પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.61

એકષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ

દ્વિજાઊચુઃ-
તુલસીપુષ્પમાહાત્મ્યં શ્રુતં ત્વત્તો હરેઃ શુભમ્।
તસ્યા સ્તોત્રં કૃતં પુણ્યં શ્રોતુમિચ્છામહે વયમ્

વ્યાસ ઉવાચ-
પુરા સ્કંદપુરાણે ચ યન્મયા કીર્તિતં દ્વિજાઃ।
કથયામિ પુરાણં ચ પુરતો મોક્ષહેતવે

શતાનંદ મુનેઃ શિષ્યાઃ સર્વે તે સંશિતવ્રતાઃ।
પ્રણિપત્ય ગુરું વિપ્રાઃ પપ્રચ્છુઃ પુણ્યતો હિતમ્

પૂર્વં બ્રહ્મમુખાન્નાથ યચ્છ્રુતં તુલસીસ્તવમ્।
તદ્વયં શ્રોતુમિચ્છામસ્ત્વત્તો બ્રહ્મવિદાંવર

શતાનંદ ઉવાચ-
નામોચ્ચારે કૃતે તસ્યાઃ પ્રીણાત્યસુરદર્પહા।
પાપાનિ વિલયં યાંતિ પુણ્યં ભવતિ ચાક્ષયમ્

સા કથં તુલસી લોકૈઃ પૂજ્યતે વંદ્યતે નહિ।
દર્શનાદેવ યસ્યાસ્તુ દાનં કોટિગવાં ભવેત્

ધન્યાસ્તે માનવા લોકે યદ્ગૃહે વિદ્યતે કલૌ।
સાલગ્રામશિલાર્થં તુ તુલસી પ્રત્યહં ક્ષિતૌ

તુલસીં યે વિચિન્વંતિ ધન્યાસ્તે કરપલ્લવાઃ।
કેશવાર્થં કલૌ યે ચ રોપયંતીહ ભૂતલે

કિં કરિષ્યતિ સંરુષ્ટો યમોપિ સહ કિંકરૈઃ।
તુલસીદલેન દેવેશઃ પૂજિતો યેન દુઃખહા

તીર્થયાત્રાદિગમનૈઃ ફલૈઃ સિધ્યતિ કિન્નરઃ।
સ્નાને દાને તથા ધ્યાને પ્રાશને કેશવાર્ચને

તુલસી દહતે પાપં કીર્તને રોપણે કલૌ।
તુલસ્યમૃતજન્માસિ સદા ત્વં કેશવપ્રિયે

કેશવાર્થં ચિનોમિ ત્વાં વરદા ભવ શોભને।
ત્વદંગસંભવૈર્નિત્યં પૂજયામિ યથાહરિમ્

તથા કુરુ પવિત્રાંગિ કલૌ મલવિનાશિનિ।
મંત્રેણાનેન યઃ કુર્યાદ્વિચિત્ય તુલસીદલમ્

પૂજનં વાસુદેવસ્ય લક્ષકોટિગુણં ભવેત્।
પ્રભાવં તવ દેવેશિ ગાયંતિ સુરસત્તમાઃ

મુનયઃ સિદ્ધગંધર્વાઃ પાતાલે નાગરાટ્સ્વયમ્।
ન તે પ્રભાવં જાનંતિ દેવતાઃ કેશવાદૃતે

ગુણાનાં પરિમાણં તુ કલ્પકોટિશતૈરપિ।
કૃષ્ણાનંદાત્સમુદ્ભૂતા ક્ષીરોદમથનોદ્યમે

ઉત્તમાંગે પુરા યેન તુલસી વિષ્ણુના ધૃતા।
પ્રાપ્યૈતાનિ ત્વયા દેવિ વિષ્ણોરંગાનિ સર્વશઃ

પવિત્રતા ત્વયા પ્રાપ્તા તુલસીં ત્વાં નમામ્યહમ્।
ત્વદંગસંભવૈઃ પત્રૈઃ પૂજયામિ યથા હરિમ્

તથા કુરુષ્વ મેઽવિઘ્નં યતો યામિ પરાં ગતિમ્।
રોપિતા ગોમતીતીરે સ્વયં કૃષ્ણેન પાલિતા

જગદ્ધિતાય તુલસી ગોપીનાં હિતહેતવે।
વૃંદાવને વિચરતા સેવિતા વિષ્ણુના સ્વયમ્

ગોકુલસ્ય વિવૃદ્ધ્યર્થં કંસસ્ય નિધનાય ચ।
વસિષ્ઠવચનાત્પૂર્વં રામેણ સરયૂતટે

રાક્ષસાનાં વધાર્થાય રોપિતા ત્વં જગત્પ્રિયે।
રોપિતા તપસો વૃદ્ધ્યૈ તુલસીં ત્વાં નમામ્યહમ્

વિયોગે વાસુદેવસ્ય ધ્યાત્વા ત્વાં જનકાત્મજા।
અશોકવનમધ્યે તુ પ્રિયેણ સહ સંગતા

શઙ્કરાર્થં પુરા દેવિ પાર્વત્યા ત્વં હિમાલયે।
રોપિતા તપસો વૃદ્ધ્યૈ તુલસીં ત્વાં નમામ્યહમ્

સર્વાભિર્દેવપત્નીભિઃ કિન્નરૈશ્ચાપિ નંદને।
દુઃસ્વપ્નનાશનાર્થાય સેવિતા ત્વં નમોસ્તુ તે

ધર્મારણ્યે ગયાયાં ચ સેવિતા પિતૃભિઃ સ્વયમ્।
સેવિતા તુલસી પુણ્યા આત્મનો હિતમિચ્છતા

રોપિતા રામચંદ્રેણ સેવિતા લક્ષ્મણેન ચ।
પાલિતા સીતયા ભક્ત્યા તુલસી દંડકે વને

ત્રૈલોક્યવ્યાપિની ગંગા યથા શાસ્ત્રેષુ ગીયતે।
તથૈવ તુલસી દેવી દૃશ્યતે સચરાચરે

ઋશ્યમૂકે ચ વસતા કપિરાજેન સેવિતા।
તુલસી વાલિનાશાય તારાસંગમ હેતવે

પ્રણમ્ય તુલસીદેવીં સાગરોત્ક્રમણં કૃતમ્।
કૃતકાર્યઃ પ્રહૃષ્ટશ્ચ હનૂમાન્પુનરાગતઃ

તુલસીગ્રહણં કૃત્વા વિમુક્તો યાતિ પાતકૈઃ।
અથવા મુનિશાર્દૂલ બ્રહ્મહત્યાં વ્યપોહતિ

તુલસીપત્રગલિતં યસ્તોયં શિરસા વહેત્।
ગંગાસ્નાનમવાપ્નોતિ દશધેનુફલપ્રદમ્

પ્રસીદ દેવિ દેવેશિ પ્રસીદ હરિવલ્લભે।
ક્ષીરોદમથનોદ્ભૂતે તુલસિ ત્વાં નમામ્યહમ્

દ્વાદશ્યાં જાગરે રાત્રૌ યઃ પઠેત્તુલસીસ્તવમ્।
દ્વાત્રિંશદપરાધાંશ્ચ ક્ષમતે તસ્ય કેશવઃ

યત્પાપં યૌવને બાલ્યે કૌમારે વાર્દ્ધકે કૃતમ્।
તત્સર્વં વિલયં યાતિ તુલસીસ્તવ પાઠતઃ

પ્રીતિમાયાતિ દેવેશસ્તુષ્ટો લક્ષ્મીં પ્રયચ્છતિ।
કુરુતે શત્રુનાશં ચ સુખં વિદ્યાં પ્રયચ્છતિ

તુલસીનામમાત્રેણ દેવા યચ્છંતિ વાંછિતમ્।
ગર્હ્યાણમપિ દેવેશો મુક્તિં યચ્છતિ દેહિનામ્

તુલસી સ્તવસંતુષ્ટા સુખં વૃદ્ધિં દદાતિ ચ।
ઉદ્ગતં હેલયા વિદ્ધિ પાપં યમપથે સ્થિતમ્

યસ્મિન્ગૃહે ચ લિખિતો વિદ્યતે તુલસીસ્તવઃ।
નાશુભં વિદ્યતે તસ્ય શુભમાપ્નોતિ નિશ્ચિતમ્

સર્વં ચ મંગલં તસ્ય નાસ્તિ કિંચિદમંગલમ્।
સુભિક્ષં સર્વદા તસ્ય ધનં ધાન્યં ચ પુષ્કલમ્

નિશ્ચલા કેશવે ભક્તિર્ન વિયોગશ્ચ વૈષ્ણવૈઃ।
જીવતિ વ્યાધિનિર્મુક્તો નાધર્મે જાયતે મતિઃ

દ્વાદશ્યાં જાગરે રાત્રૌ યઃ પઠેત્તુલસીસ્તવમ્।
તીર્થકોટિસહસ્રૈસ્તુ યત્ફલં લક્ષકોટિભિઃ

તત્ફલં સમવાપ્નોતિ પઠિત્વા તુલસીસ્તવમ્

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે તુલસીસ્તવમાહાત્મ્યં નામૈકષષ્ટિતમોઽધ્યાયઃ