પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.65

વ્યાસ ઉવાચ-।
નાંદીમુખેષુ સર્વેષુ પૂજયેદ્યો ગણાધિપમ્।
તસ્ય સર્વો ભવેદ્વશ્યઃ પુણ્યં ભવતિ ચાક્ષયમ્

ગણાનાં ત્વેતિ મંત્રેણ સર્વયજ્ઞઘટેષુ ચ।
સર્વસિદ્ધિમવાપ્નોતિ સ્વર્ગં મોક્ષં લભેન્નરઃ

મૃણ્મયે પ્રતિમાયાં ચ ચિત્રે ચાથ દૃષણ્મયે।
દ્વારદારુણિ પાત્રે ચ હેરંબં લેખયેદ્બુધઃ

અન્યસ્મિન્નપિ દેશે તુ સતતં દૃષ્ટિગોચરે।
સ્થાપયિત્વા તુ હેરંબં શક્ત્યા યઃ પૂજયેદ્બુધઃ

તસ્ય કાર્યાણિ સિદ્ધ્યંતિ દયિતાનિ સમંતતઃ।
ન વિઘ્નં જાયતે કિંચિત્ત્રૈલોક્યં વશમાનયેત્

વિદ્યાર્થી લભતે વિદ્યાં વેદશાસ્ત્રસમુદ્ભવામ્।
અન્યાં ચ શિલ્પિવિદ્યાં ચ વિજયાં સ્વર્ગદાયિનીમ્

ધનાર્થી વિપુલં વિત્તં કન્યાં સાધ્વીં મનોરમામ્।
ઐશ્વર્યં ધર્મસાધ્યં ચ તનયં કુલમોક્ષદમ્

ન રોગૈઃ પીડ્યતે કશ્ચિન્ન ગ્રહૈઃ પ્રેતયોનિભિઃ।
શૃંગિભિર્નાપિ રક્ષોભિર્વિદ્યુદ્ભિર્વનતસ્કરૈઃ

ન રાજા કુપ્યતિ ગૃહે ન ચ મારી પ્રવર્તતે।
ન દૌર્ભિક્ષ્યં ન દૌર્બલ્યં પૂજયિત્વા વિનાયકમ્

અભિપ્રેતાર્થસિદ્ધ્યર્થં પૂજિતો યઃ સુરૈરપિ।
સર્વવિઘ્નછિદે તસ્મૈ ગણાધિપતયે નમઃ

મંત્રશ્ચાયં ૐ નમો ગણપતયે।
નારાયણપ્રિયૈઃ પુષ્પૈરન્યૈશ્ચાપિ સુગંધિભિઃ।
મોદકૈઃ ફલમૂલૈશ્ચ દ્રવ્યૈઃ કાલોદ્ભવૈસ્તથા

દધિદુગ્ધૈઃ પ્રિયૈર્વાદ્યૈરપિ ધૂપસુગંધિભિઃ।
પૂજયેદ્ગણપં યસ્તુ સર્વસિદ્ધિમવાપ્નુયાત્

વિશેષાત્તસ્ય લિંગે તુ યો દદાતિ વસુપ્રિયમ્।
પૂજોપકરણં વસ્ત્રં સર્વં લક્ષગુણં ભવેત્

દેશે ચ ભારતે વર્ષે વનિતા પૂર્વસન્નિધૌ।
લૌહિત્યદક્ષિણે તીરે લિંગરૂપો વિનાયકઃ

હરગૌરીસમાદેશાદ્દેવાનાં સંમતેન ચ।
સ્થિતો લોકપ્રશાંત્યર્થં સર્વવિઘ્નવિનાશનાત્

પૂજયિત્વા તુ તં દેવં શક્તિતો દ્રવ્યસંચયૈઃ।
વિનાયકત્વમાપ્નોતિ વેદશાસ્ત્રાર્થપારગઃ

સકૃત્પ્રદક્ષિણં કૃત્વા દૃષ્ટ્વા સ્પૃષ્ટ્વા તુ માનવઃ।
અક્ષયં લભતે સ્વર્ગં સદા દેવૈઃ પ્રપૂજ્યતે

સંસર્ગિણાં ચ મ્લેછાનાં ગત્યર્થં સુતપસ્વિનામ્।
પુત્રાર્થં સર્વલોકાનાં તત્ર શંભુર્વિનાયકઃ

કૃત્વાભિષેકં લૌહિત્યે સ્પૃશેદ્યસ્તુ ગણાધિપમ્।
સપ્તજન્મકૃતાત્પાપાન્મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ

ન વૈધવ્યં ન કાર્પણ્યં ન શોકં ન તુ મત્સરમ્।
વિનાયકં સમાસાદ્ય જન્મજન્મનિ સંલભેત્

પુનઃ સિદ્ધિઃ પુનર્ભોગ્યં પુનઃ કીર્તિઃ પુનર્બલમ્।
પૂજયિત્વા તુ ગણપં નરસ્ય નાત્ર સંશયઃ

અસ્ય પૂજામકૃત્વા ચ સર્વાભીષ્ટં વિનશ્યતિ।
તત્ર દેવાશ્ચ સુપ્રીતા બ્રહ્મવિષ્ણુહરાદયઃ

મઘોનો ગણપસ્યાથ પૂજાવિરહિતસ્ય ચ।
અથાસુરૈર્મહાવીર્યૈર્હિરણ્યાક્ષમુખૈ રણે

મઘવા તુ જિતો વીર્યાદ્ધિરણ્યાક્ષેણ વૈ તદા।
તતસ્સુરાશ્ચ નિર્વીર્યા યાવદ્વર્ષશતં પુરા

દૈવાસુરે મહાયુદ્ધે સુરાણાં ચ પરાજયઃ।
તતો દેવાધિદેવે તુ શિવે દેવૈર્નિવેદિતમ્

ભગવન્નસુરૈર્નો હિ જિતં રાજ્યં ગતા મખાઃ।
એતસ્મિન્નંતરે શંભુર્દેવાન્વચનમબ્રવીત્

હેરંબાય વરો દત્ત ઉમયા પ્રીતયા મયા।
પૂજયા તે પરા સિદ્ધિર્દેવાદીનાં ભવત્વિતિ

અવજાનાતિ યો મોહાત્પુરુષસ્તુ મહોત્સવે।
ન ભવેત્તસ્ય સિદ્ધિશ્ચ રણે ચાપિ પરાજયઃ

મહામખેન યુષ્માભિઃ પૂજા ગણપતેઃ કૃતા।
હેલયા ન કૃતા મોહાત્તસ્માત્પ્રાપ્તઃ પરાજયઃ

શીઘ્રં ગચ્છત વૈ પુણ્યાં ગણપસ્ય મહાત્મનઃ।
પૂજાં કુરુત ધર્મજ્ઞા જયસ્તૂર્ણં ભવિષ્યતિ

તતો હરમુખાચ્છ્રુત્વા વચઃ ક્ષેમપરં હિતમ્।
પ્રહૃષ્ટા વિબુધાસ્સર્વે ગણપસ્ય પુરઃ સ્થિતાઃ

દેવા ઊચુઃ-।
ગણાધિપ નમસ્તુભ્યં સર્વદેવૈકપાલક।
સ્વર્ગભોગપ્રદ પ્રીત્યા હેરંબ ત્વાં નતાઃ સ્મ હ

જયદં સર્વયુદ્ધેષુ સિદ્ધિદં સર્વકર્મસુ।
મહામાયં મહાકાયં હેરંબ ત્વાં નતાઃ સ્મ હ

એકદંતં મહાપ્રાજ્ઞં લંબતુંડં વિનાયકમ્।
દેવં મહર્ષિદેવાનાંમિંદ્રસ્ય ચ નતાઃ સ્મ હ

યત્તે પુરાર્ચનં યજ્ઞે ન કૃતં તત્ક્ષમસ્વ નઃ।
સુરાણાં ચ ગિરઃ શ્રુત્વા ગણપો વાક્યમબ્રવીત્

યુષ્માભિર્વ્રિયતાં દેવા વરો મત્તો હિ વાંચ્છિતઃ।
તતઃ શક્રાદયઃ સર્વે બૃહસ્પતિપુરોગમાઃ

ઊચુર્ગણપતિં દેવા જયોસ્માકં ભવત્વિતિ।
દેવાનાં વચનં શ્રુત્વા ગણેશો વાક્યમબ્રવીત્

બાઢમેવ સુરશ્રેષ્ઠા જયો વો ભવતુ દ્રુતમ્।
તતો દેવગણાસ્સર્વે હર્ષનિર્ભરમાનસાઃ

ગણેશં પૂજયામાસુર્ગંધસારૈસ્તુ મણ્ડનૈઃ।
દિવ્યધૂપૈઃ સુવસ્ત્રૈશ્ચ કુસુમૈર્નન્દનોદ્ભવૈઃ

પારિજાતાદિભિઃ પુષ્પૈરન્યૈર્દેવમનોહરૈઃ।
પૂજિતો ગણપો દેવૈરુવાચ સુરસત્તમાન્

ગચ્છધ્વં વિબુધા દેવં વિષ્ણુમદ્ભુતસાહસમ્।
સ વિધાસ્યતિ વઃ કામં વાંચ્છિતં ચ તતઃ સુરાઃ

સ્વંસ્વં રથં સમારુહ્ય ગતાસ્તે હરિમવ્યયમ્।
પીતાંબરં નમસ્કૃત્ય ઊચુર્દેવગણા મુદા

હરાત્મજં તુ સંપ્રાપ્ય પૂજયિત્વા ગણાધિપમ્।
આગતાસ્ત્વત્સકાશં વૈ મહાત્મન્નદ્ય કેશવ

એતચ્છ્રુત્વા તુ દેવાનાં વચનં હરિરવ્યયઃ।
યથાતથ્યમુવાચેદં હનિષ્યે દૈત્યપુંગવાન્

શ્રુત્વા વાગમૃતં દેવા નારાયણમુખાચ્ચ્યુતમ્।
હૃષ્ટાશ્ચ સુમુદાવિષ્ટા દ્રવ્યૈરિષ્ટૈઃ સમર્ચયન્

પુનર્વિષ્ણુરુવાચેદં દેવાનિંદ્રપુરોગમાન્।
સ્વંસ્વં બલં સમાહૃત્ય સજ્જી ભવત વિજ્વરાઃ

હરિષ્યે તાન્દુરાચારાન્બલં ચૈવ સમંતતઃ।
અસ્ત્રવૃંદં તુ સંગૃહ્ય યૂયં તિષ્ઠત નિર્ભયાઃ

માધવસ્ય વચઃ શ્રુત્વા પ્રગતાઃ સુરપુંગવાઃ।
વિમાનાનિ સમારુહ્ય સર્વે દિવ્યાસ્ત્રધારિણઃ

દેવાનાં હર્ષવાક્યાનિ દૈત્યચારૈઃ શ્રુતાનિ વૈ।
રાજાનં કથયામાસુર્હિરણ્યાક્ષં મહાબલમ્

શ્રુત્વા દૈત્યપતિસ્તત્ર ચુકોપાતિ મહાબલઃ।
સચિવાંસ્તુ સમાહૂય ક્રુદ્ધો વચનમબ્રવીત્૫૦

અધુનેંદ્રાદિદેવાશ્ચ નિખિલાઃ ક્રૂરબુદ્ધયઃ।
માધવં ચ પરીપ્સન્તઃ શંભૌ સર્વં ન્યવેદયન્

કથં જયં ચ લપ્સ્યામો દૈત્યવૃંદેતિદારુણે।
ત્રિપુરારિરુવાચેદં ગણેશં યજતામરાઃ

પૂજયિત્વા તુ તં દેવં જેષ્યથાસુરદાનવાન્।
તતો દેવગણૈર્હૃષ્ટૈઃ પૂજિતો ગણનાયકઃ

ગણાધિપેન તુષ્ટેન ક્રૂરો દત્તો વરો મહાન્।
જેષ્યથાદ્યાસુરાન્સર્વાંસ્તતો દેવા મુદાન્વિતાઃ

હરિં નિવેદયામાસુરસ્મદ્વધપરીપ્સવઃ।
હરેર્બાઢમુપશ્રુત્ય રથિનઃ શસ્ત્રપાણયઃ

યુદ્ધાર્થમધિતિષ્ઠંતિ નિર્જરાસ્ત્વભયામયિ।
યસ્ય યા શક્તિરસ્તીહ દેવાઞ્જેતું વદત્વલમ્

તતો રાજ્ઞોવચઃ શ્રુત્વા મધુર્વચનમબ્રવીત્।
જેષ્યામિ ચ હરિં રાજન્સહાયં મે નિયોજય

જિતે નારાયણે દેવાઃ સભયાસ્ત્રિદશા ધ્રુવમ્।
તસ્માન્નારાયણોઽસ્માકં ભાગઃ સર્વપુરંજયઃ

તતો ધુંધુશ્ચ સુંદશ્ચ કાલકેયો મહાબલઃ।
સહાયશ્ચ મધોસ્તસ્ય જેષ્યામો માધવં નૃપ

સર્વદૈત્યબલે મુખ્યાશ્ચત્વારો દૃઢવિક્રમાઃ।
કાલમૃત્યુસમા વીરાઃ સર્વાસ્ત્રવિધિપારગાઃ

બલસ્તત્રાબ્રવીદ્વાક્યં યસ્મિન્જય ઉપસ્થિતઃ।
તં ચ જેષ્યામિ જિષ્ણું ચ પ્રતિજ્ઞા મે દૃઢા નૃપ

નમુચિશ્ચ મુચિશ્ચૈવ ભ્રાતરૌ બલદર્પિતૌ।
ઊચતુસ્તૌ નૃપં હ્યાવાં જેષ્યાવો વૈ બલાદ્બલૌ

જમ્ભશ્ચૈવાબ્રવીદ્વાક્યમિંદ્રમિંદ્રપુરોગમાન્।
જેષ્યામિ નાત્ર સંદેહો દૈત્યા ભવત વિજ્વરાઃ

ત્રિપુરશ્ચાબ્રવીદ્વાક્યં જેષ્યામિ ચ વિનાયકમ્।
તાવદૂચેઽથ સેનાનીર્મયો દેવાંતકો બલી

કુબેરં પ્રતિરક્ષોભિઃ સર્વાંશ્ચૈવ હિરણ્યકાન્।
એતસ્મિન્નંતરે તત્ર નારદો મુનિસત્તમઃ

ગત્વોવાચ હિરણ્યાક્ષં જિષ્ણુદૂતોહમાગતઃ।
રાજ્યં ત્યજ સ્વવાચા નઃ પ્રાણેષુ યદિ તે હિતમ્

ન ચેદ્યુધ્યસ્વ મામદ્ય ન વા ગચ્છ રસાતલમ્।
તતઃ કોપાદુવાચેદં નારદં મુનિસત્તમમ્

અહિંસ્યસ્ત્વં બ્રાહ્માણાદ્ય ગચ્છ તૂર્ણં મમાગ્રતઃ।
દેવાનાં ચ વિપત્તિં ચ કદનં નિધનં પુરઃ

પશ્ય વિપ્ર ક્ષણેનાંતં પ્રાપ્તં હરિહરાદિકમ્।
એવમુક્ત્વા સ દૈત્યેંદ્રો બલાધ્યક્ષમુવાચ હ

સજ્જીકૃત્ય બલં સર્વાન્રથાંશ્ચાનયત દ્રુતમ્।
દૈત્યરાજવચઃ શ્રુત્વા બલાધ્યક્ષઃ સમંતતઃ

બલાન્યાહૂય સહસા સંત્રસ્તાસ્તૂર્ણમાગતાઃ।
કોટિકોટિસહસ્રાણિ અક્ષૌહિણ્યો બલાનિ ચ

એકૈકસ્ય ચ વીરસ્ય વાહનાનિ મહાંતિ ચ।
સ્યંદનાનિ વિચિત્રાણિ ગજોષ્ટ્રાશ્વખરાનપિ

સિંહવ્યાઘ્રલુલાયાંશ્ચ સમારુહ્ય યયુસ્તદા।
વાદ્યૈઃ સર્વૈશ્ચ ભૂયિષ્ઠૈઃ સિંહનાદૈર્ભયાનકૈઃ

દિશસ્તુ પૂરયામાસુસ્સિન્ધુવેલાચલા ધરાઃ।
સર્વલોકાશ્ચ વિત્રેસુઃ સમુદ્રાશ્ચ ચકંપિરે

દેવદુંદુભયો નેદુઃ સર્વદેવૈઃ સમીરિતાઃ।
વાદ્યૈશ્ચ વિવિધૈરન્યૈર્વાયુપૂર્ણૈર્ઘનસ્વનૈઃ

સર્વલોકાભયત્રસ્તા યે ચ ત્રૈલોક્યવાસિનઃ।
ભ્રષ્ટકામાગતાકાશં ઘોરં તીવ્રં મહાહવમ્

પરિઘૈઃ પાશશૂલૈશ્ચ ખડ્ગયષ્ટિપરશ્વધૈઃ।
શરૈશ્ચ નિશિતૈર્ઘોરૈર્જઘ્નુરન્યોન્યમાહવે

શસ્ત્રાસ્ત્રૈર્બહુધામુક્તૈર્દિશઃ સર્વા નિરંતરમ્।
વિગૃહેષુ ધરણ્યાં ચ પર્વતેષુ જલેષુ ચ

દેવસ્થાને તથાકાશે પર્વતાગ્રેષુ સાનુષુ।
ગહ્વરેષુ મહારણ્યે તયોર્યુદ્ધમવર્તત

પુષ્કલાદિ ઘનાનાં ચ વર્ષધારા જલં યથા।
પતંત્યસ્ત્રાણિ સૈન્યેષુ શતશોથ સહસ્રશઃ

કેચિત્પેતુઃ પૃથિવ્યાં તુ શરૈઃ સંભિન્નવિગ્રહાઃ।
શક્તિભિર્મુસલૈશ્ચાન્યે છત્રશૂલપરશ્વધૈઃ

પતિતાઃ સંમુખે શૂરા યુદ્ધેષુ ન્યાયવર્તિનઃ।
ગચ્છંતિ સુરસદ્માનિ સ્વામ્યર્થે યે ત્વભીરવઃ

યે ચાન્યે કાતરાઃ પાપા હંતારો વિમુખાન્રણે।
અન્યાયૈર્યે ચ યોદ્ધારસ્તે યાન્તિ યમમંદિરં

ત્રિદિવસ્થા ગજારોહાઃ સૈન્ધવસ્થાસ્તથાપરાન્।
રથસ્થાંશ્ચ રથારોહાઃ પદગાંશ્ચ પદાતયઃ

પરસ્પરં વિનિઘ્નંતિ શૂરા યુદ્ધાભિકાંક્ષિણઃ।
મુદિતાઃ સત્વસંપન્ના ધર્મિષ્ઠા બલસંવૃતાઃ

કેષાંચિદ્વાહવશ્છિન્ના મુસલૈર્ભિન્નમસ્તકાઃ।
કેશાશ્શિરાંસિ વસ્ત્રાણિ નિપેતુર્ધરણીતલે

મધ્યચ્છિન્નાસ્તથા ભિન્નાઃ પેતુરુર્વ્યાં મહાબલાઃ।
ખડ્ગપાતૈસ્તથા ચોગ્રૈશ્છ્રિન્નભિન્નાઃ પરશ્વધૈઃ

ગામેવ પતિતા ધીરા દિવ્યાલંકારભૂષિતાઃ।
પ્રદીપ્તોભૂદ્ધરાદેશો વીરૈર્નાગૈર્હયૈ રથૈઃ

વિવિધાભરણૈર્નષ્ટૈઃ પતાકાભિશ્ચ કેતુભિઃ।
તતો વસુંધરા સર્વા સશૈલવનકાનના

રુધિરૌઘપ્લુતા તત્ર વિબુધાસુરયોર્યુધિ।
ક્રવ્યાદૈર્બહુભિસ્તત્ર ખાદિતો દ્રવ્યસંચયઃ

લોહિતં પ્રચુરં પીતં રક્ષોભિશ્ચ વૃકાદિભિઃ।
અન્યૈર્મહાગણૈરેવ ક્ષતજં પવનાન્વિતમ્

ખાદિતં પ્રીતિમદ્ભિશ્ચ ફેરુગૃધ્રગણૈર્મુદા।
એતસ્મિન્નંતરે સૂરિઃ સુરપૂજ્યો બૃહસ્પતિઃ

મૃતસંજીવનીવિદ્યાં સુરાણાં સંજજાપ હ।
વિશલ્યકરણીં દિવ્યાં બ્રહ્મવિદ્યાં મહાબલાં

તતો ધન્વંતરિર્વિદ્વાન્સુરવૈદ્યો મનોજવઃ।
ઔષધૈસ્તત્પ્રયોગૈશ્ચ રણે પર્યટતે મુદા

તત્ર દેવાશ્ચ જીવંતિ યે મૃતાશ્ચ મહાહવે।
અવ્રણા બલસંપન્નાઃ પ્રયુધ્યંતિ ભૃશં પુનઃ

એવં શતસહસ્રં તુ ગણં દૈત્યસ્ય ચોદ્ધતમ્।
પતિતં પુણ્યયોગાચ્ચ શરૈર્નિર્ભિન્નકંધરમ્

તતસ્તુ જયશબ્દેન નંદંતિ સિદ્ધચારણાઃ।
ઋષયઃ ખેચરાશ્ચાન્યે યે ચૈવાપ્સરસાં ગણાઃ

ગીતિં ગાયંતિ ગંધર્વાઃ શશંસુઃ પરમર્ષયઃ।
અથ ક્રુદ્ધો મહાતેજા દૈત્યમુખ્યો મહાબલઃ

કાલકેય ઇતિ ખ્યાતઃ સેનાનીર્દૈત્યપસ્ય ચ।
સ્યન્દનસ્થો મહાવીર્યો ધનુરાદાય તત્ર ચ

જઘાન સુરસંઘાંસ્તાન્નર્તયામાસ ભૂતલે।
નિરંતરશરૌઘેણ ચ્છાદિતં ગગનં તદા૧૦૦

નિપતંતિ શરાઃ સૈન્યે કોટિકોટિ સહસ્રશઃ।
નિપતંતિ તતો દેવાઃ સંયુગેષ્વનિવર્તિનઃ

રુધિરોદ્ગારિણસ્સર્વે સિદ્ધગંધર્વકિન્નરાઃ।
વિશિખૈઃ પીડિતા દેવા નિપેતુર્ધરણીતલે

કેચિચ્છરશતૈર્ભિન્નાસ્સહસ્રૈરયુતૈસ્તથા।
પેતુરુર્વ્યાં મહાવીર્યા યે રણે સુરપુંગવાઃ

વ્યથિતાશ્ચાભવન્સર્વે સ્યંદનસ્થા દિવૌકસઃ।
શરૈઃ પ્રવ્યથિતાસ્તે તુ સ્થાતું શક્તા ન સંમુખે

તેનાવગાહિતં સૈન્યં ગજેનેવ સરોવનમ્।
શરૈસ્તસ્યાર્દિતા દેવા વજ્રાનલસમપ્રભૈઃ

ન શેકુઃ સમરે સ્થાતું મઘવંતં યયુસ્તદા।
ચિત્રરથ ઇતિ ખ્યાતો દેવશ્શસ્ત્રભૃતાં વરઃ

યયૌ સ્યંદનમારુહ્ય યુદ્ધં પ્રતિ ધનુર્ધરઃ।
અબ્રવીદ્વચનં સોપિ સેનાન્યં તુ મહાસુરમ્

યથા હંસિ મહાશૂર સુરસેનાં મુદાન્વિતઃ।
સ ત્વં પ્રશંસનીયશ્ચ શૂરોસિ સુરસંમતઃ

હિરણ્યાક્ષપ્રિયં કર્મ કૃતં યુદ્ધે ત્વયાધુના।
ઇદાનીં મમ બાણૈશ્ચ ગચ્છસ્વ યમમંદિરમ્

તતશ્ચ કાલકેયસ્તુ સ્મિતો વચનમબ્રવીત્।
પુરૈવ વિજિતો દેવ ગણઃ સર્વઃ પ્રલીલયા

ઇદાનીં તુ સ્થિતં યુદ્ધે બલં સર્વં તુ હેલયા।
યદિ તે નિધને પ્રીતિરસ્તીહ સુરપુંગવ

એભિસ્ત્વાં નિશિતૈર્બાણૈર્નયામિ યમમંદિરમ્।
ઇત્યુક્ત્વા પરમક્રુદ્ધો બાણમંતકસન્નિભમ્

જઘાન સમરે વીરસ્ત્રિભિશ્ચિચ્છેદ સોંબરે।
પુનર્બાણાંશ્ચ સમરે યોજયિત્વા દ્રુતં રુષા

જઘાન પ્રચુરાન્દૈત્યાંસ્તાંશ્ચકર્ત્ત સ લાઘવાત્।
તતોન્યોન્યં શરૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ કાલાનલસમપ્રભૈઃ

યુદ્ધે ધનુષ્મતાં શ્રેષ્ઠશ્ચિચ્છેદ ભુવિ વેગતઃ।
તદ્યુદ્ધમભવદ્દેવદૈત્યયોર્ધર્મતો ભૃશમ્

દ્રષ્ટુકામાગતાઃ પાર્શ્વમૃષિ દેવાઃ સુરોરગાઃ।
એવં શતસહસ્રાણિ બાણાનાં વિધૃતાનિ ચ

અન્યોન્યં સમરે વીરૌ વિજયાય વિરેજતુઃ।
અથ ક્રુદ્ધો મહાતેજા ગંધર્વાણાં પતિસ્તદા

ત્રિભિર્બિભેદ બાણૈશ્ચ લલાટે હૃદિ પંચભિઃ।
સપ્તભિર્જઠરે નાભૌ બસ્તૌ તસ્ય સ પંચભિઃ

શરૈઃ સંપાતિતો દૈત્યો મુગ્ધઃ કશ્મલતાં ગતઃ।
શિથિલીકૃતચાપશ્ચ લેભે સંજ્ઞાં ચિરાદ્બલી

મધુસંજ્ઞં ત્રિભિર્બાણૈસ્સ બિભેદ સુરોત્તમમ્।
ચકર્ત્ત ધનુરસ્ત્રૈશ્ચ દૈત્યરાજસ્ય પશ્યતઃ

તતો બાણસહસ્રૈસ્તુ કાલાંતકસમપ્રભૈઃ।
બિભેદ દૈત્યસિંહં તુ સુરાણામુત્તમો બલી

હતચેતાઃ સ દૈત્યેંદ્રો બહુશોણિતસંસ્રવઃ।
વિહ્વલો બહુબાણાર્તઃ શૂલં જગ્રાહ દાનવઃ

શૂલહસ્તસ્ય તસ્યૈવ ચતુર્ભિસ્તુરગાન્શરૈઃ।
હત્વા ચ પાતયામાસ ત્રિભિર્યંતારમેવ ચ

જઘાન શૂલમુર્વીષ્ઠસ્તતો ગંધર્વસત્તમમ્।
વિચકર્ત્ત ત્રિભિર્બાણૈઃ શૂલં ચિત્રરથો બલી

શૂલં ચ નષ્ટકં દૃષ્ટ્વા હતભોગમિવોરગમ્।
ગૃહીત્વા મુદ્ગરં ઘોરં પ્રદુદ્રાવ સુરં બલી

સ મુદ્ગરં સમાયાતં દૈત્યસેનાધિપં તદા।
વિચકર્ત્ત શિરો દેહાદર્ધચંદ્રેણ સંભ્રમાત્

સ પપાત મહીપૃષ્ઠે સંચચાલ વસુંધરા।
તતો દૈત્યગણાઃ સર્વે વિમુખા વિપ્રદુદ્રુવુઃ

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે કાલકેયવધોનામ પંચષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ