પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.57

સપ્તપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ।
દ્વિજા ઊચુઃ-
કીર્તિર્ધર્મોથ લોકેષુ સર્વાણિ પ્રવરાણિ ચ।
વદ નો મુનિશાર્દૂલ યદિ નોઽસ્તિ ત્વનુગ્રહઃ

વ્યાસ ઉવાચ-
યસ્ય ખાતે વને ગાવસ્તૃપ્યંતિ માસમેવ ચ।
યદ્વા સપ્તદિનાત્પૂતઃ સર્વદેવૈઃ સ પૂજિતઃ

પુષ્કરિણ્યા વિશેષેણ પૂતા યા યજ્ઞકર્મણા।
યત્ફલં જલદાનેન સર્વમત્રાસ્યિ(?) તચ્છૃણુ

હાયને હાયને ચૈવ કલ્પં કલ્પં વિધીયતે।
દાનાત્સ્વર્ગમવાપ્નોતિ તોયદઃ સર્વદો ભુવિ

મેઘે વર્ષતિ ખાતે ચ જાયંતે યે તુ શીકરાઃ।
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ દિવમશ્નાતિ માનવઃ

તોયૈરન્નાદિપાકૈશ્ચ પ્રસન્નો માનવો ભવેત્।
પ્રાણાનાં ચ વિનાન્નૈશ્ચ ધારણન્નૈવ જાયતે

પિતૄણાં તર્પણં શૌચં રૂપં વૈ ગંધ્યનાશનમ્।
બીજં ત્વિહાર્જિતં સર્વં સર્વં તોયે પ્રતિષ્ઠિતમ્

વસ્ત્રસ્ય ધાવનં રુચ્યં ભાજનાનાં તથૈવ ચ।
તેનૈવ સર્વકાર્યં ચ પાનીયં મેધ્યમેવ ચ

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન વાપીકૂપતટાકકમ્।
કારયેચ્ચ બલૈઃ સર્વૈસ્તથા સર્વધનેન ચ

તતો વિનિર્જલે દેશો(દેશે?) યો દદાતિ જલાશયમ્।
વાસરે વાસરે તસ્ય કલ્પં સ્વર્ગં વિનિર્દિશેત્

ત્રિવિષ્ટપાચ્ચ્યુતો વિપ્રો વેદશાસ્ત્રાર્થપારગઃ।
લોકબંધુઃ સ ધર્માત્મા તપસ્તપ્ત્વા દિવં વ્રજેત્

એવં જન્માષ્ટકં પ્રાપ્ય એકસ્યાક્ષયમિષ્યતે।
ક્ષત્ત્રિયાણાં કુલે જાતઃ સાર્વભૌમો ભવેન્નૃપઃ

વિશોઽક્ષયં ધનં વિદ્યાજ્જન્મજન્મસુ યત્પ્રિયમ્।
શૂદ્રાદયોન્ત્યજાશ્ચાન્યે લભંતે સ્વર્ગતિં મુહુઃ

ચતુર્હસ્તપ્રમાણં તુ કૂપં ખનતિ યઃ પુમાન્।
પરોપકારકં નિત્યં કલ્પં સ્વર્ગં તુ હાયને

દ્વિગુણે દ્વિગુણં વિદ્યાચ્છતં ચૈવ ચતુર્ગુણે।
વિંશત્કિષ્કુપ્રમાણાં તુ દદ્યાત્પુષ્કરિણીં તુ યઃ

વિષ્ણોર્ધામ લભેત્સોપિ દિવ્યભોગં તથૈવ ચ।
અનંતરં નૃપો જાતો ધની વાગીશ્વરો ભવેત્

એવં દ્વિસ્ત્રિશ્ચતુર્વાપિ ગુણતો ભોગ્યમિષ્યતે।
વિસ્તીર્ણે પ્રચુરં વિદ્ધિ સહસ્રેણાચ્યુતો દિવઃ

સહસ્રાદ્દ્વિગુણેનૈવ સુરપૂજ્યો ભવેન્નરઃ।
જંતવસ્તત્ર યે સંતિ યાવંતો જીવનં યયુઃ

તત્સંખ્યાકા જનાસ્તસ્ય કિંકરાઃ પૃષ્ટલગ્નકાઃ।
ભવંતિ સતતં ગેહે પુરે જનપદેષુ ચ

વિહાય પિતરં ભોગ્યા ધને ક્ષીણે યથા વનમ્।
પક્ષિણસ્સૂકરશ્ચૈવ મહિષી કરિણી તથા

ઉપદેષ્ટા ચ કર્ત્તા ચ ષડેતે સ્વર્ગગામિનઃ।
દિવ્યં ચ પક્ષિણાં ચૈવ શતં સ્વર્ગં વિનિર્દિશેત્

ક્રોડો વર્ષસહસ્રં તુ મહિષ્યયુતહાયનમ્।
દેવરૂપં સમાસ્થાય કરિણ્યા લક્ષમુચ્યતે

કોટ્યેકમુપદેષ્ટુશ્ચ કર્તુરક્ષયમેવ ચ।
પુરા ધનિસુતેનૈવ કૃતઃ ખ્યાતો જલાશયઃ

અયુતધનવ્યયેનૈવ પ્રાણેનૈવ બલેન ચ।
સર્વસત્વોપકારાય શિવશ્રદ્ધાયુતેન ચ

કાલેન કિયતા ચાપિ ક્ષીણવિત્તોઽભવત્કિલ।
કશ્ચિદર્થી ધની તસ્ય મૂલ્યદાનાય ચોદ્યતઃ

વિમૃશ્ય ધનિના ચોક્તં વ્યાહારં શૃણુતાધુના।
દીનારસ્યાયુતં વા તે દાસ્યામ્યસ્યાશ્ચ કારણાત્

લબ્ધં તે પુષ્કરિણ્યાશ્ચ પુણ્યં લાભાત્પ્રમન્યસે।
શક્ત્યા દત્વાથ મૂલ્યં તાં સ્વીયાં કર્તું વ્યવસ્થિતઃ

એવમુક્તે સ તં પ્રાહ વાસરેપ્યયુતં પુનઃ।
ફલં ભવતિ વૈ નિત્યં પુણ્યં પુણ્યવિદો વિદુઃ

એતસ્મિન્નિર્જલે દેશે શિવં ખાતં કૃતં ચ મે।
સ્નાનપાનાદિકં કર્મ સર્વે કુર્વંત્યભીષ્ટતઃ

તસ્માન્મેપ્યયુતાર્થસ્ય નૈત્યકં ફલમિષ્યતે।
તતસ્તસ્યાભવદ્ધાસ્યં તથૈવ ચ સભાસદામ્

હ્રિયા ચ પીડિતઃ સોપિ વાક્યમેતદુવાચ હ।
સત્યમેતદ્વચોસ્માકં પરીક્ષાં કુરુ ધર્મતઃ

મત્સરાત્સ તુ તં પ્રાહ શૃણુ મે વચનં પિતઃ।
દીનારાયુત મે તત્તે દત્વા ચાનીય પ્રસ્તરમ્

પાતયિષ્યામિ તે ખાતે યથાયોગં પ્રમજ્જતુ।
ઉન્મજ્જતિ ચ યત્કાલે પ્રસ્તરઃ સંતરત્યપિ

ક્ષયં યાસ્યતિ નો વિત્તં નોચેન્મે ધર્મતો હિ સા।
બાઢમુક્ત્વાયુતં તસ્ય ગૃહીત્વા સ્વગૃહં ગતઃ

સાક્ષિણામગ્રતસ્તેન પ્રસ્તરઃ પાતિતસ્તથા।
પુષ્કરિણ્યાં મહત્યાં ચ દૃષ્ટં નરસુરાસુરૈઃ

તતો ધર્મતુલાયાં તુ તુલિતં ધર્મસાક્ષિણા।
દીનારાયુતદાનસ્ય પુષ્કરિણ્યા જલસ્ય તુ

ન સમં તુ દિનૈકં તુ જલસ્ય ધર્મતો ભૃશમ્।
ધનિનો માનસં દુઃખં મોઘાર્થં ચ પરેઽહનિ

શિલોચ્ચયોઽભવત્તીર્ણો દ્વીપવચ્ચ જલોપરિ।
તતઃ કોલાહલઃ શબ્દો જનાનાં સમુપસ્થિતઃ

તચ્છ્રુત્વાદ્ભુતવાક્યં ચ મુદા તૌ ચાગતૌ તતઃ।
દૃષ્ટ્વા શૈલં તથાભૂતં કૃતં તેનાયુતં તથા

તતઃ ખાતાધિપેનૈવ શૈલં દૂરે નિપાતિતમ્।
પુણ્યં ખાતસ્ય ચોત્ખાતે પ્રલુપ્તસ્ય સુતેન હિ

સોપિ નાકં સમારુહ્ય જન્મજન્મસુ નિર્વૃતઃ।
ગોત્રમાતૃગણાનાં ચ નૃપાણાં સુહૃદાં તથા

સખીનાં ચોપકર્તૄણાં ખાતં ખાત્વાઽક્ષયં ફલમ્।
તપસ્વિનામનાથાનાં બ્રાહ્મણાનાં વિશેષતઃ

ખાતં તુ જનયિત્વા તુ સ્વર્ગં ચાક્ષયમશ્નુતે।
તસ્માત્ખાતાદિકં વિપ્રાઃ શક્તિતો યઃ કરિષ્યતિ

સર્વપાપક્ષયાત્પુણ્યં મોક્ષં યાયાન્ન સંશયઃ।
ય ઇદં શ્રાવયેલ્લોકે ધર્માખ્યાનં મહોત્કટમ્

સર્વખાતપ્રદાનસ્ય ફલમશ્નાતિ ધાર્મિકઃ।
ગ્રહણે ભાસ્કરસ્યૈવ ભાગીરથ્યાં તટે વરે

ગવાં કોટિપ્રદાનસ્ય ફલં શ્રુત્વા લભેન્નરઃ।
ન ચ દારિદ્રતામેતિ ન શોકં વ્યાધિસંચયમ્

અસંમાનં મહદ્દુઃખમુભયોર્નાધિગચ્છતિ।
ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે ખાતાદિકીર્તનંનામ સપ્તપંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ