નવસાહસાઙ્કચરિત · અધ્યાય 1

અવ્યાત્ સ વો યસ્ય નિસર્ગવક્રઃ સ્પૃશત્ય્ અધિજ્યસ્મરચાપલીલામ્
જટાપિનદ્ધોરગરાજરત્ન મરીચિલીઢોભયકોટિર્ ઇન્દુઃ ॥

જટાહિરત્નદ્યુતિપાટલો ઽવ્યાત્ સ વઃ શશી શઙ્કરમૌલિરત્નમ્
શ્રુતાવ્ અશોકાઙ્કુરકૌતુકેન યં કર્તુમ્ ઇચ્છત્ય્ અચલેન્દ્રકન્યા ॥

કુમ્ભસ્થલી રક્ષતુ વો વિકીર્ણ સિન્દૂરરેણુર્ દ્વિરદાનનસ્ય
પ્રશાન્તયે વિઘ્નતમશ્છટાનાં નિષ્ઠ્યૂતબાલાતપપલ્લવેવ ॥

ચક્ષુસ્ તદ્ ઉન્મેષિ સદા મુખે વઃ સારસ્વતં શાશ્વતમ્ આવિર્ અસ્તુ
પશ્યન્તિ યેનાવહિતાઃ કવીન્દ્રાસ્ ત્રિવિષ્ટપાભ્યન્તરવર્તિ વસ્તુ ॥

તત્ત્વસ્પૃશસ્ તે કવયઃ પુરાણાઃ શ્રીભર્તૃમેણ્ઠપ્રમુખા જયન્તિ
નિસ્તૃંશધારાસદૃશેન યેષાં વૈદર્ભમાર્ગેણ ગિરઃ પ્રવૃત્તાઃ ॥

પૂર્ણેન્દુબિમ્બાદ્ અપિ સુન્દરાણિ તેષામ્ અદૂરે પુરતો યશાંસિ
યે ભર્તૃમેણ્ઠાદિકવીન્દ્રસૂક્તિ વ્યક્તોપદિષ્ટેન પથા પ્રયાન્તિ ॥

સરસ્વતીકલ્પલતૈકકન્દં વન્દામહે વાક્પતિરાજદેવમ્
યસ્ય પ્રસાદાદ્ વયમ્ અપ્ય્ અનન્ય કવીન્દ્રચીર્ણે પથિ સઞ્ચરામઃ ॥

દિવં યિયાસુર્ મમ વાચિ મુદ્રામ્ અદત્ત યાં વાક્પતિરાજદેવઃ
તસ્યાનુજન્મા કવિબાન્ધવસ્ય ભિનત્તિ તાં સંપ્રતિ સિન્ધુરાજઃ ॥

નૈતે કવીન્દ્રાઃ કતિ કાવ્યબન્ધે તદ્ એષ રાજ્ઞા કિમ્ અહં નિયુક્તઃ
કિં વાલુકાપર્વતકે ધરેયમ્ આરોપ્યતે સત્સુ કુલાચલેષુ ॥

અહો મહત્સાહસમ્ એતદ્ એવ યદ્ વર્ણણીયો નવસાહસાઙ્કઃ
દૂરે પરિચ્છેદકથા હિ સત્યમ્ એતદ્ગુણાનામ્ ઉદધેર્ અપાં ચ ॥

ભક્ત્યાથવાસ્યૈવ મમ પ્રબન્ધે સૂક્ષ્મો ઽયમ્ ઉન્મીલતિ શક્તિલેશઃ
ઉલ્લઙ્ઘિતો યત્ કપિના પયોધિઃ સેવાનુભવઃ સ રઘૂદ્વહસ્ય ॥

સમત્સરે ચેતસિ દુર્જનાનાં ન જાતુચિત્ સૂક્તિગુણો ગુણાય
નિસર્ગકૃષ્ણેન્દ્રવધૂકપોલે નિરર્થકઃ કુઙ્કુમપત્ત્રભઙ્ગઃ ॥

કિમ્ અન્યદ્ અસ્યાશ્ ચરિતૈર્ નૃપસ્ય મુક્તાવદાતૈઃ કૃતમણ્ડનાયાઃ
મદીયસૂક્તેર્ મુકુલીભવન્તુ સ્વભાવશુદ્ધાનિ સતાં મનાંસિ ॥

નમો ઽસ્તુ સાહિત્યરસાય તસ્મૈ નિષિક્તમ્ અન્તઃ પૃષતાપિ યસ્ય
સુવર્ણતાં વક્ત્રમ્ ઉપૈતિ સધોર્ દુર્વર્ણતાં યાતિ ચ દુર્જનસ્ય ॥

શ્રીસાહસાઙ્કોજ્જ્વલકીર્તિગર્ભા મમાથવા કં ન હરન્તિ વાચઃ
કસ્યાત્ર લોભાય ન શુક્તયસ્ તા મુક્તા હિ યાસામ્ ઉદરે સ્ફુરન્તિ ॥

એતાન્ય્ અવન્તીશ્વરપારિજાત જાતાનિ તારાપતિપાણ્ડુરાણિ
સમ્પ્રત્ય્ અહં પશ્યત! દિગ્વધૂનાં યશઃપ્રસૂનાન્ય્ અવતંસયામિ ॥

અસ્તિ ક્ષિતઊજ્જયિનીતિ નામ્ના પુરી વિહાયસ્ય્ અમરાવતીવ
બબન્ધ યસ્યાં પદમ્ ઇન્દ્રકલ્પઃ શ્રીવિક્રમાદિત્ય ઇતિ ક્ષિતીશઃ ॥

આમઞ્જુગુઞ્જત્કલહંસપઙ્ક્તિ વિકસ્વરામ્ભોજરજઃપિશઙ્ગા
આભાતિ યસ્યાઃ પરિખા નિતમ્બે સશબ્દજમ્બૂનદમેખલેવ ॥

પ્રાકારવપ્રચ્છલતઃ શરીરમ્ આવર્ત્ય લીલાશયનં મુરારેઃ
યત્રાન્તરસ્થાયિનિધાનરક્ષાં વિધાતુમ્ ઉન્મગ્ન ઇવોરગેન્દ્રઃ ॥

પદે પદે સાન્દ્રસુધોજ્જ્વલાનિ ગૃહાણિ યા નાકસદાં બિભર્તિ
અભ્યુદ્ગતાનીવ ફણીન્દ્રલોકમ્ આપૂર્ય તદ્ભૂમિભૃતાં યશાંસિ ॥

હિમચ્છટાહારિભિર્ અંશુજાલૈઃ પ્રાલમ્બિમુક્તાફલજાલકાનિ
વિલાસિનીવિભ્રમમન્દિરાણિ યસ્યાં હસન્તીવ પરસ્પરસ્ય ॥

ગૃહાણિ યસ્યાં સવરાઙ્ગનાનિ વરાઙ્ગના રૂપપુરસ્કૃતાઙ્ગ્યઃ
રૂપં સમુન્મીલિતસદ્વિલાસમ્ અસ્ત્રં વિલાસાઃ કુસુમાયુધસ્ય ॥

યત્રાનનૈર્ એણાદૃશામ્ અભિખ્યાં સિતાશ્મવાતાયનપઙ્ક્તિર્ એતિ
અમ્ભોરુહૈર્ ઉજ્જ્વલહેમકૢપ્તૈર્ આકાશગઙ્ગાજલવેણિકેવ ॥

વિધૂયમાનાઃ પવનેન યસ્યાં નીલાશ્મવેશ્મારુણવૈજયન્ત્યઃ
ભિન્નાઞ્જનશ્યામઘનોદ્ગતાનાં તડિલ્લતાનાં દ્યુતિમ્ આવહન્તિ ॥

ઉદેતિ કાન્તામણિમેખલાનાં ગૃહે ગૃહે યત્ર મુહુર્ નિનાદઃ
આયાતિ યો ઽનઙ્ગજયદ્વિપસ્ય મદાવતારોત્સવડિણ્ડિમત્વમ્ ॥

મુખેન્દુભિઃ પૌરવિલાસિનીનાં કપોલકાન્ત્યા કૃતસંવિભાગઃ
ન યાતિ કાર્શ્યં બહુલે ઽપિ યત્ર વાતાયનાસન્નતરઃ શશાઙ્કઃ ॥

ન પક્ષપાતેન વદામિ સત્યમ્ ઉષસ્સુ યસ્યાં ભવનાઙ્ગનેભ્યઃ
સમ્મર્જનીભિઃ પરતઃ ક્રિયન્તે વિસૂત્રિતૈકાવલિમૌક્તિકાનિ ॥

યસ્યામ્ અસઙ્ક્ષિપ્તદૃશાં સ્તનાઙ્કે કસ્તૂરિકાપત્ત્રલતા ચકાસ્તિ
શરાસનાભ્યાસવિધૌ સમાપ્તે મુક્તેવ ગોધા મકરધ્વજેન ॥

વિલાસિનીસદ્મલસત્પતાકા પટાઞ્ચલે કાઞ્ચનકિઙ્કિણીનામ્
નિરન્તરૈર્ યા રણિતૈર્ અજસ્રમ્ આજ્ઞામ્ ઇવોદ્ઘોષયતિ સ્મરસ્ય ॥

પ્રતિક્ષણં યા ગલિતાંશુકાનામ્ અનઙ્ગલીલાકલહોત્સવેષુ
અનલ્પકૃષ્ણાગુરુધૂમભઙ્ગ્યા વામભ્રુવામ્ અર્પયતીવ વાસઃ ॥

યત્રાષ્ટમીચન્દ્રમ્ ઉપેયિવાંસમ્ આલમ્બ્ય સૌધેષ્વ્ અસમગ્રકાન્તિમ્
કેશાહૃતૈઃ કેતકગર્ભબર્હૈર્ આપૂરયન્ત્ય્ અર્ધમ્ અરાલકેશ્યઃ ॥

લીલાકટાક્ષે મદિરેક્ષણાનાં સમ્મોહનાસ્ત્રસ્ફુરિતં નિવેશ્ય
રત્યા સહ કૃઈડતિ પુષ્પધન્વા યસ્યામ્ અશોકદ્રુમવીથિકાસુ ॥

જાને જગન્મોહનકૌતુકેન વિધાય કૂજામિષમ્ અન્યપુષ્ટૈઃ
અહર્નિશં ચૂતવનેષુ યસ્યામ્ અધીયતે માન્મથમ્ અસ્ત્રવેદમ્ ॥

દિક્ચક્રસંચારિમરીચિદણ્ડ= ચ્છલેન ચામીકરતોરણાનામ્
અવૈમિ દિક્પાલપુરીર્ વિજિત્ય યા હેમવેત્રગ્રહણે નિયુઙ્ક્તે ॥

ઉલ્લાસિષુ સ્વર્ણગવાક્ષપઙ્ક્તેર્ યા રશ્મિદણ્ડેષુ વિઘૂર્ણમાનૈઃ
ભાત્ય્ અગ્રવેદિસ્ફટિકાંશુજાલૈર્ દોધૂયમાનોજ્જ્વલચામરેવ ॥

યસ્યાં ગૃહપ્રાઙ્ગનપદ્મરાગ રશ્મિચ્છટાપાટલમ્ અન્તરિક્ષમ્
આલિઙ્ગિતં કિંશુકશોણભાસા સન્ધ્યાતપેનેવ સદા વિભાતિ ॥

અવાપ્ય યસ્યાં ગૃહદીર્ઘિકાચ્છ વૈડૂર્યસોપાનમયૂખસખ્યમ્
હારીતશઙ્કાં કલહંસશાવા વામભ્રુવાં પ્રત્યહમ્ અર્પયન્તિ ॥

નિકામમ્ અચ્છૈઃ પ્રમદાકપોલૈર્ યત્રેન્દુબિમ્બાકૃતિભિઃ ક્રિયન્તે
સ્વવક્ત્રસૌન્દર્યવિલોકનેષુ વિલાસિનો દર્પણનિર્વ્યપેક્ષાઃ ॥

પરાઙ્મુખીનામ્ અપિ રત્નભિત્તૌ પ્રસાદવત્ તદ્વદનં વિલોક્ય
યસ્યાં યુવાનો હરિણેક્ષણાનામ્ અલીકકોપં સહસા વિદન્તિ ॥

કુર્વન્તિ યસ્યાં કુસુમેષુકેલિ શ્રમોન્મિષત્સ્વેદલવાસ્ તરુણ્યઃ
કપોલકાલાગુરુપત્ત્રવલ્લી કલ્માષમ્ અમ્ભો ગૃહદીર્ઘિકાસુ ॥

યસ્યાં સમુન્મીલતિ સુન્દરીણાં સા કાપિ સૌભાગ્યવિશેષલક્ષ્મીઃ
વિલાસમુક્તાગુણવદ્ યદ્ આસાં સદા પ્રિયસ્ તિષ્ઠતિ કણ્ઠલગ્નઃ ॥

અવૈમિ ગીતેન હૃતે કુરઙ્ગે પુરન્ધ્રિભિઃ સૌધતલસ્થિતાભિઃ
શ્યામાસુ યસ્યાં લભતે તદચ્છ= કપોલબિમ્બાનુકૃતિં મૃગાઙ્કઃ ॥

દુર્ગેતિ સર્વત્ર ગતા પ્રસિદ્ધિં નગેન્દ્રકન્યેવ સનીલકણ્ઠા
યા લગ્નકાઞ્ચીવિષયેણ કાન્તિં સિંહાસનેનાતિતરાં બિભર્તિ ॥

વૃન્તાદ્ અપાસ્તૈર્ મરુતા વિકીર્ણૈઃ સુગન્ધિભિસ્ તીરતરુપ્રસૂનૈઃ
શિપ્રાસરિત્ કૂલતમાલનીલા વિભાતિ યસ્યાઃ કબરીલતેવ ॥

ધૂમેન યા નૈકમુખોગતેન સંવેષ્ટ્યમાણા પરિતશ્ ચકાસ્તિ
મદાત્તરત્નેતિ સમત્સરેણ કૃતોપરોધેવ મહાર્ણવેણ ॥

વિલઙ્ઘયન્તિ શ્રુતિવર્ત્મ યસ્યાં લીલાવતીનાં નયનોત્પલાનિ
બિભર્તિ યસ્યામ્ અપિ વક્રિમાણમ્ એકો મહાકાલજટાર્ધચન્દ્રઃ ॥

ધ્વજાગ્રલગ્નેન વિલમ્બતા ખમ્ અનેકરત્નાંશુકદમ્બકેન
યસ્યાં સ ચણ્ડીપતિમણ્ડપો ઽપિ બિભર્તિ માયૂરમ્ ઇવાતપત્ત્રમ્ ॥

પુરા કિલ બ્રહ્મકમણ્ડલોર્ યત્ આપૂરિતં પુણ્યતમાભિર્ અદ્ભિઃ
ધત્તે ઽત્ર યા તત્ ત્રિપુરાન્તકસ્ય તડાગમ્ આદર્શમ્ ઇવાઙ્કદેશે ॥

યસ્યામ્ અનેકામરવેશ્મરાજિર્ મણિધ્વજાગ્રોચ્છલિતૈર્ મયૂખૈઃ
લિખત્ય્ અમર્ત્યપ્રમદાકુચેષુ વિચિત્રવર્ણા ઇવ પત્રલેખાઃ ॥

યસ્યાં વિસૂત્રોજ્ઝિતમેખલાનિ તથા શુકાવર્તિતસીત્કૃતાનિ
શંસન્તિ સંકેતમ્ ઉષસ્સુ યૂનાં શિપ્રાતટોદ્યાનલતાગૃહાણિ ॥

મનોહરૈઃ કામિજનસ્ય યસ્યાં નીરન્ધ્રનિર્યન્મૃગનાભિગન્ધૈઃ
સચન્દનૈઃ કાઞ્ચનકેલિશૈલૈઃ કુચૈર્ ઇવોદ્યાનભુવો વિભાન્તિ ॥

ગતાસુ તીરં તિમિઘટ્ટનેન સસંભ્રમં પૌરવિલાસિનીષુ
યત્રોલ્લસત્ફેનતતિચ્છલેન મુક્તાર્દ્રહાસેવ વિભાતિ શિપ્રા ॥

સંસર્ગમ્ આસાદ્ય વિલાસિનીનાં વિલાસવેશ્માગુરુધૂપધૂમૈઃ
બદ્ધાસ્પદાઃ સૌધશિખાસુ યસ્યાં સુગન્ધિ તોયં જલદા વમન્તિ ॥

સત્પુષ્કરોદ્દ્યોતિતરઙ્ગશોભિ ન્ય્ અમન્દમ્ આરબ્ધમૃદઙ્ગવાદ્યે
ઉદ્યાનવાપીપયસીવ યસ્યામ્ એણીદૃશો લાસ્યગૃહે રમન્તે ॥

માણિક્યવાતાયનકાન્તિજાલ વિલુપ્તરથ્યાતિમિરોત્કરાસુ
શ્યામાસુ યસ્યાં પ્રમદાઃ કથં ચિત્ સઙ્કેતમ્ ઉત્કમ્પિકુચાઃ પ્રયાન્તિ ॥

નવામ્બુવાહપ્રતિબિમ્બવત્યાં યત્રોચ્ચહર્મ્યારુણરત્નભૂમૌ
વ્યક્તિં લભન્તે સુરસુન્દરીણાં સાલક્તકાઃ પ્રાવૃષિ પાદમુદ્રાઃ ॥

કૃતાવધાનાતિશયેન મન્યે યા વેધસા મધ્યમલોકરત્નમ્
સ્વશિલ્પવિજ્ઞાનપરપ્રકર્ષ પ્રકાશનાયાત્ર વિનિર્મિતેવ ॥

રાજાસ્તિ તસ્યાં સ કુલાચલેન્દ્ર નિકુઞ્જવિશ્રાન્તયશસ્તરઙ્ગઃ
ભાસ્વાન્ ગ્રહાણામ્ ઇવ ભૂપતીનામ્ અવાપ્તસંખ્યો ધુરિ સિન્ધુરાજઃ ॥

નિર્વ્યૂઢનાનાદ્ભુતસાહસં ચ રણે વૃતં ચ સ્વયમ્ એવ લક્ષ્મ્યા
નામ્ના યમ્ એકે નવસાહસાઙ્કં કુમારનારાયણમ્ આહુર્ અન્યે ॥

સહેલમ્ અભ્યુદ્ધરતા ધરિત્રીં મગ્નાં દ્વિષદ્વારિનિધાવ્ અગાધે
યેનાત્ર નીતા પૃથુવિક્રમેણ વ્યક્તિં જગત્ય્ આદિવરાહલીલા ॥

ઉદ્દામદુગ્ધાબ્ધિતરઙ્ગહાસે યસ્યારિકાન્તાકુચમણ્ડલાનિ
હારાઃ પતત્સાઞ્જનબાષ્પપઙ્ક કલઙ્કભીત્યેવ પરિત્યજન્તિ ॥

સદ્યઃ કરસ્પર્શમ્ અવાપ્ય ચિત્રં રણે રણે યસ્ય કૃપાણલેખા
તમાલનીલા શરદિન્દુપાણ્ડુ યશસ્ ત્રિલોકાભરણં પ્રસૂતે ॥

પરાઙ્મુખેનાપિ સદા પરસ્વે પત્યા ભુવઃ સાગરમેખલાયાઃ
અહો યશઃ પૂર્વમહીપતીનામ્ અનાવિલં યેન બલાદ્ વિલુપ્તમ્ ॥

ચિત્તં પ્રસાદશ્ ચ મનસ્વિતા ચ ભુજં પ્રતાપશ્ ચ વસુન્ધરા ચ
અધ્યાસતે યસ્ય મુખારવિન્દં દ્વે એવ સત્યં ચ સરસ્વતી ચ ॥

યસ્યાપ્સરોભિઃ પરિગીયમાનમ્ આકર્ણ્ય બાહ્વોર્ વિજયપ્રપઞ્ચમ્
શચીકુચસ્પર્શમ્ ઇવાપ્ય ધત્તે રોમોદ્ગમાધ્યાસિતમ્ અઙ્ગમ્ ઇન્દ્રઃ ॥

પ્રસાધિતા યેન ચ બાલ્ય એવ ચતુર્ભિર્ ઉત્સાહવતા ચતસ્રઃ
શ્રુતેન બુદ્ધિઃ પ્રભુતા નયેન ત્યાગેન લક્ષ્મીર્ વસુધા બલેન ॥

રણે રણે મુક્તકૃપઃ કૃપાણં યઃ શાતધારં કૃતવાન્ કૃતાસ્ત્રઃ
અનેકરાજન્યઘટાકિરીટ માણિક્યશાણોપલપટ્ટિકાસુ ॥

ભરેણ ભૂમેઃ સ્ફુટમ્ આ નમન્ત્યાઃ પાંસુચ્છટાઃ શેષફણામણીનામ્
ન્યમીલયન્ યદ્વિજયપ્રયાણે નાગાઙ્ગનાનાં નયનોત્પલાનિ ॥

અન્યોન્યસંશ્લેષવિશીર્ણહાર ચ્યુતેન સેવાવસરે નૃપાણામ્
કીર્ણાસુ મુક્તાનિકરેણ યસ્ય કક્ષ્યાસુ વારપ્રમદાઃ સ્ખલન્તિ ॥

આક્ષિપ્ય હારાન્ નિજવિક્રમાગ્નિ સ્ફુલિઙ્ગશઙ્કામ્ અનુસન્દધન્તિ
યેનારિકાન્તાકુચમણ્ડલેષુ ગુઞ્જાફલાન્ય્ આભરણીકૃતાનિ ॥

કૃપાણપાતૈર્ દલતામ્ અરાતિ કરીન્દ્રકુમ્ભસ્થલમૌક્તિકાનામ્
ધૂલિચ્છટા માંસલયન્તિ યસ્ય સમુદ્ગતાન્ય્ આજિમુખે યશાંસિ ॥

ઇન્દુદ્યુતિઃ કુન્દસિતાન્ દધાના ગુણાન્ અનઙ્ગોત્સવવૈજયન્તી
યેન દ્વિષાં દૂરમ્ અનાયિ કણ્ઠાદ્ એકાવલી વામવિલોચના ચ ॥

યસ્મિન્ વહત્ય્ અમ્બુધિનેમિમ્ ઉર્વીમ્ મૌર્વીકિણશ્યામલદીર્ઘદોષ્ણિ
વિભાવ્યતે પૌરવરાઙ્ગનાનામ્ મધ્યં પરં ધામ દરિદ્રતાયાઃ ॥

આક્રાન્તદિઙ્મણ્ડલકુન્તલેન્દ્ર સાન્દ્રાન્ધકારાન્તરિતં રણે યઃ
સ્વરાજ્યમ્ અસ્ત્રારુણમણ્ડલાગ્રો ગૃહીતવાન્ દીધિતિમાન્ ઇવાહઃ ॥

આકમ્પિતાનાં મરુતેવ યસ્ય દોષ્ણાજિભૂમાવ્ અતિદક્ષિણેન
અજાયતારિપ્રમદાલતાનાં બાષ્પોદબિન્દૂત્કરપુષ્પમોક્ષઃ ॥

વિપક્ષહૃદ્ભઙ્ગકૃતા નિતાન્તમ્ ભ્રૂલેખયાકુઞ્ચિતયોલ્લસન્ત્યા
નાકારમાત્રેણ પરન્તપસ્ય યસ્યાન્વકારિ ક્રિયયાપિ ચાપમ્ ॥

દોશ્ચન્દનાનોકહમ્ આપ્ય યસ્ય સમુલ્લસત્સાન્દ્રયશઃપ્રસૂના
ગતાતિવૃદ્ધિં લવલીલતેવ નિબદ્ધમૂલા પરમારલક્ષ્મીઃ ॥

કૃતાનતિભ્યઃ સહસા દદાતિ યઃ સામ્પરાયેષ્વ્ અભયં રિપુભ્યઃ
યશશ્ ચ ગૃહ્ણાતિ તુષારહાર મૃણાલકર્પૂરપરાગપાણ્ડુ ॥

પ્રકાશિતાશં પરિતઃ પ્રજાનાં યસ્યોદયં ધામનિધેર્ વદન્તિ
મુક્તાઞ્જનધ્વાન્તપરિગ્રહાણિ નેત્રાણિ શત્રુપ્રમદાજનસ્ય ॥

યસ્ય પ્રયાણે પૃતનાભરેણ પરિસ્ખલત્સપ્તસમુદ્રમુદ્રા
પરસ્પરક્ષોદસમાકુલાસુ દોલાયતે ભૂઃ ફણભૃત્ફણાસુ ॥

વિભિન્નમાનં કમલેક્ષણાનાં વ્યક્તાનુભાવં ભુવનત્રયે ઽપિ
આહુર્ જના દીર્ઘગુણાભિરામં યમ્ એકચાપં કુસુમાયુધસ્ય ॥

અસંશયં પ્રાગ્ અસૃજદ્ વિધાતા યમ્ એકમ્ એવ ત્રિજગદ્વદાન્યમ્
કલ્પદ્રુમાદીન્ અથ તૈસ્ તદીય નિર્માણશેષૈઃ પરમાણુલેશૈઃ ॥

અકૃત્રિમત્યાગસમુદ્ગતાનિ વિપક્વતાલીદલપાણ્ડુરાણિ
આશાલતાનાં વલયેષુ ભર્તુર્ યશાંસિ યસ્ય સ્તબકીભવન્તિ ॥

યત્ર પ્રતાપોર્જિતરાજચક્ર કિરીટરત્નદ્યુતિચુમ્બિતાઙ્ઘ્રૌ
યથાર્થતાં યાતિ યયાતિપાણ્ડુ દિલીપતુલ્યૌજસિ રાજશબ્દઃ ॥

ઉચ્છિન્દતઃ ક્ષ્માસરસીં વિગાહ્ય ધર્મક્રિયાપઙ્કજિનીવનાનિ
સ્વૈરપ્રચારઃ કલિકુઞ્જરસ્ય યેનાઙ્કુશેનેવ બલાન્ નિરુદ્ધઃ ॥

ચિરં વિભિન્નાઃ કુમુદેન્દુકુન્દ ભાસઃ સમગ્રા અપિ યત્ર તે તે
અન્યોન્યમ્ એકત્ર નિવાસસૌખ્ય કુતૂહલેનેવ ગુણા ઘટન્તે ॥

કાન્ત્યાનુલિપ્તાનિ વિલોચનાનામ્ આ પાટલાનામ્ અતિરોદનેન
સકુઙ્કુમાનીવ પુનો ભવન્તિ યસ્યારિનારીકુચમણ્ડલાનિ ॥

શ્રિયિ પ્રતાપે યશસિ ક્ષમાયાં ત્યાગે વિલાસે વિનયે મહિમ્નિ
કિમ્ અન્યદ્ આરોહતિ યસ્ય સામ્યં ન રન્તિદેવો ન પૃથુર્ ન પાર્થઃ ॥

સામ્રાજ્યભારોદ્વહનપ્રગલ્ભો યશોભટાખ્યઃ સચિવો ઽસ્તિ યસ્ય
સ્વસૂક્તિચર્યાસ્વ્ અપરેણ નામ્ના રમાઙ્ગદં યં કવયો વદન્તિ ॥

વિજિત્ય લઙ્કામ્ અપિ વર્તતે યા યસ્યાશ્ ચ નાયાત્ય્ અલકાપિ સામ્યમ્
જેતુઃ પુરી સાપ્ય્ અપરાસ્તિ તસ્ય ધારેતિ નામ્ના કુલરાજધાની ॥

તસ્યાં સ સાહસજિતાવનિપાલમૌલિ રત્નાંશુપલ્લવિતકાઞ્ચનપાદપીઠઃ
દેવઃ ક્ષમાવલયમ્ એતદ્ ઉદઞ્ચિતૈક લીલાતપત્રસુલભાભરણં ભુનક્તિ ॥