પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.56

સપ્તપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ।
।
શ્રીભગવાનુવાચ-
પુરા શર્વઃ સ્ત્રિયો દૃષ્ટ્વા યુવતી રૂપશાલિનીઃ।
ગંધર્વકિન્નરાણાં ચ મનુષ્યાણાં ચ સર્વતઃ

મંત્રેણ તાઃ સમાકૃષ્ય ત્વતિદૂરે વિહાયસિ।
તપોવ્યાજપરો દેવસ્તાસુ સંગતમાનસઃ

અતિરમ્યાં કુટીં કૃત્વા તાભિઃ સહ મહેશ્વરઃ।
ક્રીડાં ચકાર સહસા મનોભવ પરાભવઃ

એતસ્મિન્નંતરે ગૌર્યાશ્ચિત્તમુદ્ભ્રાંતતાં ગતમ્।
અપશ્યદ્ધ્યાનયોગેન ક્રીડંતં જગદીશ્વરમ્

સ્ત્રીભિરંતર્ગતં જ્ઞાત્વા રોષસ્ય વશગાભવત્।
તતઃ ક્ષેમંકરી રૂપા ભૂત્વા ચ પ્રવિવેશ સા

વ્યોમૈકાંતેતિદૂરે ચ કામદેવ સમપ્રભમ્।
વામાતિમધ્યગં શુભ્રં પુરુષં પુરુષોત્તમમ્

સ્ત્રીભિઃ સહ સમાલિગ્ય પ્રક્રીડંતં મુહુર્મુહુઃ।
ચુંબંતં નિર્ભરં દેવં હરં રાગપ્રપીડિતમ્

વૃત્તં ક્ષેમંકરી દૃષ્ટ્વા નિપપાતાગ્રતસ્તદા।
તાસાં કેશેષુ ચાકૃષ્ય ચકાર ચરણાહતિમ્

ત્રપયા પીડિતશ્શર્વઃ પરાઙ્મુખમવસ્થિતઃ।
કેશેષ્વાકૃષ્ય રોષાત્તાઃ પાતયામાસ ભૂતલે

સ્ત્રિયઃ સર્વાધરાં પ્રાપ્ય સહસા વિકૃતાનનાઃ।
ઉમાશાપપ્રદગ્ધાંગા મ્લેચ્છાનાં વશમાગતાઃ

તાશ્ચાંડાલસ્ત્રિયઃ ખ્યાતા અધવા ધવસંયુતાઃ।
અદ્યાપ્યુમાકૃતં શાપં સર્વાસ્તાશ્ચ સમશ્નુયુઃ

અથોમા શતધા રૂપં કૃત્વેશં સંગતા તદા।
એવં પ્રભાવં જાનીહિ કામસ્ય સતતં દ્વિજ

તતશ્ચિરાત્તયા સાર્દ્ધં ગતઃ કૈલાસમંદિરં।
અતઃ ક્ષેમંકરીં દૃષ્ટ્વા યેભિનંદંતિ માનવાઃ

તેષાં વિત્તર્દ્ધિ વિભવા ભવંતીહ પરત્ર ચ।
કુંકુમારક્તસર્વાંગિ કુંદેન્દુધવલાનને

સર્વમંગલદે દેવિ ક્ષેમંકરિ નમોસ્તુ તે।
યોગિનીસામ્યં તેનૈવ સંમુખા વિમુખાપિ વા

દૃષ્ટ્વા તાં નાભિવંદેદ્યસ્તસ્ય યુદ્ધે પરાજયઃ।
રાજગૃહેષુ વિદ્યાયાં નમસ્કારાજ્જયો ભવેત્

એવં કામસ્ય માહાત્મ્યં ભવો મોહવશં ગતઃ।
અયં દેવાસુરાણાં ચ ક્ષમયા પ્રભુતાં ગતઃ

અસ્યૈવ સદૃશો લોકે ન ભૂતો ન ભવિષ્યતિ।
રામામઙ્કસ્થિતાં રમ્યાં ક્ષમાતલ્પગતેન ચ

ત્યક્ત્વૈવ સાધિતા લોકાસ્સુરાસુરસુદુર્લભાઃ।
એવં વૈષ્ણવમુખ્યશ્ચ સુરાસુરગણાર્ચિતઃ

યો નો દદાતિ ભુક્ત્યગ્ર્યં શેષં ચ સ્વયમશ્નુતે।
એવમભ્યાસધૈર્યેણ દીર્ઘકાલે સુખંગતે

પ્રાક્સંગમાત્સ્વભાર્યાં ચ દૃષ્ટ્વા માં પ્રદદૌ મુદા।
દ્વાદશાબ્દં પ્રસંકલ્પ્ય પ્રાગ્ભોગો મયિ વેશિતઃ

તેન તસ્ય ગૃહે નિત્યં તિષ્ઠામિ ગૃહરક્ષણાત્।
તથા ધાત્રીફલસ્યાપિ સદા સ્વર સમીહતે

તસ્માદુક્તો મયાન્યેષાં વૈષ્ણવાનાં ચ વૈષ્ણવઃ।
પુરા યે વિપ્ર મે ભક્તાસ્સુરા મત્પથગામિનઃ

તૈરેવ ન કૃતં યચ્ચ તદનેન કૃતં પરમ્।
તસ્માદ્વૈષ્ણવસર્વસ્વં નામ રમ્યં મયા કૃતમ્

અસ્ય વેશ્મનિ તિષ્ઠામિ મુહૂર્તં ન ચલામ્યહમ્।
અતો યે ચૈવમદ્ભક્તાસ્તેષ્વહં સુલભો દ્વિજ

અસ્માકં પદવીં તેભ્યો હ્યદ્ય દદ્મિ સ્વકારણમ્।
આવયોર્વિપ્રસૌજન્યં સ્વપ્નભોજ્યાદિકં સમમ્

સાયુજ્યં ચ સખિત્વં ચ પશ્ય ભૂદેવનાંતરમ્।
તતો મૂકાદયઃ સર્વે સ્વાગતા હરિમીશ્વરમ્

ગંતુકામા દિવં પુણ્યાસ્સદારાઃ સપરિચ્છદાઃ।
યે ચ તેષાં ગૃહાભ્યાશેપ્યાત્મનો ગૃહગોધિકાઃ

નાના કીટાદયો યે ચ તેષામનુયયુઃ સુરાઃ।
વ્યાસ ઉવાચ-
એતસ્મિન્નંતરે દેવાઃ સિદ્ધાશ્ચ પરમર્ષયઃ

પ્રચક્રુઃ પુષ્પવર્ષાણિ સાધુસાધ્વિત્યનાદયન્।
દેવદુંદુભયો નેદુર્વિમાનેષુ વનેષુ ચ

સમારુહ્ય રથં સ્વં સ્વં હરિવીથીપુરં યયુઃ।
તદદ્ભુતં સમાલોક્ય વિપ્રોઽવોચજ્જનાર્દનમ્

ઉપદેશં ચ દેવેશ બ્રૂહિ મે મધુસૂદન।
શ્રીભગવાનુવાચ-
ગચ્છ સ્વપિતરૌ તાત શોકવિક્લવમાનસૌ

સમારાધ્ય પ્રયત્નેન મદ્ગૃહં પ્રાપ્સ્યસેઽચિરાત્।
પિતૃમાતૃસમા દેવા ન તિષ્ઠંતિ સુરાલયે

યાભ્યાં સુગર્હિતં દેહં શિશુત્વે પાલિતં સદા।
અજ્ઞાનદોષસહિતં પ્રપુષ્ટં ચાપિ વર્ધિતમ્

યાભ્યાં તયોસ્સમં નાસ્તિ ત્રૈલોક્યે સચરાચરે।
તતો દેવગણાસ્સર્વે પંચભિસ્તૈર્મુદાન્વિતાઃ

માધવં સંસ્તુવંતશ્ચ ગતાસ્તે હરિમંદિરમ્।
ખચિતાં ચ પુરીં રમ્યાં વિશ્વકર્મવિનિર્મિતામ્

રત્નાઢ્યામિષ્ટસંપૂર્ણાં કલ્પવૃક્ષાદિભિર્યુતામ્।
શાતકુમ્ભમયૈર્ગેહૈસ્સર્વરત્નૈસ્સકર્બુરામ્

વજ્રવૈડૂર્યસોપાનાં સ્વર્ણદીતોયસંયુતામ્।
ગીતવાદ્યાદિસંપૂર્ણાં સર્વદુર્ગસમાકુલામ્

કોકિલાલાપબહુલાં સિદ્ધગંધર્વસેવિતામ્।
રૂપાઢ્યૈઃ સુજનૈઃ પૂર્ણાં પ્રયાંતીમિવ ખે પુરીમ્

તતઃ સ્થિત્વાઽચ્યુતાઃ સર્વે સર્વલોકોર્ધ્વતો ભૃશમ્।
દ્વિજોપિ પિતરૌ ગત્વા સમારાધ્ય પ્રયત્નતઃ

અચિરેણૈવ કાલેન સકુટુંબો હરિં યયૌ।
પંચાખ્યાનમિદં પુણ્યં મયા તે સમુદાહૃતમ્

યઃ પઠેચ્છૃણુયાદ્વાપિ તસ્ય નાસ્તીહ દુર્ગતિઃ।
બ્રહ્મહત્યાદિભિઃ પાપૈર્ન લિપ્યેત કદાચન

ગવાં કોટિપ્રદાનેન યત્ફલં લભતે નરઃ।
તત્ફલં સમવાપ્નોતિ પંચાખ્યાનાવગાહનાત્

સ્નાનેન પુષ્કરે નિત્યં ભાગીરથ્યાં ચ સર્વદા।
યત્ફલં તદવાપ્નોતિ સકૃચ્છ્રવણગોચરાત્

દુઃસ્વપ્નં નાશયેત્ક્ષિપ્રં તથારોગ્યં પ્રયચ્છતિ।
લક્ષ્મ્યારોગ્યકરં ચૈવ તસ્માચ્છ્રોતવ્યમેવ હિ

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખંડે પંચાખ્યાનંનામ ષટ્પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ