પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 2.36

સુનીથોવાચ-
સત્યમુક્તં ત્વયા ભદ્રે એવમેતત્કરોમ્યહમ્ ।
અનયા વિદ્યયા વિપ્રં મોહયિષ્યામિ નાન્યથા

સાહાય્યં દેહિ મે પુણ્યં યેન ગચ્છામિ સાંપ્રતમ્ ।
એવમુક્તા તયા રંભા તામુવાચ મનસ્વિનીમ્

કીદૃગ્દદામિ સાહાય્યં તત્ત્વં કથય ભામિનિ ।
દૂતત્વં ગચ્છ મે ભદ્રે એતં પ્રતિ સુસાંપ્રતમ્

એવમુક્તં તયા તાં તુ રંભાં પ્રતિ સુલોચનામ્ ।
એવમેવ પ્રતિજ્ઞાતં રંભયા દેવયોષિતા

કરિષ્યે તવ સાહાય્યમાદેશો મમ દીયતામ્ ।
સદ્ભાવેન વિશાલાક્ષી રૂપયૌવનશાલિની

માયયા દિવ્યરૂપા સા સંબભૂવ વરાનના ।
રૂપેણાપ્રતિમાલોકે મોહયંતી જગત્ત્રયમ્

મેરોશ્ચૈવ મહાપુણ્યે શિખરે ચારુકંદરે ।
નાનાધાતુસમાકીર્ણે નાનારત્નોપશોભિતે

દેવવૃક્ષૈઃ સમાકીર્ણે બહુપુષ્પોપશોભિતે ।
દેવવૃંદસમાકીર્ણે ગંધર્વાપ્સરસેવિતે

મનોહરે સુરમ્યે ચ શીતચ્છાયાસમાકુલે ।
ચંદનાનામશોકાનાં તરૂણાં ચારુહાસિની

દોલાયાં સા સમારૂઢા સર્વશૃઙ્ગારશોભિતા ।
કૌશેયેન સુનીલેન રાજમાના વરાનના

બંધૂકપુષ્પવર્ણેન કંચુકેન દ્વિજોત્તમ ।
સર્વાંગસુંદરી બાલા વીણાતાલકરાવિલા

ગાયમાના વરં ગીતં સુસ્વરં વિશ્વમોહનમ્ ।
તાભિઃ પરિવૃતા બાલા સખીભિઃ સુમનોહરા

અંગસ્તુ કંદરે પુણ્યે એકાંતે ધ્યાનમાસ્થિતઃ ।
કામક્રોધવિહીનસ્તુ ધ્યાયમાનો જનાર્દનમ્

સ શ્રુત્વા સુસ્વરં ગીતં મધુરં સુમનોહરમ્ ।
તાલમાનક્રિયોપેતં સર્વસત્વવિકર્ષણમ્

ધ્યાનાચ્ચચાલ તેજસ્વી માયાગીતેન મોહિતઃ ।
સમુત્થાયાસનાત્તૂર્ણં વીક્ષમાણો મુહુર્મુહુઃ

જગામ તત્ર વેગેન માયાચલિતમાનસઃ ।
દોલાસંસ્થાં વિલોક્યૈવ વીણાદંડકરાવિલામ્

હસમાનાં સુગાયંતીં પૂર્ણચંદ્રનિભાનનામ્ ।
મોહિતસ્તેન ગીતેન રૂપેણાપિ મહાયશાઃ

તસ્યા લાવણ્યભાવેન મન્મથસ્ય શરાહતઃ ।
આકુલવ્યાકુલજ્ઞાન ઋષિપુત્રો દ્વિજોત્તમઃ

પ્રલપત્યતિમોહેન જૃંભતે ચ પુનઃ પુનઃ ।
સ્વેદઃ કંપોથ સંતાપસ્તસ્યાજાયત તત્ક્ષણાત્

મુહ્યન્નિવ મહામોહૈર્ગ્લાનશ્ચલિતમાનસઃ ।
વેપમાનસ્તતસ્ત્વંગો દૂયમાનઃ સમાગતઃ

તામાલોક્ય વિશાલાક્ષીં મૃત્યુકન્યાં યશસ્વિનીમ્ ।
અથોવાચ મહાત્મા સ સુનીથાં ચારુહાસિનીમ્

કા ત્વં કસ્ય વરારોહે સખીભિઃ પરિવારિતા ।
કેન કાર્યેણ સંપ્રાપ્તા કેન ત્વં પ્રેષિતા વનમ્

તવાંગં સુંદરં સર્વમત્ર ભાતિ મહાવને ।
સમાચક્ષ્વ મમાદ્યૈવ પ્રસાદસુમુખી ભવ

માયામોહેન સંમુગ્ધસ્તસ્યાઃ કર્મ ન વિંદતિ ।
માર્ગણૈર્મન્મથસ્યાપિ પરિવિદ્ધો મહામુનિઃ

એવંવિધં મહદ્વાક્યં સમાકર્ણ્ય મહામતેઃ ।
નોવાચ કિંચિત્સા વિપ્રં સમાલોક્ય સખીમુખમ્

રંભાં ચ પ્રેરયામાસ સુનીથા સંજ્ઞયા સખીમ્ ।
સમુવાચ તતો રંભા સાદરં તં દ્વિજં પ્રતિ

ઇયં કન્યા મહાભાગા મૃત્યોશ્ચાપિ મહાત્મનઃ ।
સુનીથાખ્યા પ્રસિદ્ધેયં સર્વલક્ષણસંપદા

પતિમન્વિચ્છતી બાલા ધર્મવંતં તપોનિધિમ્ ।
શાંતં દાંતં મહાપ્રાજ્ઞં વેદવિદ્યાવિશારદમ્

એવંવિધં મહદ્વાક્યં સમાકર્ણ્ય મહામુનિઃ ।
તામુવાચ તતસ્ત્વંગો રંભામપ્સરસાં વરામ્

મયા ચારાધિતો વિષ્ણુઃ સર્વવિશ્વમયો હરિઃ ।
તેન દત્તો વરો મહ્યં પુત્રાખ્યઃ સર્વસિદ્ધિદઃ

તન્નિમિત્તમહં ભદ્રે સુતાર્થં નિત્યમેવ ચ ।
કસ્યચિત્પુણ્યવીર્યસ્ય કન્યામેકાં પ્રચિંતયે

સદૈવાહં ન પશ્યામિ સુભાર્યાં સત્યમીદૃશીમ્ ।
ઇયં ધર્મસ્ય વૈ કન્યા ધર્માચારા વરાનના

મામેવં હિ ભજત્વેષા યદિ કાન્તમિહેચ્છતિ ।
યં યમિચ્છેદિયં બાલા તં દદામિ ન સંશયઃ

અદેયં દેયમિત્યાહ અસ્યાઃ સંગમકારણાત્ ।
એકમેવં ત્વયા દેયં શ્રૂયતાં દ્વિજસત્તમ

રંભોવાચ-
વિપ્રેંદ્ર ત્વં શૃણુષ્વેહ પ્રતિજ્ઞાં વચ્મિ સાંપ્રતમ્ ।
એષા નૈવ ત્વયા ત્યાજ્યા ધર્મપત્ની તવૈવ હિ

અસ્યા દોષો ગુણો નૈવ ગ્રાહ્ય એવ ત્વયા કદા ।
ઇત્યર્થે પ્રત્યયં વિપ્ર પ્રત્યક્ષં પરિદર્શય

સ્વહસ્તં દેહિ વિપ્રેંદ્ર સત્યપ્રત્યયકારકમ્ ।
એવમસ્તુ મયા દત્તો હ્યસ્યા હસ્તો ન સંશયઃ

સૂત ઉવાચ-
એવં સંબધિકં કૃત્વા સત્યપ્રત્યયકારકમ્ ।
ગાંધર્વેણ વિવાહેન સુનીથામુપયેમિવાન્

તસ્મૈ દત્વા સુનીથાં તાં રંભા હૃષ્ટેન ચેતસા ।
સા તાં ચામંત્રયિત્વા વૈ ગતા ગેહં સ્વકં પુનઃ

પ્રહૃષ્ટચેતસઃ સખ્યઃ સ્વસ્થાનં પરિજગ્મિરે ।
ગતાસુ તાસુ સર્વાસુ સખીષુ દ્વિજસત્તમઃ

રેમે ત્વંગસ્તયા સાર્ધં પ્રિયયા ભાર્યયા સહ ।
તસ્યામુત્પાદ્ય તનયં સર્વલક્ષણસંયુતમ્

ચકાર નામ તસ્યૈવ વેનાખ્યં તનયસ્ય હિ ।
વવૃધે સ મહાતેજાઃ સુનીથાતનયસ્તદા

વેદશાસ્ત્રમધીત્યૈવ ધનુર્વેદં ગુણાન્વિતમ્ ।
સર્વાસામપિ મેધાવી વિદ્યાનાં પારમેયિવાન્

અંગસ્ય તનયો વેનઃ શિષ્ટાચારેણ વર્તતે ।
સ વેનો બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠઃ ક્ષત્ત્રાચારપરોઽભવત્

દિવિ ચેંદ્રો યથા ભાતિ સર્વતેજઃસમન્વિતઃ ।
ભાત્યેવં તુ મહાપ્રાજ્ઞઃ સ્વબલેન પરાક્રમૈઃ

ચાક્ષુષસ્યાંતરે પ્રાપ્તે વૈવસ્વતસમાગતે ।
પ્રજાપાલં વિના લોકે પ્રજાઃ સીદંતિ સર્વદા

ઋષયો ધર્મતત્ત્વજ્ઞાઃ પ્રજાહેતોસ્તપોધનાઃ ।
વ્યચિંતયન્મહીપાલં ધર્મજ્ઞં સત્યપંડિતમ્

તં વેનમેવ દદૃશુઃ સંપન્નં લક્ષણૈર્યુતમ્ ।
પ્રાજાપત્યે પદે પુણ્યે અભ્યષિંચન્દ્વિજોત્તમાઃ

અભિષિક્તે મહાભાગે ત્વંગપુત્રે તદા નૃપે ।
તે પ્રજાપતયઃ સર્વે જગ્મુશ્ચૈવ તપોવનમ્

ગતેષુ તેષુ સર્વેષુ વેનો રાજ્યમકારયત્ ।
સૂત ઉવાચ-
સા સુનીથા સુતં દૃષ્ટ્વા સર્વરાજ્યપ્રસાધકમ્

વિશંકતે પ્રભાવેણ શાપાત્તસ્ય મહાત્મનઃ ।
મમ પુત્રો મહાભાગો ધર્મત્રાતા ભવિષ્યતિ

ઇત્યેવં ચિંતયેન્નિત્યં પૂર્વપાપાદ્વિશંકિતા ।
ધર્માંગાનિ સુપુણ્યાનિ સુતાગ્રે પરિદર્શયેત્

સત્યભાવાદિ કાન્પુણ્યાન્ગુણાન્સા વૈ પ્રકાશયેત્ ।
ઇત્યુવાચ સુતં સા હિ અહં ધર્મસુતા સુત

પિતા તે ધર્મતત્ત્વજ્ઞસ્તસ્માદ્ધર્મં સમાચર ।
ઇત્યેવં બોધયેન્નિત્યં પુત્રં વેનં તદા સતી

માતાપિત્રોસ્તયોર્વાક્યં પ્રજાયુક્તં પ્રપાલયેત્ ।
એવં વેનઃ પ્રજાપાલઃ સંજાતઃક્ષિતિમંડલે

સુખેન જીવતે લોકઃપ્રજાધર્મેણરંજિતાઃ ।
એવં રાજ્યપ્રભાવં તુ વેનસ્યાપિ મહાત્મનઃ

ધર્મભાવાઃ પ્રવર્તંતે તસ્મિઞ્છાસતિ પાર્થિવે

ઇતિ શ્રીપદ્મપુરાણે ભૂમિખંડે વેનોપાખ્યાને ષટ્ત્રિંશોઽધ્યાયઃ