પદ્મ પુરાણ · અધ્યાય 1.23

ભીષ્મ ઉવાચ
વૈષ્ણવા યે તુ વૈ ધર્મા યાન્રુદ્રઃ પ્રોક્તવાનિહ
તાન્મે કથય વિપ્રેંદ્ર કીદૃશાસ્તે ફલં તુ કિમ્

પુલસ્ત્ય ઉવાચ
પુરા રથન્તરે કલ્પે પરિપૃષ્ટો મહાત્મના
મન્દરસ્થો મહાદેવઃ પિનાકી બ્રહ્મણા સ્વયમ્

કથમારોગ્યમૈશ્વર્યમનંતમમરેશ્વર
અલ્પેન તપસા દેવ ભવેન્મોક્ષઃ સદા નૃણાં

કિં તજ્જ્ઞાનં મહાદેવ ત્વત્પ્રસાદાદધોક્ષજ
અલ્પકેનાપિ તપસા મહાફલમિહોચ્યતે

ઇતિ પૃષ્ટસ્સ વિશ્વાત્મા બ્રહ્મણા લોકભાવનઃ
ઉમાપતિરુવાચેદં મનસઃ પ્રીતિકારકમ્

ઈશ્વર ઉવાચ
અસ્માદ્રથંતરાત્કલ્પાદ્ભૂયો વિઞ્શતિમો યદા
વારાહો ભવિતા કલ્પસ્તદા મન્વન્તરે શુભે

વૈવસ્વતાખ્યે સમ્પ્રાપ્તે સપ્તમે સપ્તલોકધૃક્
દ્વાપરાખ્યંયુગં તસ્મિન્સપ્તવિંશતિમં યદા

તસ્યાં તે તુ મહાતેજા વાસુદેવો જનાર્દનઃ
ભારાવતરણાર્થાય ત્રિધા વિષ્ણુર્ભવિષ્યતિ

દ્વૈપાયન ઋષિસ્તત્ર રૌહિણેયોથ કેશવઃ
કંસારિઃ કેશિમથનઃ કેશવઃ ક્લેશનાશનઃ

પુરીં દ્વારવતીં નામ સામ્પ્રતં યા કુશસ્થલી
દિવ્યાનુભાવસંયુક્તામધિવાસાય શાર્ઙ્ગિણઃ

ત્વષ્ટા તદાજ્ઞયા બ્રહ્મન્કરિષ્યતિ જગત્પતેઃ
તસ્યાં કદાચિદાસીનઃ સભાયાં સોઽમિતદ્યુતિઃ

ભાર્યાભિર્વૃષ્ણિવિદ્વદ્ભિભૂરિભિર્ભૂરિદક્ષિણૈઃ
કુરુભિર્દેવગન્ધર્વૈરન્વિતઃ કૈટભાર્દનઃ

પ્રવૃત્તાસુ પુરાણાસુ ધર્મસમ્બન્ધધિનીષુ ચ
કથાસુ ભીમસેનેન પરિપૃષ્ટઃ પ્રતાપવાન્

ત્વયા પૃષ્ટસ્ય ધર્મસ્ય વક્ષ્યત્યસ્ય ચ ભેદદૃક્
ભવિતા સ તદા બ્રહ્મન્કર્તા ચૈવ વૃકોદરઃ

પ્રવર્તકોઽસ્ય ધર્મસ્ય પાણ્ડુસૂનુર્મહાબલઃ
યસ્ય તીક્ષ્ણો વૃકો નામ જઠરે હવ્યવાહનઃ

સમ્ભાષ્યતે સ ધર્માત્મા તેન ચાસૌ વૃકોદરઃ
અતીવ સ્વાદશીલશ્ચ નાગાયુત બલો મહાન્

ધાર્મિકસ્યાપ્યશક્તસ્ય તીવ્રાગ્નિત્વાદુપોષણે
ઇદં વ્રતમશેષાણાં વ્રતાનામધિકં યતઃ

કથયિષ્યતિ વિશ્વાત્મા વાસુદેવો જગદ્ગુરુઃ
અશેષયજ્ઞફલદમશેષાઘવિનાશનમ્

અશેષદુષ્ટશમનમશેષસુરપૂજિતમ્
પવિત્રાણાં પવિત્રં યન્મગલાનાં ચ મઙ્ગલમ્
ભવિષ્યં ચ ભવિષ્યાણાં પુરાણાનાં પુરાતનમ્

વાસુદેવ ઉવાચ
યદ્યષ્ટમી ચતુર્દ્દશ્યોર્દ્વાદશીષુ ચ ભારત
અન્યેષ્વપિ દિનર્ક્ષેષુ નશક્તસ્ત્વમુપોષિતુમ્

તતસ્ત્વગ્ર્યામિમાં ભીમ તિથિં પાપપ્રણાશિનીમ્
ઉપોષ્ય વિધિનાનેન ગચ્છ વિષ્ણોઃ પરં પદં

માઘમાસસ્ય દશમી યદા શુક્લા ભવેત્તદા
ઘૃતેનાભ્યંજનં કૃત્વા તિલૈઃ સ્નાનં સમાચરેત્

તથૈવ વિષ્ણુમભ્યર્ચેન્નમો નારાયણાય ચ
કૃષ્ણાય પાદૌ સંપૂજ્ય શિરઃકૃષ્ણાત્મનેતિ ચ

વૈકુણ્ઠાયેતિ વૈકુણ્ઠમુરઃ શ્રીવત્સધારિણે
શઙ્ખિને ગદિને ચૈવ ચક્રિણે વરદાય વૈ

સર્વં નારાયણન્ત્વેવં સમ્પૂજ્યાવાહનક્રમાત્
દામોદરાયેત્યુદરં કટિં પઞ્ચજનાય વૈ

ઊરૂસૌભાગ્યનાથાય જાનુની ભૂતધારિણે
નમો નીલાય વૈ જઙ્ઘે પાદૌ વિશ્વભુજે પુનઃ

નમો દેવ્યૈ નમઃ શાંત્યૈ નમો લક્ષ્મ્યૈ નમઃ શ્રિયૈ
નમસ્તુષ્ટ્યૈ નમઃ પુષ્ટ્યૈ ધૃત્યૈ વ્યુષ્ટ્યૈ નમો નમઃ

નમો વિહઙ્ગનાથાય વાયુવેગાય પક્ષિણે
વિષપ્રમથનાયેતિ ગરુડં ચાભિપૂજયેત્

એવં સમ્પૂજ્ય ગોવિન્દમુમાપતિવિનાયકૌ
ગન્ધૈર્માલ્યૈસ્તથા ધૂપૈર્ભક્ષ્યૈર્નાનાવિધૈરપિ

ગવ્યેન પયસા સિક્તાં કૃસરામથ પાયસમ્
સર્પિષા સહ ભુક્ત્વા તુ ગત્વા સ્થાનાંતરં પુનઃ

નૈયગ્રોધં દન્તકાષ્ઠમથવા ખાદિરં બુધઃ
ગૃહીત્વા ધાવયેદ્દન્તાનાચાન્તઃ પ્રાગુદઙ્મુખઃ

બ્રૂયાત્સાયન્તનીં કૃત્વા સન્ધ્યામસ્તમિતે રવૌ
નમો નારાયણાયેતિ ત્વામહં શરણં ગતઃ

એકાદશ્યાં નિરાહારઃ સમભ્યર્ચ્ય ચ કેશવમ્
તાં રાત્રિં સકલાં સ્થિત્વા શેષપર્યંકશાયિનમ્

સર્પિષા વિશ્વદહનં હુત્વા બ્રાહ્મણપુઙ્ગવૈઃ
સહૈવ પુણ્ડરીકાક્ષં દ્વાદશ્યાં ક્ષીરભોજનમ્

કરિષ્યામિ યથાત્માનં નિર્વિઘ્નેનાસ્તુ તચ્ચ મે
એવમુક્ત્વા સ્વપેદ્ભૂમાવિતિહાસકથાં પુનઃ

શ્રુત્વા પ્રભાતે સઞ્જાતે નદીં ગત્વા વિશામ્પતે
સ્નાનં કૃત્વા મુદા તદ્વત્પાષણ્ડાનભિવર્જયેત્

ઉપાસ્ય સન્ધ્યાં વિધિવત્કૃત્વા ચ પિતૃતર્પણમ્
પ્રણમ્ય ચ હૃષીકેશં શેષપર્યઙ્કશાયિનમ્

ગૃહસ્ય પુરતો ભક્ત્યા મણ્ડપં કારયેદ્બુધઃ
ચતુર્હસ્તાં શુભાં કુર્યાદ્વેદીમરિનિષૂદન

ચતુર્હસ્તપ્રમાણં તુ વિન્યસેત્તત્ર તોરણમ્
મધ્યે ચ કલશં તત્ર માષમાત્રેણ સઞ્યુતમ્

છિદ્રેણ જલસમ્પૂર્ણમધઃ કૃષ્ણાજિને સ્થિતઃ
તસ્ય ધારાં ચ શિરસા ધારયેત્સકલાં નિશામ્

ધારાભિર્ભૂરિભિર્ભૂરિ ફલં વેદવિદો વિદુઃ
યસ્માત્તસ્માત્કુરુશ્રેષ્ઠ કારયેત્પ્રયતો દ્વિજઃ

દક્ષિણે ચાર્ધચન્દ્રં તુ પશ્ચિમે વર્તુલં તથા
અશ્વત્થપત્રાકારં ચ ઉત્તરેણ તુ કારયેત્

મધ્યે તુ પદ્માકારં ચ કારયેદ્વૈષ્ણવો દ્વિજઃ
પૂર્વતો વેદિકાં સ્થો ન સ્થો ન યામ્યે ચ કલ્પયેત્

પાનીયધારાં શિરસિ ધારયેદ્વિષ્ણુતત્પરઃ
દ્વિતીયા વેદી દેવસ્ય તત્ર પદ્મં સકર્ણિકમ્

તસ્ય મધ્યે સ્થિતં દેવં કુર્યાદ્વૈ પુરુષોત્તમમ્
હસ્તમાત્રં ચ તત્કુણ્ડં કૃત્વા તત્ર ત્રિમેખલમ્

યોનિવક્ત્રં તતસ્તસ્મિન્બ્રાહ્મણૈર્યવસર્પિષી
તિલાઞ્શ્ચ વિષ્ણુદેવત્યૈર્મંત્રૈરેવાનલે હુનેત્

કૃત્વા તુ વૈષ્ણવં સમ્યગ્યાગં તત્ર પ્રકલ્પયેત્
આજ્યધારા મધ્યમે તુ કુંડે દદ્યાત્તુ યત્નતઃ

ક્ષીરધારાં દેવદેવે વારિધારાત્મનોપરિ
નિષ્પાવાર્ધપ્રમાણાં વૈ ધારામાજ્યસ્ય પાતયેત્

સ્વેચ્છયા ક્ષીરજલયોરવિચ્છિન્નાં ચ શર્વરીં
જલકુમ્ભાન્મહાવીર્ય સ્થાપયિત્વા ત્રયોદશ

ભક્ષ્યૈર્નાનાવિધૈર્યુક્તાન્સિતવસ્ત્રૈરલઙ્કૃતાન્
પ્રતાનૌદુમ્બરૈઃ પાત્રૈઃ પઞ્ચરત્નસમન્વિતૈઃ

ચતુર્ભિર્બહ્વૃચૈર્હોમઃ કાર્યસ્તત્ર ઉદઙ્મુખૈઃ
રુદ્રજાપ્યશ્ચતુર્ભિશ્ચ યજુર્વેદપરાયણૈઃ

વૈષ્ણવાનિ ચ સામાનિ ચતુર્ભિઃ સામવેદિભિઃ
એવં દ્વાદશ વૈ વિપ્રાન્વસ્ત્રમાલ્યાનુલેપનૈઃ

પૂજયેદઙ્ગુલીયૈશ્ચ કટકૈર્હેમસૂત્રકૈઃ
વાસોભિઃ શયનીયૈશ્ચ વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ

એવં ક્ષપાતિવાહ્યા વૈ ગીતમઙ્ગલનિઃસ્વનૈઃ
ઉપાધ્યાયસ્ય ચ પુનર્દ્વિગુણં સર્વમેવ તુ

તતઃ પ્રભાતે વિમલે સમુત્થાય ત્રયોદશ
ગાવો દેયાઃ કુરુશ્રેષ્ઠ સૌવર્ણશૃઙ્ગસંવૃતાઃ

પયસ્વિન્યઃ શીલવત્યઃ કાંસ્યદોહસમન્વિતાઃ
રૌપ્યખુરાઃ સવત્સાશ્ચ ચન્દનેનાભિભૂષિતાઃ

તાસ્તુ તેષાં તતો દત્વા ભક્ષ્યભોજ્યેન તર્પિતાન્
કૃત્વા વૈ બ્રાહ્મણાન્સર્વાન્છત્રૈર્નાનાવિધૈસ્તથા

ભુક્ત્વા ચાક્ષારલવણમાત્મના ચ વિસર્જયેત્
અનુગમ્ય પદાન્યષ્ટૌ પુત્રભાર્યાસમન્વિતઃ

પ્રીયતામત્ર દેવેશઃ કેશવઃ ક્લેશનાશનઃ
એવં ગુર્વાજ્ઞયા કુમ્ભાન્ગાશ્ચૈવ શયનાનિ ચ

વાસાંસિ ચૈવ સર્વેષાં ગૃહાણિ પ્રાપયેદ્બુધઃ
અભાવે બહુશય્યાનામેકામપિ સુસંસ્કૃતામ્

શય્યાં દદ્યાદ્ગૃહી ભીમ સર્વોપસ્કરસંયુતામ્
ઇતિહાસપુરાણાનિ વાચયિત્વા તુ વાહયેત્

તદ્દિનં કુરુશાર્દૂલ ય ઇચ્છેદ્વિપુલાં શ્રિયમ્
તસ્માત્ત્વં સત્ત્વમાલંબ્ય ભીમસેન વિમત્સરઃ

કુરુ વ્રતમિદં સમ્યક્સ્નેહાદ્ગુહ્યં મયોદિતમ્
ત્વયા કૃતમિદં વીર ત્વન્નામ્ના ચ ભવિષ્યતિ

સા ભીમદ્વાદશી હ્યેષા સર્વપાપહરા શુભા
યા તુ કલ્યાણિની નામ પુરા કલ્પેષુ પઠ્યતે

ત્વં ચાદિકર્તા ભવ સૌકરેસ્મિન્કલ્પે મહાવીર વરપ્રધાન
યસ્યાઃ સ્મૃતેઃ કીર્તનતોપ્યશેષં પાપં પ્રણષ્ટં ત્રિદશાધિપસ્ય

દૃષ્ટ્વા ચ તામપ્સરસામભીષ્ટાં વેશ્યાકૃતામન્યભવાન્તરેષુ।
આભીરકન્યા હિ કુતૂહલેન સૈવોર્વશી સમ્પ્રતિ નાકપૃષ્ઠે

જાતાઽથ સા વૈશ્યકુલોદ્ભવાપિ પુલોમકન્યા પુરુહૂતપત્ની॥
તત્રાપિ તસ્યાઃ પરિચારિકેયં મમ પ્રિયા સમ્પ્રતિ સત્યભામા

કૃતં પુરા મંગલમેતદેવ દ્વિજાત્મજા વેદવતી બભૂવ

અસ્યાં ચ કલ્યાણતિથૌ વિવસ્વાન્સહસ્રધારેણ સહસ્રરશ્મિઃ
સ્નાતઃ પુરા મણ્ડલમેત્ય તદ્વત્તેજોમયં ખેટપતિર્બભૂવ

ઇદમેવકૃતં મહેંદ્રમુખ્યૈર્બહુભિર્દેવસુરારિકોટિભિશ્ચ
ફલમસ્યેહ ન શક્યતે હિ વક્તું યદિ જિહ્વાયુતકોટયો મુખે સ્યુઃ

કલિકલુષવિદારિણીમનન્તામપિ કથયિષ્યતિ યાદવેંદ્રસૂનુઃ
અથ નરકગતાન્પિતૄનથૈષા હ્યલમુદ્ધર્તુમિહૈવ યઃ કરોતિ

ઇદમનઘશૃણોતિ વક્તિ ભક્ત્યા પરિપઠતીહ પરોપકારહેતોઃ
ઇહ પંકજનાભભક્તિમાન્ભવેદથ શક્રસ્ય સપૂજ્યતામુપૈતિ

કલ્યાણિની નામ પુરા વિસર્ગે યા દ્વાદશી માઘસિતેભિપૂજ્યા
સા પાણ્ડુપુત્રેણ કૃતા ભવિષ્યત્યંનતપુણ્યાનઘભીમપૂર્વા

બ્રહ્મોવાચ
વર્ણાશ્રમાણાં પ્રભવઃ પુરાણેષુ મયા શ્રુતઃ
સદાચારશ્ચ ભગવાન્ધર્મશાસ્ત્રાંગવિસ્તરૈઃ

પણ્યસ્ત્રીણાં સમાચારં શ્રોતુમિચ્છામિ તત્વતઃ
ઈશ્વર ઉવાચ
તસ્મિન્નેવ પુરે બ્રહ્મન્સહસ્રાણિ તુ ષોડશ

વાસુદેવસ્ય નારીણાં ભવિષ્યંત્યંબુજોદ્ભવ
તાભિર્વસંતસમયે કોકિલાલિકુલાકુલે

પુષ્પિતોપવને ફુલ્લકલ્હારસરસસ્તટે
નિર્ભરં સહપત્નીભિઃ પ્રશસ્તાભિરલંકૃતઃ

રમયિષ્યતિ વિશ્વાત્મા કૃષ્ણો યદુકુલોદ્વહઃ
કુરંગનયનઃ શ્રીમાન્માલતીકૃતશેખરઃ

ગચ્છન્સમીપમાર્ગેણ સાંબો જાંબવતીસુતઃ
સાક્ષાત્કંદર્પરૂપેણ સર્વાભરણભૂષિતઃ

અનંગશરતપ્તાભિઃ સાભિલાષમવેક્ષિતઃ
પ્રબુદ્ધો મન્મથસ્તાસાં ભવિષ્યતિ યદાત્મનિ

તદવેક્ષ્ય જગન્નાથસ્સર્વજ્ઞો ધ્યાનચક્ષુષા
સ્વયંપ્રભુર્વક્ષ્યતિ તા વો હરિષ્યંતિ દસ્યવઃ

અપરોક્ષં યતસ્ત્વેવં સ્નિગ્ધમેતદ્વિચિંતિતમ્
તતઃ પ્રસાદિતો દેવ ઇદં વક્ષ્યતિ શાર્ઙ્ગભૃત્

તાભિઃ શાપાભિતપ્તાભિર્ભગવાન્ભૂતભાવનઃ
ઉત્તરાશ્રિતદાશાનામુદ્ધર્તા બ્રાહ્મણપ્રિયઃ

ઉપદેક્ષ્યત્યનંતાત્મા ભાવિ કલ્યાણકારકમ્
ભવતીનામૃષિર્દાલ્ભ્યો યદ્વ્રતં કથયિષ્યતિ

ઇત્યુક્ત્વા તાઃ પરિત્યજ્ય ગતોન્તર્ધાનમીશ્વરઃ
તતઃ કાલેન મહતા ભારાવતરણે કૃતે

નિવૃત્તે મૌસલે તદ્વત્કેશવે દિવમાગતે
શૂન્યે યદુકુલે સર્વે ચોરૈરપિ જિતેર્જુને

હૃતાસુ કૃષ્ણપત્નીષુ દાશભોગ્યાસુ ચાર્બુદે
તિષ્ઠંતીષુ ચ દૌર્ગત્યસંતપ્તાસુ ચતુર્મુખ

આગમિષ્યતિ યોગાત્મા દાલ્ભ્યોનામ મહાતપાઃ
તાસ્તમર્ઘ્યેણ સંપૂજ્ય પ્રણિપત્ય પુનઃપુનઃ

લાલપ્યમાના બહુશો વાષ્પપર્યાકુલેક્ષણાઃ
સ્મરંત્યો વિવિધાન્ભોગાન્દિવ્યમાલ્યાનુલેપનાન્

ભર્ત્તારં જગતામીશમનંતમપરાજિતમ્
દિવ્યાનુભાવાં ચ પુરીંનાનારત્નગૃહાણિ ચ

દ્વારકાવાસિનઃ સર્વાન્દેવરૂપાન્કુમારકાન્
પ્રશ્નમેતં કરિષ્યંતિ મુનેરભિમુખંસ્થિતાઃ

દસ્યુમિર્ભગવન્સર્વાઃ પરિભુક્તા વયં બલાત્
સ્વધર્મશ્ચ્યાવિતોસ્માકમસ્મિન્નઃ શરણં ભવાન્

આદિષ્ટોસિ પુરા બ્રહ્મન્કેશવેન ચ ધીમતા
કસ્માદીશેન સંયોગં પ્રાપ્ય વેશ્યાત્વમાગતાઃ

વેશ્યાનામપિ યો ધર્મસ્તં નો બ્રૂહિ તપોધન
કથયિષ્યે વદત્તાસાં યદ્દાલ્ભ્યશ્ચૈકિતાયનઃ

દાલ્ભ્ય ઉવાચ
જલક્રીડાવિહારેષુ પુરા સરસિ માનસે
ભવતીનાં સગર્વાણાં નારદોભ્યાશમાગતઃ

હુતાશનસુતાઃ સર્વા ભવત્યોપ્સરસઃ પુરા
અપ્રણમ્યાવલેપેન પરિપૃષ્ટઃ સ યોગવિત્

કથં નારાયણોસ્માકં ભર્ત્તા સ્યાદિત્યુપાદિશ
તસ્માદ્વરપ્રદાનં ચ શાપશ્ચાયમભૂત્પુરા

શય્યાદ્વયપ્રદાનેન મધુમાધવમાસયોઃ
સુવર્ણોપસ્કરોત્સંગં દ્વાદશ્યાં શુક્લપક્ષતઃ

ભર્તા નારાયણો નૂનં ભવિષ્યત્યન્યજન્મનિ
યદકૃત્વા પ્રણામં મે રૂપસૌભાગ્યમત્સરાત્

પરિપૃષ્ટોસ્મિ તેનાશુ વિયોગો વો ભવિષ્યતિ
ચોરૈરપહૃતાઃ સર્વા વેશ્યાત્વં સમવાપ્સ્યથ

એવં નારદશાપેન કેશવસ્ય ચ શાપતઃ
વેશ્યાત્વમાગતાઃ સર્વા ભવત્યઃ કામમોહિતાઃ

ઇદાનીમપિ યદ્વક્ષ્યે તચ્છ્રણુધ્વં વરાંગનાઃ
પુરા દૈવાસુરે યુદ્ધે હતેષુ શતશઃ સુરૈઃ

દાનવાસુરદૈત્યેષુ રાક્ષસેષુ તતસ્તતઃ
તેષાં દારસહસ્રાણિ શતશોથ સહસ્રશઃ

પરિણીતાનિ યાનિ સ્યુર્બલાદ્ભુક્તાનિ યાનિ વૈ
તાનિ સર્વાણિ દેવેશઃ પ્રોવાચ વદતાં વરઃ

વેશ્યાધર્મેણ વર્તધ્વમધુના નૃપમંદિરે
ભક્તિમત્યો વરારોહાસ્તથા દેવકુલેષુ ચ

રાજતઃ સ્વામિનશ્ચાપિ જીવિકાં ચ પ્રલપ્સ્યથ
ભવિષ્યતિ ચ સૌભાગ્યં સર્વાસામપિ શક્તિતઃ

યઃ કશ્ચિચ્છુલ્કમાદાય ગૃહમેષ્યતિ વઃ સદા
નિશ્છદ્મનૈવોપચર્યઃ પ્રીતિભાવૈરદાંભિકૈઃ

દેવતાનાં પિતૄણાં ચ પુણ્યેહ્નિ સમુપસ્થિતે
ગોભૂહિરણ્યધાન્યાનિ પ્રદેયાનિ ચ શક્તિતઃ

યદ્વ્રતં ચોપદેક્ષ્યામિ તત્કુરુધ્વં ચ સર્વશઃ
સંસારોત્તારણાયાલમેતદ્વેદવિદો વિદુઃ

યદા સૂર્યદિને હસ્તઃ પુષ્યો વાથ પુનર્વસુઃ
ભવેત્સર્વૌષધિસ્નાનં સમ્યક્નારી સમાચરેત્

તદા પંચશરાત્મા તુ હરિસ્સન્નિધિમેષ્યતિ
અર્ચયેત્પુંડરીકાક્ષમનંગસ્યાનુકીર્તનૈઃ

કામાય પાદૌ સંપૂજ્ય જંઘે વૈ મોહકારિણે
મેઢ્રં કંદર્પનિધયે કટિં પ્રીતિમતે નમઃ

નાભિં સૌખ્યસમુદ્રાય વામનાય તથોદરમ્
હૃદયં હૃદયેશાય સ્તનાવાહ્લાદકારિણે

ઉત્કંઠાયેતિ વૈ કંઠમાસ્યમાનંદકારિણે
વામાંસં પુષ્પચાપાય પુષ્પબાણાય દક્ષિણમ્

માનસાયેતિ વૈ માલિ વિલોલાયેતિ મૂર્દ્ધજમ્
સર્વાત્મને શિરસ્તદ્વદ્દેવદેવસ્ય પૂજયેત્

નમઃ શિવાય શાંતાય પાશાંકુશધરાય ચ
ગદિને પીતવસ્ત્રાય શંખચક્રધરાય ચ

નમો નારાયણાયેતિ કામદેવાત્મને નમઃ
નમઃ શાંત્યૈ નમઃ પ્રીત્યૈ નમારેત્યૈ નમઃ શ્રિયૈ

નમઃ પુષ્ટ્યૈ નમસ્તુષ્ટ્યૈ નમઃ સર્વાર્થસંપદે
એવં સંપૂજ્ય ગોવિંદમનંગાત્મકમીશ્વરમ્

ગંધમાલ્યૈસ્તથા ધૂપૈર્નૈવેદ્યેન ચ ભામિની
તત આહૂય ધર્મજ્ઞં બ્રાહ્મણં વેદપારગમ્

અવ્યંગમથ સંપૂજ્ય ગંધપુષ્પાર્ચનાદિભિઃ
શાલેયતંડુલપ્રસ્થં ઘૃતપાત્રેણ સંયુતમ્

તસ્મૈ વિપ્રાય વૈ દદ્યાન્માધવઃ પ્રીયતામિતિ
યથેષ્ટાહારસંભુક્તમેનં દ્વિજમનુત્તમમ્

રત્યર્થં કામદેવોયમિતિ ચિત્તે ચ ધારયેત્
યદ્યદિચ્છતિ વિપ્રેંદ્રસ્તત્તત્કુર્યાદ્વિલાસિની

સર્વભાવેન ચાત્માનમર્પયેત્સ્મિતભાષિણી
એવમાદિત્યવારેણ સર્વમેતત્સમાચરેત્

તંડુલપ્રસ્થદાનં ચ યાવન્માસાસ્ત્રયોદશ
તતસ્ત્રયોદશે માસિ સંપ્રાપ્તે ચાસ્ય ભામિની

વિપ્રસ્યોપસ્કરૈર્યુક્તાં શય્યાં દદ્યાદ્વિચક્ષણા
સોપધાનાં સવિન્યાસાં સ્વાસ્તરાવરણાં શુભામ્

દીપિકોપાનહચ્છત્ર પાદુકાસનસંયુતામ્
સપત્નીકમલંકૃત્ય હેમસૂત્રાંગુલીયકૈઃ

સૂક્ષ્મવસ્ત્રૈઃ સકટકૈર્ધૂપમાલ્યાનુલેપનૈઃ
કામદેવં સપત્નીકં ગુડકુમ્ભોપરિસ્થિતમ્

તામ્રપાત્રાસનગતં હેમનેત્રપટાવૃતમ્
સુકાંસ્યભાજનોપેતમિક્ષુદંડસમન્વિતમ્

દદ્યાદનેન મન્ત્રેણ તથૈકાં ગાં પયસ્વિનીમ્
યથાંતરં ન પશ્યામિ કામકેશવયોઃ સદા

તથૈવ સર્વકામાપ્તિરસ્તુ વિપ્ર સદા મમ
તથા ચ કાંચનં દેવં પ્રતિગૃહ્ય દ્વિજોત્તમઃ

કોદાત્કામોદાદિતિ વૈદિકં મંત્રમુદીરયેત્
તતઃ પ્રદક્ષિણીકૃત્ય વિસૃજ્ય દ્વિજપુંગવમ્

શય્યાસનાદિકં સર્વં બ્રાહ્મણસ્ય ગૃહં નયેત્
તતઃ પ્રભૃતિ યોઽન્યોપિ રત્યર્થં ગેહમાગતઃ

સમ્માન્ય સૂર્યવારેણ સ સંપૂજ્યો ભવેત્સદા
એવં ત્રયોદશં યાવન્માસમેકં દ્વિજોત્તમમ્

તર્પયિત્વા યથાકામં પ્રેષયેચ્ચૈવ મંદિરમ્
તદનુજ્ઞયા રૂપવંતં યાવદસ્યાગમો ભવેત્

આત્મનોપિ યદા વિઘ્નં ગર્ભસૂતકરાજકમ્
દૈવં વા માનુષં વા સ્યાદુપરાગેણ વા તતઃ

સાવારા નષ્ટપંચાશદ્યથાશક્તિ સમર્પયેત્
એતદ્ધિ કથિતં સમ્યગ્ભવતીનાં વિશેષતઃ

સ્વધર્મોયં યતો ભાવ્યો વેશ્યાનામિહ સર્વદા
શય્યયા ત્યજ્યતે દેવ ન કદાચિદ્યથા ભવાન્

શય્યા મમાપ્યશૂન્યેયં તથાસ્તુ મધુસૂદન
ગીતવાદિત્રનિર્ઘોષં દેવદેવસ્ય કારયેત્

એતદ્વઃ કથિતં સર્વં વેશ્યાધર્મમશેષતઃ
પુરુહૂતેન યત્પ્રોક્તં દાનવીષુ પુરા મયા

તદિદં સાંપ્રતં સર્વં ભવતીષ્વપિ યુજ્યતે
સર્વપાપપ્રશમનમનંતફલદાયકમ્

કલ્યાણિનીનાં કથિતં તદેતદ્દુશ્ચરં વ્રતમ્
કરોતિ યાઽશેષમુદગ્રમેતત્કલ્યાણિની માધવલોકસંસ્થા

સા પૂજિતા દેવગણૈરશેષૈરાનંદકૃત્સ્થાનમુપૈતિ વિષ્ણોઃ
તપોધનઃ સોપ્યભિધાય ચૈતદનંગદાનવ્રતમંગનાનામ્

સ્વસ્થાનમેષ્યંતિ સમસ્તમિત્થં વ્રતં કરિષ્યંતિ ચ દેવયોને

ઇતિ શ્રીપાદ્મપુરાણે પ્રથમે સૃષ્ટિખણ્ડે વેશ્યાવ્રતકથનં નામ ત્રયોવિંશોઽધ્યાયઃ(૨૩)