ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

Nirukta · અધ્યાય 12

12.1

અથ.અતો.દ્યુ.સ્થાના.દેવતાહ્।
તાસામ્.અશ્વિનૌ.પ્રથમ.આગામિનૌ.ભવતહ્।
અશ્વિનૌ.યદ્.વ્યશ્નુવાતે.સર્વમ્.રસેન.અન્યસ્,.જ્યોતિષા.અન્યહ્।
અશ્વૈર્.અશ્વિનાવ્.ઇત્ય્.ઔર્ણવાભહ્।
તત્.કાવ્.અશ્વિનૌ।
દ્યાવા.પૃથિવી.આવ્.ઇત્ય્.એકે।
અહોરાત્રાવ્.ઇત્ય્.એકે।
સૂર્યા.ચન્દ્રમસાવ્.ઇત્ય્.એકે।
રાજાનૌ.પુન્ય.કૃતાવ્.ઇત્ય્.ઐતિહાસિકાહ્।
તયોઃ.કાલ.ઊર્ધ્વમ્.અર્ધરાત્રાત્,.પ્રકાશી.ભાવસ્ય.અનુવિસ્તમ્ભમ્.અનુ।
તમસ્.ભાગો.હિ.મધ્યમસ્,.જ્યોતિષ્.ભાગ.આદિત્યહ્।
તયોર્.એષા.ભવતિ।

12.2

``વસાતિસુ.સ્મ.ચરથસ્.અસિતૌ.પેત્વાવ્.ઇવ।
કદેદમ્.અશ્વિના.યુવમ્.અભિ.દેવામ્.અગચ્છતમ્।ઽઽ.ઇતિ.સા.નિગદ.વ્યાખ્યાતા।
તયોઃ.સમાન.કાલયોઃ.સમાન.કર્મણોઃ.સંસ્તુત.પ્રાયયોર્.અસંસ્તવેન.એષસ્.અર્ધર્ચો.ભવતિ।
``વાસાત્યસ્.અન્ય.ઉચ્યત.ઉસસ્.પુત્રસ્.તવ.અન્યહ્ઽઽ.ઇતિ।
તયોર્.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.3

``ઇહેહ.જાતા.સમવાવશીતામરેપસા.તન્વા.નામભિઃ.સ્વૈહ્।
જિસ્નુર્.વામ્.અન્યઃ.સુમખસ્ય.સૂરિર્.દિવો.અન્યઃ.સુભગહ્પુત્ર.ઊહે।ઽઽ.
ઇહ.ચ.ઇહ.ચ.જાતૌ.સંસ્તૂયેતે.પાપેન.અલિપ્યમાનયા.તન્વા.નામભિશ્.ચ.સ્વૈઃ.જિસ્નુર્.વામ્.અન્યઃ.સુમહતો.બલસ્ય.ઈરયિતા.મધ્યમસ્,.દિવસ્.અન્યઃ.સુભગઃ.પુત્ર.ઊહ્યત.આદિત્યહ્।
તયોર્.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.4

``પ્રાતર્.યુજા.વિ.ભોધય.અશ્વિનાવ્.એહગચ્છતામ્।
અસ્ય.સોમસ્ય.પીતયે।ઽઽ.
પ્રાતર્.યોગિનૌ.વિબોધય.અશ્વિનૌ।
ઇહ.આગચ્છતામ્.અસ્ય.સોમસ્ય.પાનાય।
તયોર્.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.5

``પ્રાતર્.યજધ્વમ્.અશ્વિના.હિનોત.ન.સાયમ્.અસ્તિ.દેવયા.અજુસ્તમ્।
ઉતાન્યો.અસ્મદ્.યજતે.વિ.ચાવઃ.પૂર્વઃ.પૂર્વો.યજમાનો.વનીયાન્।ઽઽ.
પ્રાતર્.યજધ્વમ્.અશ્વિનૌ.પ્રહિનુત।
ન.સાયમ્.અસ્તિ.દેવ.ઇજ્યા।
અજુસ્તમ્.એતત્।
અપ્ય્[ઉત?].અન્યસ્.અસ્મદ્.યજતે,.વિ.ચાવહ્।
પૂર્વઃ.પૂર્વો.યજમાનો.વનીયાન્.વનયિતૃતમહ્।
તયોઃ.કાલઃ.સૂર્ય.ઉદય.પર્યન્તસ્.તસ્મિન્ન્.અન્યા.દેવતા.ઓપ્યન્તે।
ઉસો.વસ્તેર્.[વશ્.તો.દેસિરે].કાન્તિ.કર્મણહ્।
ઉચ્છતેર્.[વસ્.તો.સ્હિને].ઇતરા.માધ્યંકિકા।
તસ્યા.એષા.ભવતિ।
``ઉસસ્.તચ્.ચિત્રમ્.આ.ભર.અસ્મભ્યમ્.વાજિનીવતિ।
યેન.તોકંશ્.ચ.તનયંશ્.ચ.ધામહે।ઽઽ.

12.6

ઉસસ્.તત્.ચિત્રંશ્.ચાયનીયમ્.મંહનીયમ્.ધનમ્.આહર.અસ્મભ્યમ્.અન્નવતિ,.યેન.પુત્રાંશ્.ચ.પૌત્રાંશ્.ચ.દધીમહિ।
તસ્ય.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.7

``એતા.ઉ.ત્યા.ઉસસઃ.કેતુમ્.અક્રત.પૂર્વે.અર્ધે.રજસો.ભાનુમ્.અજ્ઞતે।
નિસ્કૃણ્વાના.આયુધાનિ.ઇવ.ધૃસ્નવઃ.પ્રતિ.ગાવસ્.અરુસીર્.યન્તિ.માતરહ્।ઽઽ.
એતાસ્.તા.ઉસસઃ.કેતુમ્.અકૃસત.પ્રજ્ઞાનમ્।
એકસ્યા.એવ.પૂજન.અર્થે.બહુ.વચનમ્.સ્યાત્।
પૂર્વેઽઅર્ધેઽઅન્તરિક્ષ.લોકસ્ય.સમઞ્જતે.ભાનુના।
નિસ્કૃણ્વાના.આયુધાનિ.ઇવ.ધૃસ્નુ1પ્।
નિર્.ઇત્ય્.એષ.સમ્.ઇત્ય્.એતસ્ય.સ્થાને।
``એમિ.ઇદ્.એષામ્.નિસ્કૃતમ્.જારિની.ઇવ।ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।
પ્રતિયન્તિ।ગો1પ્.ગમનાત્।
અરુસીર્.આરોચનાત્।
માતાપ્,.ભાષો.નિર્માત્ર્યહ્।
સૂર્યા.સૂર્યસ્ય.પત્ની।
એસા.એવ.અભિસૃષ્ટ.કાલતમા।
તસ્યા.એષા.ભવતિ।

12.8

``સુકિંશુકમ્.શલ્મલિમ્.વિશ્વ.રૂપમ્.હિરન્ય.વર્ણમ્.સુબૃતમ્.સુચક્રમ્।
આ.રોહ.સૂર્યે.અમૃતસ્ય.લોકમ્.સ્યોનમ્.પત્યે.વહતુમ્.કૃણુસ્વ।ઽઽ.
સુકાશનમ્.શન્ન.મલમ્.સર્વ.રૂપમ્।
અપિ.વા.ઉપમા.અર્થ8.સ્યાત્.સુકિંશુકમ્.ઇવ.શલ્મલિમ્.ઇતિ।
કિંશુકમ્.ક્રંશતેઃ.પ્રકાશયતિ.કર્મણહ્।
શલ્મલિઃ.સુશરો.ભવતિ,.શરવાન્.વા।
આરોહ.સૂર્ય8.અમૃતસ્ય.લોકમ્.ઉદકસ્ય।
સુખમ્.પતિ4.વહતુમ્.કુરુસ્વ।
``સવિતા.સૂર્યામ્.પ્રાયચ્છત્.સોમાય.રાજન્4,.પ્રજાપતિ4.વા।ઽઽ.ઇતિ.ચ.બ્રાહ્મણમ્।
વૃસાકપાયી.વૃસાકપેઃ.પત્ની।
એસા.એવ.અભિસૃષ્ટ.કાલતમા।
તસ્યા.એષા.ભવતિ।
``વૃસાકપાયી8.રેવતિ.સુપુત્ર.આદુ.સુસ્નુસે।
ઘસત્ત.ઇન્દ્ર.ઉક્ષનઃ.પ્રિયમ્.કાચિત્.કરમ્.હવિસ્.વિશ્વસ્માદ્.ઇન્દ્ર.ઉત્તરહ્।ઽઽ.

12.9

વૃસાકપાયી8.રેવતી8.સુપુત્રા8.મધ્યમેન,.સુસ્નુસા8.માધ્યંકિકયા.વાચા।
સ્નુસા.સાધુ.સાદિની.ઇતિ.વા,.સાધુ.સાનિની.ઇતિ.વા,.સુ.અપત્યમ્.તત્.સનોતિ.ઇતિ.વા।
પ્રશ્નાતુ.ત.ઇન્દ્ર.ઉક્ષન.એતાન્.માધ્યમિકાન્ત્.સંસ્ત્યાયાન્।
ઉક્ષન.ઉક્ષતેર્.વૃદ્ધિ.કર્મણહ્।
ઉક્ષન્ત્ય્.ઉદકેન.ઇતિ.વા।
પ્રિયમ્.ક્રુસ્વ.સુખા.ચય.કરમ્.હવિસ્2,.સુખ.કરમ્.હવિસ્2।
સર્વસ્માદ્.ય.ઇન્દ્ર.ઉત્તરસ્.તમ્.એતદ્.બ્રૂમ.આદિત્યમ્।
સરન્યૂઃ.સરનાત્।
તસ્યા.એષા.ભવતિ।

12.10

``અપાગૂહન્ન્.અમૃતામ્.મર્ત્ય5ભ્યઃ.કૃત્વી.સવર્ણામ્.અદદુર્.વિવસ્વતે।
ઉત.અશ્વિનાવ્.અભરદ્.યત્.તદ્.આસીદ્.અજહાદ્.ઉ.દ્વા.મિથુના.સરન્યૂહ્।ઽઽ.
અપ્ય્.અગૂહન્ન્.અમૃતામ્.મર્ત્ય5ભ્યહ્।
કૃત્વી.સવર્ણામ્.અદદુર્.વિવસ્વતે।
અપ્ય્.અશ્વિનાવ્.અભરદ્.યત્.તદ્.આસીદ્.અજહાદ્.દ્વૌ.મિથુનૌ.સરન્યૂહ્।
મધ્યમંશ્.ચ.માધ્યમિકાંશ્.ચ.વાચમ્.ઇતિ.નૈરુક્તાહ્।
યમંશ્.ચ.યમી.ચ.ઇત્ય્.ઐતિહાસિકાહ્।
તત્ર.ઇતિહાસમ્.આચક્ષતે।
ત્વાસ્ત્રી.સરન્યૂર્.વિવસ્વત.આદિત્યાદ્.યમૌ.મિથુનૌ.જનયામ્.ચકાર।
સા.સવર્ણામ્.અન્યામ્.પ્રતિનિધાય.આશ્વમ્.રૂપમ્.કૃત્વા.પ્રદુદ્રાવ।
સ.વિવસ્વાન્.આદિત્ય.આશ્વમ્.એવ.રૂપમ્.કૃત્વા.તામ્.અનુસૃત્ય.સમ્બભૂવ।
તતસ્.અશ્વિનૌ.જજ્ઞાતે।
સવર્ણાયામ્.મનુહ્।
તદ્.અભિવાદિન્ય્.એષા.ઋચ્.ભવતિ।

12.11

``ત્વસ્તા.દુહિત્રે.વહતુમ્.કૃણોતિ.ઇતિ.ઇદમ્.વિશ્વમ્.ભુવનમ્.સમેતિ।
યમસ્ય.માતા.પર્યુહ્યમાના.મહો.જાયા.વિવસ્વતો.નનાશ।
ત્વસ્તા.દુહિતૃ6.વહનમ્.કરોતિ.ઇતિ.ઇદમ્.વિશ્વમ્.ભુવનમ્.સમેતિ।
ઇમાનિ.ચ.સર્વાણિ.ભૂતાન્ય્.અભિસમાગચ્છન્તિ।
યમસ્ય.માતા.પર્યુહ્યમાના.મહતો.જાયા.વિવસ્વતો.નનાશ।
રાત્રિર્.આદિત્યસ્ય.આદિત્ય.ઉદયેઽઅન્તર્ધીયતે।

12.12

સવિતા.વ્યાખ્યાતહ્।
તસ્ય.કાલો.યદા.દ્યૌર્[fએમ્.!].અપહતતમસ્કા.આકીર્ણ.રશ્મિર્.ભવતિ।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.13

વિશ્વા.રૂપાનિ.પ્રતિ.મુઞ્ચતે.કવિઃ.પ્રાસાવીદ્.ભદ્રમ્.દ્વિપદે.ચતુસ્પદે।
વિ.નાકમ્.અખ્યત્.સવિતા.વરેન્યોઽનુ.પ્રયાનમ્.ઉસસો.વિ.રાજતિ।ઽઽ.
તસ્ય.એષા.ભવતિ.
સર્વાણિ.પ્રજ્ઞાનાનિ.પ્રતિમુઞ્ચતે.મેધાવી।
કવિઃ.ક્રાન્ત.દર્શનો.ભવતિ,.કવતેર્.વા।
પ્રસુવતિ.ભદ્રમ્.દ્વિપાદ્ભ્યશ્.ચ.ચતુસ્પાદ્ભ્યશ્.ચ।
વ્યચિખ્યપન્.નાકમ્.સવિતા.વરનીયહ્।
પ્રયાનમ્.અનુ.ઉસસો.વિરાજતિ।
``અધોરામઃ.સાવિત્રઽઽ.ઇતિ.પશુ.સમામ્નાયે.વિજ્ઞાયતે।
કસ્માત્.સામાન્યાદ્.ઇતિ।
અધસ્તાત્.તદ્.વેલાયામ્.તમો.ભવત્ય્.એતસ્માત્.સામાન્યાત્।
અધસ્તાદ્.રામસ્.અધસ્તાત્.કૃસ્નઃ.કસ્માત્.સામાન્યાદ્.ઇતિ।
``અગ્નિમ્.ચિત્વા.ન.રામામ્.ઉપેયાત્।ઽઽ.``.રામા.રમનાય.ઉએપ્યતે.ન.ધર્માય।ઽઽ.
કૃસ્ન.જાતીયા.એતસ્માત્.સામાન્યાત્।
``કૃકવાકુઃ.સાવિત્રઽઽ.ઇતિ.પશુ.સમામ્નાયે.વિજ્ઞાયતે।
કસ્માત્.સામાન્યાદ્.ઇતિ।
કાલ.અનુવાદમ્.પરીત્ય।
કૃકવાકોઃ.પૂર્વમ્.શબ્દ.અનુકરણમ્,.વચેર્.ઉત્તરમ્।
ભગો.વ્યાખ્યાતહ્।
તસ્ય.કાલઃ.પ્રાક્.ઉત્સર્પનાત્।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.14

``પ્રાતર્.જિતમ્.ભગમ્.ઉગ્રમ્.હુવેમ.વયમ્.પુત્રમ્.અદિતેર્.યો.વિધર્તા।
આધ્રશ્.ચિદ્યમ્.મન્યમાનસ્.તુરશ્ચિદ્.રાજા.ચિદ્.યમ્.ભગમ્.ભક્તિ.ઇત્ય્.આહ।ઽઽ.
પ્રાતર્.જિતમ્.ભગમ્.ઉગ્રમ્.હ્વયેમ.વયમ્.પુત્રમ્.અદિતેર્.યો.વિધારયિતા.સર્વસ્ય।
આધ્રસ્.ચિદ્.યમ્.મન્યમાન.આધ્યાલુર્.દરિદ્રહ્।
તુરસ્.ચિત્[એવેન્.થે.રિછ્],.તુર.ઇતિ.યમ.નામ.તરતેર્.વા.ત્વરતેર્.વા.ત્વરયા.તૂર્ણ.ગતિર્.યમહ્।
રાજા.ચિદ્.યમ્.ભગમ્.ભક્ષિ.ઇત્ય્.આહ।
``અન્ધો.ભગા.ઇત્ય્.આહુર્.અનુત્સૃપ્તો.ન.દૃશ્યતે।
પ્રાશિત્રમ્.અસ્ય.અક્ષિનીઇ.નિર્જઘાન।ઽઽ.ઇતિ.ચ.બ્રાહ્મણમ્।
``જનમ્.ભગો.ગચ્છતિઽઽ.ઇતિ.વા.વિજ્ઞાયતે।
જનમ્.ગચ્છત્ય્.આદિત્ય.ઉદયેન।
સૂર્યઃ.સર્તેર્.વા.સુવતેર્.વા.સ્વીર્યતેર્.વા।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.15

``ઉદ્.ઉ.ત્યમ્.જાતવેદસમ્.દેવમ્.વહન્તિ.કેતુ1પ્।
દૃશે.વિશ્વાય.સૂર્યમ્।ઽઽ
ઉદ્વહન્તિ.તમ્.જાતવેદસમ્.રશ્મયઃ.કેતુ1પ્.સર્વેસામ્.ભૂતાનામ્.દર્શનાય.સૂર્યમ્.ઇતિ।
કમ્.અન્યમ્.આદિત્યાદ્.એવમ્.અવક્ષ્યત્।
તસ્ય.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.16

``ચિત્રમ્.દેવાનામ્.ઉદગાદ્.અનીકંશ્.ચક્ષુર્.મિત્રસ્ય.વરુણસ્ય.અગ્નેહ્।
આપ્રા.દ્યાવાપૃથિવી.અન્તરિક્ષમ્.સૂર્ય.આત્મા.જગતસ્.તસ્થુસશ્.ચ।ઽઽ.
ચાયનીયમ્.દેવાનામ્.ઉદગમદ્.અનીકમ્।
ખ્યાનમ્.મિત્રસ્ય.વરુણસ્ય.અગ્નેશ્.ચ।
આપૂપુરદ્.દ્યાવા.પૃથિવી.ઔ.ચ.અન્તરિક્ષંશ્.ચ.મહત્ત્વેન.તેન।
સૂર્ય.આત્મા.જઙ્ગમસ્ય.ચ.સ્થાવરસ્ય.ચ।
અથ.યદ્.રશ્મિ.પોસમ્.પુસ્યતિ.તત્.પૂસન્1.ભવતિ।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.17

``શુક્રમ્.તે.અન્યદ્.યજતમ્.તે.અન્યદ્.વિશુરૂપે.અહની.દ્યૌર્.ઇવ.અસિ।
વિશ્વા.હિ.માયા.અવસિ.સ્વધાવો.ભદ્રા.તે.પૂસન્ન્.ઇહ.રાતિર્.અસ્તુ।ઽઽ.
શુક્રમ્.તે.અન્યત્,.લોહિતમ્.તે.અન્યદ્,યજતમ્.તે.અન્યદ્,.યજ્ઞિયમ્.તે.અન્યત્।
વિસમ.રૂપ1દ્.તે.અહની.કર્મ।
દ્યૌર્.ઇવ.ચ.અસિ।
સર્વાણિ.પ્રજ્ઞાનાન્ય્.અવસ્ય્.અન્નવન્।
ભાજનવતી.તે.પુસન્ન્.ઇહ.દત્તિર્.અસ્તુ।
તસ્ય.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.18

``પથસ્પથઃ.પરિપતિમ્.વચસ્યા.કામેન.કૃતો.અભ્યાનળર્કમ્।
સનો.રાસચ્છુરુધશ્.ચન્દ્રાગ્રા.ધિયંધિયમ્.સીસધાતિ.પ્ર.પૂસા।ઽઽ.
પથસ્.પથસ્.અધિપતિમ્.વચનેન.કામેન.કૃતસ્.અભ્યાનદ્.અર્કમ્.અભ્યાપન્નસ્.અર્કમ્.ઇતિ.વા।
સ.નો.દદાતુ.ચાયનીય.અગ્રાનિ.ધનાનિ।
કર્મ.કર્મ.ચ.નઃ.પ્રસાધયતુ.પૂસન્1.ઇતિ।
અથ.યદ્.વિસિતો.ભવતિ.તદ્.વિસ્નુર્.ભવતિ।
વિસ્નુર્.વિશતેર્.વા,.વ્યશ્નોતેર્.વા।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.19

``ઇદમ્.વિસ્નુર્.વિ.ચક્રમે.ત્રેધા.નિ.દધે.પદમ્.સમૂળ્હમ્.અસ્ય.પાંસુરે।ઽઽ.
યદ્.ઇદમ્.કિમ્.ચ.તદ્.વિક્રમતે.વિસ્નુહ્।
ત્રિધા.નિધત્તે.પદમ્।
ત્રેધા.ભાવાય.પૃથિવી.આમ્.અન્તરિક્ષે.દિવિ.ઇતિ.શાકપૂનિહ્।
સમારોહને.વિસ્નુ.પદે.ગય.શિરસિ.ઇત્ય્.ઔર્ણવાભહ્।
સમૂળ્હમ્.અસ્ય.પાંસુરે.પ્યાયનેઽઅન્તરિક્ષે.પદમ્.ન.દૃશ્યતે।
અપિ.વા.ઉપમા.અર્થે.સ્યાત્.સમૂળ્હમ્.અસ્ય.પાંસુલ.ઇવ.પદમ્.ન.દૃશ્યત.ઇતિ।
પાંસુ1પ્.પાદૈઃ.સૂયન્ત.ઇતિ.વા,.પન્નાઃ.શેરત.ઇતિ.વા,.પિંશનીયા.ભવન્તિ.ઇતિ.વા।

12.20

વિશ્વાનરો.વ્યાખ્યાતહ્।
તસ્ય.એષ.નિપાતો.ભવત્ય્.ઐન્દ્ર્યામ્.ઋચિ।

12.21

``વિશ્વાનરસ્ય.વનસ્પતિમ્.અનાનતસ્ય.શવસહ્।
એવૈશ્.ચ.ચર્ષનીનામ્.ઊતી.હુવે.રથાનામ્।ઽઽ.
વિશ્વાનરસ્ય.આદિત્યસ્ય.અનાનતસ્ય.શવસો.મહતો.બલસ્ય.એવૈશ્.ચ.કામૈર્.અયનૈર્.અવનૈર્.વા.ચર્ષનીનામ્.મનુષ્યાનામ્.ઊતિ.આ.ચ.પથા.રથાનામ્.ઇન્દ્રમ્.અસ્મિન્.યજ્ઞે.હ્વયામિ।
વરુનો.વ્યાખ્યાતહ્।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.22

``યેના.પાવક.ચક્ષસા.ભુરન્યન્તમ્.જનાન્.અનુ।
ત્વમ્.વરુણ.પશ્યતિ।ઽઽ.
ભુરન્યુર્.ઇતિ.ક્ષિપ્ર.નામ।
ભુરન્યુઃ.શકુનિર્.ભૂરિમ્.અધ્વાનમ્.નયતિ।
સ્વર્ગસ્ય.લોકસ્ય.અપિ.વોધા।
તત્.સમ્પાતી.ભુરન્યુહ્।
અનેન.પાવક.ખ્યાનેન।
ભુરન્યન્તમ્.જનાન્.અનુ।
ત્વમ્.વરુણ.પશ્યતિ।
તત્.તે.વયમ્.સ્તુમ.ઇતિ.વાક્ય.શેસહ્।
અપિ.વા.ઉત્તરસ્યામ્।

12.23

``યેના.પાવક.ચક્ષસા.ભુરન્યન્તમ્.જનામ્.અનુ।
ત્વમ્.વરુણ.પશ્યસિ।ઽઽ.``.વિ.દ્યામ્.એસિ.રસ્પૃથ્વહા.મિમાનો.અક્તુભિહ્।
પશ્યન્.જન્માનિ.સૂર્ય।ઽઽ.
વ્યેસિ.દ્યામ્.રજસ્.ચ.પૃથુ,.મહાન્તમ્.લોકમ્.અહાનિ.ચ.મિમાનસ્.અક્તુભી.રાત્રિભિઃ.સહ,.પશ્યન્.જન્માનિ.જાતાનિ.સૂર્ય।
અપિ.વા.પૂર્વસ્યામ્।

12.24

``યેના.પાવક.ચક્ષસા.ભુરન્યન્તમ્.જનાન્.અનુ।
ત્વમ્.વરુણ.પશ્યસિ।ઽઽ.``.પ્રત્યન્.દેવાનામ્.વિશઃ.પ્રત્યન્ન્.એસિ.માનુસાન્।
પ્રત્યન્.વિશ્વમ્.સ્વર્.દૃશે।ઽઽ.
પ્રત્યન્ન્.ઇદમ્.સર્વમ્.ઉદેસિ।
પ્રત્યન્ન્.ઇદમ્.જ્યોતિષ્.ઉચ્યતે।
પ્રત્યન્ન્.ઇદમ્.સર્વમ્.અભિવિપશ્યસિ.ઇતિ।
અપિ.વા.એતસ્યામ્.એવ।
``યેના.પાવક.વક્ષસા.ભુરન્યન્તમ્.જનાન્.અનુ।
ત્વમ્.વરુણ.પશ્યસિ।ઽઽ.

12.25

તેન.નો.જનાન્.અભિવિપશ્યસિ।
કેશિન્1।
કેશા.રશ્મિ1પ્.તૈસ્.તદ્વાન્.ભવતિ।
કાશનાદ્.વા,.પ્રકાશનાદ્.વા।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.26

``કેશ્ય્.અગ્નિમ્.કેશી.વિસમ્.કેશી.બિભતિ.રોદસી।
કેશી.વિશ્વમ્.સ્વર્.દૃશે.કેશી.ઇદમ્.જ્યોતિર્.ઉચ્યતે।ઽઽ.
કેશિન્1.અગ્નિમ્.ચ.વિસંશ્.ચ।
વિસમ્.ઇત્ય્.ઉદક.નામ,.વિસ્નાતેર્.વિ.પૂર્વસ્ય.સ્નાતેઃ.શુદ્ધિ.અર્થસ્ય।
વિ.પૂર્વસ્ય.વા.સચતેહ્।
દ્યાવા.પૃથિવી.ઔ.ચ.ધારયતિ।
કેશી.[વિશ્વમ્?].ઇદમ્.સર્વમ્.ઇદમ્.અભિવિપશ્યતિ।
કેશી.ઇદમ્.જ્યોતિષ્.ઉચ્યત.ઇત્ય્.આદિત્યમ્.આહ।
અથ.અપ્ય્.એતે.ઇતરે.જ્યોતિષી.કેશિની.ઉચ્યેતે।
ધૂમેન.અગ્ની.રજસા.ચ.મધ્યમહ્।
તેષામ્.એષા.સાધારના.ભવતિ।

12.27

``ત્રયઃ.કેશિન.ઋતુથા.વિ.ચક્ષતે.સંવત્સરે.વપત.એક.એષામ્।
વિશ્વમ્.એસો.અભિ.ચસ્તે.શચીભિર્.ધ્રાજિર્.એકસ્ય.દદૃશે.ન.રૂપમ્।ઽઽ.
ત્રયઃ.કેશિન.ઋતુથા.વિચક્ષતે।
કાલે.કાલેઽઅભિવિપશ્યન્તિ।(12,26)
સંવત્સરે.વપત.એક.એષામ્.ઇત્ય્.અગ્નિઃ.પૃથિવીમ્.દહતિ।
સર્વમ્.એકસ્.અભિવિપશ્યતિ.કર્મભિર્.આદિત્યહ્।
ગતિર્.એકસ્ય.દૃશ્યતે.ન.રૂપમ્.મધ્યમસ્ય।
ન.રૂપમ્.મધ્યમસ્ય।(12.27)
અથ.યદ્.રશ્મિભિર્.અભિપ્રકમ્પયન્ન્.એતિ.તદ્.વૃષાકપિર્.ભવતિ.વૃષા.કમ્પનહ્।(12.27)
તસ્ય.એષા.ભાતિ।

12.28

``પુનર્.એહિ.વૃસાકપે.સુવિતા.કલ્પયાવહૈ।
ય.એષ.સ્વપ્ન.નન્શનસ્.અસ્તમ્.એસિ.પથા.પુનર્.વિશ્વસ્માદ્.ઇન્દ્ર.ઉત્તરહ્।ઽઽ.
પુનર્.એહિ.વૃસાકપિ8,.સુપ્રસૂતાનિ.વઃ.કર્માણિ.કલ્પયાવહૈ।
સ્વપ્ન.નન્શનઃ.સ્વપ્નાન્.નાશયસ્ય્.આદિત્ય.ઉદયેન,.સસ્.અસ્તમ્.એસિ.પથા.પુનહ્।
સર્વસ્માદ્.ય.ઇન્દ્ર.ઉત્તરસ્.તમ્.એતદ્.બ્રૂમ.આદિત્યમ્।
યમો.વ્યાખ્યાતહ્।
તસ્ય.એષા.ભવતિ।

12.29

``યસ્મિન્.વૃક્ષે.સુપલાશે.દેવૈઃ.સમ્.પિબતે.યમહ્।
અત્રા.નો.વિશ્પતિઃ.પિતા.પુરાનાન્.અનુ.વેનતિ।ઽઽ.
યસ્મિન્.વૃક્ષે.સુપલાશે.સ્થાને,.વૃત.ક્ષયે.વા।
અપિ.વા.ઉપમા.અર્થે.સ્યાદ્.વૃક્ષ.ઇવ.સુપલાશ.ઇતિ।
વૃક્ષો.વ્રશ્ચનાત્।
પલાશમ્.પલાશનાત્।
દેવૈઃ.સંગચ્છતે.યમસ્,.રશ્મિભિર્.આદિત્યહ્।
તત્ર.નઃ.સર્વસ્ય.પાતા.વા.પાલયિતા.વા.પુરાનાન્.અનુકામયેત।
અજ.એકપાદ્1।.
અજન.એકઃ.પાદહ્।
એકેન.પાદેન.પાતિ.ઇતિ.વા।
એકેન.પાદેન.પિબતિ.ઇતિ.વા।
એકસ્.અસ્ય.પાદ.ઇતિ.વા।
``એકમ્.પાદમ્.ન.ઉત્ખિદતિઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।
તસ્ય.એષ.નિપાતો.ભવતિ.વૈશ્વદેવ્યામ્.ઋચિ।

12.30

``પાવીરવી.તન્યતુર્.એકપાદજો.દિવો.ધર્તા.સિન્ધુર્.આપઃ.સમુદ્રિયહ્।
વિશ્વે.દેવાસઃ.શૃણવન્.વચાંસિ.મે.સરસ્વતી.સહ.ધીભિઃ.પુરન્ધ્યા।ઽઽ.
પવિઃ.શલ્યો.ભવતિ,.યદ્.વિપુનાતિ.કાયમ્।
તદ્વત્.પવીરમ્.આયુધમ્।
તદ્વાન્.ઇન્દ્રઃ.પવીરવાન્।
``અતિતસ્થૌ.પવીરવાન્ઽઽ.ઇત્ય્.અપિ.નિગમો.ભવતિ।
તદ્.દેવતા.વાચ્.પાવીરવી।
પાવીરવી.ચ.દિવ્યા.વાચ્,.તન્યતુસ્.તનિત્રી.વાચસ્.અન્યસ્યાહ્।
અજશ્.ચ.એકપાદ્,.દિવો.ધારયિતા.ચ.સિન્ધુશ્.ચ.આપશ્.ચ.સમુદ્રિયાશ્.ચ.સર્વે.ચ.દેવાઃ.સરસ્વતી.ચ.સહ.પુરન્ધિ.આ.સ્તુતિ.આ.પ્રયુક્તાનિ.ધીભિઃ.કર્મભિર્.યુક્તાનિ.શૃણ્વન્તુ.વચનાનિ.ઇમાનિ.ઇતિ।
પૃથિવી.વ્યાખ્યાતા।
તસ્ય.એષ.નિપાતો.ભવત્ય્.ઐન્દ્રાગ્ન્યામ્.ઋચિ।

12.31

``યદ્.ઇન્દ્રાગ્ની.પરમસ્યામ્.પૃથિવ્યામ્.મધ્યમસ્યામ્.અવમસ્યામ્.ઉત.સ્થહ્।
અતઃ.પરિ.વૃસનાવા.હિ.યાતમ્.અથા.સોમસ્ય.પિબતમ્.સુતસ્ય।ઽઽ.ઇતિ.સા.નિગદ.વ્યાખ્યાતા।
સમુદ્રો.વ્યાખ્યાતહ્।
તસ્ય.એષ.નિપાતો.ભવતિ.પાવમાન્યામ્.ઋચિ।

12.32

``પવિતવન્તઃ.પરિ.વાચમ્.આસતે.પિતૈસામ્.પ્રત્નો.અભિ.રક્ષતિ.વ્રતમ્।
મહઃ.સમુદ્રમ્.વરુણસ્.તિરો.દધે.ધીરા.ઇચ્છેકુર્.ધરુનેષ્વ્.આરભમ્।ઽઽ.
પવિત્રવન્તસ્.રશ્મિવન્તો.માધ્યમિકા.દેવ.ગનાઃ.પર્યાસતે.માધ્યમિકામ્.વાચમ્।
મધ્યમઃ.પિતા.એષામ્.પ્રત્નઃ.પુરાનસ્.અભિરક્ષતિ.વ્રતમ્.કર્મ।
મહસ્.સમુદ્રમ્.વરુણસ્.તિરસ્.અન્તર્દધાત્ય્,.અથ.ધીરાઃ.શક્નુવન્તિ.ધરુનેસુ.ઉદકેષુ.કર્મણ.આરમ્ભમ્.આરબ્ધુમ્।
અજ.એકપાદ્.વ્યાખ્યાતહ્।
પૃથિવી.વ્યાખ્યાતા।
સમુદ્રો.વ્યાખ્યાતહ્।
તેષામ્.એષ.નિપાતો.ભવત્ય્.અપરસ્યામ્.બહુ.દેવતાયામ્.ઋચિ।

12.33

``ઉત.નોઽહિર્.બુધ્ન્યઃ.શૃણોત્વ્.અજ.એકપાત્.પૃથિવી.સમુદ્રહ્।
વિશ્વે.દેવા.ઋતાવૃધો.હુવાનાઃ.સ્તુતા.મન્ત્રાઃ.કવિશસ્તા.અવન્તુ।ઽઽ.
અપિ.ચ.નસ્.અહિર્.બુધ્ન્યઃ.શૃણોત્વ્.અજશ્.ચ.એકપાદ્1,.પૃથિવી.ચ.સમુદ્રશ્.ચ.સર્વે.ચ.દેવાઃ.સત્ય.વૃધો.વા.યજ્ઞ.વૃધો.વા,.હૂયમાના.મન્ત્રૈઃ.સ્તુતા,.મન્ત્રાઃ.કવિ.શસ્તા.અવન્તુ,.મેધાવિ.શસ્તાહ્।
દધ્યમ્.પ્રતિ.અક્તો.ધ્યાનમ્.ઇતિ.વા,.પ્રત્યક્તમ્.અસ્મિન્.ધ્યાનમ્.ઇતિ.વા।(12,34)
અથર્વા.વ્યાખ્યાતહ્।
મનુર્.મનનાત્।
તેષામ્.એષ.નિપાતો.ભવત્ય્.ઐન્દ્ર્યામ્.ઋચિ।

12.34

``યામ્.અથર્વા.મનુસ્પિતા.દધ્યન્.ધિયમ્.અત્નત।
તસ્મિન્.બ્રહ્માનિ.પૂર્વથેન્દ્ર.ઉક્થા.સમગ્મતાર્ચન્ન્.અનુ.સ્વરાજ્યમ્।ઽઽ.
યામ્.અથર્વા.ચ.મનુશ્.ચ.પિતા.માનવાનામ્.દધ્યન્.ચ.ધિયમ્.અતનિસત.તસ્મિન્.બ્રહ્માનિ.કર્માણિ.પૂર્વેઽઇન્દ્ર.ઉક્થાનિ.ચ.સંગચ્છન્તામ્.અર્ચન્યસ્.અનૂપાસ્.તે.સ્વારાજ્યમ્।

12.35

અથ.અતો.દ્યુ.સ્થાના.દેવ.ગનાહ્।
તેષામ્.આદિત્યાઃ.પ્રથમ.આગામ્નો.ભવન્તિ।
આદિત્યા.વ્યાખ્યાતાહ્।
તેષામ્.એષા.ભવતિ।

12.36

``ઇમા.ગિર.આદિત્ય5ભ્યો.ઘૃતસ્નૂઃ.સનાદ્.રાજભ્યો.જુહ્વા.જુહોમિ।
શૃણોતુ.મિત્રો.અર્યમા.ભગો.નસ્.તુવિજાતો.વરુનો.દક્ષો.અંશહ્।ઽઽ.
ઘૃત.સ્નૂર્.ઘૃત.પ્રસ્નાવિન્યો.ઘૃત.પ્રસ્રાવિન્યો.ઘૃત.સારિન્યો.ઘૃત.સાનિન્ય.ઇતિ.વા.આહુતીર્.આદિત્ય5ભ્યશ્.ચિરમ્.જુહ્વા.જુહોમિ,.ચિરમ્.જીવનાય,.ચિરમ્.રાજભ્ય.ઇતિ.વા।
શૃણોતુ.ન.ઇમા.ગિરો.મિતશ્.ચ.અર્યમન્1.ચ.ભગશ્.ચ.બહુ.જાતશ્.ચ.ધાતા,.દક્ષો.વરુણસ્.અંશશ્.ચ।
અંશસ્.અંશુના.વ્યાખ્યાતહ્।
સપ્ત.ઋષયો.વ્યાખ્યાતાહ્।
તેષામ્.એષા.ભવતિ।

12.37

``સપ્ત.ઋસયઃ.પ્રતિહિતાઃ.શરીરે.સપ્ત.રક્ષન્તિ.સદમપ્રમાદમ્।
સપ્તાપઃ.સ્વપતો.લોકમ્.ઇયુસ્.તત્ર.જાગૃતો.અસ્વપ્નજૌ.સત્રસદૌ.ચ.દેવૌ।ઽઽ.
સપ્ત.ઋષયઃ.પ્રતિહિતાહ્શરીરે,.રશ્મિ1પ્.આદિત્યે।
સપ્ત.રક્ષન્તિ.સદમ્.અપ્રમાદમ્,.સંવત્સરમ્.અપ્રમાદ્યન્તહ્।
સપ્ત.આપનાસ્.ત.એવ.સ્વવતસ્.લોકમ્.અસ્તમિતમ્.આદિત્યમ્.યન્તિ।
અત્ર.જાગૃતો.અસ્વપ્નજૌ.સત્ત્ર.સદૌ.ચ.દેવૌ.વાયુ.આદિત્યૌ।
ઇત્ય્.અધિદૈવતમ્।
અથ.અધ્યાત્મમ્।
સપ્ત.ઋષયઃ.પ્રતિહિતાઃ.શરીર3,.સસ્.ઇન્દ્રિયાનિ.વિદ્યા.સપ્તમી.આત્મનિ।
સપ્ત.રક્ષન્તિ.સદમ્.અપ્રમાદમ્.શરીરમ્.અપ્રમાદ્યન્તિ।
સપ્ત.આપનાનિ.ઇમાન્ય્.એવ.સ્વપતસ્.લોકમ્.અસ્તમિતમ્.આત્માનમ્.યન્તિ।(12,337)
અત્ર.જાગૃતો.અસ્વપ્નજૌ.સત્ત્ર.સદૌ.ચ.દેવૌ,.પ્રાજ્ઞશ્.ચ.આત્મા.તૈજસશ્.ચ।
ઇત્ય્.આત્મ.ગતિમ્.આચષ્ટે।
તેષામ્.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.38

``તિર્યગ્બિલશ્.ચમસ.ઊર્ધ્વબુધ્નો.યસ્મિન્.યશો.નિહિતમ્.વિશ્વરૂપમ્।
અત્ર.આસત.ઋષયઃ.સપ્ત.સાકમ્.યે.અસ્ય.ગોપા.મહતો.બભૂવુહ્।ઽઽ.
તિર્યક્.બિલશ્.ચમસ.ઊર્ધ્વ.બન્ધન.ઊર્ધ્વ.બોધનો.વા।
યસ્મિન્.યશો.નિહિતમ્.સર્વ.રૂપમ્।
અત્ર.આસત.ઋષયઃ.સપ્ત.સહ.આદિત્ય.રશ્મયહ્,.યે.અસ્ય.ગોપા.મહતો.બભૂવુર્.ઇત્ય્.અદિદૈવતમ્।
અથ.અધ્યાત્મમ્।
તિર્યક્.બિલશ્.ચમસ.ઊર્ધ્વ.બન્ધન.ઊર્ધ્વ.બોધનો.વા।
યસ્મિન્.યશો.નિહિતમ્.સર્વ.રૂપમ્.અત્ર.આસત.ઋષયઃ.સપ્ત.સહ.ઇન્દ્રિયાનિ,.યાન્ય્.અસ્ય.ગોપ્તૄણિ.મહતો.બભૂવુર્.ઇત્ય્.આત્મ.ગતિમ્.આચષ્ટે।
દેવા.વ્યાખ્યાતાહ્।
તેષામ્.એષા.ભવતિ।

12.39

``દેવાનામ્.ભદ્રા.સુમતિર્.ઋજૂયતામ્.દેવાનામ્.રાતિર્.અભિ.નો.નિ.વર્તતામ્।
દેવાનામ્.સખ્યમ્.ઉપ.સેદિમા.વયમ્.દેવા.ન.આયુઃ.પ્ર.તિરન્તુ.જીવસે।ઽઽ.
દેવાનામ્.વયમ્.સુમતિ7.કલ્યાણ્યામ્.મતિ7.ઋજુ.ગામિનામ્.ઋતુ.ગમિનામ્.ઇતિ.વા।
દેવાનામ્.દાનમ્.અભિ.નો.નિવર્તતામ્।
દેવાનામ્.સખ્યમ્.ઉપસીદેમ.વયમ્।
દેવા.ન.આયુઃ.પ્રવર્ધયન્તુ.ચિરમ્.જીવનાય।
વિશ્વે.દેવાઃ.સર્વે.દેવાહ્।
તેષામ્.એષા.ભવતિ।

12.40

``ઓમાસશ્.ચર્ષનીધૃતો.વિશ્વે.દેવાસ.આ.ગત।
દાશ્વાંસો.દાશુસઃ.સુતમ્।ઽઽ.
અવિતાપ્.વા.અવનીયા.વા.મનુષ્ય.ઘૃતઃ.સર્વે.ચ.દેવા.ઇહ.આગચ્છત,.દત્તવન્તઃ.દત્તવતઃ.સુતમ્.ઇતિ।
તદ્.એતદ્.એકમ્.એવ.વૈશ્વદેવમ્.ગાયત્રમ્.તૃચમ્.દશયીસુ.વિદ્યતે।
યત્.તુ.કિંચિદ્.બહુ.દૈવતમ્.તદ્.વૈશ્વદેવાનામ્.સ્થાને.યુજ્યતે।
યદ્.એવ.વિશ્વ.લિઙ્ગમ્.ઇતિ.શાકપૂનિહ્।
અનત્યન્ત.ગતસ્.ત્વ્.એષ.ઉદ્દેશો.ભવતિ।
``બભ્રુર્.એકઽઽ.ઇતિ.દશ.દ્વિપદા.અલિઙ્ગાહ્।
ભૂતાંશઃ.કાશ્યપ.આશ્વિનમ્.એક.લિઙ્ગમ્।
અભિતસ્તીયમ્.સૂક્તમ્.એક.લિઙ્ગમ્।
સાધ્યા.દેવાઃ.સાધનાત્।
તેષામ્.એષા.ભવતિ।
[તથા.ચ.દેવતા.કાર.આહ।ઽઽ.ન.અન્યઃ.ષષ્થાદ્.વિશ્વ.લિઙ્ગાદ્.ગાયત્રસ્`અસ્ત્ય્.અપરસ્.તૃચહ્ઽઽ.ઇતિ।
ષ્ક્.]
[તથા.ઽઽ.બહુ.દેવ.મન્ત્રમ્.તુ.વૈશ્વદેવમ્.શસ્યતેઽઽ.ઇતિ.દેવતા.કારઃ.પપાથ।
ષ્ક્.]5

12.41

``યજ્ઞેન.યજ્ઞમ્.અયજન્ત.દેવાસ્.તાનિ.ધર્માનિ.પ્રથમાન્ય્.આસન્।
તે.હ.નાકમ્.મહિમાનઃ.સચન્ત.યત્ર.પૂર્વે.સાધ્યાઃ.સન્તિ.દેવાહ્।ઽઽ.
યજ્ઞેન.યજ્ઞમ્.અયજન્ત.દેવાહ્,.અગ્નિના.અગ્નિમ્.અયજન્ત.દેવાહ્।
``અગ્નિઃ.પશુર્.આસીત્.તમ્.આલભન્ત।
તેન.અયજન્તઽઽ.ઇતિ.ચ.બ્રાહ્મણમ્।
તાનિ.ધર્માનિ.પ્રથમાન્ય્.આસન્।
તે.હ.નાકમ્.મહિમાનઃ.સમસેવન્ત.યત્ર.પૂર1પ્.સાધ્યાઃ.સન્તિ.દેવાઃ.સાધનાત્।
દ્યુ.સ્થાનો.દેવ.ગન.ઇતિ.નૈરુક્તાહ્।
પૂર્વમ્.દેવ.યુગમ્.ઇત્ય્.આખ્યાનમ્।
વસુ1પ્.યદ્.વિવસતે.સર્વમ્।
અગ્નિર્.વસુભિર્.વાસવ.ઇતિ.સમાખ્યા।
તસ્માત્.પૃથિવી.સ્થાનાહ્।
ઇન્દ્રો.વસુભિર્.વાસવ.ઇતિ.સમાખ્યા।
તસ્માત્.મધ્ય.સ્થાનાહ્।
વસુ1પ્.આદિત્ય.રશ્મયો.વિવાસનાત્।
તસ્માદ્.દ્યુ.સ્થાનાહ્।
તેષામ્.એષા.ભવતિ।

12.42

``સુગા.વો.દેવાઃ.સુપથા.અકર્મ.ય.આજગ્મુઃ.સવનમ્.ઇદમ્.જુસાનાહ્।
જક્ષિવાંસઃ.પપિવાંસશ્.ચ.વિશ્વેઽસ્મે.ધત્ત.વસવો.વસૂનિ।
સ્વાગમનાનિ.વો.દેવાઃ.સુપથાન્ય્.અકર્મ.ય.આગચ્છત.સવનાનિ.ઇમાનિ।
જુસાનાઃ.ખાદિતવન્તઃ.પીતવન્તશ્.ચ.સર્વેઽઅસ્માસુ.ધત્ત.વસુ1પ્.વસૂનિ।
તેષામ્.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.43

``જ્મયા.અત્ર.વસવો.રન્ત.દેવા.ઉરાવ્.અન્તરિક્ષે.મર્જયન્ત.શુભ્રાહ્।
અર્વાક્.પથ.ઉરુજ્રયઃ.કૃણુધ્વમ્.શ્રોતા.દૂતા.દૂતસ્ય.જગ્મુસો.નો.અસ્ય।ઽઽ
જ્મયા.અત્ર.વસવો.અરમન્ત.દેવાહ્।
જ્મા.પૃથિવી,.તસ્યામ્.ભવા.ઉરૌ.ચ.અન્તરિક્ષે.મર્જયન્ત.ગમયન્ત.શુભ્રાઃ.શોભમાનાહ્।
અર્વાચ્.એનાન્.પથો.બહુ.જવાઃ.કુરુધ્વમ્।
શૃણુત.દૂતસ્ય.જગ્મુસો.નસ્.અસ્ય.અગ્નેહ્।
વાજિનો.વ્યાખ્યાતાહ્।
તેષામ્.એષા.ભવતિ।

12.44

``શમ્.નો.ભવન્તુ.વાજિનો.હવેષુ.દેવતાતા.મિતદ્રવઃ.સ્વર્કાહ્।
જમ્ભયન્તોઽહિમ્.વૃકમ્.રક્ષાંસિ.સનેમ્ય્.અસ્મંદ્યુવન્ન્.અમીવાહ્।ઽઽ.
સુખા.નો.ભવન્તુ.વાજિનો.હ્વાનેષુ.દેવતાતિ7.યજ્ઞે।
મિત.દ્રવઃ.સુમિત.દ્રવહ્।
સ્વર્કાઃ.સ્વઞ્ચના.ઇતિ.વા.સ્વર્ચના.ઇતિ.વા,.સ્વર્ચિસ.ઇતિ.વા।
જમ્ભયન્તસ્.અહિમ્.ચ.વૃકમ્.રક્ષસ્2પ્.ચ.ક્ષિપ્રમ્.અસ્મદ્.યાવયન્ત્વ્.અમીવા.દેવ.અશ્વા.ઇતિ.વા।
દેવ.પત્ની.ઓ.દેવાનામ્.પત્ની.અહ્।
તાસામ્.એષા.ભવતિ।

12.45

``દેવાનામ્.પત્નીર્.ઉશતીર્.અવન્તુ.નઃ.પ્રાવન્તુ.નસ્.તુજયે.વાજસાતયે।
યાઃ.પાર્થિવાસો.યા.અપામ્.અપિ.વ્રતે.તા.નો.દેવીઃ.સુહવાઃ.શર્મ.યચ્છત।ઽઽ.
દેવાનામ્.પત્ની.અઃ.ઉશન્ત્યસ્.અવન્તુ.નહ્।
પ્રાવન્તુ.નસ્.અપત્ય.જનનાય.ચ.અન્ન.સંસનનાય.ચ।
યાઃ.પાર્થિવાસો.યા.અપામ્.અપિ.વ્રતે.કર્મનિ.તા.નો.દેવી.અઃ.સુહવાઃ.શર્મ.યચ્છન્તુ.શરનમ્।
તાસામ્.એષા.અપરા.ભવતિ।

12.46

``ઉત.ગ્ના.વ્યન્તુ.દેવપત્નીર્.ઇન્દ્રાન્ય્.અગ્નાય્ય્.અશ્વિની.રાત્।
આ.રોદસી.વરુનાની.શૃણોતુ.વ્યન્તુ.દેવીર્.ય.ઋતુર્.જનીનામ્।ઽઽ.
અપિ.ચ.ગ્ના.વ્યન્તુ.દેવ.પત્ની.અહ્।
ઇન્દ્રાની.ઇન્દ્રસ્ય.પત્ની.અગ્નાયી.અગ્નેઃ.પત્ની.અશ્વિની.અશ્વિનોઃ.પત્ની।
રાત્.રાજતેહ્।
રોદસી.રુદ્રસ્ય.પત્ની।
વરુનાની.ચ.વરુણસ્ય.પત્ની।
વ્યન્તુ.દેવી.અઃ.કામયન્તામ્।
ય.ઋતુઃ.કાલો.જાયાનામ્,.યઋતુઃ.કાલો.જાયાનામ્।

મૂળ પાઠ: Nirukta · Edition: Lakshman Sarup · Data entry Munoe Tokunaga (and partly M. Kobayashi) · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0

Esc