामाथ ययातिः पृथिवीपतिः

तेजसा तस्य पुण्येन धर्मेण तपसा तदा ।
ते जनाः प्रस्थिताः सर्वे वैष्णवं लोकमुत्तमम्

ततो देवाः सगंधर्वाः किन्नराश्चारणास्तथा ।
सहिता देवराजेन आगताः संमुखं तदा

तस्यैवापि नृपेंद्रस्य पूजयंतो नृपोत्तम ।
इंद्र उवाच-
स्वागतं ते महाराज मम गेहं समाविश

अत्र भोगान्प्रभुंक्ष्व त्वं दिव्यान्कामान्मनोऽनुगान् ।
राजोवाच-
सहस्राक्ष महाप्राज्ञ तव पादांबुजद्वयम्

नमस्करोम्यहं देव ब्रह्मलोकं व्रजाम्यहम् ।
देवैः संस्तूयमानश्च ब्रह्मलोकं जगाम ह

पद्मयोनिर्महातेजाः सार्धं मुनिवरैस्तदा ।
आतिथ्यं च चकारास्य पाद्यार्घादि सुविष्टरैः

उवाच विष्णुलोकं हि प्रयाहि त्वं स्वकर्मणा ।
एवमाभाषिते धात्रा जगाम शिवमंदिरम्

चक्रे आतिथ्यपूजां च उमया सह शंकरः ।
तस्यै वापि नृपेंद्रस्य राजानमिदमब्रवीत्

कृष्णभक्तोसि राजेंद्र ममापि सुप्रियो भवान् ।
ततो ययाते राजेंद्र वस त्वं मम मंदिरम्

सर्वान्भोगान्प्रभुंक्ष्व त्वं दुःखप्राप्यान्हि मानुषैः ।
अंतरं नास्ति राजेंद्र मम विष्णोर्न संशयः

योसौ विष्णुस्वरूपेण स वै रुद्रो न संशयः ।
यो रुद्रो विद्यते राजन्स च विष्णुः सनातनः

उभयोरंतरं नास्ति तस्माच्चैव वदाम्यहम् ।
विष्णुभक्तस्यपुण्यस्यस्थानमेवददाम्यहम्

तस्मादत्र महाराज स्थातव्यं हि त्वयानघ ।
एवमुक्तः शिवेनापि ययातिर्हरिवल्लभः

भक्त्या प्रणम्य देवेशं शंकरं नतकंधरः ।
एतत्सर्वं महादेव त्वयोक्तमिह सांप्रतम्

युवयोरंतरं नास्ति एका मूर्तिर्द्विधाभवत् ।
वैष्णवं गंतुमिच्छामि पादौ तव नमाम्यहम्

एवमस्तु महाराज गच्छ लोकं तु वैष्णवम् ।
समादिष्टः शिवेनापि प्रतस्थे वसुधाधिपः

पृथ्वीशस्तैर्महापुण्यैर्वैष्णवैर्विष्णुवल्लभैः ।
नृत्यमानैस्ततस्तैस्तु पुरतस्तस्य भूपतेः

शंखशब्दैः सुपापघ्नैः सिंहनादैः सुपुष्कलैः ।
जगाम निःस्वनै राजा पूज्यमानः सुचारणैः

सुस्वरैर्गीयमानस्तु पाठकैः शास्त्रकोविदैः ।
गायंति पुरतस्तस्य गंधर्वा गीततत्पराः

ऋषिभिः स्तूयमानश्च देववृंदैः समन्वितैः ।
अप्सरोभिः सुरूपाभिः सेव्यमानः स नाहुषिः

गंधर्वैः किन्नरैः सिद्धैश्चारणैः पुण्यमंगलैः ।
साध्यैर्विद्याधरै राजा मरुद्भिर्वसुभिस्तथा

रुद्रैश्चादित्यवर्गैश्च लोकपालैर्दिगीश्वरैः ।
स्तूयमानो महाराजस्त्रैलोक्येन समंततः

ददृशे वैष्णवं लोकमनौपम्यमनामयम् ।
विमानैः कांचनै राजन्सर्वशोभासमाविलैः

हंसकुंदेंदुधवलैर्विमानैरुपशोभितैः ।
प्रासादैः शतभौमैश्च मेरुमंदरसंनिभैः

शिखरैरुल्लिखद्भिश्च स्वर्व्योमहाटकान्वितैः ।
जाज्वल्यमानैः कलशैः शोभते सुपुरोत्तमम्

तारागणैर्यथाकाशं तेजः श्रिया प्रकाशते ।
प्रज्वलत्तेजोज्वालाभिर्लोचनैरिव लोकते

नानारत्नैर्हरेर्लोकः प्रहसद्दशनैरिव ।
समाह्वयति तान्पुण्यान्वैष्णवान्विष्णुवल्लभान्

ध्वज व्याजेन राजेंद्र चलिताग्रैः सुपल्लवैः ।
श्वसनांदोलितैस्तैश्च ध्वजाग्रैश्च मनोहरैः

हेमदंडैश्च घंटाभिः सर्वत्रसमलंकृतम् ।
सूर्यतेजः प्रकाशैश्च गोपुराट्टालकैस्ततः

गवाक्षैर्जालमालैश्च वातायनमनोहरैः ।
प्रतोलीनां प्रकाशैश्च प्राकारैर्हेमरूपकैः

तोरणैः सुपताकाभिर्नानाशब्दैः सुमंगलैः ।
कलशाग्रैश्चक्रबिंबै रविबिंबसमप्रभैः

सुभोगैः शतकक्षैश्च निर्जलांबुदसन्निभैः ।
दंडच्छत्रसमाकीर्णैः कलशैरुपशोभितैः

प्रावृट्कालांबुदाकारैर्मदिरैरुपशोभितैः ।
कलशैः शोभमानैस्तैरृक्षैर्द्यौरिव भूतलम्

दंडजालपताकाभिरृक्षजालसमप्रभैः ।
तादृशैः स्फाटिकाकारैः कांतिशंखेंदुसन्निभैः

हेमप्रासादसंबाधैर्नानाधातुमयैस्ततः ।
विमानैरर्बुदसंख्यैः शतकोटिसहस्रकैः

सर्वभोगयुतैश्चैव शोभते हरिपत्तनम् ।
यैः समाराधितो देवः शंखचक्रगदाधरः

ते प्रसादात्तस्य तेषु निवसंति गृहेषु च ।
सर्वपुण्येषु दिव्येषु भोगाढ्येषु च मानवाः

वैष्णवाः पुण्यकर्माणो निर्धूताशेषकल्मषाः ।
एवंविधैर्गृहैः पुण्यैः शोभितं विष्णुमंदिरम्

नानावृक्षैः समाकीर्णं वनैश्चंदनशोभितैः ।
सर्वकामफलै राजन्सर्वत्र समलंकृतम्

वापीकुंडतडागैश्च सारसैरुपशोभितैः ।
हंसकारंडवाकीर्णैः कल्हारैरुपशोभितैः

शतपत्रैर्महापद्मैः पद्मोत्पलविराजितैः ।
कनकोत्पलवर्णैश्च सरोभिश्च विराजते

वैकुंठं सर्वशोभाढ्यं देवोद्यानैरलंकृतम् ।
दिव्यशोभासमाकीर्णं वैष्णवैरुपशोभितम्

वैकुंठं ददृशे राजा मोक्षस्थानमनुत्तमम् ।
देववृंदैः समाकीर्णं ययातिर्नहुषात्मजः

प्रविवेश पुरं रम्यं सर्वदाहविवर्जितम् ।
ददृशे सर्वक्लेशघ्नं नारायणमनामयम्

विमानैरुपशोभंतं सर्वाभरणशालिनम् ।
पीतवासं जगन्नाथं श्रीवत्सांकं महाद्युतिम्

वैनतेयसमारूढं श्रियायुक्तं परात्परम् ।
सर्वेषां देवलोकानां यो गतिः परमेश्वरः

परमानंदरूपेण कैवल्येन विराजते ।
सेव्यमानं महालोकैःसुपुण्यैर्वैष्णवैर्हरिम्

देववृंदैः समाकीर्णं गंधर्वगणसेवितम् ।
अप्सरोभिर्महात्मानं दुःखक्लेशापहं हरिम्

नारायणं ननामाथ स्वपत्न्या सह भूपतिः ।
प्रणेमुर्मानवाः सर्वे वैष्णवा मधुसूदनम्

गता ये वैष्णवाः सर्वे सह राज्ञा महामते ।
पादांबुजद्वयं तस्य नेमुर्भक्त्या महामते

प्रणमंतं महात्मानं राजानं दीप्ततेजसम् ।
तमुवाच हृषीकेशस्तुष्टोऽहं तव सुव्रत

वरं वरय राजेंद्र यत्ते मनसि वर्तते ।
तत्ते ददाम्यसंदेहं मद्भक्तोसि महामते

राजोवाच
यदि त्वं देवदेवेश तुष्टोसि मधुसूदन ।
दासत्वं देहि सततमात्मनश्च जगत्पते

विष्णुरुवाच-
एवमस्तु महाभाग मम भक्तो न संशयः ।
लोके मम महाराज स्थातव्यमनया सह

एवमुक्तो महाराजो ययातिः पृथिवीपतिः ।
प्रसादात्तस्य देवस्य विष्णुलोकं प्रसाधितम्

निवसत्येष भूपालो वैष्णवं लोकमुत्तमम्

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने पितृतीर्थवर्णने ययातिचरित्रे ययातेः स्वर्गारोहणं नाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः