પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.73

વ્યાસ ઉવાચ-
તતો વૃત્રો મહાતેજા દૈત્યાનાં પ્રવરો યુધિ।
દિગ્ગજાઢ્યં ગજારૂઢઃ પ્રાદ્રવદ્બલસૂદનમ્

આગચ્છંતં તતો વૃત્રં શરૈઃ કાલાનલપ્રભૈઃ।
વિવ્યાધ સર્વગાત્રેષુ દ્વિરદસ્થો મહાહવે

તતો વૃત્રસ્તુ શીર્ષં ચ જિષ્ણોરેવ પતત્રિણા।
વિવ્યાધ સહસા તેન સ ચચાલ મહાબલઃ

આત્માનં ચ સમાશ્વાસ્ય ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્।
વવર્ષ શરવર્ષેણ તસ્ય દૈત્યસ્ય વિગ્રહે

શરાંશ્છિત્વા બિભેદાશુ શરૈરાશીવિષોપમૈઃ।
શતક્રતું મહાવીર્યઃ સર્વદેવાધિપં યુધિ

તતઃ શરસહસ્રૈસ્તુ દૈત્યં વિવ્યાધ દેવરાટ્।
પરસ્પરં શરા યાંતિ યથા સપ્તાશ્વ રશ્મયઃ

એવં શરસહસ્રૈસ્તુ બિભિદાતે પરસ્પરમ્।
મનોજવસમાઃ શીઘ્રા ગાઢાઃ શિખરિણો યથા

બડવાનલસંસ્પર્શાઃ ખગા વજ્રારભેદકાઃ।
તયોર્ધનુષ્મતોર્યુદ્ધે શરાસ્તુલ્યગુણાન્વિતાઃ

એવં ક્રમેણ યુદ્ધે ચ અહોરાત્રમવર્તત।
મહેંદ્રો દ્વિરદં તસ્ય શૂલેનૈવ જઘાન હ

સ નિપત્ય મહીપૃષ્ઠે લાઘવાત્સ્વરથં યયૌ।
રથસ્થસ્તસ્ય દેવસ્ય શક્ત્યા ચૈરાવણં દૃઢમ્

બિભેદ લાઘવેનાશુ વજ્રેણેવ મહાગિરિં।
શુશુભે કંપમાનસ્તુ સેંદ્રઃ સ ચ મહાગજઃ

તતઃ શક્તિં સમાદાય આવિધ્ય મઘવાઽસુરમ્।
બિભેદોરસિ દૈત્યસ્ય સ પપાત રથોપરિ

ક્ષણાત્સંજ્ઞાં સમાલંબ્ય સ વિનદ્ય પતત્ત્રિણા।
બિભેદ સમરે શક્રં સ તતઃ કશ્મલં ગતઃ

ઇંદ્રઃ સંજ્ઞાં પુનઃ પ્રાપ્ય જઘાન વિશિખૈઃ શિતૈઃ।
શતકોટિસમૈર્બાણૈરર્દિતો વ્યથયાન્વિતઃ

તતો વૃત્રો મહાશૂલં પ્રાક્ષિપન્નિર્જરેશ્વરે।
શાંભવાસ્ત્રેણ દેવેશો વૈષ્ણવાસ્ત્રં મુમોચ હ

ઉભયોરંબરે ચાસ્ત્રે વહ્નિકૂટસમપ્રભે।
અન્યોન્યં જઘ્નતુસ્તત્ર સ્ફુલિગાનિ વિમુંચતી

સ્પર્શને ચ સ્ફુલિંગાનામુભયોઃ સેનયોર્ભટાઃ।
ન શક્તાઃ સંમુખે સ્થાતું શલભા જ્વલને યથા

દગ્ધાઃ પેતુઃ પૃથિવ્યાં ચ દિશસ્સર્વાઃ પ્રદુદ્રુવુઃ।
દેવદાનવયોર્વીરાઃ શૂન્યસ્તત્રાભવદ્રણઃ

અસ્ત્રં નિરસ્તકં દૃષ્ટ્વા સ દૈત્યઃ ક્રોધમૂર્ચ્છિતઃ।
માયયા શૈલસંદોહમસ્ત્રં શક્રે મુમોચ હ

બાણૌઘૈઃ શૈલસંઘાતં પ્રચિચ્છેદ રણે હરિઃ।
અઘોરં પ્રાસૃજદ્દૈત્યઃ પુરુહૂતે મહાબલે

કોટિકોટિસહસ્રાણિ જંતૂનાં પ્રવરાણિ ચ।
સિંહશાર્દૂલભલ્લૂક વૃક વ્યાઘ્ર મહાગજાઃ

દંદશૂકાદયઃ સત્વાઃ પ્રધાવંતિ સુરેશ્વરં।
ક્ષુરપ્રૈરર્ધચંદ્રૈશ્ચ ભલ્લૈઃ શિલીમુખૈસ્તથા

અસંપ્રાપ્તાન્પ્રચિચ્છેદ મઘવા પરવીરહા।
તતો વૃત્રો મહાબાહુર્ધનુરુદ્યમ્ય વીર્યવાન્

બિભેદ શરસાહસ્રૈર્વજ્રકલ્પૈઃ શતક્રતું।
છિત્વા ક્ષુરપ્રૈશ્શક્રશ્ચ ધનુસ્તસ્ય ચકર્ત ચ

સૂતં ચાશ્વાન્પૃથિવ્યાં ચ પાતયામાસ તત્ક્ષણાત્।
સકંટકાંગદાં ભીમાં સંપૂજ્યાસુરસત્તમઃ

જઘાન પદ્મિનઃ શીર્ષે મોહાદ્દંતી ક્ષિતિં યયૌ।
સગદઃ સર્વદેવેશો ધરણીં સમુપસ્થિતઃ

તતસ્તયોર્ગદાયુદ્ધમવર્તત મુહુર્મુહુઃ।
તયોઃ પ્રહરતોઃ શબ્દો ગદાપાતોદ્ભવો ધ્રુવં

આવર્તં પરિવર્તં ચ ચક્રતુસ્તૌ પુનઃ પુનઃ।
અધ ઊર્ધ્વં પ્રહારં ચ પાર્શ્વયોરતિભીષણં

બભૂવૈવં તયોર્યુદ્ધં લોકાલોકભયંકરં।
દૃષ્ટ્વા દેવગણાઃ સિદ્ધા દાનવા વિસ્મયં ગતાઃ

યુદ્ધ્યમાનૌ તુ તૌ વીરૌ મૃત્યુસંશયમાગતૌ।
દેવદાનવવીરાશ્ચ દ્રષ્ટું નૈવ તદીશિરે

ઈશબ્રહ્માદયઃ ખે તુ સ્થિતા દ્રષ્ટું તદદ્ભુતં।
તયોર્હુંકારશબ્દેન ગદાપાતસ્વનેન ચ

ઊર્ધ્વોર્ધ્વમગમચ્છબ્દો હ્યશનેશ્ચોપજાયતે।
ભગ્ને ગદે દ્વયોરેવ કરઃ સંપુટિતસ્તયોઃ

એવં ચૈવાર્ધયામેન તયોરસ્ત્રે નિપેતતુઃ।
એતસ્મિંન્નન્તરે વીરૌ ખડ્ગચર્મધરૌ તદા

પ્રતિયોદ્ધું મહાઘોરમાહવે સંપ્રચેરતુઃ।
નિસ્ત્રિંશૌ વિદ્યુદુલ્કાભૌ તયોર્ગાત્રે ચ ચર્મણી

દૃશ્યેતે સર્વલોકૈશ્ચ લાઘવં વિસ્મયં ગતૈઃ।
ચિચ્છિદાતે તયોરેવ ચર્મણી બહુવર્ણકે

ભીષ્મકં બલયુદ્ધં ચ તયોરેવં પ્રવર્તતે।
મંડલં ચક્રધન્વં ચ લાઘવં ચ પરિપ્લુતં

વૃત્રવાસવયોર્યુદ્ધં વૃત્રવાસવયોરિવ।
કેશાન્વૃત્રસ્ય ઉત્પ્લુત્ય સંપ્રધૃત્યાસિના દ્રુતં

શિરશ્ચિચ્છેદ સહસા મઘવા રણમૂર્ધનિ।
જયશબ્દસ્તતસ્ત્વાસીદ્દેવાનાં ચ સમંતતઃ

પ્રોત્ફુલ્લહૃદયા દેવા મઘવંતમપૂજયન્।
દેવદુંદુભયો નેદુર્નનૃતુશ્ચાપ્સરોગણાઃ

ગીતં ગાયંતિ ગંધર્વા મુનયઃ સ્તુતિપાઠકાઃ।
ભીતાઃ પલાયિતાઃ સર્વે દૈત્યાસ્ત્યક્તાયુધા દિશઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે વૃત્રાસુરવધોનામ ત્રિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ