પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.54
વિષ્ણુરુવાચ-
એવમુક્તા ગતા દૂતી તયા સુકલયા તદા ।
સમાસેન સુસંપ્રોક્તમવધાર્ય પુરંદરઃ
તદર્થં ભાષિતં તસ્યાઃ સત્યધર્મસમન્વિતમ્ ।
આલોચ્ય સાહસં ધૈર્યં જ્ઞાનમેવ પુરંદરઃ
ઈદૃશં હિ વદેત્કા હિ નારી ભૂત્વા મહીતલે ।
યોગરૂપં સુસંશિષ્ટં ન્યાયોદૈઃ ક્ષાલિતં વચઃ
પવિત્રેયં મહાભાગા સત્યરૂપા ન સંશયઃ ।
ત્રૈલોક્યસ્ય સમસ્તસ્ય ધુરં ધર્તું ભવેત્ક્ષમા
એતદર્થં વિચાર્યૈવ જિષ્ણુઃ કંદર્પમબ્રવીત્ ।
ત્વયા સહ ગમિષ્યામિ દ્રષ્ટું તાં કૃકલપ્રિયામ્
પ્રત્યુવાચ સહસ્રાક્ષં મન્મથો બલદર્પિતઃ ।
ગમ્યતાં તત્ર દેવેશ યત્રાસ્તે સા પતિવ્રતા
માનં વીર્યં બલં ધૈર્યં તસ્યાઃ સત્યં પતિવ્રતમ્ ।
ગત્વાહં નાશયિષ્યામિ કિયન્માત્રા સુરેશ્વર
સમાકર્ણ્ય સહસ્રાક્ષો વચનં મન્મથસ્ય ચ ।
ભો ભોનંગ શૃણુષ્વ ત્વમધિકં ભાષિતં મુધા
સુદૃઢા સત્યવીર્યેણ સુસ્થિરા ધર્મકર્મભિઃ ।
સુકલેયમજેયા વૈ તત્ર તે પૌરુષં નહિ
ઇત્યાકર્ણ્ય તતઃ ક્રુદ્ધો મન્મથસ્ત્વિન્દ્રમબ્રવીત્ ।
ઋષીણાં દેવતાનાં ચ બલં મયા પ્રણાશિતમ્
અસ્યા બલં કિયન્માત્રં ભવતા મમ કથ્યતે ।
પશ્યતસ્તવ દેવેશ નાશયિષ્યામિ તાં સ્ત્રિયમ્
નવનીતં યથા ચાગ્નેસ્તેજો દૃષ્ટ્વા દ્રવં વ્રજેત્ ।
તથેમાં દ્રાવયિષ્યામિ સ્વેન રૂપેણ તેજસા
ગચ્છ તત્ર મહત્કાર્યમુપસ્થં સાંપ્રતં ધ્રુવમ્ ।
કસ્માત્કુત્સસિ મે તેજસ્ત્રૈલોક્યસ્ય વિનાશનમ્
વિષ્ણુરુવાચ-
આકર્ણ્ય વાક્યં તુ મનોભવસ્ય એતામસાધ્યાં તવ કામજાને ।
ધૈર્યં સમુદ્યમ્ય ચ પુણ્યદેહાં પુણ્યેન પુણ્યાં બહુપુણ્યચારામ્
પશ્યામિ તે પૌરુષમુગ્રવીર્યમિતો હિ ગત્વા તુ ધનુષ્મતા વૈ ।
તેનાપિ સાર્ધં પ્રજગામ ભૂયો રત્યા ચ દૂત્યા ચ પતિવ્રતાં તામ્
એકાં સુપુણ્યાં સ્વગૃહસ્થિતાં તાં ધ્યાનેન પત્યુશ્ચરણે નિયુક્તામ્ ।
યથા સુયોગી પ્રવિધાય ચિત્તં વિકલ્પહીનં ન ચ કલ્પયેત
અત્યદ્ભુતં રૂપમનંતતેજોયુતં ચકારાથ સતીપ્રમોહમ્ ।
નીલાંચિતં ભોગયુતં મહાત્મા ઝષધ્વજશ્ચૈવ પુરંદરશ્ચ
દૃષ્ટ્વા સુલીલં પુરુષં મહાંતં ચરંતમેવં પરિકામભાવમ્ ।
જાયા હિ વૈશ્યસ્ય મહાત્મનસ્તુ મેને ન સા રૂપયુતં ગુણજ્ઞમ્
અંભો યથા પદ્મદલે ગતં વૈ પ્રયાતિ મુક્તાફલકસ્ય કીર્તિમ્ ।
તદ્વત્સ્વભાવઃ પરિસત્યયુક્તો જજ્ઞે ચ તસ્યાસ્તુ પતિવ્રતાયાઃ
અનેન દૂતી પરિપ્રેષિતા પુરા યામાં યુવત્યા હ ગુણજ્ઞમેનમ્ ।
લીલાસ્વરૂપં બહુધાત્મભાવં મમૈષ સર્વં પરિદર્શયેચ્ચ
મમૈવ કાલં પ્રબલં વિચિંત્યાગતો હિ મે કાંતગુણૈશ્ચ સત્ખલઃ ।
રત્યાસમેતસ્તુ કથં ચ જીવેત્સત્યાશ્મભારેણ પ્રમર્દિતશ્ચ
મમાપિ ભાવં પરિગૃહ્ય કાંતો જીવેત્કિયાન્વાપિ સુબુદ્ધિયુક્તઃ ।
શૂન્યો હિ કાયો મમ ચાસ્તિ સદ્યશ્ચેષ્ટાવિહીનો મૃતકલ્પ એવ
કાયસ્ય ગ્રામસ્ય પ્રજાઃ પ્રનષ્ટાઃ સુવિક્રિયાખ્યં પરિગૃહ્ય કર્મ ।
મમાધિકેનાપિ સમં સુકાંતં સ ઊર્દ્ધ્વશોભામનયચ્ચ કામઃ
યદામૃતો બલવાન્હર્ષયુક્તઃ સ્વયંદૃશા વૈ પરિનૃત્યમાનઃ ।
તથા અનેનાપિ પ્રભાષયેદ્ભુતં યો માં હિ વાઞ્છત્યપિ ભોક્તુકામઃ
એવં વિચાર્યૈવ તદા મહાસતી સત્યાખ્યરજ્જ્વા દૃઢબદ્ધચેતના ।
ગૃહં સ્વકીયં પ્રવિવેશ સા તદા તત્તસ્યભાવં નિયમેન વેત્તુમ્
ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને સુકલાચરિત્રે- ચતુઃપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: padmapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0