નવસાહસાઙ્કચરિત · અધ્યાય 6

તદા ફણીન્દ્રકન્યાપિ બાણનામાઙ્કસૂચિતે
નરેન્દ્રતિલકે તસ્મિન્ન્ અભિલાષં બબન્ધ સા ॥

સહસા હૃદયે તસ્યા નિદધે મન્મથઃ પદમ્
અશોકયષ્ટિસ્તબકે સરાગ ઇવ ષટ્પદઃ ॥

અવશા સાભવચ્ ચિત્રં નામ્નાપિ પૃથિવીપતેઃ
ન તદ્ અસ્ત્ય્ અત્ર યન્ નાસ્ત્રં સન્નદ્ધસ્ય મનોભુવઃ ॥

સ્મરાગ્નિકણમેણાક્ષ્યાસ્ તસ્યાઃ સમુદદીપયત્
મકરધ્વજસામ્રાજ્ય સચિવો મલયાનિલઃ ॥

સોલ્લસત્સ્મરલીલેન નવેન વયસા બભૌ
ઉન્મિષન્મધુલેખેન મુકુલેનેવ માલતી ॥

સાતનુશ્વસનસ્પૃષ્ટ પાટલાધરપલ્લવમ્
ઉવાહ મુખમ્ ઉજ્જૃમ્ભમ્ અમ્ભોજમ્ ઇવ પદ્મિની ॥

નિકામસરલે તસ્મિન્ સા મુહુસ્ તરલેદૃશૌ
શરે નરેન્દ્રચન્દ્રસ્ય ચિક્ષેપ ન સખીજને ॥

નરેન્દ્રનામાઙ્કલિપિસ્ તામ્ આનન્દયતિ સ્મ સા
કુમુદ્વતીમ્ ઇવોદઞ્ચત્ બાલેન્દુકિરણચ્છટા ॥

હેમપુઙ્ખાઙ્કિતે તસ્મિન્ શરે કરમ્ ઉપેયુષિ
બલાદ્ વિવેશ સા બાલા દીક્ષાં વૈવાહિકીમ્ ઇવ ॥

તેનાવાપ્તતદાતામ્ર પાણિસ્પર્શેણ પત્રિણા
સ્ફુરત્કાન્તિચયવ્યાજાદ્ અમુચ્યન્તેવ પલ્લવાઃ ॥

નવીનસાહસાઙ્કસ્ય કામદેવાકૃતેર્ અયમ્
માલવૈકમૃગાઙ્કસ્ય સિન્ધુરાજસ્ય સાયકઃ ॥

પુનઃપુન ઇતિ સ્વાદુ નૃપતેર્ નામલક્ષ્મ સા
અપઠચ્ ચારુબિમ્બૌષ્ઠ લુઠદ્દશનચન્દ્રિકા ॥

અધીત્ય કૌતુકેનાથ કૃતપઞ્ચમમૂર્ચ્છનાઃ
તદગ્રે નૃપનામાઙ્કં જગુઃ પાતાલકન્યકાઃ ॥

અદૃષ્ટે ઽપ્ય્ ઉત્સુકા રાજ્ઞિ તદ્ગીતેન બભૂવ સા
પ્રબોધે યદનઙ્ગાગ્નેઃ પઞ્ચમઃ પ્રથામા સમિત્ ॥

અવેપત સમુન્મીલત્ વિલાસકુસુમાન્ન્ચિતા
મનોભવાનિલસ્પર્શ વશાદ્ વનલતેવ સા ॥

નવાનુરાગમ્ અઙ્ગેન વ્યક્તતચ્ચિહ્નચુમ્બિના
વિનાવચનમ્ આચખ્યૌ સખીષુ ચતુરાસુ સા ॥

સાવહિત્થમ્ અથેત્થં સા સખીજનમ્ અભાષત
સુધાનિષ્યન્દજડયા શરદિન્દુમુખી ગિરા ॥

અભેદમ્ ઇન્દુના નીતઃ સાચિવ્યં મેનકેતુના
સખ્યઃ કઃ સિન્ધુરાજો ઽયં સાહસાઙ્કનિરૂપ્યતે ॥

કિમ્ એવમ્ અવતિષ્ઠધ્વૈ મૌનં મુઞ્ચત શંસત
ઉન્મીલતિ યદ્ અન્તર્ મે બલાત્ કૌતુકકન્દલી ॥

અથ માલ્યવતી નામ તત્સખી સિદ્ધકન્યકા
ઇતિ સ્મિતસુધાર્દ્રેણ વચસા તામ્ અવોચત ॥

સખિ સાહાસિકઃ સ અયમ્ અવન્તિતિલકો નૃપઃ
ગીયતે કેતકાપાણ્ડુ યસ્યોરગપુરે યશઃ ॥

તં કાશ્યપીસહસ્રાક્ષમ્ અદ્રક્ષમ્ અહમ્ એકદા
ગતા શ્રીમન્મહાકાલ પર્વણ્ય્ ઉજ્જયિનીં પુરીં ॥

તન્વિ તિગ્માંશુનેવ દ્યૌર્ નિશેવ શશલક્ષ્મણા
સા સનાથા પુરી તેન વજ્રિણેવામરાવતી ॥

રમ્ભા ત્વયેવ યત્ સત્યં તેનાલિ નલકૂબરઃ
ત્યાજિતો રૂપજં ગર્વમ્ ઉર્વીમકરકેતુના ॥

અકલઙ્કાકૃતેસ્ તસ્ય ચતુઃષષ્ઠિકલાવતઃ
તુલાધિરોહહેવાકે કઃ ષોડશકલઃ શશી ॥

તસ્યાવનિપ્રદીપસ્ય તે તે નૈસર્ગિકા ગુણાઃ
ક્વ નામ ન પ્રકાશન્તે રવેર્ ઇવ મરીચયઃ ॥

ન નાગેષુ ન સિદ્ધેષુ ન નરેષ્વ્ અમરેષ્વ્ અથ
અવાપિ ક્વાપિ સંવાદસ્ તદ્રૂપોલ્લેખલેખયા ॥

સો હિ કેનાપિ કૃત્યેન ગાં ગતઃ શ્રૂયતે પુનઃ
નિહ્નુતૈકભુજદ્વન્દ્વો દેવઃ શ્રીવત્સલાઞ્છનઃ ॥

કિમ્ અન્યત્ તવ સંતુષ્ટ્યૈ પશ્ય ચિત્રે લિખામ્ય્ અહમ્
ચિરસ્ય દીર્ઘનયને તવાસ્તુ નયનોત્સવઃ ॥

અથ સા સિદ્ધતનયા તં લિલેખ શિલાતલે
હૃદિ તૂરગરાજેન્દ્ર દુહિતુર્ મીનકેતનઃ ॥

તદાલિખિતભૂપાલં તયા ચિન્તિતકામદમ્
ચિન્તામણેર્ અપ્ય્ અધિકં શિલાતલમ્ અમાંસ્ત સા ॥

તતશ્ ચિત્રગતે તસ્મિન્ મહીપાલો મદાલસાઃ
સમમ્ એવાહિકન્યાનાં પેતુર્ નેત્રપરમ્પરાઃ ॥

પપૌ શશિપ્રભાપ્ય્ એનં ચિરમ્ ઉત્પક્ષ્મલેખયા
પુનરુક્તીકૃતોન્નિદ્ર કર્ણેન્દીવરયા દૃશા ॥

રૂપમ્ આસ્વાદયામ્ આસ તસ્યાલેખ્યગતસ્ય સા
ભ્રમરીવારવિન્દસ્ય સુધાસહચરમ્ મધુ ॥

આનીયતાકુલત્વં સા ત્રિતીયેન તનૂદરી
વિસ્મયેનાતિસાન્દ્રેણ મદેન મદનેન ચ ॥

વિવેશ હૃદયે તસ્યાઃ સ ચિત્રલિખિતો નૃપઃ
શરત્પ્રસન્ને સરિતઃ પ્રતિમેન્દુર્ ઇવ અમ્ભસિ ॥

સ્તનપત્રલતાં તસ્યા બિભેદ પુલકોદ્ગમઃ
સત્યં યદન્તરઙ્ગેણ બહિરઙ્ગો નિરસ્યતે ॥

તસ્યાઃ કુચયુગે કિંચિન્ નિશ્વાસઃ કમ્પમ્ આદધે
રથાઙ્ગનામમિથુને સાયન્તન ઇવાનિલઃ ॥

તસ્યાઃ સ્વેદલવશ્રેણિ ચ્છદ્મના વદનશ્રિયા
વિશતો ઽન્તર્ અનઙ્ગસ્ય લાજાઞ્જલિર્ ઇવોજ્ઝિતઃ ॥

શઙ્કે શરમ્ ઋજૂકુર્વન્ દદૃશે મન્મથસ્ તયા
યત્ સા મૃદુક્વણત્કાઞ્ચિ કિઙ્કિણીકમ્ અકમ્પત ॥

એષ દૃષ્ટસ્ ત્વયેત્ય્ ઉક્તા સખ્યા સા સાધ્વસાકુલા
ગદ્ગદાક્ષરમ્ અવ્યક્તં કૃચ્છ્રાત્ પ્રતિવચો દદૌ ॥

ચિત્રવર્તિન્ય્ અપિ નૃપે તત્ત્વાવેશેન ચેતસિ
વ્રીડાર્ધવલિતં ચક્રે મુખેન્દુમ્ અવશૈવ સા ॥

દૃષ્ટા સખીભિઃ સાકૂતં સા બાલાધરપલ્લવે
દધૌ વૈલક્ષ્યહસિતં પ્રસૂનમ્ ઇવ માધવી ॥

નવં પ્રેમ નવોત્કણ્ઠા નવાસ્ તે તે મનોરથાઃ
ઇતિ તસ્યાસ્ તથૈવાભૂદ્ અન્તરઙ્ગઃ પરિચ્છદઃ ॥

કિંચિત્ ત્રપાનુવિદ્ધેન પુણ્ડરીકદલત્વિષા
તમ્ આનર્ચેવ રાજેન્દુમ્ અનિમિત્તસ્મિતેન સા ॥

સા ચ દોઃશયિતભુવા નૃપેણાદ્ધ્યાસિતા હૃદિ
કૃતાઙ્ગભઙ્ગવલના ઝટિત્ય્ આલસ્યમ્ આયયૌ ॥

તત્ક્ષણેનૈવ સા ચિત્રં તન્વી તન્મયતાં યયૌ
કં ન પ્રતારયત્ય્ એષ કિતવઃ કુસુમાયુધઃ ॥

સ્તિમિતેવાવતસ્થે સા સારઙ્ગાયતલોચના
અચેતનેવ શૂન્યેવ સુપ્તેવાલિખિતેવ ચ ॥

સ્મરેણ મર્મણિ ક્વાપિ સાવિધ્યત સુમધ્યમા
અનિદ્રિતાપિ યત્ સાભૂત્ ક્ષણં મુકુલિતેક્ષણા ॥

વ્યઞ્ચિતાનઙ્ગલીલેન શૃઙ્ગારરસબન્ધુના
તન્વી નવાનુરાગેણ સાન્યૈવ ઘટિતાભવત્ ॥

ઋજુના ઐક્ષત યચ્ ચિત્રં યદ્ અભૂચ્ ચ ત્રપાવતી
તેનાતિગૂઢભાવાપિ સા સખીભિર્ અલક્ષ્યત ॥

અથાનઙ્ગવતી નામ સખી તામ્ ઇત્ય્ અવોચત
દશનજ્યોત્સ્નયારણ્યં સુધયેવ નિષિઞ્ચતી ॥

કચ્ ચિદ્ અસ્ય પ્રમોદાય કુમુદસ્યેવ ચક્ષુષઃ
અયં મધ્યમલોકેન્દુઃ પાતાલેન્દુકલે તવ ॥

વનાનિલાહૃતોન્નિદ્ર પદ્મકેસરશાલિના
રોમોદ્ગમ ઇવાનેન ધૃતસ્ ત્વદવલોકનાત્ ॥

અદ્ય નઃ સફલં ચક્ષુશ્ ચિત્રે યદ્ અવલોકિતઃ
કન્દર્પાધિકકાન્તો ઽયમ્ અવન્તિમૃગલાઞ્છનઃ ॥

ત્વામ્ અપ્ય્ અવાઞ્ચિતાં મન્યે યત્ ત્વયૈતસ્ય વક્ષસિ
એતે સવિભ્રમં ન્યસ્તે દૃશૌ મુક્તાલતે ઇવ ॥

જિતમ્ એતેન કો ઽપ્ય્ એષ સત્યં કામો ઽસ્ય કિઙ્કરઃ
આરોહતિ પરાં કોટિમ્ અત્ર યત્ તવ સમ્ભ્રમઃ ॥

ત્વમ્ અત્ર બદ્ધભાવેવ કિમ્ ઇન્દુમુખિ લજ્જસે
વિલઙ્ઘયત્ય્ અલઙ્ઘ્યાનિ સ્મરદુર્લલિતાનિ કઃ ॥

કો ઽન્યઃ સખિ નૃશંસો ઽસ્તિ કામં વિષમબાણતઃ
સુકુમારે તવાપ્ય્ અઙ્ગે યેન વ્યાપારિતઃ શરઃ ॥

બિમ્બૌષ્ઠે એવ રાગસ્ તે તન્વિ પૂર્વમ્ અદૃશ્યત
અધુના હૃદયે ઽપ્ય્ એષ મૃગશાવાક્ષિ લક્ષ્યતે ॥

એકેન રાજહંસેન હૃતો હારસ્ તનૂદરિ
અનેન તુ દ્વિતીયેન લિખિતેનાપિ તે મનઃ ॥

કુતસ્ ત્રપા તવાલીષુ કિંચિદ્ ઉન્નમયાનનમ્
અહો બત ત્વમ્ એતસ્મિન્ન્ અત્યાયતકુતૂહલા ॥

એતત્ કર્ણોત્પલં લોલમ્ અપાઙ્ગપ્રતિવેશિતમ્
ત્વદ્ ઉદન્તમ્ ઇવૈતસ્ય કથયત્ય્ અલિકૂજિતૈઃ ॥

અહો દૂરસ્થિતેનાપિ હૃદિ સ્પૃષ્ટા નૃપેન્દુના
ઇન્દુકાન્તશિલેવ ત્વમ્ આર્દ્રતામ્ અવગાહસે ॥

નિપુણે નિઃશ્વસિષ્ય્ એવમ્ અતિગૂઢં યથા યથા
તથા તથા તવ વ્યક્તમ્ અયમ્ ઉચ્છ્વસતિ સ્મરઃ ॥

સ્મિતમ્ એતદ્ અલોલાક્ષિ લજ્જાસંવલિતં તવ
ઇદં નિર્જિતબાલ્યસ્ય યૌવનસ્યોદિતં યશઃ ॥

યથા તવેયમ્ અરતિર્ યથા સુતનુ વેપસે
તથા કવચિતઃ શઙ્કે નિઃશઙ્કં મદનસ્ ત્વયિ ॥

કિમ્ અત્ર કરવૈ ગાઢમ્ આકલ્પકમ્ ઇદં તવ
ઇયં ચ મન્મથસ્યાસ્ત્રં નિર્ગતા ચૂતમઞ્જરી ॥

સુરતક્લાન્તશબરી કબરીમાલ્યચુમ્બિનઃ
કથમ્ એતે ત્વયા તન્વિ સહ્યા મલયવાયવઃ ॥

કિં તામ્યસિ તવોપાન્તમ્ આનયામ્ય્ અધુનૈવ તમ્
ઇત્ય્ આશ્વાસયતીવ ત્વામ્ કોકિલો ઽયં કલસ્વનઃ ॥

કૂજન્તી કોકિલવધૂર્ ઇયમ્ આધિં ધુનોતિ તે
અનઙ્ગનૃપસામ્રાજ્ય લીલામઙ્ગલગાયિની ॥

વનાન્તદેવતાવાપ્ત પાદન્યાસોત્સવઃ સ્ફુટમ્
એષ સ્તબકિતો ઽશોકઃ સુહૃત્ કામસ્ય કા ગતિઃ ॥

અત્રોર્વીતિલકે દૃષ્ટિમ્ અસ્યન્તીં તિલકઃ ક્રુધા
અયં તર્જયતીવ ત્વાં વાતાધૂતલતાઙ્ગુલિઃ ॥

પથિ સ્મરસ્ય વિષમે સ્ખલિતાયામ્ ઇતસ્ ત્વયિ
સ્મિતચ્છટેવ નિર્યાતિ સિન્દુવારસ્ય મઞ્જરી ॥

દ્રાઘયત્ય્ અસ્તબિમ્બૌષ્ઠ રુચિનિઃશ્વસિતાનિ તે
અયં મુકુલિતઃ કિંચિદ્ બકુલો મુકુલસ્તનિ ॥

લતયા કર્ણિકારસ્ય પુરઃ પુષ્પિતયાનયા
અનઙ્ગસ્યૈકરાજ્યે ઽસ્મિન્ હેમવેત્રલતાયિતમ્ ॥

અહો ન કસ્ય ભિન્દન્તિ હૃદયં વીક્ષિતા અપિ
નિસર્ગમૃદવો ઽપ્ય્ એતે સહકારનવાઙ્કુરાઃ ॥

ચતુરાં કોકિલામ્ એષ કૃત્વા કુરબકો મુખે
દુર્લભં યાચતીવ ત્વાં લીલાલિઙ્ગનદોહદમ્ ॥

અશોકસ્કન્ધલગ્નેયં કુસુમૈર્ નવમાધવી
પ્રાર્થનીયપ્રિયસ્પર્શાં હસતિ ત્વામ્ ઇવોત્સુકામ્ ॥

ભૂપતાવ્ અનુરક્તાયાસ્ તવ સન્તાપદીપનમ્
સ્થલારવિન્દં સેર્ષ્યેવ સૂતે સખિ વસુન્ધરા ॥

અમીષ્વ્ અઙ્કસ્થકન્દર્પ જગદ્વિજગયસિદ્ધિષુ
દૃષ્ટિર્ ઉદ્વિજતે તન્વિ પાટલાકુડ્મલેષુ તે ॥

સુન્દરિ દ્વિતયસ્યાત્ર ક્રશિમા ભૂષણાયતે
રાજન્યાબદ્ધભાવાયાસ્ તવ રાત્રેશ્ ચ સમ્પ્રતિ ॥

એષ ચૈત્રોત્સવશ્ ચિત્રે નૃપો ઽયં નૂતનં વયઃ
પ્રાપ્તાવકાશઃ કામો ઽપિ પતિતાસ્યતિસઙ્કટે ॥

કિમ્ આલિખિતવત્ય્ એષા ચિત્રે માલ્યવતી નૃપમ્
દ્વારીકૃતેયમ્ અથવા વામેન વિધિના તવ ॥

બહુના કિં ચકોરાક્ષિ છલિતાસિ મનોભુવા
સર્વથા તે કરિષ્યન્તિ કુશલં કુલદેવતાઃ ॥

ઇત્યાદિ વ્યાહરન્તી સા કૃતભ્રૂભઙ્ગયા તયા
નરેન્દ્રબાણપુઙ્ખેન કુચે કિં ચિદ્ અતુદ્યત ॥

અથ કિન્નરરાજેન્દ્ર કન્યા નામ્ના કલાવતી
એવં વચઃ સ્મિતસુધા નિષિક્તાક્ષરમ્ આદદે ॥

કામં દુર્લભમ્ એવૈતચ્ ચૈત્રશ્ ચન્દ્રાઙ્કિતા નિશાઃ
પ્રેયાન્ વિપઞ્ચીરણિતં પઞ્ચબાણાઙ્કિતં વયઃ ॥

અયિ ત્વાં મ્લાપયત્ય્ એષ કાલઃ કમલલોચને
જગદાહ્લાદજનકઃ સુધાસૂતિર્ ઇવાબ્જિનીમ્ ॥

સ્થાને તવાનુરાગો ઽયમ્ અનઙ્ગસ્યાયમ્ ઉત્સવઃ
સખિ સ્નિહ્યતિ નિર્વ્યાજમ્ ઇન્દાવ્ એવ કુમુદ્વતી ॥

નૃપસ્યારણ્યસઞ્ચારઃ શરેણાનેન સૂચ્યતે
મરુતા દ્વિરદસ્યેવ મદનિષ્યન્દગન્ધિના ॥

અવશ્યં તન્વિ ચિન્વાના વને હંસમ્ ઇતસ્ તતઃ
ક્વચિદ્ વિલોકયિષ્યન્તિ તં ત્વત્પરિજનસ્ત્રિયઃ ॥

જ્ઞાતત્વદિઙ્ગિતૈવાત્ર તં ચેદ્ દ્રક્ષ્યતિ પાટલા
તતો ઽસ્ય ષટ્પદસ્યેવ બલાચ્ ચેતો હરિષ્યતિ ॥

સ્થિરા ભવ નૃપેન ત્વમ્ ઇહ સંયોગમ્ આપ્સ્યસિ
યથા કણ્વાશ્રમે પૂર્વં દુષ્યન્તેન શકુન્તલા ॥

ઇતિ તદ્વચસઃ સીમ્નિ મસૃણોત્કમ્પિતસ્તની
વ્યાજસાચીકૃતમુખં નિશશ્વાસ શશિપ્રભા ॥

વનશ્રીરત્નમઞ્જીરો લતાકુઞ્જોદરે તતઃ
ચુકૂજ મઞ્જુકણ્ઠસ્ તાં દક્ષિણેન કપિઞ્જલઃ ॥

હર્ષાશ્રુલવકીર્ણેન સત્પત્રાવલિચારુણા
વામેન પસ્ફુરે તસ્યાશ્ ચક્ષુષા ચ સ્તનેન ચ ॥

અત્રાન્તરે સમાયાન્તી દદૃશે દૂરતસ્ તયા
નરેન્દ્રસવિતુસ્ તસ્ય પુરઃ સન્ધ્યેવ પાટલા ॥

તસ્યાસ્ ત્રયે ચ ત્રિતયમ્ અપશ્યત્ ફણિકન્યકા
મુખે સ્મિતં કરે હારં સિતમ્ અંસે ચ ચામરમ્ ॥

સા હારહસ્તા રુરુચે ધૃતસ્તિમિતચામરા
સરસી સુપ્તહંસેવ ફેનાધ્યાસિતપઙ્કજા ॥

દૃષ્ટિઃ ફનીન્દ્રદુહિતુર્ અતિક્રમ્યૈવ પાટલામ્
ભૃઙ્ગશ્રેણિર્ ઇવાશોકે પપાતાવન્તિભર્તરિ ॥

પ્રિયં નઃ સ અયમ્ આયાતિ પશ્ય પશ્ય શશિપ્રભે
પરમારાન્વયોદાર હારમધ્યમણિર્ નૃપસ્ ॥

ઇતિ પ્રિયસખીસૂક્તિ સુધાનિષ્યન્દલેખયા
સિક્તે તદાભવત્ તસ્યાઃ સ્મરઃ પલ્લવિતો હૃદિ ॥

સુધારસ ઇવોર્વીભૃત્ તયા સંમુખમ્ આપતન્
દૃશા સ્ફટિકશુક્ત્યેવ વારંવારમ્ અપીયત ॥

વિતેને ઽપ્ય્ અહિકન્યાભિઃ કૌતુકેનાતનીયસા
તસ્યાગ્રે રાજહંસસ્ય નેત્રેન્દીવરવાગુરા ॥

અવન્તિતિલકોદન્તમ્ ઉપસૃત્યાથ પાટલા
અનઙ્ગદીપનં તસ્યૈ જગાદેઙ્ગિતવેદિની ॥

દેવ પશ્ચાત્સ્થિતો ઽપ્ય્ અગ્રે પ્રાપ્તઃ પર્યુત્સુકો ભવાન્
ઇત્ય્ અભાષ્યત ભૂપાલઃ ચિત્રે ચતુરયા તયા ॥

અભૂત્ પર્યાકુલા સા ચ મુહૂર્તમ્ અસિતેક્ષણા
પશ્ચાદ્ અલજ્જતાલીભિસ્ તથા સસ્મિતમ્ ઈક્ષિતા ॥

તસ્યૈ હારં મહીભર્તુર્ અર્પયામ્ આસ પાટલા
આકૃષ્ય ભર્તુમ્ આનીતમ્ અતિશુદ્ધમ્ ઇવ આશયમ્ ॥

સખીનામ્ અનુરોધેન સા કિલાનઙ્ગમોહિતા
હૃદિ દીર્ઘગુણં દધ્રે હારં પ્રિયમ્ ઇવાપરમ્ ॥

તુષારપાણ્ડુના તેન વવૃધે ઽસ્યા મનોભવઃ
દિગન્તવાન્તજ્યોત્સ્નેન મહોદધિર્ ઇવેન્દુના ॥

પુષ્પોદ્ગમેનેવ લતા પ્રસાદેનેવ ભારતી
સા તેન રેજે હારેણ યશસેવ નરેન્દ્રતા ॥

તતઃ શિથિલપર્યસ્ત વિલોલકબરીલતા
કેતુયષ્ટિર્ ઇવ શ્યામ પતાકાઙ્ગા હિરણ્મયી ॥

વસંતકમલોલ્લાસિ મત્તભ્રમરનિઃસ્વના
દીપમાનોપદેશેવ સ્વરહસ્યે મનોભુવઃ ॥

ઉલ્લસત્કુટજાચ્છાચ્છ વિલાસહસિતચ્છવિઃ
ઝટિત્ય્ ઉઅદધિવેલેવ નિર્ગચ્છદ્ અમૃતચ્છટા ॥

સરોજિનીવ હંસીભિર્ ભૃઙ્ગીભિર્ ઇવ માલતી
શશિલેખેવ તારાભિઃ સખીભિર્ અભિતો વૃતા ॥

દૃષ્ટ્વા નરન્દ્રમ્ આયાન્તમ્ ઉદસ્થાદ્ ઉત્સુકાથ સા
દધતી નૂતનપ્રેમ પરિણીતામ્ અધીરતામ્ ॥

અથ સુતનુર્ અલોલતારકે સા સુચિરમ્ ઉદઞ્ચિતદીર્ઘપક્ષ્મમાલે
શશિન ઇવ નવોદ્ગતસ્ય દૂરાત્ અવનિપતેઃ પથિ લોચને મુમોચ ॥

આસન્નાનુચરધૃતેન પઙ્કજિન્યાઃ પત્રેણ સ્ફુટઘટિતાતપત્રલીલઃ
સશ્ ચ્છાયામ્ અથ મહસા હસન્ હિમાંશોઃ ક્ષ્માપાલઃ પુલિનમ્ અવાપ નર્મદાયાસ્ ॥