નરસિંહપુરાણ · અધ્યાય 66

ઉક્તઃ પુણ્યઃ સ્તવો બ્રહ્મન્ હરેર્ એભિસ્ ચ નામભિઃ
પુનર્ અન્યાનિ નામાનિ યાનિ તાનિ નિબોધ મે ॥

ગઙ્ગા તુ પ્રથમં પુણ્યા યમુના ગોમતી પુનઃ
સરયૂઃ સરસ્વતી ચ ચન્દ્રભાગા ચર્મણ્વતી ॥

કુરુક્ષેત્રં ગયા ચૈવ પુષ્કરાણિ તથાર્બુદમ્
નર્મદા ચ મહાપુણ્યા તીર્થાન્ય્ એતાનિ ચોત્તરે ॥

તાપી પયોષ્ણી પુણ્યે દ્વે તત્સઙ્ગાત્ તીર્થમ્ ઉત્તમમ્
તથા બ્રહ્મગિરેશ્ ચાપિ મેખલાભિઃ સમન્વિતાઃ ॥

વિરજં ચ તથા તીર્થં સર્વપાપક્ષયંકરમ્
ગોદાવરી મહાપુણ્યા સર્વત્ર ચતુરાનન ॥

તુઙ્ગભદ્રા મહાપુણ્યા યત્રાહં કમલોદ્ભવ
હરેણ સાર્ધં પ્રીત્યા તુ વસામિ મુનિપૂજિતઃ ॥

દક્ષિણગઙ્ગા કૃષ્ણા તુ કાવેરી ચ વિશેષતઃ
સહ્યે ત્વ્ આમલકગ્રામે સ્થિતો ઽહં કમલોદ્ભવ ॥

દેવદેવસ્ય નામ્ના તુ ત્વયા બ્રહ્મન્ સદાર્ચિતઃ
તત્ર તીર્થાન્ય્ અનેકાનિ સર્વપાપહરાણિ વૈ
યેષુ સ્નાત્વા ચ પીત્વા ચ પાપાન્ મુચ્યતિ માનવઃ ॥

ઇત્ય્ એવં કથયિત્વા તુ તીર્થાનિ મધુસૂદનઃ
બ્રહ્મણે ગતવાન્ બ્રહ્મન્ બ્રહ્માપિ સ્વપુરં ગતઃ ॥

તસ્મિન્ન્ આમલકગ્રામે પુણ્યતીર્થાનિ યાનિ વૈ
તાનિ મે વદ ધર્મજ્ઞ વિસ્તરેણ યથાર્થતઃ ॥

ક્ષેત્રોત્પત્તિં ચ માહાત્મ્યં યાત્રાપર્વં ચ યત્ર તત્
તત્રાસૌ દેવદેવેશઃ પૂજ્યતે બ્રહ્મણા સ્વયમ્ ॥

શૃણુ વિપ્ર પ્રવક્ષ્યામિ પુણ્યં પાપપ્રણાશનમ્
સહ્યામલકતીર્થસ્ય ઉત્પત્ત્યાદિ મહામુને ॥

પુરા સહ્યવનોદ્દેશે તરુર્ આમલકો મહાન્
આસીદ્ બ્રહ્મન્ મહોગ્રો ઽયં નામ્નાયં ચોચ્યતે બુધૈઃ ॥

ફલાનિ તસ્ય વૃક્ષસ્ય મહાન્તિ સુરસાનિ ચ
દર્શનીયાનિ દિવ્યાનિ દુર્લભાનિ મહામુને ॥

પરેષાં બ્રાહ્મણાનાં તુ પરેણ બ્રહ્મણા પુરા
સ દૃષ્ટસ્ તુ મહાવૃક્ષો મહાફલસમન્વિતઃ ॥

કિમ્ એતદ્ ઇતિ વિપ્રેન્દ્ર ધ્યાનદૃષ્ટિપરો ઽભવત્
ધ્યાનેન દૃષ્ટવાંસ્ તત્ર પુનર્ આમલકં તરુમ્ ॥

તસ્યોપરિ તુ દેવેશં શઙ્ખચક્રગદાધરમ્
ઉત્થાય ચ પુનઃ પશ્યેત્ પ્રતિમામ્ એવ કેવલામ્ ॥

તત્પાદં ભૂતલે દેવઃ પ્રવિવેશ મહાતરુઃ
તતસ્ ત્વ્ આરાધયામ્_અસ દેવદેવેશમ્ અવ્યયમ્ ॥

ગન્ધપુષ્પાદિભિર્ નિત્યં બ્રહ્મા લોકપિતમહઃ
દ્વાદશભિઃ સપ્તભિસ્ તુ સંખ્યાભિઃ પુજિતો હરિઃ ॥

તસ્મિન્ ક્ષેત્રે મુનિશ્રેષ્ઠ માહાત્મ્યં તસ્ય કો વદેત્
શ્રીસહ્યામલકગ્રામે દેવદેવેશમ્ અવ્યયમ્ ॥

આરાધ્ય તીર્થે સંપ્રાપ્તા દ્વાદશ પ્રતિ ચતુર્મુખમ્
તસ્ય પાદતલે તીર્થં નિઃસૃતં પશ્ચિમામુખમ્ ॥

તચ્ ચક્રતીર્થમ્ અભવત્ પુણ્યં પાપપ્રણાશનમ્
ચક્રતિર્થે નરઃ સ્નાત્વા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે ॥

બહુવર્ષસહસ્રાણિ બ્રહ્મલોકે મહીયતે
શઙ્ખતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા વાજપેયફલં લભેત્ ॥

પૌષે માસે તુ પુષ્યાર્કે તદ્યાત્રાદિવસં મુને
બ્રહ્મણઃ કુણ્ડિકા પૂર્વં ગઙ્ગાતોયપ્રપૂરિતા ॥

તસ્યાદ્રૌ પતિતા બ્રહ્મંસ્ તત્ર તીર્થે ઽશુભં હરેત્
નામ્ના તત્કુણ્ડિકાતીર્થં શિલાગૃહસમન્વિતમ્ ॥

તત્તીર્થે મનુજઃ સ્નાત્વા તદાનીં સિદ્ધિમ્ આપ્નુયાત્
ત્રિરાત્રોપોષિતો ભૂત્વા યસ્ તત્ર સ્નાતિ માનવઃ ॥

સર્વપાપવિનિર્મુક્તો બ્રહ્મલોકે મહીયતે
કુણ્ડિકાતીર્થાદ્ ઉત્તરે પિણ્ડસ્થાનાચ્ ચ દક્ષિણે ॥

ઋણમોચનતીર્થં હિ તીર્થાનાં ગુહ્યમ્ ઉત્તમમ્
ત્રિરાત્રમ્ ઉષિતો યસ્ તુ તત્ર સ્નાનં સમાચરેત્ ॥

ઋણૈસ્ ત્રિભિર્ અસૌ બ્રહ્મન્ મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ
શ્રાદ્ધં કૃત્વા પિતૃભ્યશ્ ચ પિણ્ડસ્થાનેષુ યો નરહ્ ॥

પિતૄન્ ઉદ્દિશ્ય વિધિવત્ પિણ્ડાન્ નિર્વાપયિષ્યતિ
સુતૃપ્તાઃ પિતરો યાન્તિ પિતૃલોકં ન સંશયઃ ॥

પઞ્ચરાત્રોષિતસ્નાયી તીર્થે વૈ પાપમોચને
સર્વપાપક્ષયં પ્રાપ્ય વિષ્ણુલોકે સ મોદતે ॥

તત્રૈવ મહતીં ધારાં શિરસા યસ્ તુ ધારયેત્
સર્વક્રતુફલં પ્રાપ્ય નાકપૃષ્ઠે મહીયતે ॥

ધનુઃપાતે મહાતીર્થે ભક્ત્યા યઃ સ્નાનમ્ આચરેત્
આયુર્ભોગફલં પ્રાપ્ય સ્વર્ગલોકે મહીયતે ॥

શરબિન્દૌ નરઃ સ્નાત્વા શતક્રતુપુરં વ્રજેત્
વારાહતીર્થે વિપ્રેન્દ્ર સહ્યે યઃ સ્નાનમ્ આચરેત્ ॥

અહોરાત્રોષિતો ભૂત્વા વિષ્ણુલોકે મહીયતે
આકાશગઙ્ગાનામ્ના ચ સહ્યાગ્રે તીર્થમ્ ઉત્તમમ્ ॥

શિલાતલાત્ તતો બ્રહ્મન્ નિર્ગતા શ્વેતમૃત્તિકા
તસ્યાં ભક્ત્યા તુ યઃ સ્નાતિ નરો દ્વિજવરોત્તમમ્ ॥

સર્વક્રતુફલં પ્રાપ્ય વિષ્ણુલોકે મહીયતે
બ્રહ્મન્ન્ અમલસહ્યાદ્રેર્ યદ્યદ્તોયવિનિર્ગમઃ ॥

તત્ર તીર્થં વિજાનીહિ સ્નાત્વા પાપાત્ પ્રમુચ્યતે
સહ્યાદ્રિં ગતવાન્ નિત્યં સ્નાત્વા પાપાત્ પ્રમુચ્યતે ॥

એતેષુ તીર્થેષુ નરો દ્વિજેન્દ્ર પુણ્યેષુ સહ્યાદ્રિસમુદ્ભવેષુ
દત્ત્વા સુપુષ્પાણિ હરિં સ ભક્ત્યા વિહાય પાપં પ્રવિશેત્ સ વિષ્ણુમ્ ॥

સકૃત્ તીર્થાદ્રિતોયેષુ ગઙ્ગાયાં તુ પુનહ્ પુનઃ
સર્વતીર્થમયી ગઙ્ગા સર્વદેવમયો હરિઃ ॥

સર્વશાસ્ત્રમયી ગીતા સર્વધર્મો દયાપરઃ
એવં તે કથિતં વિપ્ર ક્ષેત્રમાહાત્મ્યમ્ ઉત્તમમ્ ॥

શ્રીસહ્યામલકગ્રામે તીર્થે સ્નાત્વા ફલાનિ ચ
તીર્થાનામ્ અપિ યત્ તીર્થં તત્ તીર્થં દ્વિજસત્તમ
દેવદેવસ્ય પાદસ્ય તલાદ્ ભુવિ નિનિઃસૃતમ્ ॥

અમ્ભોયુગં તુરગમેધસહસ્રતુલ્યં તચ્ ચક્રતીર્થમ્ ઇતિ વેદવિદો વદન્તિ
સ્નાનાચ્ ચ તત્ર મનુજા ન પુનર્ ભવન્તિ પાદૌ પ્રણમ્ય શિરસા મધુસૂદનસ્ય ॥

ગઙ્ગાપ્રયાગગમનૈમિષપુષ્કરાણિ પુણ્યાયુતાનિ કુરુજાઙ્ગલયામુનાનિ
કાલેન તીર્થસલિલાનિ પુનન્તિ પાપાત્ પાદોદકં ભગવતસ્ તુ પુનાતિ સદ્યઃ ॥