પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.63

સુકર્મોવાચ-
તયોશ્ચાપિ દ્વિજશ્રેષ્ઠ માતાપિત્રોશ્ચ સ્નાતયોઃ ।
પુત્રસ્યાપિ હિ સર્વાંગે પતંત્યંબુકણા યદા

સર્વતીર્થસમં સ્નાનં પુત્રસ્યાપિ સુજાયતે ।
પતિતં વિકલં વૃદ્ધમશક્તં સર્વકર્મસુ

વ્યાધિતં કુષ્ઠિનં તાતં માતરં ચ તથાવિધામ્ ।
ઉપાચરતિ યઃ પુત્રસ્તસ્ય પુણ્યં વદામ્યહમ્

વિષ્ણુસ્તસ્ય પ્રસન્નાત્મા જાયતે નાત્ર સંશયઃ ।
પ્રયાતિ વૈષ્ણવં લોકં યદપ્રાપ્યં હિ યોગિભિઃ

પિતરૌ વિકલૌ દીનૌ વૃદ્ધાવેતૌ ગુરૂ સુતઃ ।
મહાગદેન સંપ્રાપ્તૌ પરિત્યજતિ પાપધીઃ

પુત્રો નરકમાપ્નોતિ દારુણં કૃમિસંકુલમ્ ।
વૃદ્ધાભ્યાં ચ સમાહૂતો ગુરૂભ્યામિહ સાંપ્રતમ્

ન પ્રયાતિ સુતો ભૂત્વા તસ્ય પાપં વદામ્યહમ્ ।
વિષ્ઠાશી જાયતે મૂઢો ગ્રામઘ્રોણી ન સંશયઃ

યાવજ્જન્મસહસ્રં તુ પુનઃ શ્વા ચાભિજાયતે ।
પુત્રગેહેસ્થિતૌ વૃદ્ધૌ માતા ચ જનકસ્તથા

અભોજયિત્વા તાવન્નં સ્વયમત્તિ ચ યઃ સુતઃ ।
મૂત્રં વિષ્ઠાં સ ભુંજીત યાવજ્જન્મસહસ્રકમ્

કૃષ્ણસર્પો ભવેત્પાપી યાવજ્જન્મશતદ્વયમ્ ।
માતરંપિતરં વૃદ્ધમવજ્ઞાય પ્રવર્ત્તતે

ગ્રાહોપિ જાયતે દુષ્ટો જન્મકોટિશતૈરપિ ।
તાવેતૌ કુત્સતે પુત્રઃ કટુકૈર્વચનૈરપિ

સ ચ પાપી ભવેદ્વ્યાઘ્રઃ પશ્ચાદૃક્ષઃ પ્રજાયતે ।
માતરંપિતરં પુત્રો યો ન મન્યેત દુષ્ટધીઃ

કુંભીપાકે વસેત્તાવદ્યાવદ્યુગસહસ્રકમ્ ।
નાસ્તિ માતૃસમં તીર્થં પુત્રાણાં ચ પિતુઃ સમમ્

તારણાય હિતાયૈવ ઇહૈવ ચ પરત્ર ચ ।
તસ્માદહં મહાપ્રાજ્ઞ પિતૃદેવં પ્રપૂજયે

માતૃદેવં સર્વદેવ યોગયોગી તથાભવમ્ ।
માતૃપિતૃપ્રસાદેન સંજાતં જ્ઞાનમુત્તમમ્

ત્રિલોકીયં સમસ્તા તુ સંયાતા મમ વશ્યતામ્ ।
અર્વાચીનગતિં જાને દેવસ્યાસ્ય મહાત્મનઃ

વાસુદેવસ્ય તસ્યૈવ પરાચીનાં મહામતે ।
સર્વં જ્ઞાનં સમુદ્ભૂતં પિતૃમાતૃપ્રસાદતઃ

કો ન પૂજયતે વિદ્વાન્પિતરં માતરં તથા ।
સાંગોપાંગૈરધીતૈસ્તૈઃ શ્રુતિશાસ્ત્રસમન્વિતૈઃ

વેદૈરપિ ચ કિં વિપ્રા પિતા યેન ન પૂજિતઃ ।
માતા ન પૂજિતા યેન તસ્ય વેદા નિરર્થકાઃ

યજ્ઞૈશ્ચ તપસા વિપ્ર કિં દાનૈઃ કિં ચ પૂજનૈઃ ।
પ્રયાતિ તસ્ય વૈફલ્યં ન માતા યેન પૂજિતા

ન પિતા પૂજિતો યેન જીવમાનો ગૃહે સ્થિતઃ ।
એષ પુત્રસ્ય વૈ ધર્મસ્તથા તીર્થં નરેષ્વિહ

એષ પુત્રસ્ય વૈ મોક્ષસ્તથા જન્મફલં શુભમ્ ।
એષ પુત્રસ્ય વૈ યજ્ઞો દાનમેવ ન સંશયઃ

પિતરં પૂજયેન્નિત્યં ભક્ત્યા ભાવેન તત્પરઃ ।
તસ્ય જાતં સમસ્તં તદ્યદુક્તં પૂર્વમેવ હિ

દાનસ્યાપિ ફલં તેન તીર્થસ્યાપિ ન સંશયઃ ।
યજ્ઞસ્યાપિ ફલં પ્રાપ્તં માતા યેનાપ્યુપાસિતા

પિતા યેન સુભક્ત્યા ચ નિત્યમેવાપ્યુપાસિતઃ ।
તસ્ય સર્વા સુસંસિદ્ધા યજ્ઞાદ્યાઃ પુણ્યદાઃ ક્રિયાઃ

એતદર્થં સમાજ્ઞાતં ધર્મશાસ્ત્રં શ્રુતં મયા ।
પિતૃભક્તિપરો નિત્યં ભવેત્પુત્રો હિ પિપ્પલ

તુષ્ટે પિતરિ સંપ્રાપ્તં યદુરાજ્ઞા પુરા સુખમ્ ।
રુષ્ટે પિતરિ ચ પ્રાપ્તં મહત્પાપં પુરા શૃણુ

રુરુણા પૌરવેણાપિ પિત્રા શપ્તેન ભૂતલે ।
એવં જ્ઞાનં મયા ચાપ્તં દ્વાવેતૌ યદુપાસિતૌ

એતયોશ્ચ પ્રસાદેન પ્રાપ્તં ફલમનુત્તમમ્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને માતાપિતૃતીર્થ-માહાત્મ્યે ત્રિષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ