પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.55

વિષ્ણુરુવાચ-
ભાવં વિદિત્વા સુરરાટ્ચ તસ્યાઃ પ્રોવાચ કામં પુરતઃ સ્થિતં સઃ ।
ન ચાસ્તિ શક્યા સ્મર તે જયાય સત્યાત્મકધ્યાન સુદંશિતા સતી

ધર્માખ્ય ચાપં સ્વકરે ગૃહીત્વા જ્ઞાનાભિધાનં વરમેવ બાણમ્ ।
યોદ્ધું રણે સંપ્રતિ સંસ્થિતા સતી વીરો યથા દર્પિતવીર્યભાવઃ

જિગીષયેયં પુરુષાર્થમેવ ત્વમાત્મનઃ કુરુષે પૌરુષં તુ ।
ત્વામદ્ય જેતું સમરે સમર્થા યદ્ભાવ્યમેવં તદિહૈવ ચિંત્યમ્

દગ્ધોસિ પૂર્વં ત્વમિહૈવ શંભુના મહાત્મના તેન સમં વિરોધમ્ ।
કૃત્વા ફલં તસ્ય વિકર્મણશ્ચ જાતોસ્યનંગઃ સ્મર સત્યમેવ

યથા ત્વયા કર્મ કૃતં પુરા સ્મર ફલં તુ પ્રાપ્તં તુ તથૈવ તીવ્રમ્ ।
સુકુત્સિતાં યોનિમવાપ્સ્યસિ ધ્રુવં સાધ્વ્યાનયા સાર્ધમિહૈવ કથ્યસે

યે જ્ઞાનવંતઃ પુરુષા જગત્ત્રયે વૈરં પ્રકુર્વન્તિ મહાત્મભિઃ સમમ્ ।
ભુંજન્તિ તે દુષ્કૃતમેવતત્ફલં દુઃખાન્વિતં રૂપવિનાશનં ચ

વ્યાઘુષ્ય આવાં તુ વ્રજાવ કામ એનાં પરિત્યજ્ય સતીં પ્રયુજ્ય ।
સત્યાઃ પ્રસંગેન પુરા મયા તુ લબ્ધં ફલં પાપમયં ત્વસહ્યમ્

ત્વમેવ જાનાસિ ચરિત્રમેતચ્છપ્તોસ્મિ તેનાપિ ચ ગૌતમેન ।
જાતશ્ચ મેષવૃષણઃ સદા હ્યહં ભવાન્ગતો માં તુ વિહાય તત્ર

તેજઃ પ્રભાવો હ્યતુલઃ સતીનાં ધાતા સમર્થઃ સહિતું ન સૂર્યઃ ।
સુકુત્સિતં રૂપમિદં તુ રક્ષેત્પુરાનુસૂયા મુનિના હિ શપ્તમ્

નિરુધ્ય સૂર્યં પરિવેગવંતમુદ્યંતમેવં પ્રભયા સુદીપ્તમ્ ।
ભર્તુશ્ચ મૃત્યું પરિબાધમાનં માંડવ્યશાપસ્ય ચ કૌંડિનસ્ય

અત્રેઃ પ્રિયા સત્યપતિવ્રતા તયા સ્વપુત્રતાં દેવત્રયં હિ નીતમ્ ।
ન કિં પુરા મન્મથ તે શ્રુતં સદા સંસ્કારયુક્તાઃ પ્રભવંતિ સત્યઃ

સાવિત્રીનામ્ની દ્યુમત્સેનપુત્રી નીતં પ્રિયં સા પુનરાનિનાય ।
યમાદિહૈવાશ્વપતેઃ સુપુત્રં સતી ત્વમેવં પરિસંશ્રુતં ચ

અગ્નેઃ શિખાં કઃ પરિસંસ્પૃશેદ્વૈ તરેદ્ધિકઃ સાગરમેવ મૂઢઃ ।
ગલે તુ બદ્ધાસુ શિલાં ભુજાભ્યાં કો વા સતીં વશ્યતિ વીતરાગામ્

ઉક્તે તુ વાક્યે બહુનીતિયુક્તે ઇંદ્રેણ કામસ્ય સુશિક્ષણાર્થમ્ ।
આકર્ણ્ય વાક્યં મકરધ્વજસ્તુ ઉવાચ દેવેંદ્રમથૈનમેવ

કામ ઉવાચ-
તવાતિદેશાદહમાગતો વૈ ધૈર્યં સુહૃત્ત્વં પુરુષાર્થમેવ ।
ત્યક્ત્વા તદર્થં પરિભાષસે માં નિઃસત્વરૂપં બહુભીતિયુક્તમ્

વ્યાબુદ્ધિ યાસ્યામિ યદા સુરેશસ્યાલ્લોકમધ્યે મમ કીર્તિનાશઃ ।
ઊઢિંકરોમાનવિહીન એવ સર્વે વદિષ્યંત્યનયા જિતં મામ્

યે વૈ જિતા દેવગણાશ્ચ દાનવાઃ પૂર્વં મુનીંદ્રાસ્તપસઃ પ્રયુક્તાઃ ।
હાસ્યં કરિષ્યંતિ મમાપિ સદ્યો નાર્યા જિતો મન્મથ એષ ભીમઃ

તસ્માત્પ્રયાસ્યામિ ત્વયૈવ સાર્ધમસ્યા બલં માનમતઃ સુરેશ ।
તેજશ્ચ ધૈર્યં પરિણાશયિષ્યે કસ્માદ્ભવાનત્ર બિભેતિ શક્ર

સંબોધ્ય ચૈવં સ સુરાધિનાથં ચાપં ગૃહીતં સશરં સુપુષ્પમ્ ।
ઉવાચ ક્રીડાં પુરતઃ સ્થિતાં તાં વિધાય માયાં ભવતી પ્રયાતુ

વૈશ્યસ્ય ભાર્યાં સુકલાં સુપુણ્યાં સત્યેસ્થિતાં ધર્મવિદાં ગુણજ્ઞામ્ ।
ઇતો હિ ગત્વા કુરુ કાર્યમુક્તં સાહાય્યરૂપં ચ પ્રિયે સખે શૃણુ

ક્રીડાં સમાભાષ્ય તતો મનોભવસ્ત્વંતે સ્થિતાં પ્રીતિમથાહ્વયત્પુનઃ ।
કાર્યં ભવત્યા મમકાર્યમુત્તમમે તાં સુસ્નેહૈઃ પરિભાવયત્વમ્

ઇંદ્રં હિ દૃષ્ટ્વા સુકલા યથા ભવેત્સ્નેહાનુગા ચારુવિલોચનેયમ્ ।
તૈસ્તૈઃ પ્રભાવૈર્ગુણવાક્યયુક્તૈર્નયસ્વ વશ્યં ચ પ્રિયે સખે શૃણુ

ભો ભોઃ સખે સાધય ગચ્છ શીઘ્રં માયામયં નંદનરૂપયુક્તમ્ ।
પુષ્પોપયુક્તં ચ ફલપ્રધાનં ઘુષ્ટં રુતૈઃ કોકિલષટ્પદાનામ્

આહૂય વીરં મકરંદમેવ રસાયનં સ્વાદુગુણૈરુપેતમ્ ।
સહાનિલાદ્યૈર્નિજકર્મયુક્તૈઃ સંપ્રેષયિત્વા પુનરેવ કામમ્

એવં સમાદિશ્ય મહત્સસૈન્યં ત્રૈલોક્યસંમોહકરં તુ કામઃ ।
ચક્રે પ્રયાણં સુરરાજસાર્ધં સંમોહનાયૈવ મહાસતીં તામ્

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને સુકલાચરિત્રે
પંચપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ